przełykanie

Przełykanie (łac. deglutitio) to złożony proces fizjologiczny polegający na przemieszczaniu pokarmu z jamy ustnej przez gardło i przełyk do żołądka. Jest to skoordynowany mechanizm, który składa się z trzech faz: fazy ustnej (dobrowolnej), gardłowej i przełykowej (obie mimowolne).

W fazie ustnej pokarm jest formowany w kęs i przesuwany przez język do tylnej części jamy ustnej. Faza gardłowa rozpoczyna się odruchem połykania – następuje podniesienie podniebienia miękkiego, zamknięcie dróg oddechowych przez nagłośnię oraz skurcz mięśni gardła, co zapobiega aspiracji pokarmu do dróg oddechowych. W fazie przełykowej pokarm jest transportowany przez przełyk do żołądka za pomocą skoordynowanych skurczów perystaltycznych.

Zaburzenia przełykania (dysfagia) mogą wynikać z różnych przyczyn: neurologicznych (udar, choroba Parkinsona, stwardnienie rozsiane), strukturalnych (nowotwory, zwężenie przełyku) lub czynnościowych. Diagnostyka obejmuje badania endoskopowe, radiologiczne (videofluoroskopia), manometrię przełyku oraz ocenę neurologopedyczną. Nieleczona dysfagia może prowadzić do poważnych powikłań, takich jak niedożywienie, odwodnienie czy aspiracyjne zapalenie płuc.

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl