guzy przysadki

Guzy przysadki (gruczolaki przysadki) to nowotwory łagodne rozwijające się z komórek gruczołowych przysadki mózgowej. Stanowią około 10-15% wszystkich guzów wewnątrzczaszkowych. Mogą być hormonalnie czynne, wydzielające nadmiar hormonów przysadkowych (prolaktyny, hormonu wzrostu, ACTH, TSH, gonadotropin), lub nieczynne hormonalnie.

Objawy guzów przysadki dzielą się na dwie główne kategorie: objawy wynikające z masy guza (bóle głowy, zaburzenia widzenia, niedoczynność przysadki) oraz objawy endokrynologiczne zależne od nadmiernej sekrecji hormonów (np. gigantyzm/akromegalia, zespół Cushinga, hiperprolaktynemia). Mikrogruczolaki (poniżej 10 mm) często pozostają bezobjawowe, podczas gdy makrogruczolaki mogą uciskać sąsiednie struktury, w tym skrzyżowanie nerwów wzrokowych.

Diagnostyka guzów przysadki obejmuje badania obrazowe (MRI przysadki z kontrastem), badania laboratoryjne (oznaczenie poziomów hormonów przysadkowych i docelowych), ocenę pola widzenia oraz testy czynnościowe przysadki. Leczenie zależy od typu guza, jego wielkości i objawów. Może obejmować farmakoterapię (zwłaszcza w przypadku prolaktinoma), leczenie operacyjne (najczęściej z dostępu przezklinowego), radioterapię lub kombinację tych metod.

Postępowanie w przypadku guzów przysadki wymaga multidyscyplinarnego podejścia z udziałem endokrynologa, neurochirurga, radiologa i okulisty. Długoterminowe monitorowanie jest niezbędne ze względu na możliwość nawrotów lub rozwoju niedoczynności przysadki po leczeniu. Rokowanie jest zazwyczaj dobre, szczególnie w przypadku mikro gruczolaków i guzów wydzielających prolaktynę.

Powiązane wpisy

  1. 11.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl