błona śluzowa jamy ustnej i gardła

Błona śluzowa jamy ustnej i gardła stanowi barierę ochronną dla tkanek głębiej położonych oraz pełni kluczowe funkcje w procesach trawienia i odporności. Jest to wilgotna wyściółka, składająca się z nabłonka wielowarstwowego płaskiego, błony podstawnej oraz blaszki właściwej, zawierającej liczne gruczoły ślinowe, naczynia krwionośne i limfatyczne oraz zakończenia nerwowe.

W jamie ustnej błona śluzowa wykazuje zróżnicowanie strukturalne – od nierogowaciejącej na policzkach, dnie jamy ustnej i podniebieniu miękkim, po częściowo rogowaciejącą na dziąsłach i podniebieniu twardym. W obszarze gardła błona śluzowa tworzy pierścień chłonny Waldeyera, obejmujący migdałki podniebienne, językowy i gardłowy, stanowiący ważny element układu immunologicznego MALT (mucosa-associated lymphoid tissue).

Patologie błony śluzowej jamy ustnej i gardła obejmują stany zapalne (mucositis), zmiany nowotworowe, aftowe, infekcje (wirusowe, bakteryjne, grzybicze), choroby autoimmunologiczne oraz zmiany związane z niedoborami witaminowymi. Szczególnie istotne klinicznie są zapalenia błony śluzowej wywołane chemio- i radioterapią, które znacząco pogarszają jakość życia pacjentów onkologicznych.

Diagnostyka schorzeń błony śluzowej obejmuje badanie kliniczne, badania obrazowe, badania mikrobiologiczne oraz histopatologiczne. W leczeniu stosuje się metody miejscowe (płukanki, żele, leki przeciwgrzybicze, przeciwbólowe) oraz ogólnoustrojowe, zależne od etiologii schorzenia.

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl