frakcja niezwiązana leku
Frakcja niezwiązana leku (inaczej frakcja wolna leku) to część całkowitego stężenia leku we krwi, która nie jest związana z białkami osocza. Jest to klinicznie istotny parametr, ponieważ tylko niezwiązana frakcja leku może przenikać przez błony biologiczne, oddziaływać z receptorami i wywoływać efekt farmakologiczny.
Większość leków wiąże się w różnym stopniu z białkami osocza, głównie z albuminą i alfa-1-kwaśną glikoproteiną. Stopień wiązania z białkami jest unikatowy dla każdego leku i może wynosić od kilku do ponad 99%. Dla leków silnie wiążących się z białkami (np. warfaryna, fenytoina), nawet niewielkie zmiany w stopniu wiązania mogą znacząco wpłynąć na stężenie frakcji niezwiązanej, a tym samym na efekt terapeutyczny i ryzyko działań niepożądanych.
Istnieje wiele czynników wpływających na frakcję niezwiązaną leku, w tym stany chorobowe (np. niewydolność nerek, choroba wątroby, hipoalbuminemia), wiek pacjenta oraz interakcje lekowe na poziomie wiązania z białkami. Monitorowanie frakcji niezwiązanej może być szczególnie ważne w przypadku leków o wąskim indeksie terapeutycznym, gdzie niewielkie zmiany stężenia mogą prowadzić do toksyczności lub nieskuteczności terapii.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Revival 10 mg
Olmesartan medoksomil, będący prolekiem, ulega szybkiej konwersji do aktywnego olmesartanu podczas wchłaniania w przewodzie pokarmowym, z biodostępnością wynoszącą 25,6%. Maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) osiągane jest około 2 godziny po podaniu doustnym, a farmakokinetyka wykazuje liniowość do dawki 80 mg. Olmesartan wiąże się silnie z białkami osocza (99,7%), ma niewielką objętość dystrybucji (16-29 l) i klirens osoczowy około 1,3 l/godz. Eliminacja odbywa się zarówno przez nerki (około 40%), jak i wątrobę (około 60%), z okresem półtrwania 10-15 godzin po wielokrotnym podaniu. Lek nie wykazuje istotnej kumulacji po 14 dniach stosowania, a jego farmakokinetyka nie jest znacząco modyfikowana przez posiłki ani płeć pacjenta.
biodostępność bezwzględna, esteraza, frakcja niezwiązana leku, klirens nerkowy, klirens olmesartanu, klirens osoczowy, kolesewelam, krążenie jelitowo-wątrobowe, lek przeciwnadciśnieniowy, nadciśnienie tętnicze, niedrożność dróg żółciowych, objętość dystrybucji, okres półtrwania, olmesartan medoksomil, pole pod krzywą stężeń, prolek, stan stacjonarny, substancja wiążąca kwasy żółciowe, wiązanie z białkami osocza, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Anapran 275 mg
Lek Anapran (naproksen sodowy) dostępny w tabletkach powlekanych 275 mg i 550 mg powinien być podawany doustnie podczas lub po posiłkach, bez dzielenia tabletek. Maksymalna dawka dobowa nie powinna przekraczać 1375 mg. U dzieci powyżej 5 lat z młodzieńczym reumatoidalnym zapaleniem stawów zaleca się dawkę 10 mg/kg mc./dobę podzieloną na dwie dawki (5 mg/kg mc. 2× dziennie). U dorosłych dawka zależy od wskazania: w chorobach reumatycznych (RZS, ZZSK, zapalenie kości i stawów, choroba zwyrodnieniowa stawów) stosuje się 550-1100 mg/dobę w dwóch dawkach co 12 godzin, z możliwością dawki nasycającej 825-1100 mg w ostrej fazie. W ostrych stanach zapalnych, bólach słabych do umiarkowanych, bolesnym miesiączkowaniu i gorączce dawka początkowa wynosi 550 mg, następnie 275 mg co 6-8 godzin, nie przekraczając 1375 mg pierwszego dnia i 1100 mg w kolejnych. W napadzie dny moczanowej dawka początkowa to 825 mg, potem 275 mg co 8 godzin do ustąpienia bólu. W migrenie zaleca się 825 mg przy pierwszych objawach, a następnie 275-550 mg w razie potrzeby, nie wcześniej niż po 30 minutach.
bolesne miesiączkowanie, choroba zwyrodnieniowa stawów, dawka nasycająca, dna moczanowa, działanie niepożądane, frakcja niezwiązana leku, gorączka, lek przeciwreumatyczny, migrena, młodzieńcze reumatoidalne zapalenie stawów, naproksen sodowy, ostry napad dny moczanowej, reumatoidalne zapalenie stawów, sztywność poranna, wywiad medyczny, zapalenie kości i stawów, zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa, zwyrodnieniowe zapalenie stawów - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Sufentanil Kalceks 5 mcg/ml
Sufentanyl, silny opioidowy lek przeciwbólowy, dostępny jest w roztworze do wstrzykiwań o stężeniach 5 oraz 50 mikrogramów/mL. Po podaniu nadtwardówkowym maksymalne stężenia w osoczu osiągane są w ciągu 10 minut, jednak są 4-6 razy niższe niż po podaniu dożylnym tej samej dawki. Dodatek epinefryny (50-75 mikrogramów) zmniejsza początkową szybkość wchłaniania o 25-50%. Farmakokinetyka sufentanylu wykazuje liniowość w dawkach 250-1500 mikrogramów, z dwufazowym okresem półtrwania w fazie dystrybucji (2,3-4,5 min oraz 35-73 min) i dłuższym okresem półtrwania w fazie eliminacji (średnio 784 min, zakres 656-938 min), zależnym od dawki. Objętość dystrybucji w stanie stacjonarnym wynosi 344 L, a klirens osoczowy 917 mL/min. Metabolizm zachodzi głównie w wątrobie przez CYP3A4, a około 80% dawki jest eliminowane w ciągu 24 godzin, z jedynie 2% w postaci niezmienionej.
biotransformacja, bupiwakaina, cytochrom P450 3A4, epinefryna, farmakodynamika, farmakokinetyka pediatryczna, farmakokinetyka sufentanylu, faza eliminacji, frakcja niezwiązana leku, klirens całkowity, klirens osoczowy, krzywa trójwykładnicza, marskość wątroby, niewydolność nerek, objętość dystrybucji, objętość dystrybucji w stanie stacjonarnym, okres półtrwania leku, opioidowy lek przeciwbólowy, podanie dożylne, przeszczep nerki, roztwór do wstrzykiwań, stężenie w osoczu, wiązanie z białkami osocza, wlew nadtwardówkowy, zabieg kardiochirurgiczny, zmienność międzyosobnicza - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Ibuprofen TZF 400 mg
Ibuprofen charakteryzuje się wysoką biodostępnością doustną na poziomie 80-90% oraz szybkim wchłanianiem, z osiągnięciem maksymalnego stężenia w osoczu w ciągu 1-2 godzin, które ulega wydłużeniu przy podaniu z pokarmem. Lek wykazuje bardzo wysokie wiązanie z białkami osocza (99%) oraz stosunkowo niewielką objętość dystrybucji u dorosłych (0,12-0,2 l/kg). Metabolizm ibuprofenu zachodzi w wątrobie przez cytochrom P450, prowadząc do powstania nieaktywnych metabolitów: 2-hydroksyibuprofenu i 3-karboksyibuprofenu. Eliminacja jest głównie nerkowa, szybka i kompletna, z okresem półtrwania około 2 godzin. U pacjentów w podeszłym wieku bez niewydolności nerek farmakokinetyka nie różni się istotnie od młodszych osób, co nie wymaga rutynowej modyfikacji dawkowania.
alkoholowa choroba wątroby, białko osocza, biodostępność leku, cytochrom P450, eliminacja leku, enancjomer, farmakokinetyka ibuprofenu, frakcja niezwiązana leku, hemodializa, hydroksyibuprofen, karboksyibuprofen, klasyfikacja Child-Pugh, klirens leku, koniugat glukuronowy, marskość wątroby, narażenie układowe, objętość dystrybucji, okres półtrwania, schyłkowa niewydolność nerek, stężenie w osoczu, stężenie w surowicy, wchłanianie z przewodu pokarmowego, zaburzenie czynności nerek - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Celiprolol Vitabalans 200 mg
Celiprolol Vitabalans (chlorowodorek celiprololu) w dawce 200 mg charakteryzuje się powolnym wchłanianiem z Tmax wynoszącym 2-4 godziny oraz nieliniową biodostępnością zależną od dawki – 30% przy 100 mg i 74% przy 400 mg, co wynika z wysycenia transportera P-gp odpowiedzialnego za aktywny wyrzut leku z jelit. Lek wykazuje niski stopień wiązania z białkami osocza (20-30%), co zwiększa frakcję wolną odpowiedzialną za efekt farmakologiczny. Po podaniu doustnym około 10% dawki jest wydalane z moczem w formie niezmienionej, a aż 84% z kałem, co wskazuje na istotny udział eliminacji wątrobowo-żółciowej. Okres półtrwania celiprololu wynosi 5-6 godzin, jednak efekt farmakodynamiczny utrzymuje się około 24 godziny, co umożliwia dawkowanie raz na dobę.
beta-adrenolityki, białka osocza, biodostępność, celiprolol, chlorowodorek celiprololu, efekt farmakodynamiczny, efekt pierwszego przejścia, eliminacja leku, frakcja niezwiązana leku, glikoproteina p, klirens kreatyniny, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, okres półtrwania, pole pod krzywą, stężenie leku w osoczu, stężenie w osoczu, światło jelita, Tmax, wydalanie nerkowe, wydalanie z żółcią, wydzielanie z żółcią - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Revival Plus 20 mg + 12,5 mg
Revival Plus to lek zawierający olmesartan medoksomil (prolek przekształcany do aktywnego olmesartanu) oraz hydrochlorotiazyd, dostępny w dawkach 20 mg + 12,5 mg oraz 20 mg + 25 mg. Olmesartan charakteryzuje się biodostępnością doustną około 25,6%, osiąga maksymalne stężenie w osoczu po około 2 godzinach, a jego eliminacja odbywa się zarówno przez nerki (około 40%), jak i wątrobę (około 60%), z okresem półtrwania 10-15 godzin. Hydrochlorotiazyd osiąga Tmax po 1,5-2 godzinach, wiąże się z białkami osocza w 68%, nie jest metabolizowany i jest wydalany niemal całkowicie z moczem, z okresem półtrwania również 10-15 godzin. Wspólne podanie obu substancji powoduje zmniejszenie biodostępności hydrochlorotiazydu o 20%, bez wpływu na farmakokinetykę olmesartanu. Istotna jest interakcja olmesartanu z kolesewelamem, która znacząco obniża Cmax i AUC olmesartanu oraz skraca jego okres półtrwania o około 50%.
biodostępność, dostępność ogólnoustrojowa, esteraza, frakcja niezwiązana leku, hydrochlorotiazyd, interakcja farmakokinetyczna, klirens nerkowy, klirens osoczowy, krążenie jelitowo-wątrobowe, nadciśnienie tętnicze, niedrożność dróg żółciowych, niewydolność nerek, objętość dystrybucji, okres półtrwania, olmesartan medoksomil, pole powierzchni pod krzywą, prolek, stężenie w osoczu, stężenie w stanie stacjonarnym, substancja wiążąca kwasy żółciowe, tabletka powlekana, wiązanie z białkami osocza, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Osaver HCT 40 mg + 12,5 mg
Olmesartan medoksomil, będący prolekiem, ulega szybkiej konwersji do aktywnego olmesartanu podczas absorpcji w przewodzie pokarmowym, z biodostępnością doustną wynoszącą 25,6%. Maksymalne stężenie (Cmax) osiąga po około 2 godzinach, a okres półtrwania eliminacyjnego wynosi 10-15 godzin. Olmesartan wykazuje wysokie wiązanie z białkami osocza (99,7%) i jest eliminowany w około 40% przez nerki oraz 60% drogą wątrobowo-żółciową, co wyklucza jego stosowanie u pacjentów z niedrożnością dróg żółciowych. Hydrochlorotiazyd osiąga Cmax po 1,5-2 godzinach, wiąże się z białkami osocza w 68%, nie ulega metabolizmowi i jest wydalany niemal całkowicie w postaci niezmienionej przez nerki, z klirensem nerkowym 250-300 ml/min i okresem półtrwania 10-15 godzin. Wspólne podanie obniża biodostępność hydrochlorotiazydu o około 20%, bez wpływu na farmakokinetykę olmesartanu.
AUC, biodostępność, biodostępność bezwzględna, dawka początkowa, esteraza, frakcja niezwiązana leku, hydrochlorotiazyd, klirens kreatyniny, klirens nerkowy, klirens ogólnoustrojowy, klirens osoczowy, kolesewelam, krążenie jelitowo-wątrobowe, nadciśnienie tętnicze, objętość dystrybucji, okres półtrwania, olmesartan medoksomil, stan stacjonarny, stężenie maksymalne, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby