porfiria przerywana ostra

Porfiria przerywana ostra (ang. acute intermittent porphyria, AIP) to rzadka choroba genetyczna, należąca do grupy porfirii wątrobowych. Jest spowodowana niedoborem deaminazy porfobilinogenu (PBG), enzymu biorącego udział w biosyntezie hemu. Dziedziczona jest w sposób autosomalny dominujący, a mutacje dotyczą genu HMBS zlokalizowanego na chromosomie 11.

Charakterystyczną cechą porfirii przerywanej ostrej są nawracające ataki bólu brzucha, którym mogą towarzyszyć objawy neurologiczne, psychiatryczne oraz zaburzenia wegetatywne. Typowe są: tachykardia, nadciśnienie tętnicze, nudności, wymioty, zaparcia, osłabienie siły mięśniowej, drgawki i zaburzenia świadomości. Choroba rzadko objawia się przed okresem dojrzewania, a ataki mogą być prowokowane przez leki (barbiturany, sulfonamidy, estrogeny), alkohol, głodzenie, infekcje oraz stres.

Diagnostyka opiera się na wykryciu zwiększonego wydalania porfobilinogenu i kwasu delta-aminolewulinowego w moczu, szczególnie podczas ataku. Potwierdzenie rozpoznania wymaga badań enzymatycznych lub genetycznych. Leczenie ostrego napadu obejmuje podawanie hematyny (heminy), glukozy oraz leczenie objawowe. Istotne jest unikanie czynników wywołujących ataki oraz edukacja pacjenta. Wczesne rozpoznanie i właściwe postępowanie znacząco poprawiają rokowanie.

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl