kwasica z rozcieńczenia
Kwasica z rozcieńczenia to zaburzenie równowagi kwasowo-zasadowej, charakteryzujące się obniżeniem pH krwi w wyniku nadmiernego podania płynów niezawierających odpowiedniej ilości elektrolitów, szczególnie wodorowęglanów. Stan ten występuje najczęściej podczas intensywnej płynoterapii z wykorzystaniem płynów hipotonicznych, takich jak 5% glukoza.
W mechanizmie powstawania kwasicy z rozcieńczenia kluczowe znaczenie ma zmniejszenie stężenia wodorowęglanów w surowicy krwi na skutek ich rozcieńczenia, bez proporcjonalnego zmniejszenia stężenia kwasów. Prowadzi to do względnej przewagi kwasów nad zasadami i obniżenia pH krwi. Zjawisko to może być szczególnie nasilone u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek, które ograniczają możliwość kompensacji przez organizm.
Objawy kliniczne kwasicy z rozcieńczenia są podobne do innych postaci kwasicy metabolicznej i mogą obejmować osłabienie, zmęczenie, nudności, wymioty, zaburzenia rytmu serca oraz w ciężkich przypadkach zaburzenia świadomości. Diagnostyka opiera się na badaniach gazometrycznych, które wykazują obniżone pH krwi i zmniejszone stężenie wodorowęglanów przy prawidłowej lub nieznacznie zmienionej luce anionowej.
Leczenie kwasicy z rozcieńczenia polega na modyfikacji płynoterapii z uwzględnieniem bilansu elektrolitowego oraz, w razie potrzeby, podaniu wodorowęglanów. W profilaktyce tego zaburzenia istotne jest stosowanie zbilansowanych płynów infuzyjnych oraz regularne monitorowanie parametrów równowagi kwasowo-zasadowej u pacjentów poddawanych intensywnej płynoterapii.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Gelaspan –
Gelaspan to roztwór do infuzji zawierający zmodyfikowaną żelatynę płynną o średniej masie cząsteczkowej 26 500 daltonów, uzupełniony elektrolitami: sodem (151 mmol/l), chlorkami (103 mmol/l), potasem (4 mmol/l), wapniem (1 mmol/l), magnezem (1 mmol/l) oraz octanami (24 mmol/l). Roztwór charakteryzuje się osmolarnością teoretyczną 284 mosmol/l i pH 7,4 ± 0,3. Po dożylnym podaniu preparat szybko dystrybuuje się w przestrzeni wewnątrznaczyniowej, co umożliwia natychmiastowe zwiększenie objętości krwi krążącej, istotne w stanach wymagających szybkiego wypełnienia łożyska naczyniowego. Metabolizm i eliminacja żelatyny odbywają się głównie przez nerki, z eliminacją zależną od wielkości cząsteczek – mniejsze są filtrowane kłębuszkowo, większe wymagają degradacji proteolitycznej. U pacjentów z ciężką niewydolnością nerek (GFR < 0,5 ml/min) obserwuje się wydłużenie okresu półtrwania, jednak bez akumulacji substancji w organizmie.
akumulacja żelatyny, ciężka niewydolność nerek, degradacja proteolityczna, filtracja kłębuszkowa, hemodializa, hipowolemia, kwasica z rozcieńczenia, łożysko naczyniowe, mechanizm krzepnięcia, mleczan, niewydolność nerek, objętość krwi krążącej, octan, okres półtrwania, przestrzeń pozakomórkowa, równowaga kwasowo-zasadowa, stabilność hemodynamiczna, wskaźnik filtracji kłębuszkowej, zaburzenia czynności wątroby, zaburzenie jonowe, zasadowica z odbicia, zmodyfikowana żelatyna płynna - Leksykon substancji czynnych
żelatyna – Właściwości farmakokinetyczne
Żelatyna zmodyfikowana płynna, będąca substancją aktywną w preparatach Gelaspan i Geloplasma, wykazuje szybkie rozprzestrzenianie się w przestrzeni wewnątrznaczyniowej po dożylnym podaniu, z efektywnym wypełnieniem łożyska naczyniowego utrzymującym się przez 4-5 godzin. Średnia masa cząsteczkowa żelatyny w Gelaspan wynosi 26 500 daltonów, co wpływa na jej farmakokinetykę, w tym tempo eliminacji. Metabolizm jest minimalny (poniżej 1%), a eliminacja głównie nerkowa, z usunięciem około 75% dawki w ciągu 24 godzin. Eliminacja przebiega dwufazowo: mniejsze cząsteczki są filtrowane kłębuszkowo, natomiast większe ulegają degradacji proteolitycznej przed wydaleniem. U pacjentów z GFR <0,5 ml/min, okres półtrwania może się wydłużać, jednak nie obserwuje się akumulacji, co potwierdza bezpieczeństwo stosowania u osób z ciężką niewydolnością nerek.
akumulacja żelatyny, degradacja proteolityczna, efekt hemodynamiczny, filtracja kłębuszkowa, hemodializa, hipowolemnia, kwasica z rozcieńczenia, masa cząsteczkowa, niewydolność nerek, octan, okres półtrwania, osmolalność, osmolarność, przestrzeń wewnątrznaczyniowa, roztwór do infuzji, sodu mleczan, sukcynylacja, wskaźnik filtracji kłębuszkowej, zaburzenie funkcji wątroby, zasadowica z odbicia, żelatyna zmodyfikowana płynna