synteza glukozy
Synteza glukozy, inaczej glukoneogeneza, to kluczowy proces metaboliczny zachodzący głównie w wątrobie, w mniejszym stopniu w nerkach, umożliwiający organizm produkcję glukozy z substratów niebędących węglowodanami. Głównymi prekursorami w tym procesie są aminokwasy glukogenne, glicerol, mleczan oraz pirogronian.
Proces glukoneogenezy jest szczególnie istotny podczas długotrwałego głodzenia lub intensywnego wysiłku fizycznego, gdy zapasy glikogenu zostają wyczerpane, a organizm musi utrzymać prawidłowy poziom glukozy we krwi. Regulacja tego szlaku metabolicznego odbywa się głównie poprzez enzymy kluczowe: karboksykinazę fosfoenolopirogronianową, fruktozo-1,6-bisfosfatazę oraz glukoza-6-fosfatazę.
Zaburzenia syntezy glukozy mogą prowadzić do hipoglikemii, szczególnie w stanach głodzenia. Nadmierna glukoneogeneza jest obserwowana w cukrzycy typu 2, przyczyniając się do hiperglikemii na czczo. W praktyce klinicznej ocena procesów glukoneogenezy ma znaczenie w diagnostyce zaburzeń metabolicznych, chorób wątroby oraz w monitorowaniu terapii cukrzycy.