inhibitor CYP3A
Inhibitory CYP3A to substancje, które hamują aktywność enzymów cytochromu P450 z podrodziny 3A, głównie CYP3A4, CYP3A5, CYP3A7 i CYP3A43. CYP3A4 jest najważniejszym z tych enzymów, odpowiadającym za metabolizm około 50% wszystkich stosowanych klinicznie leków, dlatego jego inhibicja ma szczególne znaczenie kliniczne.
Inhibitory CYP3A można podzielić na silne (powodujące ≥5-krotny wzrost AUC substratu lub >80% redukcję klirensu), umiarkowane (≥2 do <5-krotny wzrost AUC lub 50-80% redukcja klirensu) i słabe (<2-krotny wzrost AUC lub <50% redukcja klirensu). Do silnych inhibitorów CYP3A należą m.in. ketokonazol, itrakonazol, rytonawir, klarytromycyna i sok grejpfrutowy, do umiarkowanych - erytromycyna, flukonazol, werapamil i diltiazem, a do słabych - cymetydyna i fluwoksamina.
Inhibicja CYP3A może prowadzić do istotnych interakcji lekowych typu inhibitor-substrat, skutkujących wzrostem stężenia substratów CYP3A w osoczu i zwiększonym ryzykiem działań niepożądanych lub toksyczności. Szczególną ostrożność należy zachować przy jednoczesnym stosowaniu inhibitorów CYP3A z lekami o wąskim indeksie terapeutycznym, takimi jak cyklosporyna, takrolimus, statyny, niektóre leki przeciwarytmiczne czy doustne leki przeciwzakrzepowe.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Darunavir Accord
Darunavir Accord, stosowany w terapii HIV-1, wymaga podawania doustnego w skojarzeniu z rytonawirem jako wzmacniaczem farmakokinetycznym oraz innymi lekami przeciwretrowirusowymi. Regularna ocena odpowiedzi virologicznej jest niezbędna, a w przypadku braku skuteczności wskazane jest wykonanie badań oporności. U pacjentów z mutacjami DRV-RAM, wiremią ≥100 000 kopii/mL lub liczbą CD4+ <100 x 10⁶/L schemat z dawką raz na dobę nie jest zalecany. Darunavir nie jest rekomendowany u dzieci poniżej 3 lat lub o masie ciała <15 kg. W ciąży stosowanie powinno być rozważane jedynie przy przewadze korzyści nad ryzykiem. U osób powyżej 65 lat należy zachować ostrożność ze względu na współistniejące choroby i zmienioną farmakokinetykę. W trakcie terapii obserwowano ciężkie reakcje skórne (0,4%), w tym zespół DRESS i Stevens-Johnsona (<0,1%), a także zapalenie wątroby (0,5%), szczególnie u pacjentów z przewlekłym HBV/HCV. W przypadku objawów ciężkich działań niepożądanych należy natychmiast przerwać leczenie.
autoimmunologiczne zapalenie wątroby, choroba Gravesa-Basedowa, cytomegalowirusowe zapalenie siatkówki, działania niepożądane, glikoproteina p, hemodializa, hemofilia, immunosupresja, inhibitor CYP3A, martwica kości, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, nietolerancja galaktozy, ostra uogólniona osutka krostkowa, Pneumocystis jirovecii, półpasiec, przewlekłe zapalenie wątroby, reaktywacja immunologiczna, terapia przeciwretrowirusowa, wirus opryszczki, wysypka polekowa, zaburzenia chodu, zaburzenia czynności wątroby, zakażenie HIV, zapalenie spojówek, zapalenie wątroby indukowane lekiem, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Veriflo
Produkt leczniczy Veriflo, zawierający salmeterol i flutykazon propionian, nie jest wskazany do leczenia ostrych zaostrzeń astmy i wymaga stosowania zgodnie z zasadami bezpieczeństwa, w tym posiadania przez pacjenta leku doraźnego. Leczenie nie powinno być rozpoczynane podczas zaostrzenia astmy. W trakcie terapii należy monitorować objawy, zwracając uwagę na zwiększone zapotrzebowanie na leki rozszerzające oskrzela oraz pogorszenie kontroli astmy, co wymaga konsultacji lekarskiej i ewentualnej modyfikacji leczenia, w tym zwiększenia dawki kortykosteroidów. Dawkę Veriflo należy stopniowo zmniejszać po uzyskaniu kontroli astmy, unikając nagłego odstawienia ze względu na ryzyko zaostrzenia choroby. Szczególną ostrożność zaleca się u pacjentów z gruźlicą, infekcjami dróg oddechowych, zaburzeniami rytmu serca, cukrzycą, nadczynnością tarczycy oraz hipokaliemią. Występują rzadkie działania niepożądane, takie jak zaburzenia rytmu serca (częstoskurcz nadkomorowy, migotanie przedsionków), przemijające obniżenie stężenia potasu oraz podwyższenie glikemii, co wymaga monitorowania u pacjentów z ryzykiem.
beta2-mimetyk, centralna surowicza chorioretinopatia, cukrzyca, cushingoidalne rysy twarzy, częstoskurcz nadkomorowy, gruźlica płuc, hipokaliemia, inhibitor CYP3A, jaskra, ketokonazol, komora inhalacyjna, kortykosteroid wziewny, lek rozszerzający oskrzela, migotanie przedsionków, nadczynność tarczycy, napad astmy, nieostre widzenie, niewydolność kory nadnerczy, ostry przełom nadnerczowy, paradoksalny skurcz oskrzeli, rytonawir, skurcz dodatkowy, zaćma, zahamowanie czynności kory nadnerczy, zaostrzenie astmy, zapalenie płuc, zespół Cushinga - Leksykon substancji czynnych
Budezonid – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Budezonid, jako wziewny kortykosteroid, jest szeroko stosowany w leczeniu astmy, POChP oraz innych stanów zapalnych dróg oddechowych, a także w terapii chorób zapalnych jelit i alergicznego nieżytu nosa. Nie jest wskazany do szybkiego łagodzenia ostrych objawów, dlatego wymaga stosowania dawki podtrzymującej oraz stopniowego zmniejszania dawki przed przerwaniem terapii, aby uniknąć zaostrzenia choroby i ryzyka niewydolności kory nadnerczy. Długotrwałe stosowanie, zwłaszcza w dużych dawkach, może prowadzić do działań ogólnoustrojowych takich jak zespół Cushinga, zahamowanie czynności nadnerczy, opóźnienie wzrostu u dzieci, zmniejszenie gęstości mineralnej kości, zaćma, jaskra oraz zaburzenia psychiczne. Zaleca się stosowanie najmniejszej skutecznej dawki oraz regularne monitorowanie pacjentów, w tym kontrolę wzrostu u dzieci i młodzieży. W przypadku wystąpienia zaburzeń widzenia należy rozważyć konsultację okulistyczną, a u pacjentów z POChP szczególną uwagę zwrócić na ryzyko zapalenia płuc, zwłaszcza przy czynnikach ryzyka takich jak palenie tytoniu, podeszły wiek, niski BMI i ciężka postać choroby.
agonista receptora beta-2-adrenergicznego, alergiczny nieżyt nosa, astma, budezonid, centralna chorioretinopatia surowicza, choroba niedokrwienna serca, choroba zapalna jelit, cukrzyca, duszność, formoterol, gęstość mineralna kości, gruźlica płuc, guz chromochłonny nadnerczy, hipokaliemia, inhibitor CYP3A, jaskra, kandydoza jamy ustnej, kardiomiopatia przerostowa zawężająca, kortykosteroid wziewny, lek moczopędny, lek rozszerzający oskrzela, nadaktywność psychoruchowa, nadciśnienie tętnicze, nadczynność tarczycy, niedobór hormonów tarczycy, niewydolność kory nadnerczy, niewydolność serca, objawy cushingoidalne, osteoporoza, ostry przełom nadnerczowy, owrzodzenie błony śluzowej nosa, paradoksalny skurcz oskrzeli, pochodna ksantyny, podzastawkowe zwężenie aorty, przewlekła obturacyjna choroba płuc, świszczący oddech, tachyarytmia, tętniak, wrzód trawienny, wydłużenie odstępu QTc, zaburzenie czynności wątroby, zaćma, zahamowanie czynności nadnerczy, zakażenie grzybicze, zapalenie dróg oddechowych, zapalenie płuc, zespół Cushinga - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Flutixon Neb
Flutixon Neb jest wskazany do codziennego, profilaktycznego leczenia astmy, z dawkowaniem stopniowo zwiększanym i monitorowaniem odpowiedzi terapeutycznej na podstawie objawów klinicznych oraz badań czynnościowych płuc. Nie jest przeznaczony do leczenia ostrych napadów astmy, które wymagają stosowania krótkodziałających beta2-mimetyków wziewnych. W przypadku ciężkiej astmy konieczna jest regularna kontrola, a wzrost częstości stosowania leków ratunkowych sygnalizuje pogorszenie kontroli choroby i wymaga pilnej konsultacji lekarskiej oraz możliwej intensyfikacji leczenia, w tym zwiększenia dawki wziewnych kortykosteroidów lub wprowadzenia steroidów doustnych. U pacjentów z cukrzycą należy monitorować poziom glukozy, a u osób z gruźlicą płuc zachować szczególną ostrożność. Możliwe działania niepożądane obejmują paradoksalny skurcz oskrzeli, który wymaga natychmiastowego przerwania terapii i wdrożenia alternatywnego leczenia.
alergiczne zapalenie błony śluzowej nosa, badanie czynnościowe płuc, beta2-mimetyk wziewny, cechy cushingoidalne, ciężka astma, cukrzyca, depresja, flutykazonu propionian, gruźlica płuc, hipoglikemia, inhibitor CYP3A, jaskra, kortykosteroid doustny, kortykosteroid wziewny, lek przeciwhistaminowy, mineralna gęstość kości, niewydolność kory nadnerczy, ostry przełom nadnerczowy, paradoksalny skurcz oskrzeli, rytonawir, wyprysk, zaćma, zahamowanie czynności kory nadnerczy, zespół Cushinga - Leksykon leków
Interakcje leku – Bufomix Easyhaler (320 mcg + 9 mcg)/dawkę inh.
Bufomix Easyhaler, zawierający budezonid (320 µg) i formoterol fumaran dwuwodny (9 µg) na dawkę inhalacyjną, wykazuje istotne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne z wieloma grupami leków. Szczególnie ważne są interakcje z inhibitorami CYP3A4 (np. ketokonazol, itrakonazol, klarytromycyna, kobicystat), które mogą zwiększać stężenia budezonidu w osoczu nawet 3-6-krotnie, co wymaga unikania jednoczesnego stosowania lub zachowania maksymalnego odstępu czasowego między dawkami. Beta-blokery, w tym stosowane miejscowo w kroplach do oczu, mogą osłabiać lub całkowicie hamować działanie formoterolu, dlatego ich łączenie z Bufomix Easyhaler jest przeciwwskazane, o ile nie jest klinicznie uzasadnione. Ponadto, leki wydłużające odstęp QT (chinidyna, dyzopiramid, terfenadyna, trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne) zwiększają ryzyko arytmii komorowych, co wymaga monitorowania EKG i ostrożności.
arytmia komorowa, beta-bloker, beta2-mimetyk, beta2-sympatykomimetyk, budezonid, chinidyna, dyzopiramid, działanie niepożądane ogólnoustrojowe, EKG, formoterolu fumaran dwuwodny, furazolidon, glikokortykosteroid, glikozyd naparstnicy, hipokaliemia, inhibitor CYP3A, inhibitor CYP3A4, inhibitor MAO, inhibitor monoaminooksydazy, inhibitor proteazy HIV, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, itrakonazol, ketokonazol, klarytromycyna, kobicystat, L-tyroksyna, lek antyarytmiczny, lek przeciwcholinergiczny, lek przeciwhistaminowy, lewodopa, nadciśnienie tętnicze, nefazodon, oksytocyna, pochodna fenotiazyny, pozakonazol, prokainamid, prokarbazyna, reakcja nadwrażliwości, rozszerzenie oskrzeli, stężenie budezonidu w osoczu, tachykardia, telitromycyna, terfenadyna, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, worykonazol, wydłużenie odstępu QT, wydłużenie odstępu QTc, zaburzenie rytmu serca - Leksykon substancji czynnych
Cynchokaina – Interakcje
Chlorowodorek cynchokainy, składnik preparatu Proktosedon (maść doodbytnicza i czopki), wykazuje liczne interakcje farmakologiczne, głównie związane z obecnością hydrokortyzonu, octanu hydrokortyzonu, siarczanu neomycyny oraz eskuliny. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko zwiększonego wystąpienia owrzodzeń i krwawień z przewodu pokarmowego przy jednoczesnym stosowaniu niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ) lub kwasu acetylosalicylowego, zwłaszcza u pacjentów z hipoprotrombinemią. Indukcja enzymów mikrosomalnych przez fenytoinę może obniżać stężenie hydrokortyzonu w osoczu, co wymaga ewentualnego zwiększenia dawki kortykosteroidów. Ponadto, stosowanie Proktosedonu podczas szczepień, zwłaszcza żywymi wirusami atenuowanymi, jest przeciwwskazane ze względu na ryzyko powikłań neurologicznych i obniżoną odpowiedź immunologiczną. Inhibitory CYP3A (np. ketokonazol, itrakonazol, klarytromycyna, kobicystat) mogą zwiększać ryzyko ogólnoustrojowych działań niepożądanych hydrokortyzonu, co wymaga ścisłego monitorowania pacjenta.
błona śluzowa odbytu, chlorowodorek cynchokainy, działanie immunosupresyjne, działanie niepożądane glikokortykosteroidów, enzym mikrosomalny, fenytoina, hipoprotrombiemia, inhibitor CYP3A, karbamazepina, ketokonazol, klarytromycyna, lek miejscowo znieczulający, lek przeciwdrgawkowy, lidokaina, maść doodbytnicza, niesteroidowy lek przeciwzapalny, octan hydrokortyzonu, ośrodkowy układ nerwowy, owrzodzenie, powikłanie poszczepienne, reakcja alergiczna, siarczan neomycyny, spadek ciśnienia tętniczego, wirus atenuowany, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie rytmu serca - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Comboterol
Comboterol, będący kombinacją salmeterolu i flutykazonu propionianu, nie jest wskazany do leczenia ostrych zaostrzeń astmy, gdzie preferowane są szybko działające leki rozszerzające oskrzela. Leczenie nie powinno być rozpoczynane podczas zaostrzenia lub nagłego pogorszenia astmy. W trakcie terapii należy monitorować pacjentów pod kątem pogorszenia kontroli choroby, zwiększonego zapotrzebowania na leki doraźne oraz objawów paradoksalnego skurczu oskrzeli, które wymagają natychmiastowego odstawienia leku i zastosowania alternatywnego leczenia. Szczególną ostrożność zaleca się u pacjentów z chorobami układu krążenia, zaburzeniami rytmu serca, cukrzycą, nadczynnością tarczycy oraz hipokaliemią, ze względu na ryzyko nasilenia tych stanów. Działania niepożądane β2-mimetyków obejmują drżenia mięśni, kołatanie serca i bóle głowy, natomiast flutykazon propionian może powodować ogólnoustrojowe efekty kortykosteroidowe, takie jak zespół Cushinga, zahamowanie czynności kory nadnerczy, zmniejszenie gęstości mineralnej kości, zaćmę, jaskrę oraz objawy psychiczne, zwłaszcza przy długotrwałym stosowaniu dużych dawek (500-1000 µg).
astma oskrzelowa, ciśnienie wewnątrzgałkowe, cushingoidalne rysy twarzy, częstoskurcz nadkomorowy, drżenie mięśni, działanie ogólnoustrojowe, flutykazonu propionian, gruźlica płuc, hipoglikemia, hipokaliemia, inhibitor CYP3A, jaskra, kołatanie serca, kortykosteroid, leczenie przeciwinfekcyjne, lek rozszerzający oskrzela, migotanie przedsionków, nadczynność tarczycy, niedociśnienie tętnicze, niewydolność kory nadnerczy, osteoporoza, ostry objaw astmy, paradoksalny skurcz oskrzeli, przełom nadnerczowy, rytonawir, salmeterol, zaburzenie rytmu serca, zaćma, zahamowanie czynności kory nadnerczy, zakażenie dróg oddechowych, zaostrzenie astmy, zespół Cushinga - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Flixotide Dysk
Flixotide Dysk zawiera flutykazonu propionian, stosowany w długotrwałym leczeniu astmy, wymagający ścisłego monitorowania, zwłaszcza u pacjentów z ciężką postacią choroby. Regularne badania czynnościowe płuc oraz pomiary szczytowego przepływu wydechowego (PEF) są niezbędne w celu oceny kontroli astmy i zapobiegania ciężkim zaostrzeniom, które mogą zagrażać życiu. W przypadku pogorszenia kontroli choroby wskazane jest zwiększenie dawki kortykosteroidów wziewnych lub wprowadzenie kortykosteroidów doustnych. Flutykazon nie jest lekiem doraźnym i nie powinien być stosowany do przerywania ostrych napadów duszności, gdzie konieczne jest użycie szybko działających leków rozszerzających oskrzela. Należy zwrócić uwagę na możliwość paradoksalnego skurczu oskrzeli po inhalacji, co wymaga natychmiastowego przerwania terapii i zastosowania odpowiedniego leczenia.
astma oskrzelowa, badanie czynnościowe płuc, centralna chorioretinopatia surowicza, ciężka astma, cushingoidalne rysy twarzy, działanie ogólnoustrojowe, flutykazon propionian, gruźlica płuc, hipoglikemia, inhibitor CYP3A, jaskra, kortykosteroid doustny, napad astmy, nietolerancja laktozy, ostry przełom nadnerczowy, paradoksalny skurcz oskrzeli, przewlekła obturacyjna choroba płuc, rytonawir, szczytowy przepływ wydechowy, zaćma, zahamowanie czynności kory nadnerczy, zapalenie płuc, zespół Cushinga, zmniejszenie gęstości mineralnej kości - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Benodil
Benodil, zawierający budezonid w stężeniach 0,125 mg/ml, 0,25 mg/ml oraz 0,5 mg/ml, nie jest wskazany do szybkiego łagodzenia ostrych napadów astmy, gdzie preferowane są wziewne, krótko działające leki rozszerzające oskrzela. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z aktywną lub przebyłą gruźlicą płuc, infekcjami grzybiczymi lub wirusowymi dróg oddechowych oraz u osób z upośledzoną funkcją wątroby, co może prowadzić do zwiększonej ekspozycji ogólnoustrojowej na kortykosteroidy. U pacjentów z POChP stosujących wziewne kortykosteroidy obserwuje się zwiększone ryzyko zapalenia płuc, zwłaszcza u osób palących, w podeszłym wieku, z niskim BMI, ciężką postacią choroby lub nieleczonych wcześniej steroidami. Działanie terapeutyczne Benodilu pojawia się zwykle po około 10 dniach stosowania, a u pacjentów z nadmiernym wydzielaniem śluzu zaleca się początkowo krótkotrwałe leczenie doustnymi kortykosteroidami.
beta-agonista, budezonid, centralna retinopatia surowicza, CYP3A4, gęstość mineralna kości, gruźlica płuc, inhibitor CYP3A, itrakonazol, jaskra, kandydoza jamy ustnej, ketokonazol, kobicystat, kortykosteroid doustny, kortykosteroid wziewny, lek przeciwgrzybiczy, niewydolność kory nadnerczy, niewydolność wątroby, niewyraźne widzenie, POChP, skurcz oskrzeli, spowolnienie wzrostu, zaćma, zahamowanie czynności nadnerczy, zakażenie dróg oddechowych, zapalenie płuc, zespół Cushinga - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Darunavir Glenmark
Darunavir Glenmark, stosowany w terapii przeciwretrowirusowej zakażenia HIV, wymaga podawania doustnego w połączeniu z rytonawirem jako wzmacniaczem farmakokinetycznym oraz innymi lekami przeciwretrowirusowymi. Nie zaleca się stosowania u pacjentów z mutacjami oporności na darunawir, wiremią ≥100 000 kopii/ml lub liczbą CD4+ <100 x 10⁶/l, a także u dzieci poniżej 3 lat lub o masie ciała <15 kg. W trakcie terapii należy monitorować odpowiedź wirologiczną i wykonywać badania oporności w przypadku jej utraty. U pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby, zwłaszcza z przewlekłym zapaleniem typu B lub C, konieczne jest częstsze monitorowanie AspAT/AlAT, a w przypadku ciężkich zaburzeń wątroby darunavir jest przeciwwskazany. U osób starszych (≥65 lat) zaleca się ostrożność ze względu na możliwe współistniejące choroby i zmniejszoną funkcję wątroby. Nie wymaga się zmiany dawkowania u pacjentów z niewydolnością nerek, a leki są słabo usuwane podczas dializy.
alergia na sulfonamidy, autoimmunologiczne zapalenie wątroby, badanie oporności, brak laktazy, choroba Gravesa-Basedowa, ciężka reakcja skórna, cytolityczne zapalenie wątroby, cytomegalowirusowe zapalenie siatkówki, dehydrogenaza alkoholowa, głęboka immunosupresja, glikoproteina p, hemofilia, inhibitor CYP3A, inhibitor proteazy, komórki CD4, kwaśna α1-glikoproteina, lek przeciwretrowirusowy, marskość wątroby, martwica kości, mutacja oporności na darunawir, nietolerancja galaktozy, odpowiedź wirologiczna, ostra uogólniona osutka krostkowa, Pneumocystis jirovecii, półpasiec, przewlekłe czynne zapalenie wątroby, reaktywacja wirusa opryszczki, supresja wirusa, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, wiremia HIV-1 RNA, wzmacniacz farmakokinetyczny, zaburzenie gospodarki tłuszczowej, zakażenie HIV, zapalenie wątroby indukowane lekiem, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona, zespół zapalnej reaktywacji immunologicznej, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, złożona terapia przeciwretrowirusowa - Leksykon leków
Interakcje leku – Bosutinib Stada 500 mg
Bosutynib, inhibitor kinazy tyrozynowej, jest metabolizowany głównie przez enzym CYP3A, co determinuje jego liczne interakcje farmakokinetyczne. Silne inhibitory CYP3A, takie jak ketokonazol, zwiększają ekspozycję na bosutynib nawet 5,2-krotnie (Cmax) i 8,6-krotnie (AUC), natomiast inhibitory o średniej sile działania, np. aprepitant, podnoszą Cmax 1,5-krotnie i AUC 2-krotnie. Z tego względu jednoczesne stosowanie bosutynibu z inhibitorami CYP3A silnymi i o średniej sile działania jest przeciwwskazane lub wymaga zmniejszenia dawki bosutynibu. Z kolei silne induktory CYP3A, takie jak ryfampicyna, mogą obniżyć ekspozycję na bosutynib do 6-14% wartości wyjściowej, co znacząco obniża jego skuteczność terapeutyczną i jest wskazaniem do unikania takiego skojarzenia. Ponadto, bosutynib wykazuje zależną od pH rozpuszczalność, a inhibitory pompy protonowej (np. lanzoprazol) mogą zmniejszać Cmax i AUC bosutynibu odpowiednio do 54% i 74%, co wymaga stosowania alternatywnych leków zobojętniających i rozdzielenia czasowego podawania.
białko oporności raka piersi, działanie niepożądane, enzym CYP3A, hepatotoksyczność, induktor CYP3A, induktor CYP3A o średniej sile działania, inhibitor CYP3A, inhibitor CYP3A o średniej sile działania, inhibitor kinazy tyrozynowej, inhibitor pompy protonowej, interakcja farmakokinetyczna, interakcja lekowa, łagodny induktor CYP3A, łagodny inhibitor CYP3A, nośnik anionów organicznych, nośnik kationów organicznych, polipeptyd transportujący aniony organiczne, produkt zobojętniający, ryzyko krwawienia, silny induktor CYP3A, silny inhibitor CYP3A, substrat P-glikoproteiny, toksyczność wątrobowa, wydłużenie odstępu QT - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Darunavir Zentiva
Darunavir Zentiva 800 mg, stosowany wyłącznie w skojarzeniu z kobicystatem lub niską dawką rytonawiru, wymaga ścisłego przestrzegania zaleceń dotyczących dawkowania i monitorowania, zwłaszcza u pacjentów z wcześniejszą terapią przeciwretrowirusową, obecnością mutacji oporności (DRV-RAM), wiremią HIV-1 RNA ≥100 000 kopii/ml oraz liczbą komórek CD4+ <100 x 10⁶/l. W trakcie ciąży stosowanie darunawiru z kobicystatem jest przeciwwskazane ze względu na znaczne obniżenie stężenia Cmin (nawet o 90%), co zwiększa ryzyko niepowodzenia wirusologicznego i transmisji HIV. U pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby, zwłaszcza z przewlekłym zapaleniem typu B lub C, konieczne jest częstsze monitorowanie AspAT/AlAT, a w przypadku ciężkich zaburzeń wątroby lek jest przeciwwskazany. W populacji geriatrycznej oraz u dzieci poniżej 3 roku życia lub o masie ciała <15 kg brak jest wystarczających danych dotyczących bezpieczeństwa i skuteczności. Należy zwrócić uwagę na ryzyko ciężkich reakcji skórnych (0,4% pacjentów), w tym zespołu DRESS i Stevensa-Johnsona, oraz na możliwość polekowego zapalenia wątroby (0,5% pacjentów).
aktywność transaminaz, alergia na sulfonamidy, autoimmunologiczne zapalenie wątroby, choroba Gravesa-Basedowa, ciężka reakcja skórna, cytolityczne zapalenie wątroby, cytomegalowirusowe zapalenie siatkówki, enzymy wątrobowe, glikoproteina p, grupa sulfonamidowa, hemofilia, indukcja enzymu CYP3A, induktor CYP3A, inhibitor CYP3A, inhibitor proteazy, klady HIV-1, klirens kreatyniny, kobicystat, komórki CD4, kwaśna glikoproteina α1, marskość wątroby, martwica kości, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, oporność na darunawir, ostra uogólniona osutka krostkowa, polekowe zapalenie wątroby, półpasiec, przewlekłe zapalenie wątroby, reaktywacja wirusa opryszczki, rytonawir, supresja wirusa, tenofowir dizoproksyl, terapia przeciwretrowirusowa, wiremia HIV-1 RNA, wylew śródskórny, wzmacniacz farmakokinetyczny, zaburzenia czynności wątroby, zapalenie płuc Pneumocystis, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona, zespół zapalnej reaktywacji immunologicznej, złożona terapia przeciwretrowirusowa - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Darunavir Aurovitas
Darunavir Aurovitas w dawce 600 mg, podawany doustnie w skojarzeniu z rytonawirem jako wzmacniaczem farmakokinetycznym oraz innymi lekami przeciwretrowirusowymi, wymaga ścisłego monitorowania odpowiedzi wirologicznej i badań oporności w przypadku utraty skuteczności terapii. Nie zaleca się stosowania schematu dawkowania raz na dobę u pacjentów z mutacjami oporności DRV-RAM, wiremią HIV-1 RNA ≥ 100 000 kopii/ml lub liczbą CD4+ < 100 × 10⁶/L. Lek jest przeciwwskazany u dzieci poniżej 3 lat lub o masie ciała < 15 kg oraz u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby. U kobiet w ciąży darunavir z rytonawirem stosuje się tylko, gdy korzyści przewyższają ryzyko. W populacji osób starszych (≥ 65 lat) zaleca się ostrożność ze względu na częstsze współistniejące schorzenia i polipragmazję.
AspAT AlAT, autoimmunologiczne zapalenie wątroby, choroba Gravesa-Basedowa, cytolityczne zapalenie wątroby, cytomegalowirusowe zapalenie siatkówki, darunawir, dehydrogenaza alkoholowa, eozynofilia, glikoproteina p, hemofilia, immunosupresja, inhibitor CYP3A, kobicystat, komórki CD4, kwaśna glikoproteina α1, lek przeciwretrowirusowy, martwica kości, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, ostra uogólniona osutka krostkowa, Pneumocystis jirovecii, polipragmazja, półpasiec, raltegrawir, reaktywacja immunologiczna, reaktywacja wirusa opryszczki, rytonawir, terapia przeciwretrowirusowa, wiremia HIV-1 RNA, wylew śródskórny, zakażenie prątkami, zapalenie płuc, zapalenie wątroby, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona