N- i O-demetylacja

N- i O-demetylacja to dwa kluczowe procesy metaboliczne, które zachodzą głównie w wątrobie pod wpływem enzymów cytochromu P450 (CYP450). Reakcje te polegają na usunięciu grupy metylowej (CH3) z cząsteczek leków lub innych ksenobiotyków.

N-demetylacja dotyczy usunięcia grupy metylowej z atomu azotu (N) w związku organicznym. Jest to istotny szlak metaboliczny dla wielu leków, w tym niektórych opioidów, antydepresantów czy leków przeciwhistaminowych. Proces ten często prowadzi do powstania metabolitów o zmodyfikowanej aktywności farmakologicznej.

O-demetylacja z kolei obejmuje usunięcie grupy metylowej z atomu tlenu (O). Ten rodzaj transformacji metabolicznej jest szczególnie ważny w przypadku związków zawierających grupy metoksylowe, jak niektóre beta-blokery, leki przeciwdepresyjne czy związki naturalne (np. morfina).

Zaburzenia procesów demetylacji, wynikające z polimorfizmów genetycznych enzymów CYP450 lub interakcji międzylekowych, mogą prowadzić do istotnych klinicznie zmian w farmakokinetyce leków. Może to skutkować zarówno nieskutecznością terapeutyczną, jak i nasileniem działań niepożądanych z powodu zmienionego stężenia leku lub akumulacji metabolitów.

Powiązane wpisy

Leksykon substancji czynnych
Bromowodorek dekstrometorfanu – Właściwości farmakokinetyczne

Bromowodorek dekstrometorfanu wykazuje dobre wchłanianie z przewodu pokarmowego, a działanie przeciwkaszlowe pojawia się po 15-30 minutach od podania doustnego i utrzymuje się przez 4-6 godzin. Maksymalne stężenie w surowicy (Tmax) osiągane jest około 2 godziny po podaniu dawki 30 mg, jednakże obserwuje się znaczną zmienność międzyosobniczą w farmakokinetyce, co wynika z różnic w metabolizmie. Substancja podlega intensywnemu metabolizmowi pierwszego przejścia w wątrobie, głównie poprzez O-demetylację katalizowaną przez izoenzym CYP2D6, co determinuje indywidualne profile farmakokinetyczne. Głównym metabolitem jest dekstrorfan (3-hydroksy-N-metylomorfinan), który również wykazuje działanie przeciwkaszlowe. Inne metabolity to 3-hydroksymorfinan oraz 3-metoksymorfinan.
3-hydroksy-N-metylomorfinan, 3-hydroksymorfinan, 3-metoksymorfinan, biologiczny okres półtrwania, bromowodorek dekstrometorfanu, dekstrorfan, działanie przeciwkaszlowe, fenotyp metaboliczny, izoenzym CYP2D6, metabolit morfinanowy, metabolizm pierwszego przejścia, N- i O-demetylacja, O-demetylacja, parametr farmakokinetyczny, polimorfizm genetyczny CYP2D6, produkt leczniczy, przewód pokarmowy, sprzęganie z glukuronianem, sprzęganie z siarczanem, stężenie maksymalne, substancja czynna
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Tramal Retard 150 150 mg

Tramal Retard, zawierający tramadolu chlorowodorek w dawkach 100 mg, 150 mg i 200 mg, charakteryzuje się wysoką biodostępnością około 70% po podaniu doustnym, niezależnie od spożycia pokarmu. Maksymalne stężenie tramadolu w surowicy (Cmax) osiąga się po około 4,8-4,9 godziny, wynosząc 141 ± 40 ng/ml dla dawki 100 mg oraz 260 ± 62 ng/ml dla dawki 200 mg, co wynika z przedłużonego uwalniania substancji czynnej. Tramadol wykazuje dużą objętość dystrybucji (Vd,β = 203 ± 40 l) i niskie wiązanie z białkami osocza (~20%). Metabolizm zachodzi głównie przez izoenzymy CYP3A4 i CYP2D6, a aktywnym metabolitem jest O-demetylotramadol, wykazujący 2-4-krotnie silniejsze działanie farmakologiczne. Okres półtrwania tramadolu wynosi około 6 godzin, a O-demetylotramadolu 7,9 godziny, z wydłużeniem u pacjentów powyżej 75 lat oraz w niewydolności wątroby i nerek (np. marskość wątroby: t1/2 tramadolu 13,3 ± 4,9 godz., O-demetylotramadolu 18,5 ± 9,4 godz.).
bariera krew-mózg, biodostępność bezwzględna, Cmax, cytochrom P450, działanie przeciwbólowe, efekt pierwszego przejścia, faza eliminacji, izoenzymy CYP, klirens kreatyniny, marskość wątroby, N- i O-demetylacja, niewydolność nerek, O-demetylotramadol, objętość dystrybucji, okres półtrwania, stężenie tramadolu w surowicy, t1/2β, tabletki o przedłużonym uwalnianiu, tramadolu chlorowodorek, układ glukuronidacji, zmienność osobnicza
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Grypolek 325 mg + 200 mg + 30 mg + 15 mg

Preparat GRYPOLEK zawiera paracetamol (325 mg), gwajfenezynę (200 mg), chlorowodorek pseudoefedryny (30 mg) oraz bromowodorek dekstrometorfanu (15 mg). Paracetamol charakteryzuje się szybkim wchłanianiem (Cmax po około 1 godzinie), niskim wiązaniem z białkami osocza (20-30%) oraz metabolizmem wątrobowym głównie przez sprzęganie z kwasem glukuronowym i siarkowym, z mniej niż 5% utleniania do toksycznego metabolitu N-acetylo-p-benzochinoiminy. Pseudoefedryna osiąga Cmax po około 2 godzinach, jest w niewielkim stopniu metabolizowana do aktywnej norpseudoefedryny, a jej eliminacja nerkowa (70-90% w ciągu 24 godzin) zależy od pH moczu. Dekstrometorfan osiąga Cmax po około 2 godzinach, metabolizowany jest przez N- i O-demetylację, z okresem półtrwania 1,4-3,9 godziny, a gwajfenezyna dobrze się wchłania i ulega metabolizmowi wątrobowemu, eliminowana głównie jako metabolity przez nerki.
białko osocza, bromowodorek dekstrometorfanu, chlorowodorek pseudoefedryny, choroba wątroby, dostępność biologiczna, glutation, gwajfenezyna, hepatotoksyczność, indukcja enzymów, induktor cytochromu P450, kwas glukuronowy, kwas siarkowy, metabolizm wątrobowy, N- i O-demetylacja, N-acetylo-p-benzochinoimina, niesteroidowy lek przeciwzapalny, norpseudoefedryna, odczyn alkaliczny, odczyn kwaśny, okres półtrwania, ośrodkowy układ nerwowy, paracetamol, wchłanianie z przewodu pokarmowego, zaburzenie czynności nerek
Leksykon substancji czynnych
Gwajfenezyna – Właściwości farmakokinetyczne

Gwajfenezyna, będąca składnikiem leku Grypolek (200 mg na tabletkę), charakteryzuje się dobrą i szybką absorpcją z przewodu pokarmowego, co umożliwia szybkie osiągnięcie stężenia terapeutycznego. Metabolizm gwajfenezyny zachodzi głównie w wątrobie, prowadząc do powstania metabolitów, które są następnie eliminowane przede wszystkim drogą nerkową w postaci metabolitów, a nie substancji niezmienionej. W przeciwieństwie do innych składników Grypolka, takich jak paracetamol (325 mg, Tmax około 1 godziny, biodostępność 90%), pseudoefedryna (30 mg, Tmax około 2 godzin) i dekstrometorfan (15 mg, Tmax około 2 godzin, t½ 1,4–3,9 h), dla gwajfenezyny nie określono dokładnego czasu do osiągnięcia maksymalnego stężenia ani okresu półtrwania. Brak danych dotyczących stopnia wiązania gwajfenezyny z białkami osocza może mieć znaczenie kliniczne w kontekście potencjalnych interakcji lekowych.
absorpcja z przewodu pokarmowego, biodostępność, biotransformacja, czas do maksymalnego stężenia, dekstrometorfan, dostępność biologiczna, efekt terapeutyczny, eliminacja nerkowa, eliminacja z organizmu, gwajfenezyna, interakcja lekowa, metabolizm wątrobowy, N- i O-demetylacja, okres półtrwania, paracetamol, pH moczu, proces metaboliczny, profil eliminacji, profil farmakokinetyczny, pseudoefedryna, sprzęganie z kwasem glukuronowym, stężenie terapeutyczne, utlenianie, wiązanie z białkami osocza

N- i O-demetylacja

Powiązane wpisy

Bromowodorek dekstrometorfanu – Właściwości farmakokinetyczne

Właściwości farmakokinetyczne – Tramal Retard 150 150 mg

Właściwości farmakokinetyczne – Grypolek 325 mg + 200 mg + 30 mg + 15 mg

Gwajfenezyna – Właściwości farmakokinetyczne