skala PASS
Skala PASS (ang. Post-Anesthesia Discharge Scoring System) to narzędzie kliniczne używane do oceny gotowości pacjenta do wypisu po znieczuleniu i zabiegu w trybie ambulatoryjnym. Została opracowana w celu standaryzacji kryteriów wypisu, minimalizacji ryzyka powikłań po wypisie oraz zapewnienia bezpieczeństwa pacjentów.
System oceny PASS obejmuje pięć głównych kryteriów: oznaki życiowe (ciśnienie tętnicze, tętno, temperatura, częstość oddechów), poziom aktywności i zdolność do poruszania się, nudności i wymioty, ból oraz krwawienie chirurgiczne. Każde kryterium jest oceniane w skali 0-2 punktów, gdzie 0 oznacza stan nieprawidłowy wymagający interwencji, a 2 – stan prawidłowy.
Pacjent może zostać wypisany, gdy uzyska odpowiednią liczbę punktów (zwykle ≥9 na 10 możliwych) oraz spełni dodatkowe kryteria, takie jak możliwość przyjmowania płynów doustnie, oddania moczu (w wybranych przypadkach) i zapewnienie odpowiedniej opieki po wypisie. Skala PASS stanowi cenne narzędzie w opiece okołooperacyjnej, pozwalające na obiektywną ocenę stanu pacjenta i podejmowanie bezpiecznych decyzji o wypisie.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Paraganglioma – Rokowania, prognozy i postęp choroby
Paraganglioma, jako rzadki guz neuroendokrynny, charakteryzuje się zmiennym potencjałem przerzutowym i nieprzewidywalnym przebiegiem klinicznym. Wszystkie guzy typu PPGL według klasyfikacji WHO 2017 mają potencjał przerzutowy, co komplikuje prognozowanie. Pięcioletnie przeżycie w przypadku przerzutowej postaci wynosi poniżej 50%, a mediana całkowitego przeżycia (OS) po leczeniu 177Lu-DOTATATE to 49,6 miesiąca, z medianą przeżycia wolnego od progresji (PFS) 21,6 miesiąca. Czynniki prognostyczne związane z gorszym rokowaniem obejmują m.in. wynik PASS ≥7, Ki-67 ≥15%, ujemny wychwyt MIBG, lokalizację podprzeponową, wielkość guza >5 cm, podwyższone poziomy metoksytyraminy oraz cechy histopatologiczne takie jak inwazja naczyń, martwica typu comedo i wysoki wskaźnik mitotyczny (>3 mitoz/10 HPF). Genetycznie istotne są mutacje SDHB, aktywacja telomerazy i utrata funkcji ATRX, choć rola SDHB w prognozie jest obecnie dyskutowana.
177Lu-DOTATATE, całkowite przeżycie, choroba przerzutowa, deregulacja telomerów, guz neuroendokrynny, immunoterapia, indeks proliferacyjny Ki-67, inwazja naczyniowa, Ki-67, martwica typu comedo, metoksytyramina, mikrośrodowisko guza, paraganglioma, pheochromocytoma, potencjał przerzutowy, przeżycie pięcioletnie, przeżycie wolne od progresji, skala COPPs, skala PASS, stadium guza, system GAPP, terapia MIBG, terapia PRRT, wskaźnik mitotyczny, wychwyt MIBG - Leksykon chorób i schorzeń
Feochromocytoma – Rokowania, prognozy i postęp choroby
Feochromocytoma to rzadki neuroendokrynny nowotwór rdzenia nadnerczy, charakteryzujący się potencjałem przerzutowym, co zostało podkreślone w klasyfikacji WHO z 2017 roku. Pomimo licznych wskaźników ryzyka przerzutów, takich jak wielkość guza (>5,5 cm), podwyższone dobowe wydalanie kwasu wanilinomigdałowego (≥2,1 mg/dzień/cm), wysoki wskaźnik proliferacji Ki-67 (≥10-15%), lokalizacja guza poniżej przepony, funkcjonalność hormonalna oraz negatywny wychwyt MIBG, żaden z nich nie zapewnia 100% wartości predykcyjnej. Radykalne leczenie chirurgiczne zapewnia 5-letnie przeżycie około 90,8% (95% CI: 84,5-94,6) i 10-letnie przeżycie 78,7% (95% CI: 69,8-85,2), natomiast w przypadku przerzutów 5-letnie przeżycie spada poniżej 50%. Systemy oceny złośliwości, takie jak PASS, GAPP, M-GAPP i COPPS, mają ograniczoną wartość predykcyjną, co podkreśla potrzebę opracowania nowych modeli prognostycznych. Nomogramy uwzględniające wiek, płeć, typ guza, stadium i leczenie chirurgiczne mogą wspomagać ocenę rokowania i personalizację terapii u pacjentów ze złośliwym PPGL.
177Lu-DOTATATE, 5-letnie przeżycie, całkowita adrenalektomia, CSS, deregulacja telomerów, feochromocytoma, gen TERT, guz funkcjonalny, kardiomiopatia, Ki-67, krwotok mózgowy, kryzys nadnerczowy, kwas wanilinomigdałowy, nomogram prognostyczny, nowotwór neuroendokrynny, obrzęk płuc, OS, paraganglioma, potencjał przerzutowy, PPGL, PRRT, pseudohipoksja, rdzeń nadnerczy, skala COPPs, skala GAPP, skala PASS, stadium zaawansowania, udar mózgu, wychwyt MIBG, zapalenie mięśnia sercowego, zawał mięśnia sercowego - Leksykon chorób i schorzeń
Zapalenie trzustki – Rokowania, prognozy i postęp choroby
Ostre zapalenie trzustki (OZT) to stan o nagłym początku, charakteryzujący się silnym bólem brzucha i potencjalnie wysoką śmiertelnością, sięgającą 3-10%, a w ciężkich przypadkach nawet 36-50%. Kluczowe jest wczesne rozpoznanie pacjentów z wysokim ryzykiem powikłań, najlepiej w ciągu pierwszych 24 godzin od przyjęcia. Niezależnymi czynnikami ryzyka są wiek (szczególnie >75 lat), stężenie azotu mocznikowego (BUN) oraz mleczanów (ABL), a model nomogramowy ABL wykazuje wysoką wartość prognostyczną (wskaźnik C=0,896; 95% CI 0,825-0,967). Etiologia wpływa na przebieg choroby – zapalenie trzustki wywołane hipertriglicerydemią (HTG-AP) wiąże się z największą liczbą powikłań i wyższą śmiertelnością (OR=1,72 w porównaniu do alkoholowego zapalenia trzustki, AAP). Wczesna ocena ciężkości opiera się na skalach takich jak BISAP, APACHE II, Ransona czy Glasgow, z BISAP rekomendowaną do stosowania w pierwszych 24 godzinach ze względu na prostotę i skuteczność.
alkoholowe zapalenie trzustki, APACHE II, azot mocznikowy, białko C-reaktywne, biomarker, ciężka postać choroby, hipertriglicerydemia, indeks ciężkości CT, martwica trzustki, mleczan, nawracające ostre zapalenie trzustki, niewydolność trzustki, ostre zapalenie trzustki, prokalcytonina, przewlekłe zapalenie trzustki, rezonans magnetyczny, skala Glasgow, skala PASS, skala Ransona, tomografia komputerowa, zapalenie trzustki, zespół ogólnoustrojowej reakcji zapalnej