zwiększenie aktywności aminotransferaz wątrobowych
Zwiększenie aktywności aminotransferaz wątrobowych (AspAT – aminotransferaza asparaginianowa i AlAT – aminotransferaza alaninowa) jest ważnym biomarkerem uszkodzenia komórek wątroby. Enzymami tymi są transferazy, które w warunkach prawidłowych znajdują się wewnątrz hepatocytów, a ich podwyższony poziom w surowicy wskazuje na uszkodzenie błony komórkowej i „wyciek” enzymów do krwioobiegu.
Istnieje wiele przyczyn podwyższenia aktywności aminotransferaz wątrobowych, w tym: wirusowe zapalenie wątroby (typy A, B, C, D, E), toksyczne uszkodzenie wątroby (polekowe, alkoholowe), autoimmunologiczne zapalenie wątroby, niealkoholowa stłuszczeniowa choroba wątroby (NAFLD), choroby dróg żółciowych, a także choroby układowe (np. miopatie, niedokrwienie).
W diagnostyce różnicowej kluczowy jest stopień podwyższenia enzymów. Wartości powyżej 1000 U/l sugerują ostre wirusowe zapalenie wątroby, niedokrwienie lub toksyczne uszkodzenie wątroby. Umiarkowane podwyższenie (poniżej 300 U/l) jest typowe dla przewlekłych chorób wątroby. Istotny jest również stosunek AspAT/AlAT, który w alkoholowym uszkodzeniu wątroby często przekracza 2:1.
Ocena zwiększenia aktywności aminotransferaz powinna być zawsze przeprowadzana w kontekście klinicznym, z uwzględnieniem innych parametrów funkcji wątroby (bilirubina, fosfataza alkaliczna, GGTP, albuminy, INR), badań obrazowych oraz wywiadu dotyczącego przyjmowanych leków, spożywania alkoholu i chorób współistniejących.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Działania niepożądane – Davercin 250 mg
Lek Davercin zawiera 250 mg cyklicznego 11,12-węglanu erytromycyny A i jest związany z szerokim spektrum działań niepożądanych, które wymagają uważnego monitorowania podczas terapii. Do najpoważniejszych należą agranulocytoza (bardzo rzadko), anafilaksja (rzadko) oraz ciężkie reakcje skórne, takie jak zespół Stevensa-Johnsona, martwica toksyczno-rozpływna naskórka i ostra uogólniona osutka krostkowa (częstość nieznana). Ponadto, mogą wystąpić zaburzenia słuchu (szumy uszne, głuchota), szczególnie po dużych dawkach lub u pacjentów z niewydolnością wątroby i nerek, które zazwyczaj są odwracalne po odstawieniu leku. Istotne są również potencjalnie zagrażające życiu zaburzenia rytmu serca, takie jak częstoskurcz komorowy, torsades de pointes, migotanie komór oraz zatrzymanie krążenia (częstość nieznana), co wymaga ścisłego nadzoru kardiologicznego, zwłaszcza u pacjentów z chorobami układu sercowo-naczyniowego.
agranulocytoza, anafilaksja, cholestatyczne zapalenie wątroby, Clostridioides difficile, cykliczny węglan erytromycyny, częstoskurcz komorowy, Davercin, dolegliwość gastryczna, granulocyty obojętnochłonne, kołatanie serca, koszmar nocny, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, migotanie komór, nadwrażliwość na alergeny, niewydolność wątroby, omam, ostra niewydolność nerek, ostra uogólniona osutka krostkowa, pokrzywka, produkt leczniczy, rumień wielopostaciowy, rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego, śródmiąższowe zapalenie nerek, stan splątania, torsades de pointes, zaburzenie słuchu, zapalenie trzustki, zatrzymanie krążenia, zawroty głowy, zespół Stevensa-Johnsona, zwiększenie aktywności aminotransferaz wątrobowych - Leksykon substancji czynnych
Olanzapina – Działania niepożądane
Olanzapina, atypowy lek przeciwpsychotyczny stosowany w schizofrenii i zaburzeniach afektywnych dwubiegunowych, charakteryzuje się szerokim spektrum działań niepożądanych, z których najistotniejsze to zaburzenia metaboliczne. Po krótkotrwałym leczeniu (mediana 47 dni) u 22,2% pacjentów obserwuje się wzrost masy ciała o ≥7%, a po długotrwałym stosowaniu (≥48 tygodni) odpowiednio u 64,4% (≥7%), 31,7% (≥15%) i 12,3% (≥25%). Olanzapina powoduje także istotne zwiększenie stężeń cholesterolu całkowitego (≥6,2 mmol/l), LDL, triglicerydów (≥2,26 mmol/l) oraz glukozy (≥7 mmol/l), co może prowadzić do rozwoju lub zaostrzenia cukrzycy, w tym rzadkich, ale ciężkich powikłań jak kwasica ketonowa czy śpiączka. Ponadto, u około 30% pacjentów stwierdza się hiperprolaktynemię, manifestującą się ginekomastią, mlekotokiem i zaburzeniami miesiączkowania. Wśród działań neurologicznych dominują senność, akatyzja, parkinsonizm i dyskinezy, a rzadziej występuje złośliwy zespół neuroleptyczny oraz napady drgawek, szczególnie u osób z predyspozycjami.
akatyzja, astenia, atypowy lek przeciwpsychotyczny, bradykardia, choroba Parkinsona, częstoskurcz komorowy, dyskineza, dystonia, działanie antycholinergiczne, eozynofilia, ginekomastia, hiperglikemia, kwasica ketonowa, leukopenia, małopłytkowość, migotanie komór, mlekotok, nadwrażliwość na światło, napad drgawkowy, neutropenia, niedociśnienie ortostatyczne, nietrzymanie moczu, otępienie, parkinsonizm, polekowa reakcja z eozynofilią i objawami ogólnymi, późna dyskineza, priapizm, rabdomioliza, schizofrenia, senność, suchość błony śluzowej jamy ustnej, wydłużenie odstępu QTc, zaburzenie afektywne dwubiegunowe, zaburzenie erekcji, zaburzenie gospodarki lipidowej, zaburzenie miesiączkowania, zakrzepica żył głębokich, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zaparcie, zator tętnicy płucnej, zatrzymanie moczu, zespół DRESS, zespół odstawienia u noworodków, zespół odstawienny, złośliwy zespół neuroleptyczny, zwiększenie aktywności aminotransferaz wątrobowych, zwiększenie masy ciała, żylne zaburzenie zakrzepowo-zatorowe