kortykosteroid ogólnoustrojowy

Kortykosteroidy ogólnoustrojowe są syntetycznymi analogami hormonów produkowanych przez korę nadnerczy. W medycynie stosowane są jako leki o działaniu przeciwzapalnym, immunosupresyjnym i przeciwalergicznym. Najczęściej wykorzystywane są takie preparaty jak prednizon, prednizolon, metyloprednizolon, deksametazon czy hydrokortyzon.

Główny mechanizm działania tych leków polega na wiązaniu się z receptorami glikokortykoidowymi w cytoplazmie komórek, co prowadzi do regulacji ekspresji genów odpowiedzialnych za procesy zapalne. Kortykosteroidy hamują uwalnianie mediatorów zapalenia, zmniejszają przepuszczalność naczyń krwionośnych oraz migrację leukocytów do miejsca zapalenia.

Wskazania do stosowania kortykosteroidów ogólnoustrojowych obejmują choroby autoimmunologiczne (np. reumatoidalne zapalenie stawów, toczeń rumieniowaty układowy), choroby zapalne jelit, astmę, POChP, choroby alergiczne, niektóre choroby hematologiczne oraz stany wymagające immunosupresji po przeszczepach narządów.

Terapia kortykosteroidami ogólnoustrojowymi wiąże się z ryzykiem wystąpienia licznych działań niepożądanych, zwłaszcza podczas długotrwałego stosowania. Najczęstsze z nich to: zaburzenia gospodarki węglowodanowej (hiperglikemia), nadciśnienie tętnicze, osteoporoza, zwiększone ryzyko infekcji, zaćma, jaskra, zmiany skórne, zaburzenia psychiczne oraz supresja osi podwzgórze-przysadka-nadnercza.

W praktyce klinicznej dąży się do stosowania najniższej skutecznej dawki przez możliwie najkrótszy czas, a także do wykorzystywania alternatywnych form podania (np. miejscowo) gdy jest to możliwe. Nagłe odstawienie kortykosteroidów ogólnoustrojowych po długotrwałej terapii może prowadzić do zespołu odstawienia i niewydolności nadnerczy, dlatego zaleca się stopniowe zmniejszanie dawki.

Powiązane wpisy

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl