zaburzenie czynności rzęsek nabłonka

Zaburzenie czynności rzęsek nabłonka (dyskinezy rzęskowe) to grupa chorób genetycznych charakteryzujących się nieprawidłową budową lub funkcją rzęsek, które są mikroskopijnymi, włoskowatymi strukturami występującymi na powierzchni komórek nabłonkowych dróg oddechowych, ucha środkowego, zatok przynosowych oraz narządów rozrodczych.

Dysfunkcja rzęsek prowadzi do upośledzenia transportu śluzu w drogach oddechowych, co skutkuje nawracającymi infekcjami układu oddechowego, przewlekłym zapaleniem zatok, zapaleniem ucha środkowego i przewlekłym kaszlem. W cięższych przypadkach może dochodzić do rozstrzeni oskrzeli oraz przewlekłej obturacyjnej choroby płuc.

Najbardziej znanym zespołem związanym z zaburzeniem czynności rzęsek jest pierwotna dyskineza rzęskowa (PCD), która w około 50% przypadków współwystępuje z zespołem Kartagenera (triada: odwrócenie trzewi, przewlekłe zapalenie zatok i rozstrzenie oskrzeli). U mężczyzn dysfunkcja rzęsek może prowadzić do niepłodności z powodu nieprawidłowej ruchomości plemników.

Diagnostyka obejmuje badanie ultrastrukturalne rzęsek w mikroskopie elektronowym, ocenę ruchomości rzęsek w mikroskopie kontrastowo-fazowym, badania genetyczne oraz pomiar tlenku azotu w powietrzu wydychanym (obniżony u pacjentów z PCD). Leczenie jest głównie objawowe i obejmuje fizjoterapię oddechową, drenaż ułożeniowy, antybiotykoterapię w przypadku infekcji oraz leki rozszerzające oskrzela.

Powiązane wpisy

  1. 11.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl