zaburzenia pigmentacji
Zaburzenia pigmentacji to grupa schorzeń dermatologicznych charakteryzujących się nieprawidłową dystrybucją melaniny w skórze. Mogą one manifestować się jako hiperpigmentacja (nadmierna pigmentacja), hipopigmentacja (zmniejszona pigmentacja) lub depigmentacja (całkowity brak pigmentu). Zaburzenia te mogą być wrodzone lub nabyte, miejscowe lub uogólnione.
Wśród najczęstszych zaburzeń hiperpigmentacyjnych wyróżnia się melasma, plamy posłoneczne, ostuda, piegi oraz przebarwienia pozapalne. Hipopigmentacja obejmuje bielactwo nabyte, bielactwo łącznotkankowe oraz albinizm. Etiopatogeneza tych schorzeń jest złożona i może obejmować czynniki genetyczne, autoimmunologiczne, zapalne, hormonalne oraz środowiskowe, w tym ekspozycję na promieniowanie UV.
Diagnostyka zaburzeń pigmentacji opiera się na badaniu klinicznym, dermatoskopii, a w wybranych przypadkach na badaniu histopatologicznym. Leczenie jest zróżnicowane i zależy od typu zaburzenia – może obejmować miejscowe środki depigmentujące (hydrochinon, retinoidy, kwas azelainowy), peelingi chemiczne, laseroterapię, fotoprotekcję oraz w przypadku hipopigmentacji – fototerapię, miejscowe glikokortykosteroidy lub inhibitory kalcyneuryny.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Działania niepożądane – Infilea 0,5 mg/g
Infilea zawiera 0,5 mg klobetazolu propionianu w 1 g kremu, będącego silnie działającym miejscowym kortykosteroidem. Terapia tym preparatem wiąże się z ryzykiem wystąpienia działań niepożądanych, które należy monitorować, zwłaszcza u pacjentów z wywiadem alergicznym. Najczęściej obserwowane objawy to świąd, miejscowe pieczenie i ból skóry (często). Niezbyt często występują zmiany zanikowe skóry, rozstępy i teleangiektazje, natomiast bardzo rzadko obserwuje się ścieńczenie skóry, zmarszczki, suchość, zmiany pigmentacji, nadmierne owłosienie, alergiczne kontaktowe zapalenie skóry, łuszczycę krostkową, rumień, wysypkę, pokrzywkę i trądzik. Objawy te mogą być wtórne do zahamowania osi podwzgórzowo-przysadkowo-nadnerczowej.
alergiczne kontaktowe zapalenie skóry, chorioretinopatia centralna surowicza, ciśnienie tętnicze krwi, ciśnienie wewnątrzgałkowe, działanie immunosupresyjne, gęstość mineralna kości, glikozuria, hiperglikemia, hirsutyzm, jaskra, klobetazol propionian, kortykosteroid miejscowy, kortyzol endogenny, łuszczyca krostkowa, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość miejscowa, nieostre widzenie, oś podwzgórzowo-przysadkowo-nadnerczowa, osteoporoza, otyłość centralna, personel medyczny, pokrzywka, rozstępy, rumień, ścieńczenie skóry, teleangiektazja, trądzik, twarz księżycowata, wysypka uogólniona, zaburzenia pigmentacji, zaćma, zakażenie oportunistyczne, zanik skóry, zapalenie skóry, zespół Cushinga - Leksykon leków
Działania niepożądane – Dienogest Stragen 2 mg
Dienogest Stragen wykazuje charakterystyczny profil działań niepożądanych, które najczęściej pojawiają się w pierwszych miesiącach terapii, a ich nasilenie zmniejsza się z czasem. Najczęściej zgłaszane objawy to ból głowy (9,0%), dyskomfort w obrębie piersi (5,4%), obniżony nastrój (5,1%) oraz trądzik (5,1%). Zmiany w profilu krwawień menstruacyjnych są powszechne, z obserwowanymi wzorcami takimi jak brak miesiączki (1,7% w pierwszych 90 dniach, wzrastający do 28,2% w czwartym okresie referencyjnym), rzadkie, częste, nieregularne oraz przedłużone krwawienia. Pomimo tych zmian, pacjentki rzadko zgłaszały je jako działania niepożądane. Istotnym efektem ubocznym, szczególnie u młodszych pacjentek (12-18 lat), jest zmniejszenie gęstości mineralnej kości (BMD) w odcinku lędźwiowym kręgosłupa (L2-L4) u około 72% badanych po 12 miesiącach terapii.
astenia, autonomiczny układ nerwowy, biegunka, ból brzucha, ból głowy, ból pleców, brak miesiączki, densytometria, dienogest, duszność, dyskomfort piersi, dysplazja włóknisto-torbielowata sutka, gęstość mineralna kości, hirsutyzm, kandydoza pochwy, kołatanie serca, kurcz mięśni, łamliwość paznokci, łysienie, migrena, nadwrażliwość na światło, niedociśnienie tętnicze, niedokrwistość, nieregularne krwawienie, nudności, obniżony nastrój, słownik MedDRA, szumy uszne, torbiel jajnika, trądzik, uderzenia gorąca, utrata libido, wzdęcia, wzmożone łaknienie, zaburzenia krwawienia menstruacyjnego, zaburzenia pigmentacji, zaburzenia snu, zakażenie dróg moczowych, zapalenie dziąseł, zapalenie skóry, zapalenie żołądka i jelit, zaparcie, zespół suchego oka - Leksykon substancji czynnych
N-hydroksymetyloimid kwasu bursztynowego – Działania niepożądane
N-hydroksymetyloimid kwasu bursztynowego, substancja aktywna w preparacie TRUE Test 36 stosowanym w diagnostyce alergii kontaktowej, zastąpił formaldehyd w panelu nr 2 (pozycja 21). Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi są miejscowe reakcje skórne, w tym przewlekłe reakcje i uczucie pieczenia utrzymujące się przez tygodnie lub miesiące, a także przejściowe zmiany pigmentacji (odbarwienia, przebarwienia) oraz rumień. Zaostrzenie istniejących zmian zapalnych występuje niezbyt często, szczególnie przy testach wykonywanych w okresie aktywnego zapalenia skóry. Bardzo często pojawia się podrażnienie skóry spowodowane taśmą chirurgiczną, które ustępuje po usunięciu plastra. Rzadkie działania niepożądane (≥1/10 000 do <1/1 000) obejmują uczulenie na substancję oraz reakcje uczuleniowe, natomiast reakcje anafilaktyczne, choć potencjalnie zagrażające życiu, nie zostały dotychczas odnotowane po zastosowaniu TRUE Test 36.
alergia kontaktowa, formaldehyd, N-hydroksymetyloimid kwasu bursztynowego, nadwrażliwość, obniżenie ciśnienia tętniczego, pieczenie skóry, pigmentacja skóry, podrażnienie skóry, próba prowokacyjna, reakcja anafilaktyczna, reakcja ogólnoustrojowa, reakcja skórna, reakcja uczuleniowa, rumień, taśma chirurgiczna, test płatkowy, TRUE Test, układ immunologiczny, zaburzenia ogólne, zaburzenia pigmentacji, zaburzenia skóry, zapalenie skóry - Leksykon substancji czynnych
Partenolid – Działania niepożądane
Partenolid, stosowany w dawce 3,0 μg/cm² (2,4 μg/płatek) w panelu nr 3 (pozycja 34) plastrów TRUE Test 36, jest substancją aktywną wykorzystywaną w diagnostyce alergii kontaktowej. Najczęstsze działania niepożądane dotyczą skóry i tkanki podskórnej, obejmując przewlekłe reakcje utrzymujące się tygodnie lub miesiące oraz uczucie pieczenia w miejscu aplikacji. Często obserwuje się także przejściowe odbarwienia lub przebarwienia skóry oraz rumień, które zwykle ustępują samoistnie w ciągu 1-2 tygodni po zakończeniu testu. Rzadziej występują zaostrzenia zmian zapalnych (≥1/1 000 do <1/100), szczególnie przy aktywnym zapaleniu skóry, oraz reakcje uczuleniowe (≥1/10 000 do <1/1 000), w tym ryzyko uczulenia aktywnego. Bardzo rzadko mogą pojawić się reakcje anafilaktyczne lub ciężkie objawy nadwrażliwości, które wymagają natychmiastowej interwencji medycznej, choć do tej pory nie odnotowano takich przypadków po zastosowaniu TRUE Test 36.
alergia kontaktowa, atopowe zapalenie skóry, ciśnienie tętnicze, dermatoza, dodatnia reakcja testowa, nadwrażliwość, partenolid, pieczenie skóry, podrażnienie taśmą chirurgiczną, reakcja anafilaktyczna, reakcja niepożądana, reakcja przewlekła, reakcja uczuleniowa, rumień, systemowa reakcja alergiczna, test płatkowy, test prowokacyjny, TRUE Test, uczulenie aktywne, wyprysk kontaktowy, zaburzenia pigmentacji, zaostrzenie zmian zapalnych - Leksykon leków
Działania niepożądane – Zafrilla 2 mg
Stosowanie dienogestu 2 mg (Zafrilla) wiąże się z częstymi zmianami profilu krwawień menstruacyjnych, szczególnie w początkowych miesiącach terapii. W pierwszych 90 dniach leczenia u 38,3% pacjentek obserwowano przedłużone krwawienia, a u 35,2% nieregularne, natomiast brak miesiączki wystąpił u 1,7%. W czwartym okresie referencyjnym (około 360 dni) odsetek pacjentek z brakiem miesiączki wzrósł do 28,2%, a częstość przedłużonych krwawień spadła do 4,0%. Pomimo tych obiektywnych zmian, pacjentki rzadko zgłaszały je jako działania niepożądane. Najczęściej zgłaszanymi działaniami niepożądanymi były ból głowy (9,0%), dyskomfort piersi (5,4%), obniżony nastrój (5,1%) oraz trądzik (5,1%).
amenorrhea, autonomiczny układ nerwowy, BMD, ból głowy, dienogest, duszność, dyskomfort piersi, dysplazja włóknisto-torbielowata sutka, gęstość mineralna kości, grzybica pochwy, hirsutyzm, kołatanie serca, krwawienie z macicy, łysienie, migrena, nadwrażliwość na światło, niedociśnienie tętnicze, niedokrwistość, nieregularne krwawienia, nudności, obniżony nastrój, szumy uszne, torbiel jajnika, trądzik, uderzenia gorąca, utrata libido, wzdęcie brzucha, zaburzenia pigmentacji, zakażenie dróg moczowych, zanikowe zapalenie sromu i pochwy, zapalenie dziąseł, zapalenie żołądka i jelit, zespół suchego oka - Leksykon substancji czynnych
Merkaptobenzotiazol – Działania niepożądane
Merkaptobenzotiazol (MBT) jest składnikiem aktywnym w testach kontaktowej alergii, stosowanym m.in. w plastrach TRUE Test 36, w panelu nr 3 (płatek nr 32) w stężeniu 75 µg/cm² lub 61 µg/płatek. Podczas aplikacji mogą wystąpić działania niepożądane, głównie skórne, o różnym nasileniu i częstości. Najczęstsze to przewlekłe reakcje i pieczenie w miejscu aplikacji (≥10%), zmiany pigmentacji skóry oraz rumień (≥1/100 do <1/10). Zaostrzenie istniejących zmian zapalnych skóry obserwuje się niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100), a uczulenie na MBT występuje rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000). Podrażnienie spowodowane taśmą chirurgiczną, niezwiązane bezpośrednio z MBT, występuje bardzo często (≥1/10). Reakcje anafilaktyczne i objawy nadwrażliwości są bardzo rzadkie i nie odnotowano ich dotąd po zastosowaniu TRUE Test 36, jednak należy zachować czujność podczas testowania.
alergia kontaktowa, działanie niepożądane, hipotensja, merkaptobenzotiazol, monitorowanie działań niepożądanych, nadwrażliwość, oddział alergologiczny, pieczenie skóry, podrażnienie skóry, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, reakcja skórna, reakcja testowa dodatnia, reakcja uczuleniowa, rumień, test płatkowy, test prowokacyjny, TRUE Test, zaburzenia pigmentacji, zaburzenia skóry, zapalenie skóry - Leksykon substancji czynnych
Metylodibromoglutaronitryl – Działania niepożądane
Metylodibromoglutaronitryl (MDBGN) jest substancją czynną stosowaną w testach płatkowych do diagnostyki alergii kontaktowej, m.in. w preparacie TRUE Test 36, gdzie występuje w dawce diagnostycznej 5 µg/cm² (4,1 µg/płatek). Najczęstsze działania niepożądane dotyczą skóry i tkanki podskórnej, obejmując przewlekłe reakcje utrzymujące się tygodnie lub miesiące, pieczenie, rumień oraz przejściowe odbarwienia lub przebarwienia skóry. Zaobserwowano także zaostrzenie istniejących zmian zapalnych oraz uczulenie na MDBGN, choć reakcje uczuleniowe występują rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000). Bardzo często (≥1/10) obserwuje się podrażnienie spowodowane taśmą chirurgiczną mocującą plaster, co jest efektem mechanicznego działania, a nie samej substancji. Reakcje anafilaktyczne i nadwrażliwość immunologiczna są możliwe, ale ich częstość jest nieznana, a do tej pory nie odnotowano anafilaksji po zastosowaniu TRUE Test 36.
adrenalina, alergia kontaktowa, glikokortykosteroid, lek przeciwhistaminowy, metylodibromoglutaronitryl, nadwrażliwość, pigmentacja skóry, podrażnienie skóry, reakcja anafilaktyczna, reakcja przewlekła, reakcja uczuleniowa, rumień, test płatkowy, uczulenie, zaburzenia pigmentacji, zapalenie, zapalenie skóry - Leksykon chorób i schorzeń
Wrodzona niewydolność jajników – Objawy
Wrodzona niewydolność jajników (Primary Ovarian Insufficiency, POI) to stan występujący u kobiet przed 40. rokiem życia, charakteryzujący się zmniejszoną funkcją jajników, prowadzącą do zaburzeń miesiączkowania (nieregularne miesiączki lub amenorrhea trwająca ≥3 miesiące, pierwotny brak miesiączki u ~10% pacjentek) oraz objawów hipogonadyzmu estrogenowego, takich jak uderzenia gorąca, suchość pochwy, dyspareunia, zaburzenia nastroju i poznawcze. POI wiąże się z obniżoną rezerwą jajnikową i znacznym ryzykiem niepłodności, choć u 5-10% kobiet może dojść do spontanicznej ciąży dzięki okresowej aktywności jajników. Diagnostyka i monitorowanie obejmują ocenę funkcji jajników, gęstości mineralnej kości, funkcji tarczycy i nadnerczy oraz ryzyka sercowo-naczyniowego, gdyż POI zwiększa ryzyko osteoporozy, chorób sercowo-naczyniowych, zaburzeń poznawczych i psychicznych.
amenorrhoea, bielactwo, bóle mięśniowo-stawowe, brak miesiączki, choroba Addisona, choroba Hashimoto, choroba Parkinsona, choroba sercowo-naczyniowa, dawstwo oocytów, depresja, dyspareunia, grzybica pochwy, hormonalna terapia zastępcza, niepłodność, nieregularna miesiączka, niewydolność jajników, niewydolność nadnerczy, nocne poty, obniżone libido, osteoporoza, pęcherzyk jajnikowy, rezerwa jajnikowa, suchość pochwy, uderzenia gorąca, zaburzenia miesiączkowania, zaburzenia pigmentacji, zaburzenia poznawcze, zaburzenia snu, zaburzenia tarczycy, zapłodnienie in vitro, zespół suchego oka