fototerapia NB-UVB
Fototerapia NB-UVB (wąskopasmowa terapia promieniowaniem ultrafioletowym B) to metoda leczenia dermatologicznego wykorzystująca promieniowanie ultrafioletowe o wąskim zakresie długości fali (311-313 nm). Stanowi skuteczną opcję terapeutyczną w leczeniu wielu chorób skóry, w tym łuszczycy, bielactwa, atopowego zapalenia skóry i innych dermatoz zapalnych.
Mechanizm działania NB-UVB polega na immunomodulacji, supresji aktywności limfocytów T, zmniejszeniu produkcji cytokin prozapalnych oraz indukcji apoptozy komórek zapalnych w skórze. W przypadku bielactwa promieniowanie stymuluje ponadto melanocyty do produkcji melaniny, prowadząc do repigmentacji odbarwionych obszarów.
Protokół leczenia fototerapią NB-UVB zwykle obejmuje sesje 2-3 razy w tygodniu, z dawką początkową ustalaną indywidualnie (często w oparciu o fototyp skóry) i stopniowo zwiększaną. Terapia charakteryzuje się lepszym profilem bezpieczeństwa w porównaniu do konwencjonalnej fototerapii UVB czy PUVA, przy mniejszym ryzyku rumienia i długoterminowych efektów ubocznych.
Przeciwwskazania do stosowania NB-UVB obejmują choroby przebiegające z nadwrażliwością na światło, choroby autoimmunologiczne z fotosensytywnością, przebyte nowotwory skóry oraz stosowanie leków fotouczulających. Metoda ta jest bezpieczniejsza od PUVA w kontekście potencjalnego ryzyka karcynogenezy i może być stosowana u dzieci oraz kobiet w ciąży po starannej ocenie korzyści i ryzyka.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Dermografizm – Zapobieganie i profilaktyka
Dermografizm, dotykający około 5% populacji, to łagodna dermatoza charakteryzująca się powstawaniem czerwonych, wypukłych śladów na skórze po lekkim ucisku, tarciu lub drapaniu, które zwykle ustępują w ciągu 15-30 minut. Kluczowe w profilaktyce jest unikanie czynników wyzwalających, takich jak mechaniczne drażnienie skóry, ciasne ubrania, ekstremalne temperatury oraz stres. Zalecana jest odpowiednia pielęgnacja skóry z użyciem łagodnych, bezzapachowych środków myjących, krótkich kąpieli w letniej wodzie, regularne stosowanie emolientów oraz utrzymanie właściwego nawodnienia organizmu. Optymalizacja środowiska, w tym stosowanie nawilżaczy powietrza i ochrona przeciwsłoneczna (SPF ≥30), również wspomaga kontrolę objawów. W terapii farmakologicznej podstawę stanowią leki przeciwhistaminowe II generacji, takie jak cetyryzyna i loratadyna, stosowane czasem w dawkach wyższych niż standardowe, z możliwością długotrwałego leczenia. W przypadkach opornych rozważa się omalizumab (dawki 150 mg i 300 mg) oraz fototerapię NB-UVB lub PUVA jako metody drugiego rzutu.
bąbel pokrzywkowy, cetyryzyna, choroba skóry, czynniki wyzwalające, dermatografizm, dermografizm, dermografizm jamy ustnej, dermografizm opóźniony, emolient, filtr przeciwsłoneczny, fototerapia, fototerapia NB-UVB, fototerapia UVB, immunoglobulina E, lek anksjolityczny, lek przeciwdepresyjny, lek przeciwhistaminowy, lek przeciwhistaminowy drugiej generacji, loratadyna, omalizumab, przeciwciało monoklonalne, sucha skóra, świąd, terapia PUVA, test prowokacyjny, zmiany skórne - Leksykon chorób i schorzeń
Witiligo – Leczenie
Witiligo to przewlekła choroba autoimmunologiczna charakteryzująca się utratą pigmentu skóry i powstawaniem białych plam. Leczenie jest złożone i dostosowane do indywidualnych cech pacjenta, takich jak wiek, lokalizacja i rozległość zmian, szybkość progresji oraz wpływ na jakość życia. Główne cele terapii to zatrzymanie progresji, indukcja repigmentacji melanocytów oraz utrzymanie efektów i zapobieganie nawrotom. W terapii miejscowej stosuje się kortykosteroidy (o średniej i dużej sile działania), inhibitory kalcyneuryny (takrolimus 0,1% dwa razy dziennie), a także nowoczesne inhibitory JAK, takie jak ruksolitynib (krem JAK1/JAK2 zatwierdzony przez FDA w 2022 r. dla pacjentów ≥12 lat), który po 6 miesiącach stosowania wykazał 29,9% pacjentów z ≥75% poprawą na twarzy. Fototerapia NB-UVB (311-313 nm) jest najskuteczniejszą metodą w uogólnionym witiligo, stosowaną 2-3 razy w tygodniu przez minimum 6 miesięcy, z 74% pacjentów wykazujących częściową poprawę. Alternatywnie stosuje się laser Excimer 308 nm, systemowe kortykosteroidy (np. deksametazon) w mini-pulsach oraz doustne inhibitory JAK (tofacitinib, baricitinib), które w połączeniu z NB-UVB dają znaczącą redukcję VASI o 44,8% po 36 tygodniach.
ablacja laserowa, afamelanotyd, aktywne witiligo, analogi witaminy D, atrofia skóry, białe plamy, choroba autoimmunologiczna, depigmentacja skóry, fototerapia NB-UVB, inhibitory JAK, inhibitory kalcyneuryny, kortykosteroidy miejscowe, kortykosteroidy systemowe, laser excimer, miłorząb japoński, minocyklina, prostaglandyny, przeszczep skóry, psoralen, RECELL, ruksolitynib, terapia kombinowana, terapia podtrzymująca, terapia PUVA, witiligo, witiligo niesegmentalne, zjawisko Koebnera