nadpobudliwość psychoruchowa
Nadpobudliwość psychoruchowa (hiperkineza) to stan charakteryzujący się nadmierną aktywnością ruchową, impulsywnością oraz zaburzeniami koncentracji uwagi. Jest jednym z głównych objawów zespołu nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi (ADHD), choć może również występować w innych zaburzeniach neuropsychiatrycznych.
W obrazie klinicznym obserwuje się nadmierną, często bezcelową aktywność ruchową, trudności z utrzymaniem skupienia na zadaniach, impulsywne podejmowanie decyzji bez przewidywania konsekwencji oraz problemy z organizacją i planowaniem działań. U dzieci objawia się to nieustannym bieganiem, wspinaniem się, trudnościami z uczestnictwem w zajęciach wymagających spokojnego siedzenia oraz częstym przerywaniem wypowiedzi innych osób.
Diagnostyka nadpobudliwości psychoruchowej wymaga kompleksowej oceny neuropsychologicznej, wywiadu z rodzicami/opiekunami oraz obserwacji pacjenta w różnych środowiskach. Leczenie ma charakter wielokierunkowy i obejmuje psychoedukację, terapię behawioralną, interwencje psychospołeczne oraz w wybranych przypadkach farmakoterapię (najczęściej stosuje się leki psychostymulujące jak metylofenidat czy leki nie-stymulujące jak atomoksetyna).
Odpowiednio wcześnie rozpoznana i leczona nadpobudliwość psychoruchowa ma dobre rokowanie. Jednak nieleczona może prowadzić do poważnych konsekwencji, takich jak trudności w nauce, problemy społeczne, zwiększone ryzyko uzależnień i zaburzeń nastroju w wieku dorosłym. Kluczowe znaczenie ma zindywidualizowane podejście terapeutyczne oraz współpraca środowiska rodzinnego i szkolnego.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Działania niepożądane – Flutixon Neb 0,5 mg/2 ml
Flutykazon propionian w postaci zawiesiny do nebulizacji, podobnie jak inne wziewne glikokortykosteroidy, może wywoływać działania niepożądane o różnej częstości i nasileniu. Najczęściej obserwuje się kandydozę jamy ustnej i gardła (bardzo często, ≥1/10), chrypkę (często, ≥1/100 do <1/10) oraz zapalenie płuc u pacjentów z POChP (często). Rzadziej występują kandydoza przełyku (rzadko, ≥1/10 000 do <1/1 000), a bardzo rzadko reakcje anafilaktyczne, paradoksalny skurcz oskrzeli, zespół Cushinga, zahamowanie czynności kory nadnerczy, hiperglikemia, zaburzenia psychiczne (lęk, zaburzenia snu, agresja u dzieci) oraz zmniejszenie mineralnej gęstości kości. W przypadku paradoksalnego skurczu oskrzeli należy natychmiast przerwać stosowanie leku i wdrożyć leczenie alternatywne.
ból stawów, chrypka, depresja, flutykazon propionian, glikokortykosteroid wziewny, hiperglikemia, jaskra, kandydoza jamy ustnej, kandydoza przełyku, krwawienie z nosa, lęk, lek przeciwgrzybiczny, nadpobudliwość psychoruchowa, niestrawność, obrzęk naczynioruchowy, osteoporoza, paradoksalny skurcz oskrzeli, pleśniawka, POChP, przewlekła obturacyjna choroba płuc, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości skórnej, skurcz oskrzeli, zaćma, zahamowanie czynności kory nadnerczy, zapalenie płuc, zawiesina do nebulizacji, zespół Cushinga, zmniejszenie mineralnej gęstości kości - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Afobam 0,5 mg
Alprazolam, jako benzodiazepina, wymaga szczególnej ostrożności podczas stosowania u kobiet w wieku rozrodczym, ciężarnych oraz karmiących piersią. Dane epidemiologiczne wskazują, że ekspozycja na benzodiazepiny w pierwszym trymestrze nie zwiększa istotnie ryzyka wad rozwojowych, choć niektóre badania sugerowały dwukrotny wzrost ryzyka rozszczepów wargi i podniebienia. Stosowanie dużych dawek w drugim i trzecim trymestrze może prowadzić do ograniczenia ruchów płodu i zmienności rytmu serca. W ostatnim etapie ciąży nawet małe dawki alprazolamu mogą wywołać u noworodka zespół wiotkiego dziecka, objawiający się hipotonią osiową, zaburzeniami ssania i niskim przyrostem masy ciała, trwający 1-3 tygodnie. Duże dawki mogą powodować depresję oddechową, bezdech i hipotermię. Ponadto, istnieje ryzyko zespołu odstawienia u noworodka, manifestującego się nadpobudliwością, pobudzeniem i drżeniem mięśniowym, które mogą utrzymywać się kilka dni po porodzie.
alprazolam, benzodiazepiny, bezdech, dane epidemiologiczne, depresja oddechowa, drżenie mięśniowe, hipotermia, hipotonia osiowa, nadpobudliwość psychoruchowa, okres półtrwania substancji, ośrodkowy układ nerwowy, psychoterapia poznawczo-behawioralna, rozszczep wargi i podniebienia, trymestr ciąży, zaburzenie lękowe, zespół odstawienia, zespół wiotkiego dziecka - Leksykon leków
Działania niepożądane – AirFluSal Forspiro 50 mcg + 250 mcg
AirFluSal Forspiro to lek wziewny zawierający salmeterol (50 μg) i flutykazon propionian (250 μg lub 500 μg) na dawkę inhalacyjną, stosowany w leczeniu chorób układu oddechowego. Profil bezpieczeństwa leku odpowiada sumie działań niepożądanych obu składników, bez dodatkowych synergistycznych efektów toksycznych. Najczęściej obserwowane działania niepożądane to bóle głowy (bardzo często), kandydoza jamy ustnej i gardła (często), zapalenie płuc u pacjentów z POChP (często), zapalenie oskrzeli (często), hipokaliemia (często), oraz objawy ze strony układu mięśniowo-szkieletowego, takie jak kontuzje, kurcze mięśni, złamania pourazowe, bóle stawów i mięśni (często). Działania związane z salmeterolem obejmują drżenia, kołatanie serca i bóle głowy, które zwykle ustępują przy dalszym stosowaniu. Paradoksalny skurcz oskrzeli, choć rzadki, wymaga natychmiastowego przerwania terapii i interwencji medycznej.
beta-2-mimetyk, chrypka, ciśnienie wewnątrzgałkowe, częstoskurcz nadkomorowy, dławica piersiowa, flutykazonu propionian, hiperglikemia, hipokaliemia, jaskra, kandydoza jamy ustnej, kandydoza przełyku, kołatanie serca, lek przeciwgrzybiczy, migotanie przedsionków, nadpobudliwość psychoruchowa, nadwrażliwość, obrzęk naczynioruchowy, paradoksalny skurcz oskrzeli, przewlekła obturacyjna choroba płuc, reakcja anafilaktyczna, salmeterol, skurcz oskrzeli, tachykardia, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenie rytmu serca, zaćma, zahamowanie czynności kory nadnerczy, zapalenie nosogardła, zapalenie oskrzeli, zapalenie płuc, zapalenie zatok, zespół Cushinga, zmniejszenie gęstości mineralnej kości - Leksykon leków
Działania niepożądane – Montelukast Aurovitas 10 mg
Montelukast Aurovitas w dawce 10 mg w postaci tabletek powlekanych był szeroko badany klinicznie u około 4000 pacjentów i młodzieży powyżej 15 lat z astmą oraz u około 400 pacjentów z astmą i sezonowym alergicznym zapaleniem błony śluzowej nosa. Badania obejmowały także dzieci w wieku 2-14 lat stosujące tabletki do rozgryzania i żucia w dawkach 4 mg i 5 mg. Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi u dorosłych i młodzieży były bóle głowy, a u dzieci bóle brzucha. Profil bezpieczeństwa potwierdzono w długoterminowych badaniach do 2 lat u dorosłych i 6 miesięcy u dzieci. Częstość działań niepożądanych klasyfikowano według standardowych kategorii: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1000) oraz bardzo rzadko (<1/10 000).
alergiczne zapalenie błony śluzowej nosa, aminotransferazy, astma, bezsenność, biegunka, ból brzucha, ból głowy, ból mięśni, ból stawów, depresja, drgawki, eozynofilia płucna, hipoestezja, kołatanie serca, koszmary senne, krwawienie z nosa, kurcz mięśni, montelukast, naciek eozynofilowy, nadpobudliwość psychoruchowa, niestrawność, nudności, obrzęk naczynioruchowy, omamy, parestezje, pokrzywka, reakcja anafilaktyczna, rumień guzowaty, rumień wielopostaciowy, somnambulizm, świąd, tik, trombocytopenia, wymioty, wysypka, zaburzenia obsesyjno-kompulsywne, zaburzenia pamięci, zaburzenia psychiczne, zaburzenia uwagi, zaburzenia wątroby, zachowanie samobójcze, zakażenie górnych dróg oddechowych, zapalenie naczyń, zapalenie wątroby, zawroty głowy, zespół Churga-Strauss - Leksykon leków
Działania niepożądane – Romilast 4 mg
Montelukast w dawce 4 mg w formie tabletek do rozgryzania i żucia był szeroko badany pod kątem bezpieczeństwa u różnych grup wiekowych pacjentów z astmą, obejmując około 851 dzieci w wieku 2-5 lat oraz ponad 1000 dzieci od 6 miesięcy do 5 lat. Profil bezpieczeństwa pozostawał stabilny podczas długotrwałego stosowania (do 12 miesięcy u dzieci i do 2 lat u dorosłych). Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi były ból głowy u dorosłych i młodzieży, ból brzucha u dzieci 6-14 lat oraz nadmierne pragnienie u dzieci 2-5 lat. Po wprowadzeniu leku do obrotu zgłaszano dodatkowe działania niepożądane, w tym bardzo częste zakażenia górnych dróg oddechowych, częste zaburzenia żołądkowo-jelitowe (biegunka, nudności, wymioty), częste zwiększenie aktywności aminotransferaz (AlAT, AspAT) oraz wysypkę. Rzadziej występowały poważniejsze reakcje, takie jak zapalenie wątroby, zespół Churga-Strauss, eozynofilia płucna oraz różnorodne zaburzenia psychiczne i neuropsychiatryczne.
astma, bezsenność, biegunka, ból brzucha, ból głowy, ból mięśni, ból stawu, depresja, dezorientacja, eozynofilia płucna, gorączka, hipoestezja, jąkanie, kołatanie serca, krwawienie z nosa, kurcz mięśni, mimowolne oddawanie moczu, montelukast, myśli samobójcze, naciek eozynofilowy wątroby, nadmierne pragnienie, nadpobudliwość psychoruchowa, napad drgawkowy, niestrawność, nudności, objaw neuropsychiatryczny, obrzęk naczynioruchowy, omam, osłabienie, parestezja, pokrzywka, reakcja nadwrażliwości, rumień guzowaty, rumień wielopostaciowy, senność, siniak, skłonność do krwawień, somnambulizm, suchość błony śluzowej, świąd, tabletki do rozgryzania i żucia, tik, trombocytopenia, wymioty, wysypka, zaburzenie obsesyjno-kompulsyjne, zaburzenie pamięci, zaburzenie snu, zaburzenie uwagi, zakażenie górnych dróg oddechowych, zapalenie wątroby, zawrót głowy, zespół Churga-Strauss, zmęczenie, zwiększona aktywność aminotransferaz - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Fanipos
Produkt leczniczy Fanipos (50 μg/dawkę donosową, aerozol do nosa, zawiesina) wymaga ostrożności szczególnie przy przejściu z ogólnoustrojowych kortykosteroidów, ze względu na ryzyko zahamowania czynności nadnerczy. Dawkowanie powyżej zalecanego może prowadzić do klinicznie istotnych działań niepożądanych, takich jak zespół Cushinga, zahamowanie wzrostu u dzieci, zaćma, jaskra oraz zaburzenia psychiczne. Należy monitorować wzrost u dzieci i młodzieży oraz rozważyć dodatkowe podawanie kortykosteroidów ogólnoustrojowych w sytuacjach stresowych lub przed zabiegami chirurgicznymi. Szczególną uwagę zwraca się na interakcje flutykazonu propionianu z silnymi inhibitorami CYP3A4 (np. ketokonazol, rytonawir), które mogą zwiększać ryzyko ogólnoustrojowych działań niepożądanych.
błona śluzowa nosa, centralna chorioretinopatia surowicza, cytochrom P450, flutykazonu propionian, gruźlica, inhibitor izoenzymu 3A4, inhibitor proteazy, jaskra, ketokonazol, kortykosteroid donosowy, kortykosteroid ogólnoustrojowy, kortykosteroid wziewny, nadpobudliwość psychoruchowa, nieostre widzenie, opóźnienie wzrostu, rytonawir, sezonowe alergiczne zapalenie błony śluzowej nosa, spowolnienie wzrostu, stan lękowy, zabieg chirurgiczny, zaburzenie czynności nadnerczy, zaburzenie psychiczne, zaburzenie snu, zaćma, zahamowanie czynności kory nadnerczy, zahamowanie czynności nadnerczy, zespół Cushinga - Leksykon leków
Działania niepożądane – Fluticomb (25 mcg + 125 mcg)/dawkę odmierzoną
Fluticomb to lek złożony zawierający salmeterol (w formie salmeterolu ksynafonianu) oraz flutykazon propionian, którego profil działań niepożądanych obejmuje efekty charakterystyczne dla obu składników, bez dodatkowych interakcji toksycznych. Najczęściej obserwowane działania niepożądane to bóle głowy (≥10%), zapalenie części nosowej gardła (≥10%), kandydoza jamy ustnej i gardła, zapalenie płuc i oskrzeli (≥1% do <10%). Często występują również objawy endokrynologiczne, takie jak zespół Cushinga, zahamowanie czynności kory nadnerczy oraz spowolnienie wzrostu u dzieci i młodzieży. Inne działania niepożądane o częstości od 0,1% do 1% obejmują hipokaliemię, hiperglikemię, drżenia, kołatanie serca, tachykardię, a także reakcje alergiczne, w tym obrzęk naczynioruchowy i wstrząs anafilaktyczny. Charakterystyczne dla β₂-mimetyków objawy, takie jak drżenia i kołatanie serca, mają zwykle charakter przemijający i łagodnieją przy kontynuacji terapii.
beta2-mimetyk, bezgłos, ból głowy, ból mięśni, ból stawu, choroba niedokrwienna serca, chrypka, cushingoidalne rysy twarzy, częstoskurcz nadkomorowy, drżenie, flutykazon, hiperglikemia, hipokaliemia, jaskra, kandydoza jamy ustnej, kandydoza przełyku, kołatanie serca, lek przeciwgrzybiczy, migotanie przedsionków, nadpobudliwość psychoruchowa, nieostre widzenie, obrzęk naczynioruchowy, paradoksalny skurcz oskrzeli, pleśniawki, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, salmeterol, siniaczenie, skurcz dodatkowy, skurcz mięśni, skurcz oskrzeli, tachykardia, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenie rytmu serca, zaćma, zahamowanie czynności kory nadnerczy, zapalenie nosogardła, zapalenie oskrzeli, zapalenie płuc, zapalenie zatok, zespół Cushinga, złamanie pourazowe, zmniejszenie gęstości mineralnej kości - Leksykon leków
Działania niepożądane – Duexon (25 mcg + 125 mcg)/dawkę odmierzoną
Duexon to lek będący kombinacją salmeterolu (25 μg) i flutykazonu propionianu dostępny w dawkach 25 μg + 50 μg, 25 μg + 125 μg oraz 25 μg + 250 μg na dawkę odmierzoną. Profil działań niepożądanych obejmuje typowe reakcje dla obu składników, bez synergistycznego nasilenia. Najczęstsze działania niepożądane to kandydoza jamy ustnej i gardła oraz zapalenia dolnych dróg oddechowych (częstość: często ≥1/100 do <1/10). Rzadziej obserwuje się kandydozę przełyku, reakcje nadwrażliwości (obrzęk naczynioruchowy, skurcz oskrzeli, reakcje anafilaktyczne), zaburzenia endokrynologiczne (zespół Cushinga, zahamowanie czynności kory nadnerczy), a także objawy ze strony układu nerwowego i sercowo-naczyniowego (ból głowy, drżenia, kołatanie serca, tachykardia). Paradoksalny skurcz oskrzeli, choć rzadki, wymaga natychmiastowego odstawienia leku i zastosowania szybkodziałających leków rozszerzających oskrzela.
beta2-mimetyk, bezsenność, ból głowy, demineralizacja kości, drżenie, duszność, dysfonia, działanie ogólnoustrojowe, flutykazon propionian, higiena jamy ustnej, hiperglikemia, kandydoza jamy ustnej, kandydoza przełyku, kołatanie serca, lek przeciwgrzybiczny, nadpobudliwość psychoruchowa, niewydolność kory nadnerczy, obrzęk naczynioruchowy, paradoksalny skurcz oskrzeli, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, rysy cushingoidalne, salmeterol ksynafonowy, skurcz mięśni, skurcz oskrzeli, tachykardia, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenie psychiczne, zaćma, zapalenie oskrzeli, zapalenie płuc, zespół Cushinga - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Atenza 45 mg
Atenza, zawierająca metylofenidatu chlorowodorek w dawkach 18 mg, 27 mg, 36 mg, 45 mg i 54 mg w formie tabletek o przedłużonym uwalnianiu, jest wskazana do leczenia zespołu nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi (ADHD) u dzieci od 6. roku życia oraz u dorosłych. Terapia powinna być prowadzona wyłącznie pod nadzorem specjalistów z doświadczeniem w leczeniu ADHD (pediatrów, psychiatrów dziecięcych i dorosłych) i stosowana jedynie w przypadkach, gdy inne metody niefarmakologiczne okazały się nieskuteczne. Diagnostyka ADHD musi opierać się na kryteriach DSM lub ICD, kompleksowym wywiadzie, ocenie funkcjonowania pacjenta oraz potwierdzeniu rozpoznania przez dodatkową osobę, z wykluczeniem diagnozy opartej na pojedynczych objawach. U dzieci objawy obejmują m.in. przewlekłą niemożność koncentracji, impulsywność i nadaktywność, natomiast u dorosłych dominują niepokój psychoruchowy, niecierpliwość i istotny deficyt koncentracji, z koniecznością potwierdzenia obecności objawów ADHD w dzieciństwie.
ADHD, deficyt uwagi, DSM, elektroencefalogram, ICD, kompleksowy program leczenia, metylofenidatu chlorowodorek, nadaktywność, nadpobudliwość, nadpobudliwość psychoruchowa, niepokój psychoruchowy, niestabilność emocjonalna, psychiatra dziecięcy, terapia poznawczo-behawioralna, zaburzenia koncentracji - Leksykon substancji czynnych
Flutykazon propionian – Działania niepożądane
Flutykazon propionian, jako kortykosteroid wziewny, wykazuje działania niepożądane zależne od dawki i czasu terapii, typowe dla tej grupy leków. Najczęściej obserwuje się kandydozę jamy ustnej i gardła (≥1/10), zapalenie płuc u pacjentów z POChP (≥1/100 do <1/10) oraz zapalenie części nosowej gardła (≥1/10). Rzadziej występują kandydoza przełyku (≥1/10 000 do <1/1000), reakcje nadwrażliwości skórne (≥1/1000 do <1/100), obrzęk naczynioruchowy, skurcz oskrzeli i reakcje anafilaktyczne, w tym wstrząs anafilaktyczny. Długotrwałe stosowanie wysokich dawek może prowadzić do supresji osi podwzgórze-przysadka-nadnercza, zespołu Cushinga, zahamowania czynności kory nadnerczy, spowolnienia wzrostu u dzieci, zmniejszenia gęstości mineralnej kości oraz zaburzeń metabolicznych, takich jak hipokaliemia (często) i hiperglikemia (niezbyt często). Ponadto, flutykazon może wywoływać zaburzenia psychiczne (lęk, zaburzenia snu, zmiany zachowania) oraz objawy ze strony układu sercowo-naczyniowego (kołatanie serca, tachykardia, migotanie przedsionków). Występują także działania niepożądane ze strony układu oddechowego, takie jak chrypka, podrażnienie gardła i paradoksalny skurcz oskrzeli, który wymaga natychmiastowego odstawienia leku i interwencji.
choroba niedokrwienna serca, drżenie, flutykazon propionian, hiperglikemia, hipokaliemia, jaskra, kandydoza jamy ustnej, kandydoza przełyku, kortykosteroid wziewny, lek przeciwgrzybiczny, migotanie przedsionków, nadpobudliwość psychoruchowa, niewydolność nadnerczy, obrzęk naczynioruchowy, osteoporoza, paradoksalny skurcz oskrzeli, pleśniawka, POChP, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, skurcz oskrzeli, spowolnienie wzrostu, supresja kory nadnerczy, tachykardia, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenie rytmu serca, zaćma, zapalenie nosogardła, zapalenie płuc, zapalenie zatok, zespół Cushinga, zmniejszenie gęstości mineralnej kości - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Miflonide Breezhaler
Produkt leczniczy Miflonide Breezhaler zawiera budezonid w dawkach 200 lub 400 μg/dawkę i jest stosowany wziewnie w celu zapobiegania objawom astmy, nie zaś do przerywania ostrych napadów. W terapii należy zachować szczególną ostrożność u pacjentów z utajoną gruźlicą płuc, zakażeniami grzybiczymi i wirusowymi dróg oddechowych, rozstrzeniem oskrzeli oraz pylicą płuc. U chorych z POChP wziewne kortykosteroidy zwiększają ryzyko zapalenia płuc, zwłaszcza przy wyższych dawkach, a czynniki ryzyka obejmują aktywne palenie, podeszły wiek, niski BMI i ciężką postać choroby. W przypadku zaostrzenia astmy możliwe jest zwiększenie dawki budezonidu lub zastosowanie doustnych kortykosteroidów i antybiotyków. Należy zwrócić uwagę na ryzyko paradoksalnego skurczu oskrzeli, który wymaga natychmiastowego przerwania leczenia i podania leków rozszerzających oskrzela.
alergiczne zapalenie błony śluzowej nosa, astma oskrzelowa, budezonid wziewny, centralna chorioretinopatia surowicza, enzym CYP3A4, gęstość mineralna kości, gruźlica płuc, kandydoza jamy ustnej, lek przeciwgrzybiczny, nadpobudliwość psychoruchowa, niedobór laktazy, nieostre widzenie, nietolerancja galaktozy, paradoksalny skurcz oskrzeli, przewlekła obturacyjna choroba płuc, pylica płuc, reakcja nadwrażliwości, rozstrzenie oskrzeli, skurcz oskrzeli, śluz oskrzelowy, stan astmatyczny, wydzielanie hormonów kory nadnerczy, wyprysk, zaburzenia psychiczne, zaćma, zahamowanie czynności nadnerczy, zakażenia dróg oddechowych, zapalenie płuc, zespół Cushinga, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon substancji czynnych
Metylofenidat – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Dane przedkliniczne dotyczące metylofenidatu wskazują na zwiększoną częstość występowania złośliwych guzów wątroby jedynie u samców myszy, bez podobnych obserwacji u samic myszy i szczurów obu płci, co podkreśla niejasne znaczenie kliniczne tych wyników dla ludzi. W badaniach reprodukcyjnych wykazano brak negatywnego wpływu na płodność i funkcje rozrodcze przy dawkach kilkukrotnie przekraczających dawki terapeutyczne stosowane u ludzi. Standardowe testy teratogenności na szczurach i królikach nie wykazały działania teratogennego, jednak w badaniach preparatu Symkinet MR odnotowano rozszczep kręgosłupa u królików przy dawce 200 mg/kg mc./dobę, co stanowi około 116-krotność maksymalnej dawki zalecanej u dzieci i młodzieży (60 mg). Niższe dawki, zbliżone do maksymalnej dawki klinicznej, nie wykazywały tego efektu, a toksyczność płodowa była obserwowana jedynie przy dawkach toksycznych dla matki, sugerując pośredni mechanizm działania.
ADHD, badania genotoksyczności, badania rakotwórczości, badania teratogenności, działania niepożądane, działanie teratogenne, ekspozycja ogólnoustrojowa, funkcja reprodukcyjna, funkcja rozrodcza, margines bezpieczeństwa, metylofenidat, nadpobudliwość psychoruchowa, profil bezpieczeństwa, rakotwórczość, rozszczep kręgosłupa, rozwój zarodkowo-płodowy, toksyczność płodowa, wpływ na reprodukcję, zaburzenia koncentracji uwagi, złośliwy guz wątroby - Leksykon leków
Działania niepożądane – Budezonid LEK-AM 200 mcg/dawkę inh.
Budezonid, stosowany w terapii schorzeń układu oddechowego, wykazuje profil działań niepożądanych o zróżnicowanej częstości i nasileniu. Najczęściej obserwuje się zapalenie płuc u pacjentów z POChP oraz kaszel (częstość 1/100 do <1/10). Rzadko występują zaburzenia endokrynologiczne, takie jak zahamowanie czynności nadnerczy, zespół Cushinga, nadmierne wydzielanie hormonów kory nadnerczy oraz opóźnienie wzrostu u dzieci (częstość 1/10 000 do <1/1 000). Zaburzenia narządu wzroku, w tym nieostre widzenie (1/1 000 do <1/100), zaćma i jaskra (1/10 000 do <1/1 000), wymagają konsultacji okulistycznej. Rzadkie reakcje nadwrażliwości obejmują wysypkę, pokrzywkę, obrzęk naczynioruchowy i świąd. Działania niepożądane ze strony układu psychicznego, takie jak zaburzenia zachowania, depresja, nadpobudliwość psychoruchowa, lęk i agresja, mają częstość nieznaną, szczególnie u dzieci.
bezpieczeństwo farmakoterapii, budezonid, chrypka, depresja, gęstość mineralna kości, glikokortykosteroid, hormony kory nadnerczy, jaskra, kandydoza jamy ustnej, kaszel, klasyfikacja MedDRA, kontaktowe zapalenie skóry, lęk, nadpobudliwość psychoruchowa, nieostre widzenie, obrzęk naczynioruchowy, opóźnienie wzrostu, osteoporoza, POChP, pokrzywka, reakcja nadwrażliwości, siniak, skurcz oskrzeli, świąd, wysypka skórna, zaburzenia snu, zaćma, zahamowanie czynności nadnerczy, zapalenie płuc, zespół Cushinga - Leksykon leków
Działania niepożądane – Asaris (500 mcg + 50 mcg)/dawkę inh.
Asaris to preparat złożony zawierający flutykazon propionian (kortykosteroid) oraz salmeterol (długo działający β2-mimetyk) w dawkach inhalacyjnych 100 μg + 50 μg, 250 μg + 50 μg oraz 500 μg + 50 μg. Profil działań niepożądanych obejmuje efekty charakterystyczne dla obu składników, bez synergistycznego nasilenia działań niepożądanych. Najczęstsze działania niepożądane to bóle głowy (≥1/10), zapalenie części nosowej gardła (≥1/10), kandydoza jamy ustnej i gardła (≥1/100), zapalenie płuc u pacjentów z POChP (≥1/100), drżenia mięśni (≥1/100), kołatanie serca (≥1/100) oraz podrażnienie gardła i chrypka (≥1/100). Rzadziej obserwuje się zespół Cushinga, zahamowanie czynności kory nadnerczy, hipokaliemię, hiperglikemię, reakcje anafilaktyczne, zaburzenia rytmu serca oraz paradoksalny skurcz oskrzeli, który wymaga natychmiastowego przerwania terapii.
beta2-mimetyk, cushingoidalne rysy twarzy, częstoskurcz nadkomorowy, dysfagia, flutykazon propionian, gęstość mineralna kości, hiperglikemia, hipokaliemia, jaskra, kandydoza jamy ustnej, kołatanie serca, kortykosteroid, lek przeciwgrzybiczny, migotanie przedsionków, nadpobudliwość psychoruchowa, obrzęk naczynioruchowy, paradoksalny skurcz oskrzeli, POChP, przewlekła obturacyjna choroba płuc, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, salmeterol, skurcz oskrzeli, tachykardia, wstrząs anafilaktyczny, zaćma, zahamowanie czynności kory nadnerczy, zapalenie nosogardła, zapalenie oskrzeli, zapalenie płuc, zapalenie zatok, zespół Cushinga, złamanie pourazowe - Leksykon leków
Działania niepożądane – Flixodil Combo (25 mcg + 125 mcg)/dawkę inh.
Flixodil Combo to preparat zawierający salmeterol (25 μg) oraz flutykazon propionian w dawkach 50 μg, 125 μg lub 250 μg na dawkę odmierzoną, stosowany wziewnie. Profil działań niepożądanych obejmuje zarówno efekty charakterystyczne dla β2-mimetyków, jak i glikokortykosteroidów wziewnych. Najczęściej obserwowane działania niepożądane to zapalenie części nosowej gardła oraz bóle głowy (≥1/10), a także kandydoza jamy ustnej i gardła, zapalenie płuc i oskrzeli, hipokaliemia, podrażnienie gardła, chrypka, zapalenie zatok, łatwiejsze siniaczenie, kurcze mięśni, złamania pourazowe, bóle stawów i mięśni (≥1/100 do <1/10). Objawy ze strony układu sercowo-naczyniowego, takie jak kołatanie serca, tachykardia, zaburzenia rytmu, migotanie przedsionków oraz choroba niedokrwienna serca, występują niezbyt często do rzadko. Wśród działań niepożądanych szczególnie istotne są paradoksalny skurcz oskrzeli, reakcje anafilaktyczne i obrzęk naczynioruchowy, które wymagają natychmiastowej interwencji i przerwania terapii.
beta2-mimetyk, choroba niedokrwienna serca, chrypka, cushingoidalne rysy twarzy, częstoskurcz nadkomorowy, drżenie mięśni, duszność, działanie ogólnoustrojowe, flutykazon, gęstość mineralna kości, hiperglikemia, hipokaliemia, jaskra, kandydoza jamy ustnej, kandydoza przełyku, kołatanie serca, kurcz mięśnia, lek przeciwgrzybiczny, migotanie przedsionków, nadpobudliwość psychoruchowa, obrzęk naczynioruchowy, paradoksalny skurcz oskrzeli, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, salmeterol, skurcz oskrzeli, tachykardia, wstrząs anafilaktyczny, zaćma, zahamowanie czynności kory nadnerczy, zapalenie nosogardła, zapalenie oskrzeli, zapalenie płuc, zapalenie zatok, zespół Cushinga - Leksykon leków
Działania niepożądane – Symflusal (50 mcg + 500 mcg)/dawkę
Lek Symflusal, zawierający salmeterol (β2-mimetyk długo działający) oraz flutykazon propionian (glikokortykosteroid wziewny), wykazuje profil bezpieczeństwa odzwierciedlający działania niepożądane obu składników bez synergistycznego nasilenia efektów ubocznych. Najczęściej obserwowane działania niepożądane to ból głowy (≥1/10), zapalenie nosogardzieli (≥1/10), kandydoza jamy ustnej i gardła (≥1/100 do <1/10), zapalenie płuc u pacjentów z POChP (≥1/100 do <1/10), hipokaliemia (≥1/100 do <1/10), a także objawy ze strony układu mięśniowo-szkieletowego, takie jak skurcze mięśni i bóle stawów (≥1/100 do <1/10). Rzadziej występują reakcje anafilaktyczne, zespół Cushinga, zahamowanie czynności kory nadnerczy, paradoksalny skurcz oskrzeli oraz zaburzenia rytmu serca. W celu minimalizacji ryzyka kandydozy zaleca się płukanie jamy ustnej po inhalacji. W przypadku paradoksalnego skurczu oskrzeli konieczne jest natychmiastowe przerwanie terapii i wdrożenie leczenia rozszerzającego oskrzela.
arytmia, beta-mimetyk, bezsenność, ból głowy, ból mięśniowy, ból stawowy, częstoskurcz nadkomorowy, dławica piersiowa, dysfonia, flutykazon, glikokortykosteroid wziewny, hiperglikemia, hipokaliemia, jaskra, kandydoza jamy ustnej, kandydoza przełyku, kołatanie serca, lek przeciwgrzybiczny, lek rozszerzający oskrzela, migotanie przedsionków, nadpobudliwość psychoruchowa, niewydolność kory nadnerczy, obrzęk naczynioruchowy, paradoksalny skurcz oskrzeli, POChP, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, salmeterol, skurcz mięśni, skurcz oskrzeli, tachykardia, wstrząs anafilaktyczny, zaćma, zahamowanie wzrostu, zapalenie nosogardzieli, zapalenie oskrzeli, zapalenie płuc, zapalenie zatok, zespół Cushinga, zespół cushingoidalny, złamanie pourazowe - Leksykon leków
Działania niepożądane – Depakine Chronosphere 1000 (666,60 mg + 290,27 mg)/sasz.
Depakine Chronosphere, zawierający sodu walproinian i kwas walproinowy w formie granulatu o przedłużonym uwalnianiu, wiąże się z szerokim spektrum działań niepożądanych, które wymagają ściswego monitorowania klinicznego. Najczęściej obserwowane są zaburzenia hematologiczne, takie jak niedokrwistość i trombocytopenia (bardzo często), a także hiponatremia i zwiększenie masy ciała (często), co może predysponować do zespołu policystycznych jajników. W zakresie układu nerwowego dominują drżenia (bardzo często), zaburzenia pozapiramidowe, senność, drgawki i zaburzenia pamięci (często), a także stany splątania i halucynacje. Istotne jest monitorowanie funkcji wątroby ze względu na częste uszkodzenia, zwłaszcza u niemowląt i dzieci poniżej 3 lat. Rzadziej występują poważne powikłania, takie jak niewydolność szpiku kostnego, zespół mielodysplastyczny, zapalenie trzustki, ciężkie reakcje skórne (np. zespół Stevensa-Johnsona) oraz zmniejszenie gęstości mineralnej kości przy długotrwałej terapii.
agranulocytoza, aplazja krwinek czerwonych, ataksja, atrofia mózgu, ból głowy, czas częściowej tromboplastyny, czas protrombinowy, czas trombinowy, czynnik krzepnięcia, Depakine Chronosphere, diplopia, drgawki, drżenie, encefalopatia, halucynacje, hiperamonemia, hiperandrogenizm, hiperplazja dziąseł, hiponatremia, hipotermia, kwas walproinowy, letarg, leukopenia, makrocytemia, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, morfologia krwi, nadpobudliwość psychoruchowa, niedoczynność tarczycy, niedokrwistość, niedokrwistość makrocytowa, niepłodność męska, nietrzymanie moczu, niewydolność nerek, niewydolność szpiku kostnego, oczopląs, osłupienie, osteopenia, osteoporoza, otępienie, pancytopenia, parestezja, parkinsonizm, rabdomioliza, rumień wielopostaciowy, senność, SIADH, śpiączka, śródmiąższowe zapalenie nerek, stan splątania, toczeń rumieniowaty układowy, trombocytopenia, uszkodzenie wątroby, walproinian sodu, zaburzenia pamięci, zaburzenia pozapiramidowe, zaburzenia poznawcze, zaburzenie krzepnięcia, zapalenie trzustki, zawroty głowy, zespół ciężkiej nadwrażliwości, zespół DRESS, zespół Fanconiego, zespół mielodysplastyczny, zespół niedostosowanego wydzielania hormonu antydiuretycznego, zespół policystycznych jajników, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Działania niepożądane – Oxydolor 5 mg
Oksykodon, zawarty w tabletkach o przedłużonym uwalnianiu Oxydolor, wykazuje istotne działania niepożądane, które należy uwzględnić w trakcie terapii. Do najczęstszych należą nudności i zaparcia, występujące bardzo często (≥1/10). Depresja oddechowa, choć niezbyt częsta (≥1/1000 do <1/100), stanowi główne zagrożenie, zwłaszcza u pacjentów w podeszłym wieku i osłabionych. Inne istotne działania obejmują skurcz oskrzeli, duszność, suchość w jamie ustnej, bóle brzucha, biegunki oraz objawy ze strony OUN, takie jak senność, zawroty głowy, drżenie i drgawki. Ryzyko uzależnienia od oksykodonu jest znaczące i zależy od indywidualnych czynników, dawkowania oraz czasu trwania terapii. U noworodków matek stosujących oksykodon może wystąpić zespół odstawienny noworodka.
amenorrhea, cholestaza, depersonalizacja, depresja oddechowa, drgawka, dysfagia, dysfunkcja zwieracza Oddiego, hiperalgezja, hipogonadyzm, kolka żółciowa, krwiomocz, labilność emocjonalna, mimowolny skurcz mięśni, nadmierna potliwość, nadpobudliwość psychoruchowa, nadwrażliwość, niedoczulica, niedrożność jelit, oksykodon, ośrodkowy bezdech senny, parestezja, przedawkowanie opioidów, reakcja anafilaktyczna, sedacja polekowa, skurcz mięśni gładkich, skurcz oskrzeli, smoliste stolce, splątanie, tabletka o przedłużonym uwalnianiu, uzależnienie lekowe, wzmożone napięcie mięśniowe, zaburzenie łzawienia, zaburzenie oddychania, zaburzenie percepcji, zapalenie dziąseł, zapalenie jamy ustnej, zespół nieprawidłowego wydzielania hormonu antydiuretycznego, zespół odstawienny noworodka, zwężenie źrenicy - Leksykon leków
Działania niepożądane – Nebbud 0,5 mg/ml
Lek Nebbud zawiera budezonid, wziewny glikokortykosteroid, którego stosowanie wiąże się z ryzykiem działań niepożądanych o różnej częstości i nasileniu. Najczęściej obserwuje się kandydozę jamy ustnej i gardła oraz zapalenie płuc u pacjentów z POChP. Rzadziej występują reakcje nadwrażliwości, zahamowanie czynności nadnerczy, opóźnienie wzrostu u dzieci, zaburzenia psychiczne (lęk, depresja, nerwowość), drżenie, zaćma, jaskra, kaszel, podrażnienie gardła, skurcze mięśni oraz zmniejszenie gęstości mineralnej kości. Częstość działań niepożądanych klasyfikuje się od bardzo często (≥1/10) do bardzo rzadko (<1/10 000). Ryzyko ogólnoustrojowych efektów ubocznych zależy od dawki, czasu ekspozycji, wcześniejszego stosowania kortykosteroidów oraz indywidualnej wrażliwości pacjenta.
bezgłos, budezonid, chrypka, depresja, drżenie, działanie niepożądane, gęstość mineralna kości, glikokortykosteroid ogólnoustrojowy, glikokortykosteroid wziewny, jaskra, kandydoza jamy ustnej, kontaktowe zapalenie skóry, kortykosteroid wziewny, lęk, nadpobudliwość psychoruchowa, nieostre widzenie, obrzęk naczynioruchowy, opóźnienie wzrostu, osteoporoza, pobudzenie psychoruchowe, POChP, pokrzywka, przewlekła obturacyjna choroba płuc, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, skurcz mięśni, skurcz oskrzeli, zaburzenie endokrynologiczne, zaburzenie psychiczne, zaburzenie snu, zaburzenie układu nerwowego, zaćma, zahamowanie czynności nadnerczy, zakażenie Candida, zapalenie płuc - Leksykon leków
Działania niepożądane – AirFluSal Forspiro 50 mcg + 500 mcg
Produkt leczniczy AirFluSal Forspiro, zawierający salmeterol i flutykazonu propionian, wykazuje profil działań niepożądanych typowy dla obu składników. Najczęściej obserwuje się bóle głowy oraz zapalenie części nosowej gardła (≥1/10). Często występują kandydoza jamy ustnej i gardła, zapalenie płuc u pacjentów z POChP, zapalenie oskrzeli, podrażnienie gardła, chrypka, bezgłos, zapalenie zatok, hipokaliemia oraz dolegliwości mięśniowo-szkieletowe (kurcze mięśni, bóle stawów i mięśni, kontuzje, złamania pourazowe). Rzadko notuje się zespół Cushinga, zahamowanie czynności kory nadnerczy, zaburzenia wzrastania u dzieci, zmniejszenie gęstości mineralnej kości, reakcje anafilaktyczne, obrzęk naczynioruchowy, paradoksalny skurcz oskrzeli, a także zaburzenia rytmu serca (tachykardia, częstoskurcz nadkomorowy, migotanie przedsionków) i objawy niedokrwienia mięśnia sercowego. Występują również zaburzenia psychiczne (lęk, zaburzenia snu, zmiany zachowania u dzieci) oraz zaburzenia wzroku (zaćma, jaskra, niewyraźne widzenie).
beta-2-mimetyk, częstoskurcz nadkomorowy, dławica piersiowa, flutykazon propionian, hiperglikemia, hipokaliemia, jaskra, kandydoza jamy ustnej, kandydoza przełyku, lek przeciwgrzybiczny, migotanie przedsionków, nadpobudliwość psychoruchowa, obrzęk naczynioruchowy, POChP, reakcja anafilaktyczna, skurcz oskrzeli paradoksalny, tachykardia, wstrząs anafilaktyczny, zaćma, zahamowanie czynności kory nadnerczy, zapalenie części nosowej gardła, zapalenie oskrzeli, zapalenie płuc, zapalenie zatok, zespół Cushinga, zmniejszenie gęstości mineralnej kości - Leksykon leków
Przedawkowanie – Montelukast Teva 4 mg
Przedawkowanie montelukastu, zarówno u pacjentów pediatrycznych, jak i dorosłych, wykazuje stosunkowo wysoki profil bezpieczeństwa. Badania kliniczne wykazały, że dawki do 200 mg/dobę przez 22 tygodnie u dorosłych oraz krótkotrwałe dawki do 900 mg/dobę nie powodowały istotnych klinicznie działań niepożądanych. Po wprowadzeniu leku do obrotu odnotowano przypadki przyjęcia dawek nawet do 1000 mg (około 61 mg/kg masy ciała u dziecka w wieku 42 miesięcy), gdzie obserwacje kliniczne i laboratoryjne potwierdziły zgodność z ogólnym profilem bezpieczeństwa montelukastu. Najczęściej zgłaszane objawy przedawkowania to bóle brzucha, senność, wzmożone pragnienie, bóle głowy, wymioty oraz nadpobudliwość psychoruchowa, które są zgodne z profilem bezpieczeństwa leku.
ból brzucha, ból głowy, dawkowanie terapeutyczne, dializa otrzewnowa, działanie niepożądane, hemodializa, leczenie objawowe, monitorowanie objawów, montelukast, nadpobudliwość psychoruchowa, ostre przedawkowanie, profil bezpieczeństwa, przedawkowanie montelukastu, senność, wymioty, wzmożone pragnienie - Leksykon leków
Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn – Seretide 50 (50 mcg + 25 mcg)/dawkę inh.
Produkt leczniczy Seretide, zawierający salmeterol (długo działający β2-mimetyk) oraz flutykazon propionian (kortykosteroid wziewny), formalnie nie wykazuje istotnego wpływu na zdolność prowadzenia pojazdów mechanicznych i obsługi maszyn. Niemniej jednak, podczas terapii mogą wystąpić działania niepożądane, które potencjalnie obniżają zdolności psychomotoryczne, takie jak bóle głowy (bardzo często), drżenia mięśni (niezbyt często), lęk, zaburzenia snu, zmiany zachowania, a także zaburzenia widzenia (zaćma, jaskra, nieostre widzenie). W przypadku przedawkowania salmeterolu mogą pojawić się zawroty głowy, a rzadko – paradoksalny skurcz oskrzeli, który wymaga natychmiastowego zaprzestania prowadzenia pojazdu i zastosowania leków rozszerzających oskrzela. Objawy te, zwłaszcza drżenia i bóle głowy, mają charakter przemijający i zwykle ustępują przy kontynuacji leczenia.
agresja, beta-mimetyk, ból głowy, depresja, drżenie, drżenie mięśni, duszność, flutykazon, jaskra, kołatanie serca, kortykosteroid, lęk, lek rozszerzający oskrzela, nadpobudliwość psychoruchowa, nieostre widzenie, paradoksalny skurcz oskrzeli, salmeterol, Seretide, układ nerwowy, zaburzenie oka, zaburzenie psychiczne, zaburzenie snu, zaburzenie widzenia, zaćma, zawrót głowy - Leksykon leków
Działania niepożądane – Seretide 125 (125 mcg + 25 mcg)/dawkę inh.
Produkt leczniczy Seretide 125, zawierający 125 µg flutykazonu propionianu oraz 25 µg salmeterolu na dawkę inhalacyjną, wykazuje profil działań niepożądanych typowy dla obu składników, bez synergistycznego nasilenia działań niepożądanych. Najczęściej obserwowane działania niepożądane (≥1/10) to bóle głowy oraz zapalenie części nosowej gardła. Inne często występujące objawy obejmują kandydozę jamy ustnej i gardła, zapalenie płuc i oskrzeli, hipokaliemię, podrażnienie gardła, chrypkę, bezgłos, zapalenie zatok, kurcze mięśni, złamania pourazowe, bóle stawów i mięśni. Rzadziej występują reakcje nadwrażliwości, takie jak obrzęk naczynioruchowy, skurcz oskrzeli, reakcje anafilaktyczne, a także poważne zaburzenia endokrynologiczne (zespół Cushinga, zahamowanie czynności kory nadnerczy, spowolnienie wzrostu u dzieci). Paradoksalny skurcz oskrzeli, choć rzadki, wymaga natychmiastowego odstawienia leku i interwencji.
beta-2-mimetyk, bezgłos, ból głowy, ból mięśni, ból stawu, choroba niedokrwienna serca, chrypka, cushingoidalne rysy twarzy, częstoskurcz nadkomorowy, drżenie, flutykazon propionian, gęstość mineralna kości, hiperglikemia, hipokaliemia, jaskra, kandydoza jamy ustnej i gardła, kandydoza przełyku, kołatanie serca, kurcz mięśni, lek przeciwgrzybiczny, lek rozszerzający oskrzela, migotanie przedsionków, nadpobudliwość psychoruchowa, nieostre widzenie, obrzęk naczynioruchowy, paradoksalny skurcz oskrzeli, podrażnienie gardła, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości skórnej, salmeterol, siniaczenie, skurcz oskrzeli, tachykardia, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenie snu, zaćma, zahamowanie czynności kory nadnerczy, zapalenie części nosowej gardła, zapalenie oskrzeli, zapalenie płuc, zapalenie zatok, zespół Cushinga, złamanie pourazowe - Leksykon leków
Działania niepożądane – Flixotide 2 mg/2 ml
Flutykazon propionian w postaci zawiesiny do nebulizacji (Flixotide) wykazuje profil działań niepożądanych, które zostały sklasyfikowane według układów narządowych i częstości występowania. Najczęściej obserwuje się kandydozę jamy ustnej i gardła (≥1/10), zapalenie płuc u pacjentów z POChP (≥1/100 do <1/10), chrypkę i bezgłos (≥1/100 do <1/10) oraz łatwiejsze siniaczenie (≥1/100 do <1/10). Rzadziej występują kandydoza przełyku (≥1/10 000 do <1/1000), reakcje nadwrażliwości skórnych (≥1/1000 do <1/100), a bardzo rzadko (poniżej 1/10 000) obserwuje się zespół Cushinga, zahamowanie czynności kory nadnerczy, spowolnienie wzrostu, zmniejszenie gęstości mineralnej kości, zaćmę, jaskrę, hiperglikemię, bóle stawów, zaburzenia psychiczne (lęk, zaburzenia snu, nadpobudliwość), paradoksalny skurcz oskrzeli oraz reakcje anafilaktyczne. Zaleca się płukanie jamy ustnej po inhalacji w celu zmniejszenia ryzyka kandydozy i chrypki. W przypadku wystąpienia objawów ogólnoustrojowych lub reakcji nadwrażliwości konieczne jest przerwanie terapii i wdrożenie odpowiedniego leczenia.
ból stawu, chrypka, cushingoidalne rysy twarzy, depresja, flutykazon propionian, gęstość mineralna kości, glikokortykosteroid wziewny, hiperglikemia, jaskra, kandydoza jamy ustnej, kandydoza przełyku, krwawienie z nosa, lek przeciwgrzybiczny, nadpobudliwość psychoruchowa, nieostre widzenie, niestrawność, obrzęk naczynioruchowy, paradoksalny skurcz oskrzeli, pleśniawka, POChP, przewlekła obturacyjna choroba płuc, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości skórnej, siniaczenie, skurcz oskrzeli, zaćma, zahamowanie czynności kory nadnerczy, zapalenie płuc, zespół Cushinga - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Dolomit VIS 32 mg Mg 2+ + 54 mg Ca 2+
Dolomit VIS to preparat z grupy leków wpływających na przewód pokarmowy i metabolizm, zawierający w jednej tabletce 32 mg jonów magnezu (w postaci węglanu magnezu) oraz 54 mg jonów wapnia (w postaci węglanu wapnia). Magnez, stanowiący czwarty pod względem ilości kation w organizmie, jest kluczowy dla funkcjonowania układu nerwowego, mięśniowego oraz mineralizacji kości. Jego stężenie w surowicy powinno mieścić się w zakresie 0,8-1,05 mmol/l (1,9-2,5 mg%). Magnez jest regulowany przez podaż dietetyczną oraz mechanizmy nerkowe i jelitowe, a jego niedobór może prowadzić do objawów neurologicznych, mięśniowych oraz zwiększać ryzyko chorób sercowo-naczyniowych, w tym choroby wieńcowej i zaburzeń rytmu serca. Wapń natomiast pełni fundamentalną rolę w budowie kości, przewodnictwie nerwowym, kurczliwości mięśni, krzepnięciu krwi oraz wykazuje działanie przeciwzapalne i przeciwwysiękowe. Niedobór wapnia skutkuje zaburzeniami nerwowo-mięśniowymi oraz demineralizacją kości, co zwiększa ryzyko osteoporozy i złamań.
cewka nerkowa, choroba wieńcowa, demineralizacja kości, gęstość mineralna kości, homeostaza magnezu, jon magnezu, jon wapnia, krzepliwość krwi, kurczliwość mięśni, magnezemia, nadpobudliwość psychoruchowa, objaw neurologiczny, osteoporoza, parathormon, przewodnictwo nerwowe, równowaga elektrolitowa, węglan magnezu, węglan wapnia, zaburzenie nerwowo-mięśniowe, zaburzenie rytmu serca, zawał mięśnia sercowego - Leksykon leków
Działania niepożądane – Singulair 5 5 mg
Singulair 5 mg (montelukast sodowy) został oceniony w szerokich badaniach klinicznych obejmujących około 4000 dorosłych i młodzieży (≥15 lat) oraz 1750 dzieci (6-14 lat). Najczęściej zgłaszanymi działaniami niepożądanymi były ból głowy u dorosłych i młodzieży oraz ból brzucha u dzieci. Profil bezpieczeństwa pozostawał stabilny podczas długotrwałego stosowania (do 2 lat u dorosłych i 12 miesięcy u dzieci). Po wprowadzeniu do obrotu odnotowano dodatkowe działania niepożądane, m.in. zakażenia górnych dróg oddechowych (bardzo często), biegunka, nudności, wymioty, wysypka i gorączka (często), a także rzadkie przypadki trombocytopenii, reakcji nadwrażliwości, zaburzeń psychicznych i zespołu Churga-Strauss. Częstość występowania działań niepożądanych klasyfikowano zgodnie z konwencją: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1000), bardzo rzadko (<1/10 000).
aminotransferaza, anafilaksja, astma, bezsenność, biegunka, ból brzucha, ból głowy, ból mięśni, ból stawów, eozynofilia płucna, gorączka, hipoestezja, kołatanie serca, koszmar senny, krwawienie z nosa, kurcz mięśni, mimowolne oddawanie moczu, montelukast sodowy, naciek eozynofilowy wątroby, nadpobudliwość psychoruchowa, napad drgawkowy, niestrawność, nudność, obrzęk naczynioruchowy, parestezja, pokrzywka, reakcja nadwrażliwości, rumień guzowaty, rumień wielopostaciowy, siniak, skłonność do krwawień, somnambulizm, suchość błony śluzowej jamy ustnej, świąd, tabletka do rozgryzania i żucia, tabletka powlekana, tik, trombocytopenia, wymioty, wysypka, zaburzenie pamięci, zachowanie agresywne, zakażenie górnych dróg oddechowych, zapalenie wątroby, zawrót głowy, zespół Churga-Strauss - Leksykon leków
Przedawkowanie – Montelukast Teva 10 mg
Montelukast Teva, zawierający montelukast w dawce 10 mg w formie tabletek powlekanych, wykazuje szeroki margines bezpieczeństwa, co potwierdzają badania kliniczne z dawkami sięgającymi 200 mg/dobę przez 22 tygodnie oraz 900 mg/dobę przez około tydzień bez istotnych działań niepożądanych. Po wprowadzeniu leku do obrotu zgłaszano przypadki przedawkowania, w tym dawki do 1000 mg, a u dziecka 42-miesięcznego około 61 mg/kg masy ciała. Objawy przedawkowania obejmują bóle brzucha, senność, wzmożone pragnienie, bóle głowy, wymioty oraz nadpobudliwość psychoruchową, które są zgodne z profilem bezpieczeństwa montelukastu i różnią się nasileniem w zależności od dawki i indywidualnej reakcji pacjenta.
astma, ból brzucha, ból głowy, dekontaminacja przewodu pokarmowego, dializa otrzewnowa, działanie niepożądane, hemodializa, monitorowanie pacjenta, montelukast, nadpobudliwość psychoruchowa, ostre przedawkowanie, parametry życiowe, przedawkowanie montelukastu, senność, tabletka powlekana, wymioty, wzmożone pragnienie, zaburzenie gospodarki wodno-elektrolitowej - Leksykon chorób i schorzeń
Adhd u dorosłych to zespół nadpobudliwości psychoruchowej u dorosłych – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
ADHD u dorosłych to neurorozwojowe zaburzenie charakteryzujące się uporczywymi deficytami uwagi, nadpobudliwością i impulsywnością, które utrzymują się od dzieciństwa (objawy przed 12 r.ż.) i wpływają na funkcje wykonawcze mózgu. Szacuje się, że ADHD dotyka 2,5-6,76% dorosłych, a 33-66% dzieci z ADHD doświadcza objawów w dorosłości. Objawy u dorosłych często obejmują trudności z koncentracją, wewnętrzny niepokój, impulsywność oraz dysregulację emocjonalną, co przekłada się na problemy w pracy, relacjach interpersonalnych, niską samoocenę i zwiększone ryzyko uzależnień. Diagnostyka wymaga szczegółowego wywiadu, oceny funkcjonowania, informacji od osób trzecich oraz wykluczenia innych zaburzeń, a rozpoznanie opiera się na kryteriach DSM-5. W terapii dominują leki stymulujące (metylofenidat, amfetaminy) z efektywnością u 60-67% pacjentów, oraz leki niestymulujące (atomoksetyna, guanfacyna, buproprion) jako alternatywa lub uzupełnienie. Psychoterapia poznawczo-behawioralna i interwencje psychospołeczne wspierają zarządzanie objawami i funkcjonowanie społeczne.
ADHD u dorosłych, atomoksetyna, buproprion, dysregulacja emocjonalna, guanfacyna, klonidyna, lek niestymulujący, lek stymulujący, lekarz rodzinny, lisdeksamfetamina, metylofenidat, nadpobudliwość psychoruchowa, problem behawioralny, psychoedukacja, skala oceny behawioralnej, technika mindfulness, terapia poznawczo-behawioralna, wenlafaksyna, zaburzenie neurorozwojowe, zaburzenie psychiczne, zespół nadpobudliwości psychoruchowej - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Rectodelt
Produkt leczniczy Rectodelt w postaci czopków zawierających 100 mg prednizonu może wywoływać działania ogólnoustrojowe pomimo podania doodbytniczego, zwłaszcza przy dużych dawkach i terapii długoterminowej. Do potencjalnych działań niepożądanych należą zespół Cushinga, zahamowanie czynności nadnerczy, opóźnienie wzrostu u dzieci, zmniejszenie gęstości mineralnej kości, zaćma, jaskra oraz zaburzenia psychologiczne takie jak nadpobudliwość, zaburzenia snu, lęk, depresja i agresja. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z guzem chromochłonnym nadnerczy (pheochromocytoma), gdyż stosowanie prednizonu może wywołać przełom tego guza, stan potencjalnie śmiertelny. W przypadku wystąpienia zaburzeń widzenia, takich jak nieostre widzenie, konieczna jest konsultacja okulistyczna w celu wykluczenia zaćmy, jaskry lub centralnej chorioretinopatii surowiczej (CSCR).
centralna chorioretinopatia surowicza, ciśnienie krwi, czynność nerek, gęstość mineralna kości, glikokortykosteroid, guz chromochłonny nadnerczy, jaskra, kortykosteroid, nadciśnienie tętnicze, nadpobudliwość psychoruchowa, nieostre widzenie, oliguria, prednizon, przełom guza chromochłonnego, stężenie kreatyniny w surowicy, twardzina układowa, twardzinowy przełom nerkowy, zaburzenia snu, zaburzenia widzenia, zaćma, zahamowanie czynności nadnerczy, zespół Cushinga - Leksykon leków
Działania niepożądane – Veriflo (25 mcg+ 50 mcg)/dawkę inh.
Produkt leczniczy Veriflo, aerozol inhalacyjny zawierający salmeterol (25 μg) oraz flutykazon propionian w dawkach 50 μg, 125 μg lub 250 μg na dawkę odmierzoną, wykazuje profil działań niepożądanych typowy dla obu składników bez synergistycznego nasilenia efektów niepożądanych. Najczęściej obserwowane działania obejmują kandydozę jamy ustnej i gardła, zapalenie płuc u pacjentów z POChP, zapalenie oskrzeli, hipokaliemię oraz bóle głowy (bardzo często). Rzadziej występują reakcje anafilaktyczne, zespół Cushinga, zahamowanie wzrostu u dzieci, paradoksalny skurcz oskrzeli oraz zaburzenia rytmu serca. Zaleca się płukanie jamy ustnej po inhalacji w celu zmniejszenia ryzyka kandydozy. Działania niepożądane związane z β2-mimetykami, takie jak drżenia mięśni i kołatanie serca, mają charakter przemijający i ulegają złagodzeniu podczas kontynuacji terapii.
beta2-mimetyk, choroba niedokrwienna serca, cushingoidalne rysy twarzy, częstoskurcz nadkomorowy, flutykazon propionian, hiperglikemia, hipokaliemia, jaskra, kandydoza jamy ustnej, kandydoza przełyku, kołatanie serca, lek przeciwgrzybiczny, migotanie przedsionków, nadpobudliwość psychoruchowa, nieostre widzenie, obrzęk naczynioruchowy, paradoksalny skurcz oskrzeli, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, salmeterol, skurcz oskrzeli, tachykardia, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenie rytmu serca, zaćma, zahamowanie czynności kory nadnerczy, zapalenie części nosowej gardła, zapalenie oskrzeli, zapalenie płuc, zapalenie zatok, zespół Cushinga, zmniejszenie gęstości mineralnej kości - Leksykon leków
Działania niepożądane – Duexon (25 mcg + 250 mcg)/dawkę odmierzoną
Duexon, aerozol inhalacyjny zawierający salmeterol (25 µg) oraz flutykazon propionian (50, 125 lub 250 µg) na dawkę odmierzoną, wykazuje profil działań niepożądanych typowy dla obu składników, bez dodatkowych interakcji. Działania niepożądane sklasyfikowano według częstości: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1000) oraz o częstości nieznanej. Do najczęstszych należą bóle głowy (bardzo często), kandydoza jamy ustnej i gardła, zapalenie płuc i oskrzeli, chrypka, podrażnienie gardła oraz siniaki (często). Rzadziej obserwuje się paradoksalny skurcz oskrzeli, reakcje anafilaktyczne, zespół Cushinga, zahamowanie czynności kory nadnerczy, spowolnienie wzrostu u dzieci, hiperglikemię, zaburzenia psychiczne (lęk, bezsenność, nadpobudliwość), tachykardię oraz zaburzenia rytmu serca. W przypadku paradoksalnego skurczu oskrzeli konieczne jest natychmiastowe przerwanie terapii i zastosowanie szybko działających leków rozszerzających oskrzela.
aerozol inhalacyjny, bezsenność, ból głowy, chrypka, cushingoidalne rysy twarzy, drżenie, drżenie mięśni, duszność, dysfonia, flutykazon propionian, glikokortykosteroid, hiperglikemia, kandydoza gardła, kandydoza jamy ustnej, kandydoza przełyku, kołatanie serca, kurcz mięśni, lek przeciwgrzybiczny, lek rozszerzający oskrzela, migotanie przedsionków, nadpobudliwość psychoruchowa, obrzęk naczynioruchowy, paradoksalny skurcz oskrzeli, reakcja anafilaktyczna, salmeterol, siniak, skórna reakcja nadwrażliwości, skurcz dodatkowy, skurcz oskrzeli, spowolnienie wzrostu, świst oddechowy, tachykardia, tachykardia nadkomorowa, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenie psychiczne, zaburzenie snu, zaćma, zahamowanie czynności kory nadnerczy, zapalenie oskrzeli, zapalenie płuc, zespół Cushinga, zmniejszenie gęstości mineralnej kości, β2-mimetyk - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Pragiola 300 mg
Pregabalina, substancja czynna leku Pragiola, wykazała w badaniach przedklinicznych korzystny profil bezpieczeństwa przy dawkach odpowiadających stosowanym klinicznie u ludzi. W testach toksyczności wielokrotnej u szczurów i małp zaobserwowano efekty na ośrodkowy układ nerwowy, takie jak zmniejszenie aktywności, nadmierna aktywność oraz ataksja, zgodne z mechanizmem działania leku. Istotnym spostrzeżeniem było występowanie zaniku siatkówki u starszych szczurów albinotycznych przy dawkach ≥5-krotnie przekraczających maksymalną dawkę kliniczną (600 mg/dobę). Pregabalina nie wykazała działania teratogennego u myszy, szczurów i królików, a toksyczność płodowa i zaburzenia rozwojowe pojawiały się jedynie przy ekspozycji ponad 2-krotnie przekraczającej maksymalną zalecaną u ludzi, co wskazuje na istotny margines bezpieczeństwa. Wpływ na płodność był klinicznie nieistotny, a obserwowane zmiany w męskich narządach rozrodczych miały charakter przejściowy i występowały przy bardzo wysokich dawkach.
ataksja, badanie farmakologiczne, badanie przedkliniczne, bruksizm, dawka terapeutyczna, genotoksyczność, hiperaktywność, hipoaktywność, karcynogenność, naczyniakomięsak krwionośny, nadpobudliwość psychoruchowa, ośrodkowy układ nerwowy, płytki krwi, potencjał teratogenny, proliferacja komórek śródbłonka, toksyczność, toksyczność pourodzeniowa, toksyczność prenatalna, toksyczność rozwojowa, zanik siatkówki - Leksykon leków
Działania niepożądane – Nebbud 0,25 mg/ml
Stosowanie budezonidu w postaci zawiesiny do nebulizacji wiąże się z ryzykiem wystąpienia działań niepożądanych, których częstość i nasilenie zależą od dawki, czasu ekspozycji oraz indywidualnej wrażliwości pacjenta. Najczęściej obserwuje się kandydozę jamy ustnej i gardła oraz zapalenie płuc u pacjentów z POChP. Inne działania niepożądane obejmują reakcje nadwrażliwości (rzadko), zahamowanie czynności nadnerczy i opóźnienie wzrostu (rzadko), zaburzenia psychiczne takie jak lęk i depresja (odpowiednio 0,52% i 0,67% w grupie leczonej), a także objawy ze strony układu oddechowego, w tym kaszel, podrażnienie gardła i świszczący oddech (często). Długotrwałe stosowanie dużych dawek może prowadzić do ogólnoustrojowych efektów, takich jak zmniejszenie gęstości mineralnej kości, zaćma, jaskra oraz zaburzenia zachowania, szczególnie u dzieci, u których zaleca się regularną kontrolę wzrostu i okulistyczną.
bezgłos, budezonid, chrypka, działanie ogólnoustrojowe glikokortykosteroidów, glikokortykosteroid wziewny, jaskra, kandydoza jamy ustnej, kontaktowe zapalenie skóry, kortykosteroid, nadpobudliwość psychoruchowa, nebulizator, nieostre widzenie, obrzęk naczynioruchowy, opóźnienie wzrostu, osteoporoza, POChP, podrażnienie skóry twarzy, pokrzywka, przewlekła obturacyjna choroba płuc, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, skurcz oskrzeli, spowolnienie wzrostu, świszczący oddech, układ immunologiczny, zaburzenie endokrynologiczne, zaburzenie psychiczne, zaburzenie układu nerwowego, zaburzenie układu oddechowego, zaćma, zahamowanie czynności nadnerczy, zakażenie grzybicze, zapalenie płuc, zawiesina do nebulizacji, zmniejszenie gęstości mineralnej kości - Leksykon leków
Działania niepożądane – Salmex (250 mcg + 50 mcg)/dawkę inh.
Lek Salmex zawiera salmeterol (w postaci salmeterolu ksynafonianu) oraz flutykazonu propionian, a profil działań niepożądanych wynika z farmakologii obu składników bez synergistycznego nasilenia działań niepożądanych. Najczęściej obserwowane działania niepożądane to kandydoza jamy ustnej i gardła, zapalenie płuc i oskrzeli, hipokaliemia (często), bóle głowy (bardzo często), zapalenie części nosowej gardła (bardzo często), chrypka, bezgłos, bóle mięśni i stawów oraz złamania pourazowe (często). Rzadziej występują reakcje nadwrażliwości, w tym obrzęk naczynioruchowy i wstrząs anafilaktyczny, zaburzenia endokrynologiczne takie jak zespół Cushinga, zahamowanie czynności kory nadnerczy, spowolnienie wzrostu u dzieci i młodzieży oraz zmniejszenie gęstości mineralnej kości. Występują także zaburzenia psychiczne (niepokój, depresja, agresja), zaburzenia rytmu serca (w tym migotanie przedsionków) oraz paradoksalny skurcz oskrzeli, który jest stanem zagrożenia życia i wymaga natychmiastowej interwencji.
beta2-mimetyk, bezgłos, ból głowy, chrypka, cushingoidalne rysy twarzy, częstoskurcz nadkomorowy, depresja, drżenie, drżenie mięśni, flutykazon, glikokortykosteroid, hiperglikemia, hipokaliemia, jaskra, kandydoza jamy ustnej, kołatanie serca, lek przeciwgrzybiczny, migotanie przedsionków, nadpobudliwość psychoruchowa, obrzęk naczynioruchowy, osłabienie mięśniowe, paradoksalny skurcz oskrzeli, POChP, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, salmeterol, skurcz oskrzeli, spowolnienie wzrostu, tachykardia, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenie rytmu serca, zaćma, zahamowanie czynności kory nadnerczy, zapalenie części nosowej gardła, zapalenie oskrzeli, zapalenie płuc, zapalenie zatok, zespół Cushinga, zmniejszenie gęstości mineralnej kości - Leksykon leków
Działania niepożądane – Bonjesta 20 mg + 20 mg
Bonjesta to lek zawierający doksylaminę wodorobursztynianu (20 mg) oraz pirydoksynę chlorowodorek (20 mg) w formie tabletek o zmodyfikowanym uwalnianiu, stosowany w leczeniu nudności i wymiotów u kobiet w ciąży. W badaniu klinicznym z udziałem 261 pacjentek, najczęstszym działaniem niepożądanym była senność (≥5% pacjentek), szczególnie nasilona przy jednoczesnym stosowaniu z lekami depresyjnymi na ośrodkowy układ nerwowy, w tym alkoholem. Przeciwwskazane jest łączenie Bonjesta z inhibitorami monoaminooksydazy (IMAO) ze względu na ryzyko nasilenia działania antycholinergicznego. Działania niepożądane związane z mechanizmem antycholinergicznym obejmują m.in. suchość w jamie ustnej, dyzurię, zatrzymanie moczu, zawroty głowy, zaburzenia widzenia oraz szumy uszne.
agranulocytoza, astenia, bezsenność, biegunka, depresja ośrodkowego układu nerwowego, dezorientacja, doksylaminy wodorobursztynian, drgawki, drżenie, duszność, dyskineza twarzy, dyzuria, działanie antycholinergiczne, inhibitor monoaminooksydazy, jaskra, klasyfikacja MedDRA, kołatanie serca, lek przeciwhistaminowy, leukopenia, migrena, nadmierne pocenie, nadpobudliwość psychoruchowa, nadwrażliwość, nadwrażliwość na światło, niedociśnienie ortostatyczne, niedokrwistość hemolityczna, nudności i wymioty, obrzęk obwodowy, ostre zapalenie błędnika, pancytopenia, parestezja, personel medyczny, pirydoksyny chlorowodorek, pobudzenie, podwójne widzenie, senność, stan splątania, suchość jamy ustnej, świąd, szum uszny, tabletka o zmodyfikowanym uwalnianiu, tachykardia, trombocytopenia, wysypka plamisto-grudkowa, wzdęcie brzucha, zaburzenie widzenia, zaparcie, zatrzymanie moczu, zawroty głowy pochodzenia błędnikowego, zawroty głowy pochodzenia ośrodkowego - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – BDS N
Budezonid w zawiesinie do nebulizacji nie jest lekiem doraźnym w ostrych epizodach astmy i wymaga stosowania z zachowaniem szczególnej ostrożności u pacjentów z czynną lub przebyłą gruźlicą płuc, zakażeniami grzybiczymi i wirusowymi dróg oddechowych oraz zaburzeniami czynności wątroby, które mogą wpływać na metabolizm kortykosteroidów. Należy monitorować ryzyko paradoksalnego skurczu oskrzeli po podaniu, a w przypadku jego wystąpienia przerwać terapię i rozważyć leczenie alternatywne. Pacjenci wymagający dużych dawek kortykosteroidów wziewnych lub długotrwałej terapii są narażeni na niewydolność kory nadnerczy, zwłaszcza w sytuacjach stresowych, co wymaga dostosowania dawki. Działania ogólnoustrojowe, takie jak zespół Cushinga, zahamowanie wzrostu u dzieci, zmniejszenie gęstości kości, zaćma, jaskra oraz zaburzenia psychiczne, choć rzadsze niż przy doustnych steroidach, powinny być uważnie monitorowane, a dawka kortykosteroidu wziewnego powinna być minimalna, zapewniająca kontrolę astmy.
ból mięśni i stawów, budezonid, centralna retinopatia surowicza środkowa, CSCR, gruźlica płuc, grzybicze zakażenie dróg oddechowych, inhibitor aktywności CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, jaskra, kandydoza jamy ustnej, ketokonazol i itrakonazol, lek przeciwgrzybiczny, lek rozszerzający oskrzela, nadpobudliwość psychoruchowa, niewydolność kory nadnerczy, niewyraźne widzenie, ostry epizod astmy, paradoksalny skurcz oskrzeli, POChP, przewlekła obturacyjna choroba płuc, pulmonolog dziecięcy, wirusowe zakażenie dróg oddechowych, wyprysk, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie widzenia, zaćma, zahamowanie czynności nadnerczy, zapalenie błony śluzowej nosa, zapalenie płuc, zespół Cushinga, zmniejszenie gęstości mineralnej kości - Leksykon leków
Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn – ASARIS pMDI (50 mcg + 25 mcg)/ dawkę inh.
Produkt leczniczy ASARIS pMDI, zawierający salmeterol i flutykazonu propionian, nie wykazuje istotnego wpływu na zdolność prowadzenia pojazdów mechanicznych ani obsługiwania maszyn. Niemniej jednak, w trakcie terapii mogą wystąpić działania niepożądane, które potencjalnie mogą upośledzać zdolności psychomotoryczne, takie jak bóle głowy (bardzo często, ≥1/10), drżenia (niezbyt często, ≥1/1 000 do <1/100), lęk, zaburzenia snu (niezbyt często), a także zmiany zachowania i zaburzenia psychiczne, zwłaszcza u dzieci. Szczególną uwagę należy zwrócić na działania niepożądane ze strony narządu wzroku, takie jak zaćma (niezbyt często), jaskra (rzadko) oraz nieostre widzenie (częstość nieznana), które mogą bezpośrednio wpływać na bezpieczeństwo prowadzenia pojazdów.
aerozol inhalacyjny, ból głowy, choroba niedokrwienna serca, ciśnienie skurczowe krwi, częstoskurcz nadkomorowy, depresja, drżenie, hipokaliemia, jaskra, kołatanie serca, lęk, lek rozszerzający oskrzela, migotanie przedsionków, nadpobudliwość psychoruchowa, nieostre widzenie, paradoksalny skurcz oskrzeli, salmeterol i flutykazonu propionian, skurcz dodatkowy, tachykardia, zaburzenie rytmu serca, zaburzenie snu, zaćma, zawrót głowy, zdolność psychomotoryczna, β2-mimetyk - Leksykon leków
Przedawkowanie – Amantix 200 mg/500 ml
Przedawkowanie siarczanu amantadyny stanowi poważny stan kliniczny manifestujący się objawami ze strony układu pokarmowego (nudności, wymioty), nerwowego (nadpobudliwość, drżenia mięśniowe, ataksja, letarg, zaburzenia mowy, drgawki mózgowe, mioklonie) oraz sercowo-naczyniowego (złośliwe arytmie, wydłużenie odstępu QT, torsade de pointes). Szczególne ryzyko występuje przy jednoczesnym przedawkowaniu z innymi lekami przeciwparkinsonowskimi, gdzie mogą pojawić się stany psychotyczne z omamami wzrokowymi i splątaniem, prowadzące nawet do śpiączki. Warto podkreślić, że hemodializa jest nieskuteczna (eliminacja około 5%), a brak jest specyficznego antidotum dla amantadyny.
Amantix, antidotum, ataksja, bradykardia, drgawki mózgowe, drżenie mięśniowe, drżenie zamiarowe, dyzartria, fizostygmina, hemodializa, hipokaliemia, hipomagnezemia, komorowe zaburzenie rytmu, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwdrgawkowy, lek przeciwparkinsonowski, lidokaina, mioklonia, nadpobudliwość psychoruchowa, napad drgawkowy, neurotoksyczność, niewyraźne widzenie, nudności i wymioty, omam wzrokowy, ostre zatrucie, siarczan amantadyny, splątanie, stan psychotyczny, torsade de pointes, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie akomodacji, zaburzenie świadomości, zakwaszanie moczu, zatrucie wielolekowe, złośliwa arytmia serca - Leksykon substancji czynnych
Salmeterol – Działania niepożądane
Salmeterol, jako długodziałający beta-2-mimetyk, wywołuje działania niepożądane głównie ze strony układu sercowo-naczyniowego (kołatanie serca ≥1/100 do <1/10, tachykardia ≥1/1000 do <1/100, zaburzenia rytmu rzadko ≥1/10 000 do <1/1000), nerwowego (bóle głowy ≥1/10, drżenia ≥1/1000 do <1/100), oraz oddechowego, w tym rzadki, ale potencjalnie zagrażający życiu paradoksalny skurcz oskrzeli (≥1/10 000 do <1/1000). Dodatkowo obserwuje się reakcje nadwrażliwości (wysypka ≥1/1000 do <1/100, obrzęk naczynioruchowy rzadko), zaburzenia metaboliczne takie jak hipokaliemia (rzadko do często) i hiperglikemia (bardzo rzadko do niezbyt często), a także działania ze strony układu mięśniowo-szkieletowego (kurcze mięśni często) oraz zaburzenia psychiczne (nerwowość ≥1/1000 do <1/100, bezsenność rzadko). Objawy te są zwykle przemijające, jednak wymagają monitorowania, zwłaszcza u pacjentów z chorobami serca, cukrzycą oraz u dzieci i młodzieży, u których mogą wystąpić specyficzne zaburzenia zachowania i snu.
W przypadku wystąpienia paradoksalnego skurczu oskrzeli konieczne jest natychmiastowe przerwanie stosowania salmeterolu i podanie szybko działającego wziewnego leku rozszerzającego oskrzela. Reakcje anafilaktyczne, w tym wstrząs anafilaktyczny, stanowią nagły stan zagrożenia życia wymagający pilnej interwencji. Hipokaliemia, szczególnie u pacjentów stosujących diuretyki, glikokortykosteroidy lub z chorobami serca, może prowadzić do groźnych arytmii i osłabienia mięśni, co wymaga monitorowania stężenia potasu i ewentualnej suplementacji. Zaleca się stosowanie najmniejszej skutecznej dawki, regularne monitorowanie pacjentów, edukację w zakresie rozpoznawania działań niepożądanych oraz ostrożność u osób z chorobami serca, zaburzeniami rytmu i cukrzycą. W przypadku utrzymujących się lub nasilających objawów należy rozważyć modyfikację leczenia lub konsultację specjalistyczną.
akcja serca, arytmia komorowa, beta-2-mimetyk, choroba niedokrwienna serca, choroba wieńcowa, częstoskurcz nadkomorowy, dławica piersiowa, drżenie, dysfagia, glikokortykosteroid, hiperglikemia, hipokaliemia, hipoksja mięśnia sercowego, kołatanie serca, ksantyna, kurcz mięśni, migotanie przedsionków, nadpobudliwość psychoruchowa, niewydolność oddechowa, obrzęk naczynioruchowy, paradoksalny skurcz oskrzeli, szczytowy przepływ wydechowy, tachykardia, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenie rytmu serca - Leksykon leków
Działania niepożądane – Milukante 4 mg
Montelukast w dawce 4 mg (tabletki do rozgryzania i żucia, Milukante) był oceniany w licznych badaniach klinicznych obejmujących około 4000 dorosłych (≥15 lat, 10 mg), 1750 dzieci 6-14 lat (5 mg), 851 dzieci 2-5 lat oraz 1038 dzieci 6 miesięcy do 5 lat z astmą sporadyczną (4 mg). Najczęściej zgłaszanymi działaniami niepożądanymi były: ból głowy u dorosłych, ból brzucha u dzieci 6-14 lat oraz wzmożone pragnienie u dzieci 2-5 lat. Długotrwałe stosowanie (do 2 lat u dorosłych, do 12 miesięcy u dzieci) nie wykazało zmiany profilu bezpieczeństwa. Po wprowadzeniu do obrotu odnotowano działania niepożądane o różnej częstości, m.in. zakażenia górnych dróg oddechowych (bardzo często ≥1/10), biegunka, nudności, wymioty, gorączka i wysypka (często ≥1/100 do <1/10), a także reakcje nadwrażliwości, zaburzenia psychiczne i neurologiczne (niezbyt często ≥1/1000 do <1/100) oraz rzadkie przypadki zespołu Churga-Straussa i zapalenia wątroby (bardzo rzadko <1/10 000).
aminotransferazy, anafilaksja, astma, bezsenność, biegunka, ból brzucha, ból głowy, bóle mięśni, bóle stawów, depresja, dezorientacja, eozynofilia płucna, gorączka, hipoestezja, kołatanie serca, koszmary senne, krwawienie z nosa, kurcze mięśni, montelukast, myśli samobójcze, nadpobudliwość psychoruchowa, napady drgawkowe, niestrawność, nudności, obrzęk naczynioruchowy, omamy, parestezja, pokrzywka, rumień guzowaty, rumień wielopostaciowy, senność, skłonność do krwawień, somnambulizm, suchość jamy ustnej, świąd, tabletki do rozgryzania i żucia, uszkodzenie wątroby, wymioty, wysypka, wzmożone pragnienie, zaburzenia psychiczne, zaburzenia wątroby, zakażenie górnych dróg oddechowych, zapalenie wątroby, zawroty głowy, zespół Churga-Straussa - Leksykon leków
Działania niepożądane – Promonta 5 mg 5 mg
Lek Promonta 5 mg zawierający montelukast w formie tabletek do rozgryzania i żucia był badany klinicznie u około 1750 dzieci (6-14 lat) oraz około 4000 pacjentów dorosłych i młodzieży (≥15 lat). W badaniach 12-tygodniowych u dorosłych i młodzieży najczęściej zgłaszanym działaniem niepożądanym był ból głowy (≥1/100, <1/10), natomiast u dzieci w wieku 6-14 lat – ból brzucha. Długoterminowe badania (do 2 lat u dorosłych i do 12 miesięcy u dzieci) nie wykazały zmian w profilu bezpieczeństwa. Po wprowadzeniu leku do obrotu zidentyfikowano dodatkowe działania niepożądane, w tym reakcje nadwrażliwości (w tym anafilaksję), zaburzenia snu, zaburzenia psychiczne (np. lęk, depresja, agresja), zaburzenia neurologiczne (zawroty głowy, parestezje, drgawki), a także objawy ze strony układu pokarmowego (biegunka, nudności, wymioty) i podwyższenie aktywności aminotransferaz (AlAT, AspAT). Bardzo rzadko obserwowano poważne powikłania, takie jak zespół Churga-Strauss, eozynofilia płucna czy zapalenie wątroby.
anafilaksja, astenia, bezsenność, biegunka, ból brzucha, ból głowy, ból mięśniowy, ból stawowy, cholestatyczne uszkodzenie wątroby, depresja, dezorientacja, drażliwość, drgawka, eozynofilia płucna, gorączka, kołatanie serca, koszmar senny, krwawienie z nosa, lęk, miąższowe uszkodzenie wątroby, montelukast, montelukast sodowy, myśl samobójcza, naciek eozynofilowy wątroby, nadpobudliwość psychoruchowa, niedoczulica, niepokój, niestrawność, nudność, obrzęk, obrzęk naczynioruchowy, omam, parestezja, pobudzenie, pokrzywka, reakcja nadwrażliwości, rumień guzowaty, rumień wielopostaciowy, senność, siniaczenie, skłonność do krwawień, skurcz mięśni, somnambulizm, suchość w jamie ustnej, świąd, tabletka do rozgryzania i żucia, wymioty, wysypka, zaburzenie pamięci, zaburzenie snu, zaburzenie uwagi, zakażenie górnych dróg oddechowych, zapalenie wątroby, zawrót głowy, zespół Churga-Strauss, złe samopoczucie, zwiększona aktywność aminotransferaz - Leksykon substancji czynnych
Montelukast – Działania niepożądane
Montelukast, stosowany w terapii astmy oraz sezonowego alergicznego nieżytu nosa, wykazuje profil bezpieczeństwa obejmujący różnorodne działania niepożądane o zróżnicowanej częstości występowania. Najczęściej obserwuje się bóle głowy i bóle brzucha u dorosłych oraz dzieci, a także biegunki i wysypki u najmłodszych pacjentów. W badaniach klinicznych odnotowano częste podwyższenie aktywności aminotransferaz (AlAT, AspAT) oraz wysypki skórne. Rzadziej występują reakcje nadwrażliwości, w tym anafilaksja, oraz bardzo rzadko zapalenie wątroby o różnej etiologii. Szczególną uwagę należy zwrócić na rzadkie, ale poważne zespoły, takie jak zespół Churga-Strauss (CSS) z eozynofilią i zapaleniem naczyń, zwłaszcza u pacjentów redukujących dawkę kortykosteroidów doustnych.
alergiczne zapalenie błony śluzowej nosa, aminotransferazy, anafilaksja, astma, astma oskrzelowa, bezsenność, biegunka, ból mięśni, ból stawów, depresja, drgawki, działanie przeciwzapalne, eozynofilia, eozynofilia płucna, hipoestezja, kołatanie serca, kortykosteroidy doustne, koszmary senne, krwawienie z nosa, kurcz mięśnia, myśli samobójcze, nacieki eozynofilowe, nadpobudliwość psychoruchowa, nudności, obrzęk naczynioruchowy, parestezje, pokrzywka, reakcja nadwrażliwości, rumień guzowaty, rumień wielopostaciowy, somnambulizm, trombocytopenia, wymioty, zaburzenia obsesyjno-kompulsyjne, zaburzenia psychiczne, zaburzenia snu, zakażenie górnych dróg oddechowych, zapalenie naczyń, zapalenie wątroby, zawroty głowy, zespół Churga-Strauss - Leksykon leków
Działania niepożądane – Oxydolor 10 mg
Oksykodon w postaci tabletek o przedłużonym uwalnianiu (Oxydolor) wiąże się z ryzykiem wystąpienia licznych działań niepożądanych, z których najpoważniejszą jest depresja oddechowa, szczególnie u pacjentów w podeszłym wieku lub osłabionych. Objawy ze strony układu oddechowego obejmują duszność i skurcz oskrzeli (częste), a także depresję oddechową i nasilony kaszel (niezbyt częste). Do bardzo często obserwowanych działań niepożądanych należą nudności (zwłaszcza na początku terapii), zaparcia oraz wymioty. Ponadto oksykodon może powodować suchość w jamie ustnej, ból brzucha, biegunkę, niestrawność, a w rzadkich przypadkach smoliste stolce i krwawienia dziąseł. Ze strony układu nerwowego często występują senność, uspokojenie polekowe, zawroty głowy i ból głowy, a także drżenie i letarg. Zaburzenia psychiczne, takie jak lęk, splątanie, depresja, niepokój i bezsenność, są również często zgłaszane, z możliwością wystąpienia uzależnienia nawet przy dawkach terapeutycznych.
cholestaza, depersonalizacja, depresja oddechowa, drgawki, dysforia, dysfunkcja zwieracza Oddiego, enzymy wątrobowe, hipogonadyzm, kolka żółciowa, krwiomocz, letarg, migrena, mimowolne skurcze mięśni, nadpobudliwość psychoruchowa, nadwrażliwość, nadwrażliwość bólowa, niedociśnienie ortostatyczne, niedoczulica, niedrożność jelit, odruch kaszlowy, odwodnienie, ośrodkowy bezdech senny, owrzodzenie jamy ustnej, padaczka, parestezja, przedawkowanie opioidów, reakcja anafilaktyczna, skurcz mięśni gładkich, skurcz oskrzeli, smoliste stolce, splątanie, tolerancja na lek, trudności w przełykaniu, uzależnienie fizyczne, uzależnienie od leków, wzmożone napięcie mięśniowe, zaburzenia erekcji, zaburzenia koordynacji, zaburzenia łzawienia, zaburzenia smaku, zapalenie dziąseł, zatrzymanie moczu, zespół nieprawidłowego wydzielania hormonu antydiuretycznego, zespół odstawienny noworodka, zwężenie źrenic - Leksykon leków
Działania niepożądane – Salflumix Easyhaler (50 mcg + 250 mcg)/dawkę odmierzoną
Salflumix Easyhaler to lek złożony zawierający salmeterol (w postaci ksynafonianu) oraz flutykazon propionian, którego profil bezpieczeństwa odzwierciedla działania niepożądane typowe dla obu składników. Najczęściej obserwowane działania niepożądane obejmują kandydozę jamy ustnej i gardła (często), zapalenie płuc u pacjentów z POChP (często), zapalenie oskrzeli (często) oraz rzadko kandydozę przełyku. Reakcje nadwrażliwości, takie jak skórne reakcje (niezbyt często), obrzęk naczynioruchowy (rzadko) oraz reakcje anafilaktyczne, w tym wstrząs anafilaktyczny (rzadko), wymagają szczególnej uwagi. Długotrwałe stosowanie flutykazonu może prowadzić do ogólnoustrojowych efektów kortykosteroidowych, takich jak zespół Cushinga, zahamowanie czynności kory nadnerczy, spowolnienie wzrostu u dzieci oraz zmniejszenie gęstości mineralnej kości (rzadko). Hipokaliemia występuje często, a hiperglikemia niezbyt często, co jest związane z działaniem salmeterolu i flutykazonu odpowiednio.
beta2-mimetyk, ból głowy, chrypka, częstoskurcz nadkomorowy, depresja, drżenie, dusznica bolesna, dysfagia, flutykazon propionian, gęstość mineralna kości, hiperglikemia, hipokaliemia, jaskra, kandydoza jamy ustnej, kandydoza przełyku, kołatanie serca, kurcz mięśni, lek przeciwgrzybiczy, migotanie przedsionków, nadpobudliwość psychoruchowa, niepokój, obrzęk naczynioruchowy, paradoksalny skurcz oskrzeli, podrażnienie gardła, przewlekła obturacyjna choroba płuc, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, salmeterol, skurcz oskrzeli, tachykardia, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenie rytmu serca, zaburzenie snu, zaćma, zahamowanie czynności kory nadnerczy, zakażenie grzybicze, zapalenie nosogardła, zapalenie oskrzeli, zapalenie płuc, zapalenie zatok, zespół Cushinga - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Atenza 36 mg
Produkt leczniczy Atenza, zawierający metylofenidat chlorowodorek w formie tabletek o przedłużonym uwalnianiu (dawki 18 mg, 27 mg, 36 mg, 45 mg, 54 mg), jest wskazany do leczenia zespołu nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi (ADHD) u pacjentów od 6 roku życia, w tym dorosłych, u których inne metody terapeutyczne okazały się niewystarczające. Terapia powinna być prowadzona przez specjalistów z doświadczeniem w leczeniu ADHD (psychiatra dzieci i młodzieży, psychiatra dorosłych, pediatra z doświadczeniem w ADHD) i opierać się na kompleksowej diagnozie zgodnej z kryteriami DSM lub ICD, potwierdzonej przez dodatkową osobę. Diagnostyka ADHD wymaga multidyscyplinarnego podejścia, uwzględniającego ocenę medyczną, psychologiczną, edukacyjną i społeczną, a rozpoznanie nie może bazować wyłącznie na pojedynczych objawach. Charakterystyczne objawy u dzieci to zaburzenia uwagi, emocjonalne, behawioralne oraz neurologiczne, natomiast u dorosłych dominują zaburzenia koncentracji, niepokój wewnętrzny i niecierpliwość, z osłabieniem nadpobudliwości psychoruchowej.
ADHD, Atenza, etiologia ADHD, farmakoterapia, impulsywność, kryteria DSM, lek stymulujący, metylofenidat, metylofenidat chlorowodorek, nadaktywność, nadpobudliwość psychoruchowa, niepokój ruchowy, nieprawidłowy zapis EEG, niestabilność emocjonalna, psychiatra dzieci i młodzieży, psychiatra osób dorosłych, tabletka o przedłużonym uwalnianiu, terapia behawioralna, terapia poznawcza, wytyczne ICD, zaburzenie behawioralne, zaburzenie emocjonalne, zaburzenie koncentracji, zaburzenie neurologiczne, zaburzenie uwagi, zespół nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi