drażnienie skóry
Drażnienie skóry to reakcja nieswoista wynikająca z bezpośredniego kontaktu z czynnikiem drażniącym, prowadząca do zaburzenia funkcji bariery naskórkowej. W przeciwieństwie do alergicznego kontaktowego zapalenia skóry, nie jest związana z reakcją immunologiczną i może wystąpić u każdej osoby po ekspozycji na odpowiednio silny czynnik drażniący.
Klinicznie drażnienie skóry manifestuje się zaczerwienieniem, obrzękiem, łuszczeniem, pieczeniem oraz świądem. Zmiany skórne mogą mieć charakter ostry lub przewlekły. Przewlekłe drażnienie prowadzi do pogrubienia skóry, lichenifikacji oraz zwiększonej podatności na wtórne infekcje z powodu uszkodzenia naturalnej bariery ochronnej.
Najczęstszymi czynnikami drażniącymi są detergenty, rozpuszczalniki, kwasy i zasady, niektóre kosmetyki, środki dezynfekcyjne oraz przedłużony kontakt z wodą. Szczególnie narażone są osoby wykonujące zawody wymagające częstego mycia rąk, kontaktu z chemikaliami lub noszenia rękawic ochronnych przez długi czas.
Postępowanie terapeutyczne obejmuje identyfikację i eliminację czynnika drażniącego, stosowanie emolientów odbudowujących barierę naskórkową oraz w przypadkach nasilonych objawów zapalnych – miejscowych preparatów kortykosteroidowych. W profilaktyce istotne jest stosowanie rękawic ochronnych, kremów barierowych oraz unikanie nadmiernego kontaktu z wodą i detergentami.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Maść na odciski (400 mg + 100 mg)/g
Maść na odciski zawiera kwas salicylowy (400 mg/g) oraz kwas (S)-mlekowy (100 mg/g) i jest przeznaczona do miejscowego leczenia odcisków. Przed aplikacją należy dokładnie wymoczyć i osuszyć zmienione miejsce, co zwiększa penetrację substancji czynnych. Preparat stosuje się w postaci cienkiej warstwy na odcisk, zabezpieczając plastrem lub bandażem, dwa razy dziennie (rano i wieczorem) przez 4-6 dni. W trakcie terapii nie należy zmywać maści wodą, aby nie obniżyć skuteczności leczenia.
- Leksykon substancji czynnych
Propanol – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Propanol, występujący w preparatach dezynfekcyjnych w formie 1-propanolu oraz 2-propanolu (alkoholu izopropylowego), wykazuje niską toksyczność doustną w badaniach na szczurach, z wartościami LD50 mieszczącymi się w zakresie od 12,91 do ponad 15 mL/kg masy ciała, co klasyfikuje go jako substancję praktycznie nieszkodliwą. Preparaty takie jak Kodan Tinktur Forte barwiony (2-propanol 45 g/100 g, 1-propanol 10 g/100 g), Octeniderm (2-propanol 45 g/100 g, 1-propanol 30 g/100 g), Primasept Med (propanol 10 g/100 g, alkohol izopropylowy 8 g/100 g) oraz Sensiva (propanol 45 g/100 g, alkohol izopropylowy 28 g/100 g) wykazały dobrą tolerancję skórną i niską toksyczność skórną, z LD50 dla Sensiva na poziomie 15 mL/kg mc. Badania drażliwości błon śluzowych oka u królików wskazały na lekko do umiarkowanie drażniące działanie, które jest odwracalne po spłukaniu, co potwierdza bezpieczeństwo stosowania tych preparatów w warunkach klinicznych.
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Sensiva (45 g + 28 g + 0,3 g)/100 g
Preparat Sensiva, zawierający propanol (45 g/100 g), alkohol izopropylowy (28 g/100 g) oraz kwas mlekowy (0,3 g/100 g), przeszedł kompleksowe badania toksykologiczne na modelach zwierzęcych. W badaniach toksyczności ostrej doustnej u szczurów wyznaczono LD50 na poziomie 14,72 ml/kg masy ciała, co wskazuje na brak istotnych zagrożeń toksykologicznych przy przypadkowym spożyciu. Podanie dermalne wykazało LD50 wynoszące 15 ml/kg m.c., klasyfikując preparat jako praktycznie nietoksyczny przy ekspozycji skórnej. Testy pierwotnego drażnienia skóry potwierdziły, że Sensiva jest niedrażniący i dobrze tolerowany przez skórę, co jest istotne z punktu widzenia jego przewidzianego zastosowania jako roztworu do aplikacji miejscowej.