kryształ moczanowy

Kryształ moczanowy to struktura powstała z kwasu moczowego, który krystalizuje się w stawach i tkankach okołostawowych. Proces ten odgrywa kluczową rolę w patogenezie dny moczanowej – choroby metabolicznej związanej z podwyższonym stężeniem kwasu moczowego we krwi (hiperurykemią).

Kryształki moczanowe mają charakterystyczny igłowaty kształt i w badaniu mikroskopowym w świetle spolaryzowanym wykazują silne dwójłomność z ujemnym birefringencją. Ich obecność w płynie stawowym jest diagnostyczna dla dny moczanowej, szczególnie w ostrych napadach, gdzie wywołują silną reakcję zapalną poprzez aktywację układu dopełniacza oraz stymulację produkcji cytokin prozapalnych.

Czynniki sprzyjające formowaniu się kryształów moczanowych obejmują: hiperurykemię, niskie pH tkanek, obniżoną temperaturę obwodową ciała oraz urazy mechaniczne. Kryształy te najczęściej lokalizują się w stawach obwodowych, szczególnie w stawie śródstopno-paliczkowym palucha (podagra), jednak mogą występować także w innych miejscach, tworząc guzki dnawe (tophi).

W diagnostyce laboratoryjnej kryształów moczanowych kluczowe znaczenie ma badanie mikroskopowe płynu stawowego, a także obserwacja pod mikroskopem polaryzacyjnym, gdzie kryształy te wykazują charakterystyczne właściwości optyczne. Leczenie polega na obniżaniu stężenia kwasu moczowego za pomocą inhibitorów oksydazy ksantynowej oraz leków urykozurycznych, co prowadzi do rozpuszczania istniejących kryształów i zapobiegania tworzeniu nowych.

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl