hepatopatia alkoholowa
Hepatopatia alkoholowa to spektrum uszkodzeń wątroby wywoływanych przez nadmierne spożycie alkoholu. Obejmuje trzy główne stadia: stłuszczenie wątroby (steatozę), alkoholowe zapalenie wątroby oraz marskość wątroby. Jest jedną z najczęstszych przyczyn chorób wątroby w krajach rozwiniętych.
Patogeneza hepatopatii alkoholowej wiąże się z bezpośrednim toksycznym działaniem alkoholu i jego metabolitów, przede wszystkim aldehydu octowego, który prowadzi do uszkodzenia hepatocytów, stresu oksydacyjnego, zaburzeń metabolicznych oraz aktywacji procesów zapalnych. Rozwój choroby zależy od dawki i czasu spożywania alkoholu, przy czym istotne znaczenie mają także czynniki genetyczne, płeć, stan odżywienia oraz współistniejące choroby wątroby.
Obraz kliniczny hepatopatii alkoholowej jest zróżnicowany – od bezobjawowego przebiegu we wczesnym stadium stłuszczenia wątroby, po ciężką niewydolność narządu w zaawansowanym alkoholowym zapaleniu wątroby. Charakterystyczne objawy obejmują: hepatomegalię, żółtaczkę, wodobrzusze, encefalopatię wątrobową oraz zaburzenia krzepnięcia. W diagnostyce kluczowe znaczenie ma wywiad dotyczący spożycia alkoholu, badania laboratoryjne (podwyższona aktywność AspAT, AlAT z typowym stosunkiem AspAT/AlAT >2, podwyższone GGTP, hiperbilirubinemia), badania obrazowe oraz w wybranych przypadkach biopsja wątroby.
Podstawą leczenia hepatopatii alkoholowej jest całkowita abstynencja alkoholowa, która może prowadzić do regresji zmian w początkowych stadiach choroby. W ciężkim alkoholowym zapaleniu wątroby stosuje się glikokortykosteroidy, pentoksyfilinę oraz leczenie żywieniowe. W zaawansowanej marskości wątroby przeszczepienie narządu pozostaje jedyną skuteczną metodą terapii, przy czym kwalifikacja pacjentów z hepatopatią alkoholową do transplantacji wątroby wymaga udokumentowanego okresu abstynencji.