kortykosteroidy doustne

Kortykosteroidy doustne to syntetyczne pochodne hormonów steroidowych kory nadnerczy, stosowane w terapii wielu schorzeń o podłożu zapalnym i autoimmunologicznym. Do najczęściej stosowanych należą prednizon, prednizolon, metyloprednizolon, deksametazon i betametazon, które różnią się siłą działania przeciwzapalnego oraz właściwościami mineralokortykoidowymi.

Mechanizm działania kortykosteroidów doustnych opiera się na wiązaniu z wewnątrzkomórkowymi receptorami glikokortykosteroidowymi, co prowadzi do hamowania ekspresji genów odpowiedzialnych za produkcję mediatorów zapalnych. Leki te wykazują działanie przeciwzapalne, immunosupresyjne, przeciwalergiczne oraz wpływają na metabolizm węglowodanów, białek i tłuszczów.

Wskazania do stosowania kortykosteroidów doustnych obejmują m.in. choroby autoimmunologiczne (np. reumatoidalne zapalenie stawów, toczeń rumieniowaty układowy), choroby zapalne jelit, astmę, przewlekłą obturacyjną chorobę płuc, choroby alergiczne, choroby hematologiczne oraz stany wymagające szybkiego działania przeciwzapalnego.

Długotrwałe stosowanie kortykosteroidów doustnych wiąże się z ryzykiem wystąpienia licznych działań niepożądanych, takich jak osteoporoza, zespół Cushinga, nadciśnienie tętnicze, hiperglikemia, zaburzenia psychiczne, zwiększona podatność na infekcje, zaćma, jaskra oraz zahamowanie osi podwzgórze-przysadka-nadnercza. Z tego powodu zaleca się stosowanie najmniejszej skutecznej dawki przez możliwie najkrótszy czas.

Odstawienie kortykosteroidów doustnych po długotrwałej terapii powinno odbywać się stopniowo, aby zapobiec wystąpieniu zespołu odstawienia oraz wtórnej niewydolności kory nadnerczy. Redukcja dawki zależy od czasu trwania terapii, dawki leku oraz indywidualnej odpowiedzi pacjenta.

Powiązane wpisy

  1. 13.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl