cholestaza i żółtaczka
Cholestaza to zaburzenie przepływu żółci, które może występować na poziomie wewnątrz- lub zewnątrzwątrobowym. Prowadzi do gromadzenia się składników żółci w wątrobie i krwi, co skutkuje charakterystycznymi objawami klinicznymi. Rozróżniamy cholestazę wewnątrzwątrobową (spowodowaną uszkodzeniem hepatocytów lub małych kanalików żółciowych) oraz zewnątrzwątrobową (wynikającą z mechanicznej przeszkody w większych drogach żółciowych).
Żółtaczka (icterus) to żółte zabarwienie skóry, błon śluzowych i twardówek, spowodowane zwiększonym stężeniem bilirubiny w surowicy krwi (powyżej 2-2,5 mg/dl). Jest ona często objawem cholestazy, ale może też występować w innych stanach, takich jak hemoliza czy niewydolność wątroby. Żółtaczka cholestatyczna charakteryzuje się wzrostem bilirubiny sprzężonej i często towarzyszy jej świąd skóry, jasne stolce i ciemny mocz.
Diagnostyka cholestazy i żółtaczki obejmuje badania biochemiczne (wzrost stężenia bilirubiny, aktywności fosfatazy alkalicznej, GGTP), badania obrazowe (USG, MRCP, ERCP) oraz w wybranych przypadkach biopsję wątroby. W diagnostyce różnicowej należy uwzględnić przyczyny obturacyjne (np. kamica przewodowa, nowotwory), wewnątrzwątrobowe (pierwotne choroby wątroby, polekowe uszkodzenie wątroby) oraz hemolityczne.
Leczenie cholestazy i żółtaczki zależy od przyczyny. W przypadku cholestazy obturacyjnej często konieczne jest postępowanie zabiegowe (ERCP z papillotomią, stentowanie dróg żółciowych). W cholestazach wewnątrzwątrobowych stosuje się leczenie farmakologiczne, w tym kwas ursodeoksycholowy oraz leki łagodzące świąd (cholestyramina, ryfampicyna). Długotrwała nieleczona cholestaza może prowadzić do marskości wątroby i jej powikłań.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Działania niepożądane – Vimetso 50 mg + 850 mg
Lek Vimetso, zawierający wildagliptynę (50 mg) i metforminę chlorowodorku (850 mg lub 1000 mg), wykazuje profil bezpieczeństwa potwierdzony w kontrolowanych badaniach klinicznych. Działania niepożądane są przeważnie łagodne i przemijające, bez konieczności przerywania terapii, a ich występowanie nie koreluje z wiekiem, etnicznością, czasem leczenia ani dawką. Wildagliptyna może powodować rzadkie zapalenie trzustki oraz zaburzenia czynności wątroby (wzrost AlAT i AspAT >3x ULN w 0,2-0,3% przypadków), a także obrzęk naczynioruchowy, szczególnie w skojarzeniu z inhibitorami ACE. Hipoglikemia występuje rzadko (0,4% w monoterapii), ale częstotliwość wzrasta w terapii skojarzonej, np. do 5,1% przy połączeniu z sulfonylomocznikiem i metforminą oraz do 14% w terapii z insuliną. Metformina może prowadzić do bardzo rzadkiego zmniejszenia wchłaniania witaminy B12 i kwasicy mleczanowej, zwłaszcza u pacjentów z niewydolnością nerek, co wymaga monitorowania i ostrożności klinicznej.
biorównoważność, cholestaza i żółtaczka, choroba refluksowa przełyku, hipoglikemia, inhibitor ACE, kwasica mleczanowa, niedokrwistość megaloblastyczna, obrzęk naczynioruchowy, pemfigoid pęcherzowy, reakcja skórna, sulfonylomocznik, wildagliptyna i metformina, zakażenie górnych dróg oddechowych, zapalenie naczyń skóry, zapalenie nosogardzieli, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zmniejszenie wchłaniania witaminy B12