ścieńczenie skóry
Ścieńczenie skóry to stan dermatologiczny charakteryzujący się zmniejszeniem grubości skóry, który może prowadzić do jej zwiększonej kruchości, przezierności i podatności na urazy. Zjawisko to jest częstym objawem starzenia się organizmu, ale może również wynikać z długotrwałego stosowania miejscowych kortykosteroidów, chorób układowych lub zaburzeń metabolicznych.
Z klinicznego punktu widzenia, ścieńczenie skóry objawia się widocznym uwypukleniem naczyń krwionośnych, zwiększoną podatnością na powstawanie siniaków oraz wolniejszym gojeniem się ran. W badaniu histopatologicznym obserwuje się zmniejszenie grubości naskórka i skóry właściwej, a także redukcję ilości kolagenu, elastyny i innych składników macierzy pozakomórkowej.
W diagnostyce różnicowej ścieńczenia skóry należy uwzględnić atrofodermię, skórę pergaminową, zespół Ehlersa-Danlosa oraz zanik tkanki podskórnej. Leczenie zależy od przyczyny i może obejmować odstawienie leków powodujących ścieńczenie, stosowanie miejscowych preparatów nawilżających, retinoidów lub peptydów stymulujących produkcję kolagenu, a w przypadkach zaawansowanych – zabiegi medycyny estetycznej.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przedawkowanie – Locoid 1 mg/g
Przedawkowanie miejscowego glikokortykosteroidu Locoid (1 mg/g krem zawierający 17-maślan hydrokortyzonu) nie jest opisane w kontekście ostrego zatrucia, jednak długotrwała i nadmierna aplikacja może prowadzić do istotnych powikłań klinicznych, przede wszystkim zahamowania czynności kory nadnerczy. Mechanizm ten wynika z układowej absorpcji steroidu i supresji osi podwzgórze-przysadka-nadnercza, co skutkuje zmniejszoną endogenną produkcją kortyzolu. Objawy przewlekłego przedawkowania obejmują zespół Cushinga polekowego, hiperglikemię, osłabienie mięśniowe, zwiększoną podatność na infekcje, zaburzenia elektrolitowe (hipokaliemia, zatrzymanie sodu i wody) oraz miejscowe działania niepożądane takie jak ścieńczenie skóry i teleangiektazje.
17-maślan hydrokortyzonu, absorpcja ogólnoustrojowa, glikokortkosteroid, hiperglikemia, hiperkortyzolemia, hipokaliemia, immunosupresja, infekcja oportunistyczna, miopatia steroidowa, niewydolność nadnerczowa, opatrunek okluzyjny, oś podwzgórze-przysadka-nadnercza, ostry przełom nadnerczowy, rozstęp, ścieńczenie skóry, supresja endogennej produkcji kortyzolu, teleangiektazja, test stymulacyjny, trądzik steroidowy, zahamowanie czynności kory nadnerczy, zanik skóry, zespół Cushinga polekowy - Leksykon leków
Przedawkowanie – Clobex 500 mcg/g
Przedawkowanie propionianu klobetazolu w postaci szamponu leczniczego Clobex (500 mikrogramów/g) może prowadzić do rozwoju hiperkortyzolizmu, będącego głównym zagrożeniem klinicznym. Objawy przewlekłego przedawkowania obejmują zespół cushingoidalny (twarz księżycowata, otyłość centralna, rozstępy, nadciśnienie, zaburzenia gospodarki węglowodanowej), zaburzenia metaboliczne (hiperglikemia, zaburzenia elektrolitowe) oraz zmiany skórne (ścieńczenie skóry, teleangiektazje). Szczególnie niebezpieczne jest ostre zahamowanie czynności nadnerczy, które może wystąpić przy gwałtownym odstawieniu leku po długotrwałym stosowaniu lub przedawkowaniu.
ekspozycja na kortykosteroidy, glikokortykosteroidy, hiperglikemia, hiperkortyzolizm, hipotensja, niewydolność nadnerczy, objawy cushingoidalne, odstawianie kortykosteroidów, oś podwzgórze-przysadka-nadnercza, oś przysadkowo-nadnerczowa, ostra niewydolność nadnerczy, otyłość centralna, propionan klobetazolu, ścieńczenie skóry, silny kortykosteroid, szampon leczniczy Clobex, teleangiektazje, twarz księżycowata, zaburzenia elektrolitowe, zaburzenia gospodarki węglowodanowej, zahamowanie czynności nadnerczy - Leksykon chorób i schorzeń
Łuszczyca biała – Objawy
Łuszczyca biała (Lichen sclerosus, LS) to przewlekła, zapalna dermatoza najczęściej zajmująca okolice narządów płciowych i odbytu, z częstością występowania około 1 na 80-1000 osób, dominująca u kobiet po menopauzie. Choroba charakteryzuje się białymi, porcelanowymi plamami, ścieńczeniem skóry, wybroczynami, pęknięciami oraz bliznowaceniem prowadzącym do zrostów i zwężeń anatomicznych (np. zanik warg sromowych mniejszych, zwężenie wejścia do pochwy, stulejka u mężczyzn). Objawy kliniczne obejmują świąd (często nasilony nocą), ból, dyspareunię, dyskomfort podczas mikcji i defekacji. U około 1/3 pacjentów zmiany mogą przebiegać bezobjawowo. Nieleczona łuszczyca biała może prowadzić do poważnych powikłań, w tym zwiększonego ryzyka rozwoju raka płaskonabłonkowego – u kobiet ryzyko wynosi 3,5-7%, a u mężczyzn 2,6-5,8%. Wczesna diagnoza i wdrożenie leczenia, zwłaszcza ultrapotężnymi kortykosteroidami miejscowymi, zmniejszają ryzyko bliznowacenia o 36,6% i rozwoju raka o 4,7%.
balanitis xerotica obliterans, bliznowacenie, dyspareunia, kortykosteroidy, łuszczyca biała, łuszczyca biała sromu, nadżerka, nawracająca choroba, nietrzymanie moczu, obrzezanie, pogrubienie skóry, rak płaskonabłonkowy, rak prącia, rak sromu, remisja, ścieńczenie skóry, stan zapalny, stulejka, wybroczyny, zaostrzenie, zaparcia, zrosty warg sromowych, zwężenie cewki moczowej, zwężenie napletka - Leksykon leków
Przedawkowanie – Dermovate 0,5 mg/g
Przedawkowanie Dermovate, zawierającego klobetazol propionian 0,5 mg/g w postaci maści, wiąże się z ryzykiem wystąpienia działań ogólnoustrojowych, głównie hiperkortyzolizmu, wynikającego z nadmiernej absorpcji substancji czynnej przez skórę. Ostre przedawkowanie jest rzadkie, natomiast przewlekłe, długotrwałe stosowanie preparatu w dawkach przekraczających zalecane lub na dużych powierzchniach skóry (powyżej 20% powierzchni ciała) może prowadzić do objawów takich jak hiperglikemia, zaburzenia gospodarki wodno-elektrolitowej, supresja osi podwzgórze-przysadka-nadnercza oraz zmiany miejscowe (ścieńczenie skóry, rozstępy, teleangiektazje, trądzik posteroidowy). Wchłanianie klobetazolu może wywołać także objawy charakterystyczne dla systemowego stosowania glikokortykosteroidów.
Dermovate, działanie ogólnoustrojowe, hiperglikemia, hiperkortyzolizm, klobetazol propionian, nadmierna absorpcja, niedobór glikokortykosteroidów, oś podwzgórze-przysadka-nadnercza, rozstępy, ścieńczenie skóry, supresja osi podwzgórze-przysadka-nadnercza, teleangiektazje, trądzik posteroidowy, wchłanianie przez skórę, zaburzenia gospodarki wodno-elektrolitowej - Leksykon leków
Działania niepożądane – Infilea 0,5 mg/g
Infilea zawiera 0,5 mg klobetazolu propionianu w 1 g kremu, będącego silnie działającym miejscowym kortykosteroidem. Terapia tym preparatem wiąże się z ryzykiem wystąpienia działań niepożądanych, które należy monitorować, zwłaszcza u pacjentów z wywiadem alergicznym. Najczęściej obserwowane objawy to świąd, miejscowe pieczenie i ból skóry (często). Niezbyt często występują zmiany zanikowe skóry, rozstępy i teleangiektazje, natomiast bardzo rzadko obserwuje się ścieńczenie skóry, zmarszczki, suchość, zmiany pigmentacji, nadmierne owłosienie, alergiczne kontaktowe zapalenie skóry, łuszczycę krostkową, rumień, wysypkę, pokrzywkę i trądzik. Objawy te mogą być wtórne do zahamowania osi podwzgórzowo-przysadkowo-nadnerczowej.
alergiczne kontaktowe zapalenie skóry, chorioretinopatia centralna surowicza, ciśnienie tętnicze krwi, ciśnienie wewnątrzgałkowe, działanie immunosupresyjne, gęstość mineralna kości, glikozuria, hiperglikemia, hirsutyzm, jaskra, klobetazol propionian, kortykosteroid miejscowy, kortyzol endogenny, łuszczyca krostkowa, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość miejscowa, nieostre widzenie, oś podwzgórzowo-przysadkowo-nadnerczowa, osteoporoza, otyłość centralna, personel medyczny, pokrzywka, rozstępy, rumień, ścieńczenie skóry, teleangiektazja, trądzik, twarz księżycowata, wysypka uogólniona, zaburzenia pigmentacji, zaćma, zakażenie oportunistyczne, zanik skóry, zapalenie skóry, zespół Cushinga - Leksykon substancji czynnych
Metyloprednizolon aceponian – Przeciwwskazania stosowania
Metyloprednizolonu aceponian, syntetyczny glikokortykosteroid o działaniu przeciwzapalnym, dostępny m.in. w postaci roztworu na skórę Skinatan (1 mg/ml), jest skutecznym lekiem w dermatologii, jednak jego stosowanie wymaga uwzględnienia licznych przeciwwskazań. Podstawowym przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na substancję czynną lub składniki pomocnicze preparatu. Ponadto, lek jest przeciwwskazany w obecności infekcji skórnych, takich jak gruźlica, kiła, zakażenia wirusowe (np. opryszczka, ospa wietrzna, półpasiec), bakteryjne i grzybicze choroby skóry, ze względu na ryzyko nasilenia infekcji i maskowania objawów. Nie zaleca się także stosowania metyloprednizolonu aceponianu w dermatozach takich jak trądzik różowaty, okołoustne zapalenie skóry, owrzodzenia skóry, trądzik pospolity oraz w obszarach zanikowych skóry, gdzie może dochodzić do pogorszenia stanu klinicznego i opóźnienia gojenia.
atrofia skóry, choroba infekcyjna skóry, dermatoza, działanie immunosupresyjne, działanie przeciwzapalne, glikokortykosteroid, gruźlica skóry, grzybica skóry, infekcja bakteryjna, infekcja grzybicza, kiła, metyloprednizolonu aceponian, nadwrażliwość, odczyn poszczepienny, okołoustne zapalenie skóry, opryszczka, ospa wietrzna, owrzodzenie skóry, półpasiec, reakcja nadwrażliwości, ścieńczenie skóry, Skinatan, trądzik pospolity, trądzik posteroidowy, trądzik różowaty, zakażenie wirusowe, zanikowa choroba skóry - Leksykon leków
Przedawkowanie – Cutivate 0,05 mg/g
Flutykazon propionian w maści Cutivate (0,05 mg/g) jest silnym kortykosteroidem stosowanym miejscowo, a ostre przedawkowanie jest rzadkie ze względu na ograniczone wchłanianie przez skórę. Większe ryzyko stanowi długotrwałe lub nieprawidłowe stosowanie, które może prowadzić do rozwoju hiperkortyzolizmu (zespołu Cushinga) oraz objawów takich jak ścieńczenie skóry, teleangiektazje, rozstępy skórne, supresja osi podwzgórze-przysadka-nadnercza, a w konsekwencji do ostrej niewydolności nadnerczy. Objawy te rozwijają się stopniowo, zwłaszcza przy aplikacji na duże powierzchnie skóry, stosowaniu opatrunków okluzyjnych lub długotrwałym używaniu preparatu.
aplikacja miejscowa, dyslipidemia, endogenna produkcja kortyzolu, flutykazon propionian, hiperglikemia, hiperkortyzolizm, immunosupresja, kortykosteroid miejscowy, maść Cutivate, opatrunek okluzyjny, ostra niewydolność nadnerczy, rozstępy skórne, ścieńczenie skóry, supresja osi podwzgórze-przysadka-nadnercza, teleangiektazje, zaburzenia gospodarki węglowodanowej, zanik skóry, zespół Cushinga - Leksykon leków
Przedawkowanie – Hydrocortisonum Amara 5 mg/g
Przedawkowanie Hydrocortisonum Amara (5 mg/g, krem) może prowadzić do nasilonego wchłaniania hydrokortyzonu octanu i wywołania ogólnoustrojowych działań niepożądanych typowych dla kortykosteroidów, zwłaszcza przy długotrwałym stosowaniu na dużych powierzchniach skóry, uszkodzonej skórze lub pod opatrunkiem okluzyjnym. Szczególnie narażone są dzieci, u których większy stosunek powierzchni skóry do masy ciała sprzyja intensywniejszemu wchłanianiu, co może skutkować szybszym i cięższym przebiegiem objawów przedawkowania. Najpoważniejsze konsekwencje obejmują supresję osi podwzgórze-przysadka-nadnercza, prowadzącą do niedoczynności kory nadnerczy oraz rozwój zespołu Cushinga, charakteryzującego się m.in. otyłością centralną, twarzą księżycowatą, rozstępami, nadciśnieniem tętniczym i hiperglikemią.
cukrzyca polekowa, hiperglikemia, hipokalemia, hydrokortyzon octan, kortykosteroid, nadciśnienie tętnicze, niedoczynność kory nadnerczy, opatrunek okluzyjny, oś podwzgórze-przysadka-nadnercza, otyłość centralna, rozstępy skórne, ścieńczenie skóry, supresja czynności nadnerczy, teleangiektazje, trądzik posteroidowy, twarz księżycowata, zaburzenia immunologiczne, zaburzenia rytmu serca, zahamowanie osi podwzgórze-przysadka-nadnercza, zahamowanie wzrostu, zespół Cushinga - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Posterisan H 387,1 mg + 5 mg
Posterisan H w postaci czopków doodbytniczych zawiera dwie substancje czynne: 387,1 mg standaryzowanej zawiesiny kultury bakteryjnej Escherichia coli oraz 5 mg hydrokortyzonu. Preparat jest wskazany do leczenia ciężkich przypadków świądu i stanów zapalnych okolicy odbytu związanych z guzkami krwawniczymi, szczególnie gdy objawy te mają charakter przewlekły lub nawracający i znacząco obniżają jakość życia pacjenta. Działanie leku opiera się na synergistycznym połączeniu efektu przeciwzapalnego hydrokortyzonu oraz immunomodulującego działania składników komórkowych E. coli, co pozwala na skuteczną redukcję świądu, zaczerwienienia, obrzęku i bólu w obrębie odbytu.
choroba hemoroidalna, czopki doodbytnicze, dolegliwości hemoroidalne, działania niepożądane systemowe, działanie immunomodulujące, działanie przeciwzapalne, Escherichia coli, guzki krwawnicze, hemoroidy, hydrokortyzon, hydroksystearynian makrogologlicerolu, kortykosteroid, ścieńczenie skóry, stan zapalny, steroid przeciwzapalny, świąd odbytu, świąd okolicy odbytu - Leksykon chorób i schorzeń
Chilblains to choroba znana również jako pernio lub perniosis. w języku polskim można ją określać jako „obmrożenie” lub „pernioza”, choć nie jest to t – Rokowania, prognozy i postęp choroby
Chilblains, znane również jako pernio lub perniosis, to niemarznący uraz skóry wywołany ekspozycją na zimno, prowadzący do bolesnych, zapalnych zmian skórnych, które zwykle ustępują samoistnie w ciągu 1-3 tygodni. Patogeneza pozostaje słabo poznana, a stan ten nie powoduje trwałego uszkodzenia skóry, choć może nawracać, zwłaszcza u kobiet, które wykazują wyższe ryzyko nawrotów lub utrzymujących się objawów. W przypadku przewlekłych lub nawracających zmian obserwuje się bliznowacenie i ścieńczenie skóry, a także zwiększoną wrażliwość na zimno. Chilblains mogą być związane z chorobami takimi jak toczeń, choroba Raynauda, zaburzenia hematologiczne czy obwodowa choroba naczyń. Histopatologicznie charakteryzują się czterema cechami: okołonaczyniowym naciekiem limfocytarnym, wakuolizacją podstawnej warstwy naskórka, obrzękiem brodawkowatym skóry właściwej oraz okołoegzokrynowym naciekiem limfocytarnym, co pomaga w różnicowaniu od innych dermatoz kończyn.
bliznowacenie, choroba Raynauda, histopatologia, infekcja, infekcja COVID-19, naciek limfocytarny okołonaczyniowy, naskórek, patogeneza, pernio, perniosis, pernioza, podstawowa opieka zdrowotna, przepływ krwi, SARS-CoV-2, ścieńczenie skóry, stan przewlekły, szpik kostny, toczeń, wakuolizacja, zapalenie skóry - Leksykon leków
Działania niepożądane – Posterisan H (166,7 mg + 2,5 mg)/g
Posterisan H w postaci maści zawiera 166,7 mg/g standaryzowanej zawiesiny kultury Escherichia coli oraz 2,5 mg/g hydrokortyzonu. Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi są miejscowe reakcje nadwrażliwości, występujące u 1-10% pacjentów, manifestujące się świądem i pieczeniem w miejscu aplikacji. Niezbyt często (0,1-1%) może pojawić się alergiczne kontaktowe zapalenie skóry, najczęściej związane z nadwrażliwością na fenol, konserwant preparatu. Długotrwałe stosowanie dużych dawek hydrokortyzonu może prowadzić do powikłań dermatologicznych takich jak atrofia skóry, teleangiektazje, rozstępy oraz trądzik steroidowy, co wymaga szczególnej uwagi podczas monitorowania terapii.
alergiczne kontaktowe zapalenie skóry, atrofia skóry, działanie niepożądane, Escherichia coli, hydrokortyzon, kortykosteroid, obrzęk, pieczenie, reakcja immunologiczna, reakcja nadwrażliwości miejscowa, rozstępy, rozszerzenie naczyń krwionośnych, ścieńczenie skóry, świąd, teleangiektazja, trądzik steroidowy, włókno kolagenowe, wysypka, zaczerwienienie, zmiana grudkowo-krostkowa - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Hydrocortisonum Aflofarm 5 mg/g
Hydrocortisonum Aflofarm w postaci kremu zawiera 5 mg/g hydrokortyzonu octanu i jest przeznaczony do miejscowego stosowania na skórę. Zalecane dawkowanie to aplikacja cienkiej warstwy kremu 2-3 razy na dobę bezpośrednio na zmienione chorobowo miejsca. Maksymalny czas stosowania na skórę twarzy wynosi 3 dni, natomiast na pozostałe obszary ciała do 14 dni bez konsultacji lekarskiej. W populacji pediatrycznej stosowanie u dzieci poniżej 12 roku życia wymaga wyłącznie zaleceń lekarza, natomiast u dzieci powyżej 12 lat dawkowanie jest analogiczne do dorosłych z zachowaniem ograniczeń czasowych. Należy unikać stosowania opatrunków okluzyjnych, chyba że lekarz zaleci inaczej, a także zwracać uwagę na ryzyko działań niepożądanych takich jak ścieńczenie skóry, teleangiektazje czy zaburzenia pigmentacji przy przedłużonym stosowaniu.
glikokortykosteroid miejscowy, hydrokortyzon octan, kortykosteroid miejscowy, miejscowy glikokortykosteroid, objaw podrażnienia, opatrunek okluzyjny, populacja pediatryczna, ścieńczenie skóry, stosowanie miejscowe na skórę, teleangiektazja, uczulenie, wchłanianie systemowe leku, wywiad medyczny, zaburzenie pigmentacji, zalecenie terapeutyczne - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Hydrocortisonum oceanic
Produkt leczniczy Hydrocortisonum Oceanic w postaci kremu zawiera 5 mg/g hydrokortyzonu octanu i powinien być stosowany zgodnie z zaleceniami, nie dłużej niż 7 dni bez konsultacji lekarskiej. Dłuższa terapia wymaga nadzoru specjalisty ze względu na ryzyko miejscowych i ogólnoustrojowych działań niepożądanych, zwłaszcza przy aplikacji na rozległe powierzchnie skóry, pod opatrunkami okluzyjnymi lub u dzieci, u których istnieje zwiększone ryzyko zahamowania wzrostu. Stosowanie na skórę twarzy wymaga szczególnej ostrożności i powinno odbywać się wyłącznie na zlecenie lekarza z uwagi na ryzyko ścieńczenia skóry, teleangiektazji, trądziku posteroidowego oraz zaniku tkanki tłuszczowej. W przypadku braku poprawy lub zaostrzenia objawów po tygodniu terapii konieczna jest ponowna konsultacja lekarska.
alkohol cetostearylowy, ciąża, działanie niepożądane, działanie ogólnoustrojowe, glikol propylenowy, hydrokortyzon octan, karmienie piersią, kontaktowe zapalenie skóry, kortykosteroid, leczenie przeciwbakteryjne, leczenie przeciwgrzybicze, nadzór specjalistyczny, opatrunek okluzyjny, parahydroksybenzoesan metylu, parahydroksybenzoesan propylu, podrażnienie skóry, populacja pediatryczna, reakcja alergiczna, reakcja kontaktowa, reakcja typu późnego, ścieńczenie skóry, stosunek korzyści do ryzyka, teleangiektazja, trądzik posteroidowy, wchłanianie hydrokortyzonu, zakażenie bakteryjne, zakażenie grzybicze, zaostrzenie objawów - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Chlorchinaldin H (30 mg + 10 mg)/g
Chlorchinaldin H to maść o składzie 30 mg chlorochinaldolu i 10 mg hydrokortyzonu na gram, przeznaczona do stosowania miejscowego na skórę. Preparat łączy działanie przeciwbakteryjne chlorochinaldolu z przeciwzapalnym efektem hydrokortyzonu, co umożliwia skuteczne leczenie różnych zmian dermatologicznych. Zaleca się aplikację cienkiej warstwy maści 1-2 razy na dobę na zmienione chorobowo miejsca, z przykryciem jałową gazą dla lepszego wchłaniania i ochrony. Szczególną ostrożność należy zachować przy stosowaniu na skórę twarzy, gdzie aplikacja powinna być ograniczona do krótkiego czasu i wykonywana bardzo cienką warstwą, aby uniknąć działań niepożądanych takich jak ścieńczenie skóry czy teleangiektazje.
absorpcja ogólnoustrojowa, alkohol cetylowy, chlorochinaldol, działanie niepożądane, działanie przeciwbakteryjne, działanie przeciwzapalne, hydrokortyzon, jałowa gaza, kortykosteroid, lanolina, maść, nadwrażliwość, podanie na skórę, ścieńczenie skóry, skóra twarzy, stan dermatologiczny, substancja pomocnicza, teleangiektazja, zmiana skórna - Leksykon leków
Działania niepożądane – Novate 0,5 mg/g
Klobetazol propionian, jako silny kortykosteroid miejscowy, może wywoływać liczne działania niepożądane, których częstość i nasilenie zależą od dawki, czasu stosowania oraz powierzchni aplikacji. Najczęściej obserwuje się miejscowe reakcje skórne, takie jak uczucie pieczenia (≥ 1/100, < 1/10), które ustępuje samoistnie. Inne działania o nieznanej częstości obejmują świąd, atrofię skóry, pękanie, rozstępy, wtórne zakażenia, wysypkę, kontaktowe zapalenie skóry, potówki oraz zaostrzenie choroby podstawowej. Długotrwałe stosowanie, zwłaszcza na dużych powierzchniach lub pod opatrunkami okluzyjnymi, może prowadzić do ogólnoustrojowych efektów, takich jak zespół Cushinga, zaburzenia metaboliczne i elektrolitowe, a także do zmian skórnych, w tym nadmiernego owłosienia i zmian pigmentacyjnych. Szczególną ostrożność należy zachować u dzieci, u których obserwowano również zaburzenia wzrostu i rozwoju oraz zwiększone ryzyko zespołu Cushinga, zwłaszcza przy stosowaniu pod pieluchą lub opatrunkami okluzyjnymi.
alergiczne zapalenie skóry, atrofia skóry, hiperglikemia, hirsutyzm, klobetazol propionian, kortykosteroid miejscowy, łuszczyca, łuszczyca krostkowa, nieostre widzenie, opatrunek okluzyjny, oś podwzgórze-przysadka-nadnercze, otyłość centralna, pękanie skóry, pieczenie skóry, potówki, rozstępy skórne, rozszerzenie naczyń powierzchniowych, ścieńczenie skóry, świąd, twarz księżycowata, wysypka skórna, zaburzenia elektrolitowe, zaburzenia glikemii, zaburzenia pigmentacji skóry, zaburzenia wzrostu, zakażenie wtórne, zaostrzenie choroby podstawowej, zespół Cushinga - Leksykon leków
Przedawkowanie – Dermovate 0,5 mg/g
Dermovate w postaci kremu zawiera klobetazol propionian w stężeniu 0,5 mg/g, będący silnym miejscowym kortykosteroidem. Przedawkowanie, choć rzadkie ze względu na miejscową drogę podania, może prowadzić do ogólnoustrojowych efektów toksycznych, zwłaszcza przy przewlekłym i nadmiernym stosowaniu. Głównym zespołem klinicznym jest hiperkortyzolizm, manifestujący się objawami cushingoidalnymi (twarz księżycowata, otyłość centralna, rozstępy, nadciśnienie), zaburzeniami endokrynologicznymi (hamowanie osi podwzgórze-przysadka-nadnercza, wtórna niewydolność nadnerczy), metabolicznymi (hiperglikemia, glikozuria, ryzyko cukrzycy posteroidowej), zmianami skórnymi (ścieńczenie skóry, teleangiektazje, wybroczyny) oraz zwiększoną podatnością na infekcje. Szczególne ryzyko dotyczy dzieci, pacjentów z uszkodzoną barierą skórną, stosujących lek na wrażliwe obszary lub pod opatrunkami okluzyjnymi.
atopowe zapalenie skóry, cukrzyca posteroidowa, działanie ogólnoustrojowe, glikozuria, hiperglikemia, hiperkortyzolizm, klobetazolu propionian, miejscowy kortykosteroid, nadciśnienie, niedobór glikokortykosteroidów, niewydolność nadnerczy, objawy cushingoidalne, opatrunek okluzyjny, oś podwzgórze-przysadka-nadnercza, otyłość centralna, poziom kortyzolu, rozstępy skórne, ścieńczenie skóry, teleangiektazje, test stymulacyjny, twarz księżycowata, zaburzenia gospodarki lipidowej, zakażenie oportunistyczne - Leksykon leków
Działania niepożądane – Dermovate 0,5 mg/g
Dermovate w kremie zawiera klobetazolu propionian w stężeniu 0,5 mg/g, będący silnym kortykosteroidem do stosowania miejscowego. Stosowanie preparatu wiąże się z ryzykiem licznych działań niepożądanych, które klasyfikowane są według częstości występowania od bardzo często (≥1/10) do bardzo rzadko (<1/10 000) oraz nieznanej. Do najczęstszych działań należą świąd oraz miejscowe pieczenie lub ból skóry. Niezbyt często obserwuje się miejscowe zmiany zanikowe skóry, rozstępy i teleangiektazje. Bardzo rzadko mogą wystąpić zakażenia oportunistyczne, miejscowa nadwrażliwość, a także ogólnoustrojowe zaburzenia endokrynologiczne, takie jak zahamowanie osi podwzgórze-przysadka-nadnercza, zespół Cushinga, osteoporoza, hiperglikemia, nadciśnienie tętnicze, łysienie oraz zaćma i jaskra. Centralna chorioretinopatia surowicza i nieostre widzenie mają częstość nieznaną.
alergiczne zapalenie skóry, centralna chorioretinopatia surowicza, glikozuria, hiperglikemia, hirsutyzm, jaskra, klobetazol propionian, kortykosteroid, kortyzol endogenny, łuszczyca krostkowa, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość miejscowa, nieostre widzenie, opóźnienie przyrostu masy, oś podwzgórze-przysadka-nadnercza, osteoporoza, otyłość centralna, pokrzywka, rozstępy, rumień, ścieńczenie skóry, teleangiektazje, trądzik, twarz księżycowata, wzrost kostny, zaćma, zakażenie oportunistyczne, zanik skóry, zespół Cushinga - Leksykon leków
Działania niepożądane – Alpicort (2 mg + 4 mg)/ml
Preparat Alpicort, zawierający prednizolon 2 mg/ml oraz kwas salicylowy 4 mg/ml, stosowany miejscowo na skórę, może wywoływać różnorodne działania niepożądane, głównie o charakterze miejscowym. Do najczęstszych należą reakcje nadwrażliwości skórnej, takie jak alergiczny wykwit kontaktowy (rzadko, ≥1/10 000 do <1/1 000), oraz krótkotrwałe podrażnienia skóry objawiające się pieczeniem i zaczerwienieniem (częstość nieznana). Bardzo rzadko (<1/10 000) obserwuje się poważniejsze zmiany, w tym ścieńczenie skóry (atrofia), teleangiektazje, rozstępy, trądzik sterydowy, okołoustne zapalenie skóry oraz hirsutyzm. Ponadto, nieznana jest częstość występowania nieostrego widzenia, co wymaga szczególnej uwagi u pacjentów z chorobami okulistycznymi.
atrofia skóry, hiperglikemia, hirsutyzm, kortykosteroid, kwas salicylowy, nadwrażliwość skórna, nieostre widzenie, podrażnienie skóry, prednizolon, rozstęp skórny, rozstępy skórne, ścieńczenie skóry, supresja osi podwzgórze-przysadka-nadnercza, teleangiektazja, teleangiektazje, trądzik sterydowy, zapalenie skóry okołoustne, zespół Cushinga, zmiana trądzikopodobna - Leksykon leków
Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn – Clobetaxon 0,5 mg/g
Preparat Clobetaxon w postaci maści o stężeniu 0,5 mg/g klobetazolu propionianu nie wykazuje istotnego wpływu na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn. Niemniej jednak, w trakcie długotrwałego stosowania lub aplikacji na duże powierzchnie skóry istnieje ryzyko wystąpienia działań niepożądanych, które mogą pośrednio wpłynąć na bezpieczeństwo pacjenta w ruchu drogowym. Do bardzo rzadkich, ale potencjalnie istotnych działań należą zaburzenia endokrynologiczne (zahamowanie osi podwzgórze-przysadka-nadnercza, objawy zespołu Cushinga), zaburzenia metaboliczne (hiperglikemia/glikozuria), zaburzenia naczyniowe (nadciśnienie tętnicze) oraz zaburzenia oka (jaskra, zaćma), które mogą powodować osłabienie, zaburzenia koncentracji, bóle głowy, zawroty głowy lub pogorszenie ostrości widzenia. Częstsze działania miejscowe, takie jak świąd, pieczenie czy podrażnienie skóry, mają minimalny wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów.
działanie ogólnoustrojowe, glikozuria, hiperglikemia, hiperkortyzolizm, jaskra, klobetazol propionian, kortykosteroid, nadciśnienie tętnicze, oś podwzgórze-przysadka-nadnercza, rozstęp, ścieńczenie skóry, teleangiektazja, wchłanianie ogólnoustrojowe, zaburzenie endokrynologiczne, zaćma, zespół Cushinga - Leksykon substancji czynnych
17-maślan hydrokortyzonu – Przedawkowanie
17-maślan hydrokortyzonu (Hydrocortisoni butyras) jest syntetycznym kortykosteroidem stosowanym miejscowo w preparatach dermatologicznych, takich jak Locoid i Locoid Lipocream (1 mg/g) oraz w plastrach do prób prowokacyjnych TRUE Test 36 (20 µg/cm² lub 16 µg/płatek). Pomimo braku szczegółowych danych dotyczących ostrego przedawkowania w charakterystykach produktów, długotrwałe lub nadmierne stosowanie może prowadzić do zahamowania osi podwzgórze-przysadka-nadnercza, skutkując zmniejszoną endogenną produkcją kortyzolu i objawami niewydolności nadnerczy. Potencjalne skutki przedawkowania obejmują zespół Cushinga, miejscowe działania niepożądane (takie jak ścieńczenie skóry, teleangiektazje, rozstępy) oraz zaburzenia ogólnoustrojowe, w tym supresję wzrostu u dzieci i zwiększone ryzyko infekcji, zwłaszcza przy stosowaniu na dużych powierzchniach lub pod okluzją.
17-maślan hydrokortyzonu, dysfagia, endogenny kortyzol, hiperglikemia, hiperkortyzolemia, hipoglikemia, hiponatremia, kortykosteroid miejscowy, kortykosteroidy ogólnoustrojowe, kortyzol w surowicy, nadciśnienie tętnicze, niewydolność nadnerczy, oś podwzgórze-przysadka-nadnercza, rozstępy skórne, ścieńczenie skóry, supresja osi podwzgórze-przysadka-nadnercza, teleangiektazje, test z ACTH, trądzik steroidowy, zaburzenie czynności kory nadnerczy, zanik skóry, zespół Cushinga