biopsja sztancowa
Biopsja sztancowa to minimalnie inwazyjna procedura diagnostyczna, polegająca na pobraniu cylindrycznego fragmentu tkanki za pomocą specjalnej igły biopsyjnej z końcówką tnącą. Technika ta jest szeroko stosowana w diagnostyce zmian podejrzanych o charakter nowotworowy, szczególnie w przypadku guzów piersi, prostaty, płuc, wątroby i nerek.
Metoda ta wyróżnia się pobraniem większego fragmentu tkanki w porównaniu do biopsji cienkoigłowej, co umożliwia dokładniejszą ocenę histopatologiczną, określenie architektury tkanki oraz przeprowadzenie dodatkowych badań immunohistochemicznych. Biopsja sztancowa jest zwykle wykonywana pod kontrolą obrazowania (USG, mammografia, tomografia komputerowa), co zwiększa precyzję nakłucia.
Zabieg przeprowadza się w znieczuleniu miejscowym, a jego przebieg jest stosunkowo krótki (10-30 minut). Do najczęstszych powikłań należą krwiak w miejscu wkłucia, infekcja lub ból. Biopsja sztancowa stanowi cenne narzędzie diagnostyczne, umożliwiające dokładne określenie charakteru zmiany przy minimalnym ryzyku dla pacjenta i krótkim czasie rekonwalescencji.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Choroba bowena – Diagnostyka i diagnoza
Choroba Bowena, czyli rak kolczystokomórkowy in situ, to wczesna postać raka skóry ograniczona do naskórka, bez naciekania skóry właściwej. Klinicznie manifestuje się jako czerwone, łuszczące się, dobrze odgraniczone zmiany, najczęściej na obszarach eksponowanych na UV. Diagnostyka opiera się na badaniu fizykalnym, dermoskopii (obserwacja łuszczącej powierzchni, charakterystycznych naczyń kłębuszkowatych i zmian barwnikowych) oraz przede wszystkim biopsji skóry (shave, punch lub wycinkowa), która pozostaje złotym standardem potwierdzenia rozpoznania. Histopatologia wykazuje pełną dysplazję naskórka z atypią keratynocytów, hiperkeratozę, parakeratozę i brak naciekania błony podstawnej. Immunohistochemia (markery PCNA, CK10, CK14, p16, p53, Ki-67, p27) wspomaga diagnostykę różnicową, zwłaszcza z chorobą Pageta. Nowoczesne metody obrazowania in vivo, takie jak mikroskopia konfokalna refleksyjna (RCM), pozwalają na ocenę zmian na poziomie komórkowym bez biopsji, szczególnie przydatne w postaci barwnikowej i monitorowaniu leczenia.
akantoza, badanie fizykalne skóry, badanie histopatologiczne, badanie immunohistochemiczne, biopsja ścinająca, biopsja skóry, biopsja sztancowa, biopsja wycinkowa, błona podstawna, choroba Bowena, choroba Pageta, cytokeratyna, dermoskopia, dysplazja naskórka, figura mitotyczna, hiperkeratoza, inwazyjny rak kolczystokomórkowy, keratynocyt, łuszczyca, mikroskopia konfokalna refleksyjna, parakeratoza, powierzchowny rak podstawnokomórkowy, rak kolczystokomórkowy in situ, rogowacenie słoneczne, wyprysk - Leksykon chorób i schorzeń
Pierwotny skórny chłoniak z komórek b – Epidemiologia
Pierwotny skórny chłoniak z komórek B (PCBCL) stanowi około 25-30% wszystkich pierwotnych chłoniaków skórnych, z częstością występowania około 3,1 przypadków na 1 000 000 osobolat według danych SEER. Choroba dotyka głównie osoby dorosłe w wieku 60-65 lat, z różnicami w zależności od podtypu: PCMZL pojawia się zwykle w 5. dekadzie życia, PCFCL około 51 lat, a PCDLBCL-LT u osób starszych (70-80 lat). PCBCL jest częstszy u mężczyzn (stosunek M/F około 1,7), z wyjątkiem PCDLBCL-LT, który dominuje u kobiet (M/F 1:3-4). Epidemiologia wykazuje także zróżnicowanie geograficzne i rasowe – PCBCL występuje najczęściej u nie-latynoskich białych (3,5/1 000 000 osobolat), a najrzadziej u osób rasy czarnej (1,5/1 000 000 osobolat). Najczęstsze podtypy to pcDLBCL (40%), PCFCL (30%) i PCMZL (25%), zróżnicowane pod względem rokowania i agresywności.
badanie histopatologiczne, badanie PET, biopsja skóry, biopsja szpiku kostnego, biopsja sztancowa, biopsja wycinająca, chłoniak skórny z komórek T, choroba układowa, dehydrogenaza mleczanowa, duszność, immunosupresja, lek immunosupresyjny, limfocyt B, morfologia krwi, nawrót skórny, pierwotny skórny chłoniak rozlany z dużych komórek B, pierwotny skórny chłoniak strefy brzeżnej, pierwotny skórny chłoniak z komórek B, pierwotny skórny chłoniak z ośrodków rozmnażania, przeżycie względne, rozsiew pozaskórny, tomografia komputerowa, wskaźnik przeżycia, zajęcie skóry - Leksykon chorób i schorzeń
Dyshydroza – Epidemiologia
Dyshydroza, znana również jako wyprysk dyshidrotyczny lub pompholyx, to pęcherzykowate zapalenie skóry lokalizujące się głównie na dłoniach i bocznych częściach palców. Stanowi około 5-20% wszystkich przypadków wyprysku rąk, z częstością występowania w populacji ogólnej szacowaną na 0,05-0,5%, co odpowiada 20 przypadkom na 100 000 osób. Choroba najczęściej dotyka osoby w wieku 20-40 lat (średnia 35-40 lat), z nieznaczną przewagą kobiet. Epidemiologicznie dyshydroza występuje częściej w cieplejszych klimatach oraz w okresie wiosenno-letnim, a także w środowiskach miejskich, co sugeruje wpływ czynników środowiskowych i stresu. Diagnostyka opiera się głównie na obrazie klinicznym, a w trudnych przypadkach stosuje się testy RPR, preparaty z KOH, biopsję skóry oraz testy płatkowe w celu wykluczenia innych przyczyn. Biopsja wykazuje spongiozę z naciekiem limfocytarnym naskórka i jest zarezerwowana dla przypadków opornych na leczenie lub podejrzenia wtórnego zakażenia.
atopia, beksaroten, biopsja sztancowa, choroba oporna na leczenie, diagnostyka różnicowa, dyshydroza, HTLV-1, inhibitor kalcyneuryny, kortykosteroid, kortykosteroid ogólnoustrojowy, pompholyx, pompholyx sezonowy, posiew bakteriologiczny, spongioza, test płatkowy, test RPR, wtórne zakażenie, wyprysk dyshidrotyczny, wyprysk rąk, zapalenie skóry rąk, zapalenie skóry z kontaktu - Leksykon chorób i schorzeń
Pierwotny skórny chłoniak z komórek b – Diagnostyka i diagnoza
Pierwotny skórny chłoniak z komórek B (PCBCL) to heterogeniczna grupa nowotworów wywodzących się z dojrzałych limfocytów B, stanowiąca 20-25% pierwotnych chłoniaków skóry. Wyróżnia się trzy główne podtypy: PCMZL i PCFCL o przebiegu indolentnym oraz agresywny PCDLBCL-LT. Diagnostyka wymaga biopsji skóry (zalecana biopsja sztancowa 4-6 mm lub wycinkowa obejmująca skórę właściwą i tkankę podskórną) oraz badań immunohistochemicznych (markery CD19, CD20, CD79a, BCL-2, BCL-6, MUM-1). Badania molekularne (PCR, FISH, CGH) wspomagają różnicowanie i rokowanie, szczególnie w wykrywaniu aberracji genu MYC w PCDLBCL-LT. Ocena stopnia zaawansowania obejmuje badania laboratoryjne (morfologia, LDH, beta-2-mikroglobulina), obrazowe (CT lub PET/CT) oraz w wybranych przypadkach biopsję szpiku kostnego, zwłaszcza u PCDLBCL-LT. Różnicowanie z wtórnym zajęciem skóry przez chłoniaki układowe oraz pseudochłoniakami jest kluczowe dla wyboru terapii i rokowania.
badanie dermatoskopowe, badanie immunohistochemiczne, biopsja ścinająca, biopsja szpiku kostnego, biopsja sztancowa, biopsja wycinkowa, Borrelia burgdorferi, chłoniak skóry, chłoniak węzłowy, cytometria przepływowa, dehydrogenaza mleczanowa, dermatopatolog, elektroforeza białek surowicy, fluorescencyjna hybrydyzacja in situ, hematopatolog, limfocyt B, pierwotny skórny chłoniak rozlany z dużych komórek B typu kończynowego, pierwotny skórny chłoniak strefy brzeżnej, pierwotny skórny chłoniak z komórek B, pierwotny skórny chłoniak z ośrodków rozmnażania, porównawcza hybrydyzacja genomowa, pozytonowa tomografia emisyjna, przeciwciało przeciwjądrowe, reakcja łańcuchowa polimerazy, remisja, tomografia komputerowa, zajęcie węzłów chłonnych - Leksykon chorób i schorzeń
Płaskonabłonkowy rak skóry – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
Płaskonabłonkowy rak skóry (SCC) stanowi 15-20% wszystkich nowotworów skóry, z roczną zachorowalnością około 1,8 miliona przypadków globalnie. Nowotwór rozwija się z komórek nabłonka płaskiego naskórka, najczęściej w obszarach eksponowanych na promieniowanie UV, takich jak skóra głowy, uszy czy szyja. Diagnostyka opiera się na biopsji skóry (punch, shave lub excisional biopsy) oraz ocenie ryzyka nawrotu i rozprzestrzeniania się choroby. Kluczowe jest wczesne rozpoznanie zmian, które mogą manifestować się jako twarde guzki, łuszczące się rany lub brodawkowate narośla. Czynniki ryzyka obejmują ekspozycję na UV, jasną karnację, wiek powyżej 50 lat, immunosupresję oraz historię wcześniejszych nowotworów skóry. Profilaktyka opiera się na ochronie przeciwsłonecznej (SPF ≥30), unikaniu solariów, regularnym samobadaniu skóry oraz kontrolach dermatologicznych, szczególnie u osób z grup ryzyka. Witamina B3 (nikotynamid 1000 mg/dobę) wykazuje redukcję ryzyka nawrotów o 23%.
biopsja ścinająca, biopsja skóry, biopsja sztancowa, biopsja wycinająca, cemiplimab, cetuksymab, chirurgia mikrograficzna Mohsa, choroba Bowena, immunoterapia, integralność skóry, komórki płaskonabłonkowe, krioterapia, lek immunosupresyjny, łyżeczkowanie i elektrodesykacja, nabłonek płaski, naskórek, nikotynamid, opieka paliatywna, pembrolizumab, płaskonabłonkowy rak skóry, promieniowanie UV, przerzut nowotworowy, rogowacenie słoneczne, samobadanie skóry, SCC in situ, terapia celowana, terapia fotodynamiczna, węzeł chłonny, witamina B3, zapalenie skóry - Leksykon chorób i schorzeń
Sarcoma kaposiego – Diagnostyka i diagnoza
Sarcoma Kaposiego (SK) to nowotwór naczyniowy związany z zakażeniem HHV-8 (KSHV), którego diagnostyka wymaga kompleksowego podejścia obejmującego szczegółowy wywiad kliniczny, badanie fizykalne oraz biopsję z oceną histopatologiczną i immunohistochemiczną. Charakterystyczne cechy histopatologiczne to obecność komórek wrzecionowatych i nieregularnych naczyń krwionośnych, a wykrycie antygenu LANA stanowi kluczowy marker diagnostyczny. W przypadku braku ekspresji LANA, PCR umożliwia wykrycie HHV-8. Diagnostyka laboratoryjna powinna obejmować testy na HIV, oznaczenie limfocytów CD4, poziomu wirusa HIV, badania przesiewowe na krew utajoną w kale oraz markery zapalne i wirusowe (CRP, IL-6, IL-10, poziom KSHV/HHV-8). Badania obrazowe, takie jak RTG, TK, MRI oraz FDG-PET, są niezbędne do oceny zajęcia narządów i stopnia zaawansowania choroby, a endoskopia i bronchoskopia pozwalają na ocenę zmian w przewodzie pokarmowym i drogach oddechowych.
badanie endoskopowe, badanie fizykalne, badanie histopatologiczne, badanie immunohistochemiczne, biopsja skórna, biopsja sztancowa, biopsja zmiany, bronchoskopia, chłoniak nieziarniczy, choroba Castlemana, czerniak, elektroforeza białek surowicy, FDG-PET, gastroskopia, interleukina-6, klasyfikacja TNM, kolonoskopia, krew utajona w kale, KSHV, limfocyty CD4, mięsak Kaposiego, nowotwór naczyniowy, obrazowanie laserowe dopplerowskie, obrzęk limfatyczny, pozytonowa tomografia emisyjna, termografia, tomografia komputerowa, ziarniniak ropotwórczy - Leksykon chorób i schorzeń
Torbiel naskórkowa – Diagnostyka i diagnoza
Torbiel naskórkowa (epidermoid cyst) jest najczęstszą torbielą skórną, charakteryzującą się łagodnym, powolnym wzrostem i lokalizacją podskórną, najczęściej na twarzy, szyi, tułowiu, klatce piersiowej i plecach. Diagnostyka opiera się głównie na badaniu klinicznym, gdzie typowo stwierdza się dobrze odgraniczoną, ruchomą zmianę z centralnym punctum. Wskazania do badań dodatkowych, takich jak USG, TK czy MRI, obejmują nietypową lokalizację, duże rozmiary, wątpliwości diagnostyczne lub planowanie zabiegu chirurgicznego. Biopsja (cienkoigłowa, wycinająca lub sztancowa) i badanie histopatologiczne są zalecane przy atypowym wyglądzie, szybkim wzroście, podejrzeniu nowotworu lub nawracających stanach zapalnych. Histopatologia wykazuje jednokomorową torbiel z nabłonkiem zawierającym ziarnistości keratohialinowe i uwarstwioną keratynę.
antybiotykoterapia, badanie fizykalne, badanie histopatologiczne, badanie kliniczne, badanie palpacyjne, badanie ultrasonograficzne, biopsja cienkoigłowa, biopsja sztancowa, biopsja wycinająca, choroba Pageta, CRP, czerniak in situ, czyrak, diagnostyka różnicowa, morfologia krwi, posiew bakteriologiczny, punctum, rak kolczystokomórkowy, rak podstawnokomórkowy, rak z komórek Merkla, rezonans magnetyczny, ropień, stan zapalny, steatocystoma multiplex, tłuszczak, tomografia komputerowa, torbiel dermoidalna, torbiel naskórkowa, torbiel włosowa, trądzik guzkowy, transformacja nowotworowa, zespół Gardnera - Leksykon chorób i schorzeń
Torbiel naskórkowa – Leczenie
Torbiele naskórkowe to łagodne zmiany podskórne wypełnione keratyną, które najczęściej nie wymagają leczenia, o ile nie powodują dolegliwości, zakażenia lub problemów kosmetycznych. Postępowanie terapeutyczne zależy od wielkości, lokalizacji, objawów oraz preferencji pacjenta. Małe, bezobjawowe torbiele można obserwować, natomiast torbiele zapalne, ale niezakażone, skutecznie leczy się iniekcjami glikokortykosteroidów, np. triamcynolonem w stężeniu 3-10 mg/ml. Nacięcie i drenaż stosuje się doraźnie w stanach zapalnych lub zakażonych, jednak ze względu na wysokie ryzyko nawrotu, ostatecznym leczeniem jest całkowite chirurgiczne wycięcie torbieli wraz z jej ścianą, co znacząco zmniejsza ryzyko nawrotu (ok. 11% w badaniu długoterminowym). Zabieg wykonuje się w znieczuleniu miejscowym, stosując techniki dostosowane do wielkości i lokalizacji zmiany, z dbałością o linie napięcia skóry i wielowarstwowe zamknięcie rany dla optymalnych efektów kosmetycznych.
antybiotykoterapia, biopsja sztancowa, drenaż przezskórny, flukloksacylina, fosfatydylocholina, fosfolipidy, gamma knife, glikokortykosteroid, gronkowiec złocisty, hialuronidaza, keratyna, kraniotomia, laminektomia, laser CO2, laseroterapia, nacięcie i drenaż, objawy zapalenia, radiochirurgia stereotaktyczna, samoistny drenaż, środki sklerotyzujące, torbiel dermoidalna, torbiel naskórkowa, triamcynolon, wycięcie chirurgiczne, znieczulenie miejscowe - Leksykon chorób i schorzeń
Kalcifilaksja – Diagnostyka i diagnoza
Kalcifilaksja (wapniejąca arteriolopatia mocznicy, CUA) to rzadkie, ale ciężkie schorzenie występujące głównie u pacjentów z przewlekłą chorobą nerek w stadium schyłkowym, zwłaszcza dializowanych, charakteryzujące się kalcyfikacją małych naczyń skóry i tkanki podskórnej, prowadzącą do niedokrwienia i martwicy tkanek. Częstość występowania wynosi około 1/600 pacjentów dializowanych rocznie, a śmiertelność sięga 50-80% w ciągu roku, głównie z powodu powikłań septycznych. Diagnostyka opiera się na obrazie klinicznym (ból skóry, sinicze plamy, niegojące się owrzodzenia, martwica) oraz badaniu fizykalnym, a rozpoznanie wymaga obecności czynników ryzyka (np. dializoterapia) i charakterystycznych zmian skórnych na tułowiu lub kończynach. Biopsja skóry pozostaje złotym standardem diagnostycznym, wykazując zwapnienia naczyń, zakrzepicę i zapalenie tkanki tłuszczowej, jednak jej wykonanie wiąże się z ryzykiem powikłań. W diagnostyce pomocne są badania obrazowe (RTG, scyntygrafia Tc 99m, mammografia tkanek miękkich, CT, ultrasonografia POCUS) oraz ocena laboratoryjna gospodarki wapniowo-fosforanowej, choć brak jest specyficznych markerów.
biopsja klinowa, biopsja skóry, biopsja sztancowa, dializoterapia, DIC, funkcja nerek, gospodarka wapniowo-fosforanowa, iloczyn wapniowo-fosforanowy, kalcyfikacja naczyń krwionośnych, livedo reticularis, martwica skóry, niedokrwienie tkanek, owrzodzenie skórne, panniculitis, parathormon, paratyreoidektomia, POCUS, posiew krwi, powikłanie septyczne, przeszczepienie nerki, przewlekła choroba nerek, pyoderma gangrenosum, radiomika, scyntygrafia kości, tiosiarczan sodu, tomografia komputerowa, zdjęcie rentgenowskie, zespół antyfosfolipidowy, złoty standard diagnostyczny, zwapnienie naczyń - Leksykon chorób i schorzeń
Rak skóry nieczerniakowy – Diagnostyka i diagnoza
Rak skóry nieczerniakowy (NMSC) obejmuje głównie rak podstawnokomórkowy (BCC, 75-80% przypadków) oraz rak kolczystokomórkowy (SCC, ok. 20%). Diagnostyka rozpoczyna się od wywiadu i badania fizykalnego skóry oraz węzłów chłonnych, a potwierdzenie rozpoznania wymaga biopsji (wycinającej, nacinającej, sztancowej lub zeskrobującej) z badaniem histopatologicznym. W przypadku podejrzenia rozsiewu nowotworu stosuje się badania obrazowe: CT, MRI, PET/CT oraz ultrasonografię wysokiej częstotliwości (HFUS). Dermoskopia zwiększa czułość diagnostyczną o 14% w porównaniu do samej inspekcji wizualnej, umożliwiając identyfikację charakterystycznych cech BCC, takich jak struktury liściaste, niebiesko-szare plamki i rozgałęzione naczynia krwionośne.
badanie histopatologiczne, badanie obrazowe, biopsja nacinająca, biopsja sztancowa, biopsja wycinająca, carcinoma in situ, chirurgia mikrograficzna Mohsa, dermatolog, dermoskopia, kriochirurgia, mikroskopia konfokalna odbiciowa, naciekanie nerwów, onkolog, optyczna tomografia koherencyjna, patomorfolog, pozytonowa tomografia emisyjna, przerzut, radioterapia, rak kolczystokomórkowy, rak podstawnokomórkowy, rak skóry nieczerniakowy, rezonans magnetyczny, samobadanie skóry, system TNM, tomografia komputerowa, ultrasonografia wysokiej częstotliwości - Leksykon chorób i schorzeń
Rak podstawnokomórkowy – Diagnostyka i diagnoza
Rak podstawnokomórkowy (BCC) stanowi 80-90% wszystkich nowotworów skóry, z roczną częstością występowania około 3,6 miliona przypadków w USA. Diagnostyka opiera się na szczegółowym badaniu klinicznym, dermoskopii (dokładność 95-99%) oraz biopsji skóry, która jest złotym standardem potwierdzającym rozpoznanie. Charakterystyczne cechy BCC to perłowobiały lub różowy guzek z teleangiektazjami, często lokalizowany na obszarach eksponowanych na UV, takich jak twarz, głowa i szyja. Histopatologicznie BCC dzieli się na podtypy niezróżnicowane (np. guzkowy, powierzchowny, naciekający) i zróżnicowane (np. keratotyczny, gruczolakowaty), co ma kluczowe znaczenie dla wyboru terapii i oceny ryzyka nawrotu. Zaawansowane techniki obrazowania, takie jak refleksyjna mikroskopia konfokalna (RCM) i optyczna tomografia koherencyjna (OCT), wspomagają diagnostykę i monitorowanie zmian.
badanie fizykalne, badanie histopatologiczne, badanie kliniczne, biopsja ścinająca, biopsja skóry, biopsja sztancowa, biopsja węzłów chłonnych, biopsja wycinająca, cecha dermoskopowa, choroba Bowena, czerniak amelanotyczny, czerniak złośliwy, czynnik ryzyka, dermatofibrosarcoma protuberans, dermatopatolog, dermatoskop, dermoskopia, inwazja tkanek, klasyfikacja TNM, łuszczyca kropelkowa, margines chirurgiczny, naciekanie okołonerwowe, naczynie krwionośne, nowotwór skóry, optyczna tomografia koherencyjna, patolog, podtyp histologiczny, promieniowanie UV, rak płaskonabłonkowy skóry, rak podstawnokomórkowy, raport patologiczny, refleksyjna mikroskopia konfokalna, rezonans magnetyczny, rogowacenie łojotokowe, rogowacenie słoneczne, rogowiak łojotokowy, teleangiektazja, tomografia komputerowa, węzeł chłonny - Leksykon chorób i schorzeń
Rogowacenie łojotokowe – Diagnostyka i diagnoza
Rogowiak kolczystokomórkowy (seborrheic keratosis) to powszechna, łagodna zmiana skórna u osób w średnim i starszym wieku, charakteryzująca się klinicznie uniesionymi, brodawkowatymi, brązowymi do czarnych grudkami, najczęściej lokalizowanymi na tułowie, twarzy i kończynach. Diagnostyka opiera się na badaniu klinicznym oraz dermatoskopii, gdzie obserwuje się torbiele typu milia, pseudotorbiele rogowe, szczeliny i bruzdy o wzorze mózgopodobnym oraz naczynia szpilkowe. W przypadkach niejednoznacznych lub podejrzenia złośliwości wskazane jest wykonanie biopsji (shave, punch lub excisional biopsy) i badania histopatologicznego, które potwierdza proliferację komórek naskórka, hiperkeratozę, papillomatozę, obecność cyst rogowych oraz brak atypii i inwazji podścieliska. W diagnostyce różnicowej należy uwzględnić czerniaka złośliwego, raka podstawnokomórkowego, raka kolczystokomórkowego, rogowacenie słoneczne, brodawki wirusowe, znamiona melanocytowe oraz włókniakonaroślaki.
badanie histopatologiczne, biopsja, biopsja ścinająca, biopsja sztancowa, biopsja wycinająca, brodawki wirusowe, czerniak złośliwy, dermatolog, dermatoskop, dermatoskopia, hiperkeratoza, mikroskopia konfokalna, mikroskopia konfokalna refleksyjna, nowotwór złośliwy, objaw Leser-Trélat, papillomatoza, rak kolczystokomórkowy, rak podstawnokomórkowy, rogowacenie słoneczne, rogowiak kolczystokomórkowy, znamię atypowe - Leksykon chorób i schorzeń
Łuszczyca – Diagnostyka i diagnoza
Łuszczyca jest przewlekłą, zapalną dermatozą diagnozowaną głównie na podstawie charakterystycznego obrazu klinicznego, obejmującego dobrze odgraniczone, rumieniowe i łuszczące się zmiany skórne, często lokalizujące się na łokciach, kolanach, owłosionej skórze głowy oraz okolicy lędźwiowej. Diagnostyka opiera się na badaniu fizykalnym skóry, paznokci (gdzie zmiany występują u 40-50% pacjentów) oraz owłosionej skóry głowy, z wykorzystaniem dermatoskopii i ewentualnie biopsji skóry w przypadkach nietypowych. Biopsja wykazuje typowe cechy histopatologiczne, takie jak akantoza, parakeratoza, mikroropnie Munro oraz naciek limfocytarny. Ocena nasilenia choroby odbywa się za pomocą skal PASI (0-72), BSA, PGA, DLQI oraz NAPSI, co pozwala na klasyfikację łuszczycy jako łagodnej (60% pacjentów), umiarkowanej (30%) lub ciężkiej (10%) i jest kluczowe dla wyboru terapii. Diagnostyka różnicowa obejmuje m.in. wyprysk, liszaj płaski, grzybicę i toczeń rumieniowaty, a u pacjentów o ciemniejszym fototypie skóry zmiany mogą mieć atypowe zabarwienie, co utrudnia rozpoznanie.
akantoza, badanie fizykalne, badanie ultrasonograficzne, biopsja skóry, biopsja sztancowa, chłoniak T-komórkowy, czynnik reumatoidalny, dactylitis, dermatoskop, DLQI, grzybica skóry, hiperkeratoza podpaznokciowa, kortykosteroid, kryteria CASPAR, liszaj płaski, łojotokowe zapalenie skóry, łupież różowy, łuszczyca, łuszczyca paznokci, łuszczycowe zapalenie stawów, objaw Köbnera, onycholiza, parakeratoza, rezonans magnetyczny, rumień, toczeń rumieniowaty, wyprysk, zapalna choroba skóry - Leksykon chorób i schorzeń
Płaskonabłonkowy rak skóry – Diagnostyka i diagnoza
Płaskonabłonkowy rak skóry (SCC) jest drugim najczęstszym nowotworem złośliwym skóry, z roczną zachorowalnością około 1,8 miliona przypadków w USA i wzrostem częstości o 200% w ciągu ostatnich 30 lat. Diagnostyka SCC opiera się na szczegółowym badaniu fizykalnym, wywiadzie uwzględniającym ekspozycję na promieniowanie UV, historię nowotworów skóry oraz stan immunosupresji. Charakterystyczne zmiany kliniczne obejmują szorstkie, łuszczące się czerwone plamy, uniesione guzki, niegojące się owrzodzenia oraz zmiany brodawkowate. W diagnostyce nieinwazyjnej stosuje się dermatoskopię (cechy: skupione kropkowane wzorce naczyniowe, hiperkeratoza), reflektancyjną mikroskopię konfokalną (RCM) oraz trójwymiarowe skanowanie całego ciała. Biopsja skóry pozostaje złotym standardem, umożliwiając potwierdzenie diagnozy, różnicowanie raka in situ od postaci inwazyjnej oraz ocenę agresywności nowotworu. W zależności od wielkości i lokalizacji zmiany stosuje się biopsję zeskrobinową, wycinkową lub całkowite wycięcie zmiany z marginesem zdrowej skóry. Ocena węzłów chłonnych, w tym biopsja aspiracyjna cienkoigłowa i biopsja węzła wartowniczego, jest wskazana przy podejrzeniu przerzutów. Zaawansowane badania obrazowe (CT, MRI, PET, USG) służą do oceny naciekania tkanek i rozprzestrzeniania się raka.
badanie fizykalne, badanie ultrasonograficzne, biopsja aspiracyjna cienkoigłowa, biopsja skóry, biopsja sztancowa, biopsja węzła wartowniczego, biopsja wycinkowa, dermatolog, dermatoskopia, immunosupresja, inwazja okołonerwowa, klasyfikacja TNM, mikroskopia konfokalna, naciek okołonerwowy, płaskonabłonkowy rak skóry, pozytonowa tomografia emisyjna, promieniowanie ultrafioletowe, rak in situ, rak płaskonabłonkowy, rak podstawnokomórkowy, rezonans magnetyczny, rogowacenie słoneczne, tkanka podskórna, tomografia komputerowa, układ limfatyczny, węzły chłonne - Leksykon chorób i schorzeń
Rak skóry nieczerniakowy – Diagnostyka i diagnoza
Nieczerniakowy rak skóry (NMSC) to najczęstszy nowotwór u osób rasy kaukaskiej, z dominacją raka podstawnokomórkowego (BCC, ~75% przypadków) oraz raka kolczystokomórkowego (SCC). Diagnostyka opiera się na szczegółowym wywiadzie, badaniu fizykalnym oraz biopsji, która pozostaje złotym standardem potwierdzenia rozpoznania i oceny cech histopatologicznych, takich jak typ nowotworu, grubość zmiany, stopień agresywności, obecność owrzodzenia i głębokość naciekania. W przypadku SCC, ze względu na wyższe ryzyko przerzutów, wskazane jest badanie węzłów chłonnych, a w razie podejrzenia rozsiewu – dodatkowe badania obrazowe (MRI, CT, PET/CT). Ultrasonografia wysokiej częstotliwości (20-100 MHz) oraz nowoczesne technologie, takie jak sztuczna inteligencja i mikrospektroskopia Ramana, wykazują obiecującą rolę w precyzyjnej ocenie zaawansowania i różnicowaniu zmian, jednak biopsja i analiza histopatologiczna pozostają kluczowe.
badanie obrazowe, biopsja nacięciowa, biopsja ścinająca, biopsja sztancowa, biopsja wycięciowa, chirurgia mikrograficzna Mohsa, dermatolog, dermoskop, dermoskopia, głębokie uczenie, immunoterapia, nieczerniakowy rak skóry, owrzodzenie, patolog, pozytonowa tomografia emisyjna, przerzut odległy, przerzutowanie, rak kolczystokomórkowy, rak podstawnokomórkowy, rak z komórek Merkla, rezonans magnetyczny, rogowacenie słoneczne, spektroskopia Ramana, stadium zaawansowania, sztuczna inteligencja, terapia fotodynamiczna, tomografia komputerowa, ultrasonografia wysokiej częstotliwości, zmiana skórna - Leksykon chorób i schorzeń
Znamiona – Diagnostyka i diagnoza
Znamiona (nevi) to skupiska melanocytów, które u większości dorosłych występują w liczbie 10-40, pojawiając się głównie w pierwszych 20 latach życia. Kluczowe jest monitorowanie znamion, zwłaszcza u pacjentów z ponad 50 znamionami lub znamionami atypowymi, ze względu na zwiększone ryzyko rozwoju czerniaka. Diagnostyka opiera się na badaniu klinicznym dermatologicznym, dermatoskopii (która jest 9-krotnie bardziej czuła niż badanie gołym okiem i zmniejsza liczbę biopsji o 42%) oraz mapowaniu znamion i sekwencyjnym cyfrowym obrazowaniu dermatoskopowym (SDDI). Reguła ABCDE (Asymetria, Brzegi, Kolor, Średnica >6 mm, Ewolucja) oraz koncepcja „brzydkiego kaczątka” służą do oceny znamion. Biopsja wycinająca pozostaje złotym standardem diagnostycznym, umożliwiając ocenę grubości guza i wskaźnika mitotycznego, co jest kluczowe dla określenia stadium czerniaka. Alternatywne metody, takie jak test DermTech Melanoma (DMT) z wartością predykcyjną negatywną >99% oraz panele ekspresji genów (GEP), wspierają diagnostykę, ale nie zastępują biopsji.
badanie dermatologiczne, biopsja ścinająca, biopsja sztancowa, biopsja węzła wartowniczego, biopsja wycinająca, czerniak, dehydrogenaza mleczanowa, dermatoskopia, filtr przeciwsłoneczny, mapowanie znamion, melanocyt, objaw brzydkiego kaczątka, panel ekspresji genów, pozytonowa tomografia emisyjna, promieniowanie ultrafioletowe, reguła ABCDE, rezonans magnetyczny, samobadanie skóry, terapia celowana, test DermTech Melanoma, tomografia komputerowa, układ odpornościowy, wycięcie chirurgiczne, znamię atypowe - Leksykon chorób i schorzeń
Brodawczakowłókniak kosmówkowy – Diagnostyka i diagnoza
Brodawczakowłókniak kosmówkowy (DFSP) to rzadki, wolno rosnący nowotwór skóry właściwej o niskim do pośredniego stopniu złośliwości, charakteryzujący się wysokim ryzykiem nawrotów miejscowych i niskim potencjałem przerzutowym. Diagnostyka opiera się na dokładnym badaniu klinicznym, biopsji wycinkowej lub nacięciowej obejmującej głębsze warstwy skóry oraz badaniu histopatologicznym, gdzie typowe cechy to gęsto ułożone komórki wrzecionowate w układzie storiformnym i naciekanie tkanki podskórnej w wzór plastra miodu. Kluczowe jest wykonanie badań immunohistochemicznych, zwłaszcza ekspresji CD34 (obecnej w 80-100% przypadków), co pozwala na różnicowanie DFSP od innych nowotworów fibrohistiocytarnych. W diagnostyce molekularnej wykrywa się translokację t(17;22)(q22;q13) i chimeryczny gen COL1A1-PDGFB, co jest istotne w przypadkach wątpliwych lub kwalifikujących do terapii inhibitorami kinazy tyrozynowej. Rezonans magnetyczny (MRI) jest preferowaną metodą obrazowania do oceny rozległości guza i planowania leczenia chirurgicznego.
atypia komórkowa, badanie histopatologiczne, badanie immunohistochemiczne, badanie kliniczne, badanie molekularne, badanie ultrasonograficzne, biopsja nacięciowa, biopsja sztancowa, biopsja wycinkowa, brodawczakowłókniak kosmówkowy, chirurgia mikrograficzna Mohsa, fluorescencyjna hybrydyzacja in situ, inhibitor kinazy tyrozynowej, komórki wrzecionowate, margines chirurgiczny, marker CD34, nawrót miejscowy, neurofibroma, nowotwór tkanki miękkiej, potencjał przerzutowy, reakcja łańcuchowa polimerazy z odwrotną transkryptazą, rezonans magnetyczny, transformacja włókniakomięsakowa, translokacja chromosomalna, włókniak skóry, włókniakomięsak, wywiad medyczny, zdjęcie rentgenowskie