newirapina

Newirapina to lek przeciwretrowirusowy należący do grupy nienukleozydowych inhibitorów odwrotnej transkryptazy (NNRTI). Jest stosowany głównie w leczeniu zakażeń wirusem HIV-1, zazwyczaj jako składnik terapii wielolekowej.

Mechanizm działania newirapiny polega na bezpośrednim wiązaniu się z odwrotną transkryptazą HIV-1 i blokowaniu aktywności polimerazy RNA- i DNA-zależnej, co uniemożliwia replikację wirusa. Lek ten charakteryzuje się dobrą penetracją do ośrodkowego układu nerwowego oraz przechodzeniem przez łożysko.

W praktyce klinicznej newirapina jest stosowana w schematach leczenia antyretrowirusowego, a także w profilaktyce zakażeń wertykalnych (z matki na dziecko). Wymaga szczególnej uwagi ze względu na ryzyko wystąpienia reakcji nadwrażliwości, zwłaszcza w pierwszych tygodniach terapii, które mogą objawiać się wysypką skórną, a w cięższych przypadkach zespołem Stevensa-Johnsona lub toksyczną nekrolizą naskórka.

Istotnym aspektem stosowania newirapiny jest także ryzyko hepatotoksyczności, dlatego zaleca się monitorowanie funkcji wątroby, szczególnie w początkowym okresie leczenia. Ze względu na niską barierę genetyczną dla rozwoju oporności, lek ten jest obecnie rzadziej stosowany jako składnik pierwszego rzutu terapii antyretrowirusowej w krajach rozwiniętych.

Powiązane wpisy

Leksykon leków
Interakcje leku – Lenzetto 1,53 mg/dawkę

Produkt leczniczy Lenzetto zawiera estradiol w dawce 1,53 mg/dawkę podawany przezskórnie, co pozwala ominąć efekt pierwszego przejścia przez wątrobę i modyfikuje profil potencjalnych interakcji lekowych. Indukcja enzymów układu cytochromu P450 przez leki przeciwdrgawkowe (fenobarbital, fenytoina, karbamazepina), przeciwinfekcyjne (ryfampicyna, ryfabutyna, newirapina, efawirenz), inhibitory proteazy HIV (rytonawir, nelfinawir) oraz preparaty ziołowe (dziurawiec zwyczajny) może przyspieszać metabolizm estradiolu, prowadząc do zmniejszenia skuteczności terapii estrogenowej i zmian w profilu krwawień macicznych. Wpływ ten jest jednak potencjalnie mniejszy niż w przypadku doustnych form HTZ. Ponadto, estradiol może indukować glukuronidację lamotryginy, co może obniżać jej stężenie w osoczu i pogarszać kontrolę napadów padaczkowych u pacjentek stosujących oba leki jednocześnie.
aerozol przezskórny, cytochrom P450, dazabuwir, dziurawiec zwyczajny, efawirenz, efekt pierwszego przejścia, estradiol, etynyloestradiol, farmakokinetyka estradiolu, fenobarbital, fenytoina, glekaprewir/pibrentaswir, glukuronidacja, hormonalna terapia zastępcza, induktory enzymów, inhibitory proteazy, karbamazepina, krwawienie maciczne, lamotrygina, leki przeciwdrgawkowe, leki przeciwinfekcyjne, Lenzetto, metabolizm estrogenów, napad padaczkowy, nelfinawir, newirapina, ombitaswir parytaprewir rytonawir, ośrodkowy układ nerwowy, promotor wchłaniania, ryfabutyna, ryfampicyna, rytonawir, steroidy płciowe, wirusowe zapalenie wątroby typu C
Leksykon leków
Interakcje leku – Axia Plus 3 mg + 0,02 mg

Axia Plus, zawierający 0,02 mg etynyloestradiolu i 3 mg drospirenonu, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne, głównie związane z indukcją lub inhibicją enzymów mikrosomalnych wątrobowych. Indukcja enzymatyczna przez leki takie jak barbiturany, karbamazepina, fenytoina, ryfampicyna czy ziele dziurawca może prowadzić do zwiększonego klirensu hormonów płciowych, skutkując krwawieniami śródcyklicznymi i obniżeniem skuteczności antykoncepcyjnej. Efekt indukcji pojawia się już po kilku dniach terapii i może utrzymywać się do 4 tygodni po odstawieniu induktora, co wymaga stosowania dodatkowej mechanicznej metody antykoncepcji podczas leczenia i przez 28 dni po jego zakończeniu. W przypadku długotrwałego stosowania induktorów enzymów wątrobowych zaleca się wybór niehormonalnej metody antykoncepcji. Z kolei inhibitory CYP3A4, takie jak ketokonazol, mogą zwiększać stężenia drospirenonu (2,7-krotnie) i etynyloestradiolu (1,4-krotnie), co wymaga monitorowania działań niepożądanych. Szczególną uwagę należy zwrócić na interakcje z lekami przeciwwirusowymi stosowanymi w terapii HIV i HCV, które mogą zarówno zwiększać, jak i zmniejszać stężenia hormonów, a także prowadzić do istotnego wzrostu aktywności AlAT (>5-krotnie), co wymusza zaprzestanie stosowania Axia Plus przed terapią i ponowne włączenie dopiero po 2 tygodniach od jej zakończenia.
aktywność AlAT, antagonista aldosteronu, barbituran, bosentan, cyklosporyna, dazabuwir, drospirenon, działanie przeciwmineralokortykosteroidowe, dziurawiec zwyczajny, efawirenz, enzym mikrosomalny, etorykoksyb, etynyloestradiol, felbamat, fenytoina, glekaprewir/pibrentaswir, globulina wiążąca kortykosteroidy, gryzeofulwina, indukcja enzymatyczna, inhibitor konwertazy angiotensyny, inhibitor proteazy HIV, karbamazepina, ketokonazol, krwawienie śródcykliczne, lamotrygina, lek moczopędny oszczędzający potas, mechaniczna metoda antykoncepcji, newirapina, niehormonalna metoda antykoncepcji, nienukleozydowy inhibitor odwrotnej transkryptazy, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność nerek, oksykarbazepina, ombitaswir parytaprewir rytonawir, prymidon, ryfampicyna, rytonawir, skuteczność antykoncepcyjna, sofosbuwir welpataswir woksylaprewir, steroidowy środek antykoncepcyjny, teofilina, topiramat, tyzanidyna, wirusowe zapalenie wątroby typu C
Leksykon leków
Interakcje leku – Explemed 15 mg

Arypiprazol, metabolizowany głównie przez CYP2D6 i CYP3A4, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Silne inhibitory CYP2D6 (chinidyna, fluoksetyna, paroksetyna) zwiększają AUC arypiprazolu o 107%, co wymaga zmniejszenia dawki o połowę. Podobnie silne inhibitory CYP3A4 (ketokonazol, itrakonazol, inhibitory proteazy HIV) podnoszą AUC o 63% i Cmax o 37%, również wskazując na konieczność redukcji dawki o około 50%. Z kolei silne induktory CYP3A4 (karbamazepina, ryfampicyna, fenytoina, fenobarbital, efawirenz, newirapina, ziele dziurawca) obniżają stężenie arypiprazolu (AUC ↓ 73%, Cmax ↓ 68%), co wymaga podwojenia dawki. Słabe inhibitory CYP3A4 i CYP2D6 powodują niewielkie wzrosty stężenia, zwykle bez konieczności korekty dawki. Famotydyna zmniejsza szybkość wchłaniania arypiprazolu, jednak bez znaczenia klinicznego.
antagonista receptora H2, arypiprazol, chinidyna, diltiazem, efawirenz, enzym CYP1A, enzym CYP2D6, enzym CYP3A4, escytalopram, famotydyna, fenobarbital, fenytoina, fluoksetyna, inhibitory proteazy HIV, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, itrakonazol, karbamazepina, ketokonazol, lamotrygina, lit farmakologiczny, newirapina, ośrodkowy układ nerwowy, paroksetyna, prymidon, receptor adrenergiczny alfa1, ryfabutyna, ryfampicyna, schizofrenia, sedacja, SSRI/SNRI, walproinian, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie schizoafektywne, zespół serotoninowy, ziele dziurawca
Leksykon leków
Interakcje leku – Arpixor 10 mg

Arypiprazol, substancja czynna leku Arpixor, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, głównie związane z metabolizmem przez enzymy CYP2D6 i CYP3A4. Silne inhibitory CYP2D6 (np. chinidyna, fluoksetyna, paroksetyna) zwiększają AUC arypiprazolu o około 107%, co wymaga zmniejszenia dawki o połowę. Podobnie silne inhibitory CYP3A4 (ketokonazol, itrakonazol, inhibitory proteazy HIV) podnoszą AUC o 63% i Cmax o 37%, również wskazując na konieczność redukcji dawki o 50%. Z kolei induktory CYP3A4 (karbamazepina, ryfampicyna, fenytoina i inne) obniżają stężenie arypiprazolu w osoczu o około 73% (AUC) i 68% (Cmax), co wymaga podwojenia dawki. W przypadku słabszych inhibitorów CYP3A4 (np. diltiazem) lub CYP2D6 (escytalopram) zmiany stężenia są niewielkie i zazwyczaj nie wymagają modyfikacji dawkowania. Arypiprazol nie wpływa istotnie na metabolizm substratów enzymów CYP2D6, CYP2C9, CYP2C19, CYP3A4 oraz CYP1A2, co ogranicza ryzyko interakcji z lekami metabolizowanymi przez te szlaki.
arytmia, chinidyna, diltiazem, działanie przeciwpsychotyczne, efawirenz, enzym CYP2D6, enzym CYP3A4, escytalopram, famotydyna, fenobarbital, fenytoina, fluoksetyna, inhibitor proteazy HIV, itrakonazol, karbamazepina, ketokonazol, komorowe zaburzenia rytmu serca, lamotrygina, newirapina, OUN, paroksetyna, prymidon, receptor adrenergiczny alfa1, ryfabutyna, ryfampicyna, schizofrenia, sedacja, SNRI, sole litu, SSRI, walproinian, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie schizoafektywne, zespół serotoninowy, ziele dziurawca
Leksykon leków
Interakcje leku – Femoston 2 mg estradiolu (tabletki ceglasto-czerwone), 2 mg estradiolu + 10 mg dydrogesteronu (tabletki żółte)

Produkt leczniczy Femoston, zawierający estradiol i dydrogesteron, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mogą wpływać na skuteczność terapii hormonalnej oraz metabolizm innych leków. Substancje indukujące enzymy cytochromu P450 (np. leki przeciwdrgawkowe: fenobarbital, karbamazepina, fenytoina; leki przeciwzakaźne: ryfampicyna, ryfabutyna, newirapina, efawirenz; preparaty ziołowe: ziele dziurawca) przyspieszają metabolizm estrogenów i progestagenów, co może skutkować obniżeniem ich stężeń i osłabieniem działania terapeutycznego, a także zaburzeniami krwawień z dróg rodnych. Z kolei estrogeny zawarte w Femostonie mogą hamować metabolizm leków o wąskim indeksie terapeutycznym, takich jak takrolimus, cyklosporyna A, fentanyl i teofilina, prowadząc do wzrostu ich stężeń w osoczu i ryzyka toksyczności. Szczególną uwagę należy zwrócić na interakcję z lamotryginą, gdzie estrogeny indukują glukuronidację lamotryginy, obniżając jej stężenie i potencjalnie pogarszając kontrolę napadów padaczkowych.
aktywność AlAT, cyklosporyna A, cytochrom P450, dydrogesteron, dziurawiec zwyczajny, efawirenz, estrogen, Femoston, fenobarbital, fentanyl, fenytoina, glekaprewir, glukuronidacja, hamowanie kompetycyjne, hipertriglicerydemia, hormonalna terapia zastępcza, incydent sercowo-naczyniowy, indukcja enzymatyczna, interakcja farmakodynamiczna, karbamazepina, lamotrygina, lek przeciwdrgawkowy, lek przeciwretrowirusowy, lek przeciwzakaźny, napad padaczkowy, nelfinawir, newirapina, parytaprewir, progestagen, ryfabutyna, ryfampicyna, rytonawir, teofilina, terapia hormonalna, wirusowe zapalenie wątroby typu C
Leksykon leków
Interakcje leku – Tractiva 5 mg

Arypiprazol, substancja czynna leku Tractiva, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Jego metabolizm odbywa się głównie przez enzymy CYP2D6 i CYP3A4, co implikuje konieczność dostosowania dawki w przypadku jednoczesnego stosowania silnych inhibitorów tych enzymów. Chinidyna (inhibitor CYP2D6) zwiększa AUC arypiprazolu o 107%, co wymaga zmniejszenia dawki o około połowę. Podobne zalecenia dotyczą inhibitorów CYP3A4, takich jak ketokonazol, który podnosi AUC o 63% i Cmax o 37%. Z kolei induktory CYP3A4, np. karbamazepina, obniżają Cmax i AUC arypiprazolu odpowiednio o 68% i 73%, co wymaga podwojenia dawki. Słabe inhibitory CYP3A4 i CYP2D6 powodują jedynie niewielkie zmiany stężenia leku, zwykle nie wymagające korekty dawkowania. Ponadto, arypiprazol może nasilać działanie leków przeciwnadciśnieniowych poprzez antagonizm receptorów alfa-1, co wymaga monitorowania ciśnienia tętniczego. Współistniejące stosowanie leków wydłużających odstęp QT lub powodujących zaburzenia elektrolitowe zwiększa ryzyko arytmii, co wymaga ostrożności i monitorowania EKG oraz elektrolitów.
chinidyna, dehydroarypiprazol, dekstrometorfan, diltiazem, działanie depresyjne, dziurawiec zwyczajny, efawirenz, enzymy cytochromu P450, escytalopram, famotydyna, fenobarbital, fenytoina, fluoksetyna, induktor CYP3A4, inhibitor CYP2D6, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, itrakonazol, karbamazepina, ketokonazol, lamotrygina, lek przeciwnadciśnieniowy, lit, metabolizm enzymatyczny, newirapina, omeprazol, ośrodkowy układ nerwowy, paroksetyna, prymidon, ryfabutyna, ryfampicyna, schizofrenia, sedacja, SNRI, SSRI, walproinian, warfaryna, wolny metabolizm, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie elektrolitowe, zespół serotoninowy
Leksykon substancji czynnych
Arypiprazol – Interakcje

Arypiprazol wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Metabolizowany głównie przez CYP2D6 i CYP3A4, wymaga dostosowania dawki przy jednoczesnym stosowaniu silnych inhibitorów tych enzymów: chinidyny, fluoksetyny, paroksetyny (CYP2D6) oraz ketokonazolu, itrakonazolu i inhibitorów proteazy HIV (CYP3A4), co skutkuje wzrostem AUC arypiprazolu odpowiednio o około 107% i 63%, a Cmax o 37%. W takich przypadkach zaleca się zmniejszenie dawki arypiprazolu o około połowę. Natomiast przy stosowaniu silnych induktorów CYP3A4, takich jak karbamazepina, ryfampicyna czy fenobarbital, obserwuje się spadek Cmax i AUC arypiprazolu o około 68% i 73%, co wymaga podwojenia dawki leku. Słabe inhibitory CYP3A4 i CYP2D6 (np. diltiazem, escytalopram) powodują jedynie niewielki wzrost stężenia arypiprazolu, zwykle nie wymagający korekty dawkowania. Nie stwierdzono istotnych zmian farmakokinetyki arypiprazolu podczas jednoczesnego stosowania stabilizatorów nastroju, takich jak walproinian i lit.
antagonizm receptorowy, arypiprazol, chinidyna, CYP2D6, dehydroarypiprazol, diltiazem, dziurawiec, efawirenz, enzymy CYP, escytalopram, famotydyna, fenobarbital, fenytoina, induktor CYP3A4, inhibitor CYP2D6, inhibitor CYP3A4, inhibitory proteazy HIV, itrakonazol, karbamazepina, ketokonazol, lamotrygina, leki przeciwnadciśnieniowe, lit, newirapina, odstęp QT, ośrodkowy układ nerwowy, paroksetyna, prymidon, receptor adrenergiczny alfa 1, ryfabutyna, ryfampicyna, schizofrenia, SNRI, SSRI, terapia hipotensyjna, walproinian, zaburzenia elektrolitowe, zaburzenia rytmu serca, zaburzenia schizoafektywne, zespół serotoninowy
Leksykon leków
Interakcje leku – Velbienne mini 1 mg + 2 mg

Produkt leczniczy Velbienne mini zawiera 1 mg estradiolu walerianianu oraz 2 mg dienogestu i wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne, głównie związane z indukcją lub inhibicją enzymów metabolizujących hormony płciowe, zwłaszcza cytochromu P-450. Substancje indukujące enzymy, takie jak leki przeciwdrgawkowe (barbiturany, fenytoina, karbamazepina), leki przeciwinfekcyjne (ryfampicyna, newirapina) oraz preparaty ziołowe zawierające dziurawiec, mogą obniżać stężenia estradiolu i dienogestu, co skutkuje zmniejszeniem skuteczności terapeutycznej i zmianami w charakterystyce krwawień. Efekt indukcji pojawia się po kilku dniach i może utrzymywać się do 4 tygodni po zakończeniu terapii indukującej. Z kolei inhibitory enzymów, w tym azole przeciwgrzybicze (flukonazol, ketokonazol), makrolidy (klarytromycyna, erytromycyna), blokery kanału wapniowego (werapamil, diltiazem) oraz sok grejpfrutowy, mogą zwiększać stężenia hormonów, co wymaga monitorowania objawów niepożądanych.
AlAT, antybiotyk makrolidowy, barbiturat, bloker kanału wapniowego, cytochrom P-450, dienogest, diltiazem, dziurawiec zwyczajny, erytromycyna, estradiol walerianian, etynyloestradiol, fenytoina, fibrynoliza, flukonazol, frakcja lipidowa, funkcja tarczycy, globulina wiążąca kortykosteroidy, glukuronidacja lamotryginy, hormonalna terapia zastępcza, indukcja enzymatyczna, inhibicja enzymatyczna, inhibitor CYP3A4, inhibitor HCV, inhibitor proteazy HIV, itrakonazol, karbamazepina, ketokonazol, klarytromycyna, klirens hormonów płciowych, lamotrygina, lek przeciwdrgawkowy, lek przeciwgrzybiczny z grupy azoli, lek przeciwinfekcyjny, metabolizm węglowodanów, newirapina, nienukleozydowy inhibitor odwrotnej transkryptazy, ombitaswir, parametr krzepnięcia, parametry czynności wątroby, ryfampicyna, transaminaza, werapamil, wirusowe zapalenie wątroby typu C
Leksykon leków
Interakcje leku – Cyclogest 400 mg

Progesteron zawarty w Cyclogest (400 mg, globulki dopochwowe) jest metabolizowany głównie przez wątrobowy układ cytochromu P450-3A4, co czyni go podatnym na interakcje z lekami indukującymi ten enzym. Kluczowe substancje, takie jak ryfampicyna, karbamazepina oraz fenytoina, znacząco przyspieszają eliminację progesteronu, obniżając jego biodostępność i potencjalnie skuteczność terapeutyczną. W przypadku jednoczesnego stosowania tych leków zaleca się monitorowanie efektów terapii oraz rozważenie modyfikacji dawki. Ponadto, brak jest systematycznych badań dotyczących interakcji z innymi preparatami dopochwowymi, dlatego ich łączenie z Cyclogest nie jest rekomendowane ze względu na ryzyko nieokreślonych zmian w ekspozycji na progesteron.
biodostępność, Cyclogest, cytochrom P450, cytochrom P450 3A4, efawirenz, farmakoterapia, fenobarbital, fenytoina, globulka dopochwowa, induktor CYP3A4, induktor enzymatyczny, interakcja lekowa, interakcja progesteronu, karbamazepina, lek dopochwowy, lek przeciwpadaczkowy, metabolizm progesteronu, metabolizm wątrobowy, modyfikacja dawkowania, newirapina, progesteron, prymidon, ryfampicyna, stabilizator nastroju, terapia hormonalna
Leksykon leków
Interakcje leku – Aripilek 10 mg

Arypiprazol, substancja czynna leku Aripilek, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, głównie związane z metabolizmem przez enzymy CYP2D6 i CYP3A4. Silne inhibitory CYP2D6 (np. chinidyna, fluoksetyna, paroksetyna) zwiększają AUC arypiprazolu o 107%, co wymaga redukcji dawki o około 50%. Podobnie silne inhibitory CYP3A4 (ketokonazol, itrakonazol, inhibitory proteazy HIV) podnoszą AUC o 63% i Cmax o 37%, również wskazując na konieczność zmniejszenia dawki o połowę. Silne induktory CYP3A4 (karbamazepina, ryfampicyna, fenytoina i inne) obniżają stężenia arypiprazolu (AUC o 73%, Cmax o 68%), co wymaga podwojenia dawki. Słabe inhibitory CYP3A4 i CYP2D6 powodują niewielkie zmiany stężeń, zwykle bez konieczności modyfikacji dawkowania. Famotydyna zmniejsza szybkość wchłaniania, ale bez znaczenia klinicznego. Arypiprazol nie wpływa istotnie na metabolizm substratów CYP2D6, CYP2C9, CYP2C19, CYP3A4 i CYP1A2, co minimalizuje ryzyko interakcji farmakokinetycznych z lekami metabolizowanymi przez te enzymy.
alkohol etylowy, antagonista receptora H2, chinidyna, dehydroarypiprazol, dekstrometorfan, diltiazem, efawirenz, enzymy CYP, escytalopram, famotydyna, fenobarbital, fenytoina, fluoksetyna, inhibitory proteazy HIV, itrakonazol, karbamazepina, ketokonazol, lamotrygina, newirapina, omeprazol, ośrodkowy układ nerwowy, paroksetyna, prymidon, receptor adrenergiczny alfa1, ryfabutyna, ryfampicyna, schizofrenia, SNRI, sole litu, SSRI, walproinian, warfaryna, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia schizoafektywne, zespół serotoninowy, ziele dziurawca
Leksykon leków
Interakcje leku – Darunavir Accord 300 mg

Darunawir w skojarzeniu z rytonawirem wykazuje złożone interakcje farmakokinetyczne, głównie poprzez silną inhibicję enzymów CYP3A, CYP2D6 oraz białek transportowych takich jak P-glikoproteina (P-gp), OATP1B1 i OATP1B3. Rytonawir zwiększa ekspozycję na darunawir około 14-krotnie, co umożliwia osiągnięcie skutecznych stężeń terapeutycznych. Jednoczesne stosowanie może prowadzić do zmniejszenia stężenia substratów CYP2C9 i CYP2C19 oraz zwiększenia stężenia leków metabolizowanych przez CYP2D6, co wymaga szczególnej uwagi klinicznej. Interakcje dotyczą m.in. leków przeciwarytmicznych (flekainid, propafenon), przeciwzakrzepowych (warfaryna, dabigatran), przeciwdrgawkowych, statyn, beta-adrenolityków, kortykosteroidów, leków immunosupresyjnych oraz opioidów. Wysoki poziom istotności interakcji wymaga monitorowania stężeń leków, dostosowania dawek lub unikania niektórych kombinacji, zwłaszcza w przypadku leków o wąskim indeksie terapeutycznym.
amiodaron, amitryptylina, amlodypina, antybiotyk makrolidowy, atazanawir, atorwastatyna, azolowy lek przeciwgrzybiczny, beta-adrenolityk, bloker kanału wapniowego, bozentan, budezonid, cyklosporyna, CYP2C19, CYP2C8, CYP2C9, darunawir, deksametazon, digoksyna, dziurawiec zwyczajny, efawirenz, erytromycyna, eteksylat dabigatranu, felodypina, fenobarbital, fentanyl, fenytoina, flekainid, flutykazon, glikoproteina p, hepatotoksyczność, induktor CYP3A, indynawir, inhibicja CYP2D6, inhibicja CYP3A, inhibicja P-glikoproteiny, inhibitor CYP3A, inhibitor PDE5, itrakonazol, izoenzym cytochromu P450, karbamazepina, karwedilol, ketokonazol, klarytromycyna, klopidogrel, klotrymazol, kortykosteroid, lek immunosupresyjny, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwdepresyjny, lek przeciwdrgawkowy, lek przeciwpłytkowy, lek przeciwzakrzepowy, lopinawir, metadon, metoprolol, miopatia, newirapina, nifedypina, OATP1B1, OATP1B3, opioidowy lek przeciwbólowy, paroksetyna, propafenon, rozuwastatyna, ryfampicyna, rytonawir, sertralina, sildenafil, simwastatyna, sirolimus, statyna, tadalafil, takrolimus, wardenafil, warfaryna
Leksykon leków
Interakcje leku – Aripilek 30 mg

Arypiprazol, substancja czynna leku Aripilek, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, głównie związane z metabolizmem przez enzymy CYP2D6 i CYP3A4. Silne inhibitory CYP2D6 (np. chinidyna, fluoksetyna, paroksetyna) podwajają AUC arypiprazolu, co wymaga zmniejszenia dawki o około 50%. Podobnie silne inhibitory CYP3A4 (ketokonazol, itrakonazol, inhibitory proteazy HIV) zwiększają AUC o około 63%, również wskazując na konieczność redukcji dawki o połowę. Induktory CYP3A4 (karbamazepina, ryfampicyna, fenobarbital i inne) obniżają Cmax i AUC arypiprazolu o 68-73%, co wymaga podwojenia dawki. Słabe inhibitory CYP3A4 i CYP2D6 powodują niewielkie wzrosty stężenia leku, zwykle bez konieczności modyfikacji dawkowania. Arypiprazol nie jest metabolizowany przez CYP1A, co eliminuje konieczność dostosowania dawki u palaczy. Famotydyna zmniejsza szybkość wchłaniania, jednak bez znaczenia klinicznego.
antagonista receptora H2, arypiprazol, chinidyna, CYP2D6, CYP3A4, dehydroarypiprazol, dekstrometorfan, diltiazem, efawirenz, efekt hipotensyjny, enzymy wątrobowe, escytalopram, famotydyna, fenobarbital, fenytoina, fluoksetyna, hipotensja ortostatyczna, induktor CYP3A4, inhibitor CYP2D6, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, interakcje lekowe, itrakonazol, karbamazepina, ketokonazol, lamotrygina, lek przeciwnadciśnieniowy, lit, newirapina, omeprazol, ośrodkowy układ nerwowy, paroksetyna, prymidon, receptor adrenergiczny alfa 1, ryfabutyna, ryfampicyna, sedacja, SNRI, SSRI, walproinian, warfaryna, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie elektrolitowe, zespół serotoninowy, ziele dziurawca
Leksykon leków
Interakcje leku – Yasminelle 3 mg + 0,02 mg

Produkt leczniczy Yasminelle, zawierający 0,02 mg etynyloestradiolu i 3 mg drospirenonu, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, głównie poprzez indukcję lub inhibicję enzymów mikrosomalnych wątrobowych, co może prowadzić do zmniejszenia skuteczności antykoncepcyjnej oraz wystąpienia krwawień śródcyklicznych. Indukcja enzymów może pojawić się już po kilku dniach terapii i utrzymywać się do 4 tygodni po jej zakończeniu. W przypadku krótkotrwałego stosowania leków indukujących enzymy zaleca się stosowanie dodatkowej mechanicznej metody antykoncepcji przez cały okres terapii oraz 28 dni po jej zakończeniu, natomiast przy terapii długoterminowej wskazane jest zastosowanie niehormonalnych metod antykoncepcji. Do leków indukujących enzymy należą m.in. barbiturany, karbamazepina, fenytoina, prymidon, ryfampicyna, leki przeciw HIV (rytonawir, newirapina, efawirenz) oraz preparaty ziołowe zawierające ziele dziurawca zwyczajnego (Hypericum perforatum).
amiloryd, aminotransferaza AlAT, antagonista aldosteronu, antagonista mineralokortykosteroidów, antykoncepcja mechaniczna, barbiturany, bosentan, cyklosporyna, dazabuwir, drospirenon, dziurawiec zwyczajny, efawirenz, enzym mikrosomalny, eplerenon, etorykoksyb, etynyloestradiol, felbamat, fenytoina, fibrynoliza, glekaprewir, globulina wiążąca kortykosteroidy, gryzeofulwina, hiperkaliemia, indukcja enzymów, indukcja enzymów wątrobowych, inhibitor CYP3A4, inhibitor HCV, inhibitor konwertazy angiotensyny, inhibitor proteazy HIV, karbamazepina, ketokonazol, klirens hormonu płciowego, krwawienie śródcykliczne, lamotrygina, lek moczopędny, lek przeciw HIV, newirapina, nienukleozydowy inhibitor odwrotnej transkryptazy, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność nerek, okskarbazepina, ombitaswir, parytaprewir, pibrentaswir, prymidon, ryfampicyna, rytonawir, sofosbuwir, spironolakton, steroidowy produkt antykoncepcyjny, stężenie potasu, tiklopidyna, tizanidyna, topiramat, triamteren, welpataswir, wirusowe zapalenie wątroby typu C, woksylaprewir, wskaźnik krzepnięcia, Yasminelle, złożona antykoncepcja doustna, złożony doustny produkt antykoncepcyjny
Leksykon leków
Interakcje leku – Aripiprazole Aurovitas 30 mg

Arypiprazol, główny składnik preparatu Aripiprazole Aurovitas, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, głównie związane z metabolizmem przez enzymy CYP2D6 i CYP3A4. Silne inhibitory CYP2D6 (np. chinidyna, fluoksetyna, paroksetyna) zwiększają AUC arypiprazolu o 107%, jednocześnie zmniejszając AUC i Cmax aktywnego metabolitu dehydroarypiprazolu odpowiednio o 32% i 47%, co wymaga redukcji dawki arypiprazolu o około 50%. Podobny efekt obserwuje się przy stosowaniu silnych inhibitorów CYP3A4 (ketokonazol, itrakonazol, inhibitory proteazy HIV), które zwiększają AUC i Cmax arypiprazolu o 63% i 37%, a dehydroarypiprazolu o 77% i 43%, również wskazując na konieczność zmniejszenia dawki o połowę. Z kolei silne induktory CYP3A4 (karbamazepina, ryfampicyna, fenytoina i inne) obniżają Cmax i AUC arypiprazolu odpowiednio o 68% i 73%, co wymaga podwojenia dawki leku. Słabe inhibitory CYP3A4 i CYP2D6 powodują jedynie niewielkie wzrosty stężenia arypiprazolu, zwykle nie wymagające modyfikacji dawkowania.
antagonista receptora H2, antagonistyczne działanie, chinidyna, dehydroarypiprazol, diltiazem, działanie hipotensyjne, działanie sedatywne, efawirenz, enzym CYP2D6, enzym CYP3A4, escytalopram, famotydyna, fenobarbital, fenytoina, fluoksetyna, funkcja poznawcza, induktor CYP3A4, inhibitor CYP2D6, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny, itrakonazol, karbamazepina, ketokonazol, lamotrygina, lek przeciwnadciśnieniowy, lek serotoninergiczny, lit leczniczy, newirapina, ośrodkowy układ nerwowy, paroksetyna, pole pod krzywą AUC, prymidon, receptor α1-adrenergiczny, ryfabutyna, ryfampicyna, schizofrenia, selektywny inhibitor zwrotnego wychwytu serotoniny, układ sercowo-naczyniowy, walproinian, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie elektrolitowe, zaburzenie psychomotoryczne, zaburzenie schizoafektywne, zespół serotoninowy, ziele dziurawca
Leksykon leków
Interakcje leku – Implanon NXT 68 mg

Implant podskórny Implanon NXT, zawierający etonogestrel, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne, głównie związane z indukcją enzymów mikrosomalnych, co prowadzi do zwiększonego klirensu hormonu i potencjalnego zmniejszenia skuteczności antykoncepcyjnej. Szczególnie istotne są leki indukujące enzymy wątrobowe, takie jak barbiturany, karbamazepina, fenytoina, prymidon, ryfampicyna, bosentan, a także produkty ziołowe zawierające dziurawiec zwyczajny (Hypericum perforatum). Efekt indukcji może pojawić się już po kilku dniach, osiągając maksimum w ciągu kilku tygodni, a utrzymywać się do 28 dni po zakończeniu terapii. W przypadku jednoczesnego stosowania tych leków zaleca się stosowanie dodatkowej, niehormonalnej metody antykoncepcji przez cały okres terapii oraz przez 28 dni po jej zakończeniu. Ponadto, leki stosowane w terapii HIV/HCV (np. rytonawir, efawirenz, boceprewir, newirapina) mogą zmieniać stężenia etonogestrelu, co wymaga szczególnej ostrożności i często zastosowania dodatkowej mechanicznej metody antykoncepcji.
antykoncepcja niehormonalna, barbiturat, boceprewir, bosentan, cyklosporyna, diltiazem, dziurawiec zwyczajny, efawirenz, erytromycyna, etonogestrel, felbamat, fenytoina, fibrynoliza, flukonazol, gryzeofulwina, hormonalny środek antykoncepcyjny, indukcja enzymów, induktor enzymów, induktory enzymów mikrosomalnych, induktory enzymów wątrobowych, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, itrakonazol, karbamazepina, ketokonazol, klarytromycyna, klirens hormonów płciowych, krwawienie miesiączkowe, lamotrygina, lek przeciwgruźliczy, lek przeciwpadaczkowy, lek przeciwwirusowy, metabolizm węglowodanów, newirapina, nienukleozydowy inhibitor odwrotnej transkryptazy, okskarbazepina, prymidon, ryfampicyna, rytonawir, silny inhibitor CYP3A4, skuteczność antykoncepcyjna, środek antykoncepcyjny zawierający progestagen, stężenie progesteronu, topiramat, umiarkowany inhibitor CYP3A4, zakażenie HIV/HCV
Leksykon leków
Interakcje leku – Darunavir Synoptis 800 mg

Darunawir wykazuje zróżnicowany profil interakcji farmakokinetycznych w zależności od zastosowanego wzmacniacza – rytonawiru (DRV/r) lub kobicystatu (DRV/c). Oba wzmacniacze metabolizowane są przez CYP3A, jednak darunawir wzmocniony kobicystatem jest bardziej wrażliwy na indukcję CYP3A, co powoduje konieczność przeciwwskazania jednoczesnego stosowania z silnymi induktorami CYP3A (np. ryfampicyna, dziurawiec, karbamazepina). Rytonawir wykazuje silne działanie inhibicyjne na CYP3A, CYP2D6 oraz transportery P-gp, OATP1B1 i OATP1B3, co prowadzi do istotnego zwiększenia ekspozycji na darunawir (około 14-krotne po dawce 600 mg darunawiru z 100 mg rytonawiru dwa razy dziennie) oraz innych leków metabolizowanych przez te enzymy i transportery. Kobicystat, podawany w dawce 150 mg z 800 mg darunawiru raz na dobę, wykazuje podobne wzmocnienie farmakokinetyczne, ale nie indukuje enzymów CYP1A2, CYP2B6, CYP2C8, CYP2C9, CYP2C19 ani UGT1A1, co może wpływać na profil interakcji.
adherencja do leczenia, amiodaron, atorwastatyna, boceprewir, bozentan, buprenorfina, cyklosporyna, CYP1A2, CYP2C19, CYP2C8, CYP2C9, CYP2D6, CYP2E1, dehydrogenaza alkoholowa, deksametazon, digoksyna, działanie sedatywne, dziurawiec zwyczajny, efawirenz, enzym wątrobowy, esomeprazol, eteksylat dabigatranu, etrawiryna, fenobarbital, fenytoina, flekainid, flutikazon, glikoproteina p, induktor CYP3A, inhibitor CYP3A, izoenzym CYP3A, karbamazepina, karwedilol, klotrymazol, kobicystat, lamotrygina, lek przeciwgrzybiczny azolowy, metadon, metformina, metoprolol, newirapina, OATP1B1, OATP1B3, omeprazol, paklitaksel, paroksetyna, prawastatyna, propafenon, repaglinid, rozuwastatyna, rozyglitazon, ryfampicyna, rytonawir, sertralina, statyna, syrolimus, takrolimus, telaprewir, trazodon, UGT1A1, warfaryna, wskaźnik terapeutyczny, wzmacniacz farmakokinetyczny, zaburzenie czynności wątroby, zespół Cushinga
Leksykon leków
Interakcje leku – Caspofungin Adamed 70 mg

Kaspofungina, pomimo braku działania na enzymy układu cytochromu P450, wykazuje istotne interakcje farmakokinetyczne z wybranymi lekami. Cyklosporyna A zwiększa AUC kaspofunginy o około 35%, co wiąże się z koniecznością monitorowania enzymów wątrobowych (ALT, AST) ze względu na ryzyko przejściowego wzrostu ich aktywności do 3-krotności GGN. Kaspofungina obniża minimalne stężenie takrolimusu o 26%, co wymaga regularnego monitorowania poziomu takrolimusu i dostosowania dawki. Ryfampicyna początkowo zwiększa AUC kaspofunginy o 60% i stężenie minimalne o 170%, jednak po 2 tygodniach obserwuje się spadek stężenia minimalnego o 30%, co uzasadnia rozważenie zwiększenia dawki kaspofunginy do 70 mg/dobę u dorosłych. Podobne zmniejszenie AUC kaspofunginy obserwuje się przy stosowaniu induktorów enzymów metabolizujących, takich jak deksametazon, efawirenz, newirapina, fenytoina i karbamazepina, co wymaga odpowiedniego dostosowania dawki (70 mg/dobę u dorosłych, 70 mg/m²/dobę u dzieci i młodzieży, maksymalnie 70 mg).
amfoterycyna B, cyklosporyna A, CYP3A4, cytochrom P450, deksametazon, efawirenz, enzymy wątrobowe, farmakokinetyka kaspofunginy, fenytoina, glikoproteina p, hepatocyt, induktor enzymu metabolizującego, interakcja lekowa, itrakonazol, karbamazepina, kaspofungina, lek immunosupresyjny, metabolizm wątrobowy, mykofenolan, mykofenolan mofetylu, nelfinawir, newirapina, profil farmakokinetyczny, ryfampicyna, takrolimus, zaburzenie czynności wątroby
Leksykon leków
Interakcje leku – Aricogan 30 mg

Arypiprazol, metabolizowany głównie przez enzymy CYP2D6 i CYP3A4, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne o istotnym znaczeniu klinicznym. Silne inhibitory CYP2D6 (chinidyna, fluoksetyna, paroksetyna) zwiększają AUC arypiprazolu o 107%, co wymaga zmniejszenia dawki o 50%. Podobnie silne inhibitory CYP3A4 (ketokonazol, itrakonazol, inhibitory proteazy HIV) podnoszą AUC o 63% i Cmax o 37%, również wskazując na konieczność redukcji dawki o połowę. Z kolei silne induktory CYP3A4 (karbamazepina, ryfampicyna, fenytoina, fenobarbital, dziurawiec) obniżają AUC o 73% i Cmax o 68%, co wymaga podwojenia dawki arypiprazolu. Słabe inhibitory CYP3A4 i CYP2D6 (np. diltiazem, escytalopram) powodują niewielkie zmiany stężenia, zwykle bez konieczności modyfikacji dawkowania. Famotydyna zmniejsza szybkość wchłaniania arypiprazolu, jednak bez znaczenia klinicznego.
antagonista receptora alfa₁-adrenergicznego, antagonista receptora H2, arypiprazol, chinidyna, cytochrom P450, dehydroarypiprazol, depresja OUN, diltiazem, dziurawiec, efawirenz, enzym CYP1A, enzymy CYP, escytalopram, famotydyna, farmakokinetyka, fenobarbital, fenytoina, fluoksetyna, induktor CYP3A4, inhibitor CYP2D6, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, itrakonazol, karbamazepina, ketokonazol, lamotrygina, lek przeciwnadciśnieniowy, lek serotoninergiczny, lit, newirapina, obniżona aktywność CYP2D6, ośrodkowy układ nerwowy, paroksetyna, prymidon, ryfabutyna, ryfampicyna, schizofrenia, SNRI, SSRI, walproinian, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia elektrolitowe, zaburzenie psychiczne, zespół serotoninowy
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Atazanavir Zentiva

Atazanawir, stosowany w terapii przeciwretrowirusowej, wykazuje skuteczną supresję wirusa HIV, jednak istnieje marginalne ryzyko przeniesienia zakażenia drogą płciową, co wymaga przestrzegania krajowych wytycznych profilaktycznych. Skojarzone stosowanie atazanawiru z rytonawirem w dawkach rytonawiru powyżej 100 mg/dobę nie było klinicznie oceniane i może zwiększać ryzyko kardiotoksyczności oraz hiperbilirubinemii. U pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby, zwłaszcza z przewlekłym zapaleniem wątroby typu B lub C, obserwuje się podwyższone stężenia leku i zwiększone ryzyko ciężkich działań niepożądanych, co wymaga ścisłego monitorowania i ewentualnej modyfikacji terapii. U pacjentów z niewydolnością nerek nie jest konieczna modyfikacja dawki, jednak atazanawir nie jest zalecany u osób poddawanych hemodializie. W badaniach klinicznych odnotowano bezobjawowe, zależne od dawki wydłużenie odstępu PR, co wymaga ostrożności przy jednoczesnym stosowaniu leków wpływających na przewodnictwo przedsionkowo-komorowe. U pacjentów z hemofilią typu A i B obserwowano nasilenie krwawień podczas terapii inhibitorami proteazy, w tym atazanawirem.
atazanawir, atorwastatyna, blok przedsionkowo-komorowy, dyslipidemia, efawirenz, flutikazon, hemofilia, hiperbilirubinemia, hormonalny środek antykoncepcyjny, inhibitor PDE5, inhibitor pompy protonowej, kamica nerkowa, kamica żółciowa, martwica kości, newirapina, priapizm, przewlekła choroba nerek, rumień wielopostaciowy, rytonawir, salmeterol, supresja wirusa, toksyczny wykwit skórny, transferaza UDP-glukuronozylowa, wirusowe zapalenie wątroby, worykonazol, zespół DRESS, zespół reaktywacji immunologicznej, zespół Stevensa-Johnsona
Leksykon leków
Interakcje leku – Apra 30 mg

Arypiprazol, metabolizowany głównie przez enzymy CYP2D6 i CYP3A4, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne o istotnym znaczeniu klinicznym. Silne inhibitory CYP2D6 (np. chinidyna, fluoksetyna, paroksetyna) zwiększają AUC arypiprazolu o 107%, jednocześnie zmniejszając AUC i Cmax aktywnego metabolitu dehydroarypiprazolu o 32% i 47%, co wymaga redukcji dawki arypiprazolu o około 50%. Podobnie, silne inhibitory CYP3A4 (ketokonazol, itrakonazol, inhibitory proteazy HIV) zwiększają AUC i Cmax arypiprazolu odpowiednio o 63% i 37%, a także AUC i Cmax dehydroarypiprazolu o 77% i 43%, co również wskazuje na konieczność zmniejszenia dawki o połowę. Z kolei silne induktory CYP3A4, takie jak karbamazepina, obniżają Cmax i AUC arypiprazolu o 68-73%, co wymaga podwojenia dawki leku. Słabe inhibitory CYP3A4 i CYP2D6 powodują niewielkie zmiany stężenia arypiprazolu, zwykle nie wymagające korekty dawkowania. Famotydyna zmniejsza szybkość wchłaniania arypiprazolu, jednak bez klinicznego znaczenia.
antagonista receptora H2, antagonizm receptorowy, arypiprazol, chinidyna, dehydroarypiprazol, diltiazem, dziurawiec zwyczajny, efawirenz, enzymy CYP, escytalopram, famotydyna, fenobarbital, fenytoina, fluoksetyna, hipotensja ortostatyczna, induktor CYP3A4, inhibitor CYP2D6, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, karbamazepina, ketokonazol, lek serotoninergiczny, newirapina, objawy pozapiramidowe, ośrodkowy układ nerwowy, paroksetyna, prymidon, receptor adrenergiczny alfa1, ryfabutyna, ryfampicyna, schizofrenia, sedacja, sole litu, SSRI, walproinian, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia koordynacji ruchowej, zaburzenia poznawcze, zaburzenie schizoafektywne, zespół serotoninowy
Leksykon substancji czynnych
Octan uliprystalu – Interakcje

Octan uliprystalu jest metabolizowany głównie przez izoenzym CYP3A4, co determinuje jego liczne interakcje farmakokinetyczne. Silni induktorzy CYP3A4, tacy jak ryfampicyna, barbiturany, fenytoina, karbamazepina czy ziele dziurawca, mogą obniżyć stężenie octanu uliprystalu w osoczu nawet o 90%, skracając jego okres półtrwania 2,2-krotnie i zmniejszając ekspozycję około 10-krotnie, co prowadzi do istotnego obniżenia skuteczności antykoncepcyjnej. W związku z tym u kobiet stosujących te leki w ciągu ostatnich 4 tygodni nie zaleca się podawania octanu uliprystalu, a preferowaną metodą antykoncepcji awaryjnej jest wkładka wewnątrzmaciczna z miedzią (Cu-IUD). Z kolei inhibitory CYP3A4 zwiększają Cmax octanu uliprystalu około 2-krotnie i AUC 5,9-krotnie, jednakże nie wykazano istotnych klinicznie konsekwencji tych interakcji. Szczególną uwagę wymaga rytonawir, który przy długotrwałym stosowaniu może indukować CYP3A4 i obniżać stężenie octanu uliprystalu, dlatego jednoczesne stosowanie jest przeciwwskazane.
antagonista receptora H2, antybiotyk makrolidowy, antykoncepcja awaryjna, azolowy lek przeciwgrzybiczny, barbiturat, bloker kanału wapniowego, charakterystyka produktu leczniczego, ChPL, Cmax i AUC, Cu-IUD, czynny metabolit, doraźny środek antykoncepcyjny, działanie leku, dziurawiec zwyczajny, efawirenz, esomeprazol, feksofenadyna, fenobarbital, fenytoina, fosfenytoina, gryzeofulwina, hormonalny środek antykoncepcyjny, Hypericum perforatum, indukcja enzymu, induktor CYP3A4, inhibitor CYP3A4, inhibitor enzymu, inhibitor pompy protonowej, inhibitor proteazy HIV, izoenzym CYP3A4, karbamazepina, lek zawierający progestagen, lek zobojętniający, lewonorgestrel, newirapina, octan uliprystalu, okres półtrwania, okskarbazepina, ośrodkowy układ nerwowy, P-glikoproteina, parametr farmakokinetyczny, prymidon, receptor progesteronowy, ryfabutyna, ryfampicyna, rytonawir, senność, substrat P-gp, układ nerwowy, wkładka wewnątrzmaciczna miedziana, zaburzenie uwagi, zawroty głowy
Leksykon leków
Interakcje leku – Cliovelle 1 mg/0,5mg tabletki 1 mg + 0,5 mg

Cliovelle 1 mg/0,5 mg, zawierający estradiol i octan noretysteronu, podlega istotnym interakcjom farmakokinetycznym, głównie poprzez indukcję lub hamowanie enzymów cytochromu P450. Induktory enzymów, takie jak leki przeciwdrgawkowe (fenobarbital, fenytoina, karbamazepina), leki przeciwzakaźne (ryfampicyna, ryfabutyna, newirapina, efawirenz), niektóre leki przeciwwirusowe (rytonawir, telaprewir, nelfinawir) oraz preparaty ziołowe zawierające dziurawiec zwyczajny, przyspieszają metabolizm hormonów, co skutkuje obniżeniem ich stężenia i zmniejszeniem skuteczności hormonalnej terapii zastępczej (HTZ), a także nieregularnościami w krwawieniach miesięcznych. Z kolei inhibitory enzymów, np. ketokonazol, mogą podnosić stężenia hormonów, zwiększając ryzyko działań niepożądanych. Współpodawanie z cyklosporyną prowadzi do wzrostu stężenia cyklosporyny, kreatyniny i transaminaz, co wymaga monitorowania funkcji wątroby i nerek. Ponadto, estradiol może obniżać stężenie lamotryginy, co może wymagać korekty dawki w celu utrzymania kontroli napadów padaczkowych.
AlAT, Cliovelle, cyklosporyna, cytochrom P450, czynność tarczycy, dazabuwir, doustny środek antykoncepcyjny, dziurawiec zwyczajny, efawirenz, enzymy mikrosomalne wątroby, etynyloestradiol, fenobarbital, fenytoina, glekaprewir/pibrentaswir, hepatotoksyczność, HTZ, immunosupresant, karbamazepina, ketokonazol, lamotrygina, lek przeciwdrgawkowy, lek przeciwwirusowy, lek przeciwzakaźny, napad padaczkowy, nelfinawir, newirapina, nowotwór hormonozależny, ombitaswir parytaprewir rytonawir, powikłanie zakrzepowo-zatorowe, ryfabutyna, ryfampicyna, rytonawir, telaprewir, test tolerancji glukozy, WZW C
Leksykon leków
Interakcje leku – Aripilek 5 mg

Arypiprazol, metabolizowany głównie przez CYP2D6 i CYP3A4, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne o istotnym znaczeniu klinicznym. Silne inhibitory CYP2D6 (chinidyna, fluoksetyna, paroksetyna) podwajają AUC arypiprazolu, co wymaga redukcji dawki o około 50%. Podobnie silne inhibitory CYP3A4 (ketokonazol, itrakonazol, inhibitory proteazy HIV) zwiększają AUC o 63% i Cmax o 37%, również wskazując na konieczność zmniejszenia dawki o połowę. Silni induktory CYP3A4 (karbamazepina, ryfampicyna, fenytoina i inne) obniżają AUC o 73% i Cmax o 68%, co wymaga podwojenia dawki arypiprazolu. Słabe inhibitory CYP3A4 i CYP2D6 powodują niewielkie wzrosty stężenia leku, zwykle bez konieczności modyfikacji dawkowania. Famotydyna zmniejsza szybkość wchłaniania arypiprazolu, jednak bez wpływu na biodostępność, co nie wymaga korekty dawki.
antagonista receptora H2, arypiprazol, badanie EKG, chinidyna, dekstrometorfan, diltiazem, dziurawiec, efawirenz, enzym CYP2D6, enzym CYP3A4, escytalopram, famotydyna, fenobarbital, fenytoina, fluoksetyna, inhibitor proteazy HIV, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, interakcja z alkoholem, itrakonazol, karbamazepina, ketokonazol, lamotrygina, lek serotoninergiczny, nadciśnienie tętnicze, newirapina, objaw pozapiramidowy, omeprazol, ośrodkowy układ nerwowy, paroksetyna, prymidon, receptor adrenergiczny alfa1, ryfabutyna, ryfampicyna, SNRI, SSRI, substancja czynna, walproinian, warfaryna, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie rytmu serca, zespół serotoninowy
Leksykon leków
Interakcje leku – Aribit 5 mg

Arypiprazol, metabolizowany głównie przez enzymy CYP2D6 i CYP3A4, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne wymagające dostosowania dawkowania. Silne inhibitory CYP2D6 (np. chinidyna, fluoksetyna, paroksetyna) zwiększają AUC arypiprazolu o 107%, co wymaga redukcji dawki o około 50%. Podobnie silne inhibitory CYP3A4 (ketokonazol, itrakonazol, inhibitory proteazy HIV) podnoszą AUC o 63% i Cmax o 37%, również wskazując na konieczność zmniejszenia dawki o połowę. W przypadku silnych induktorów CYP3A4 (karbamazepina, ryfampicyna, fenytoina i inne) obserwuje się znaczące obniżenie stężenia arypiprazolu (AUC o 73%, Cmax o 68%), co wymaga podwojenia dawki. Słabe inhibitory CYP3A4 i CYP2D6 (np. diltiazem, escytalopram) powodują niewielkie wzrosty stężenia, zwykle bez konieczności modyfikacji dawkowania. Po odstawieniu inhibitorów lub induktorów dawkę arypiprazolu należy odpowiednio przywrócić do pierwotnej wartości.
arypiprazol, chinidyna, CYP1A2, dehydroarypiprazol, dekstrometorfan, diltiazem, działanie sedatywne, dziurawiec zwyczajny, efawirenz, escytalopram, fenobarbital, fenytoina, fluoksetyna, induktor CYP3A4, inhibitor CYP2D6, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, itrakonazol, karbamazepina, ketokonazol, lamotrygina, lek przeciwnadciśnieniowy, lit, newirapina, obniżona aktywność CYP2D6, omeprazol, ośrodkowy układ nerwowy, prymidon, receptor adrenergiczny alfa1, ryfabutyna, ryfampicyna, schizofrenia, selektywny inhibitor wychwytu serotoniny, selektywny inhibitor wychwytu serotoniny i noradrenaliny, SNRI, SSRI, walproinian, warfaryna, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie elektrolitowe, zaburzenie rytmu serca, zespół serotoninowy
Leksykon leków
Interakcje leku – Explemed 10 mg

Arypiprazol, metabolizowany głównie przez enzymy CYP2D6 i CYP3A4, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Silne inhibitory CYP2D6 (np. chinidyna, fluoksetyna, paroksetyna) zwiększają AUC arypiprazolu o około 107%, co wymaga redukcji dawki o 50%. Podobnie silne inhibitory CYP3A4 (ketokonazol, itrakonazol, inhibitory proteazy HIV) podnoszą AUC o około 63%, również wskazując na konieczność zmniejszenia dawki o połowę. Z kolei induktory CYP3A4 (karbamazepina, ryfampicyna, fenytoina i inne) obniżają stężenie arypiprazolu o około 70%, co wymaga podwojenia dawki. W przypadku słabych inhibitorów CYP3A4 i CYP2D6 (np. diltiazem, escytalopram) zmiany stężenia są niewielkie i zazwyczaj nie wymagają modyfikacji dawkowania. Famotydyna zmniejsza szybkość wchłaniania arypiprazolu, jednak bez znaczenia klinicznego. Nie obserwuje się istotnych zmian stężeń arypiprazolu podczas jednoczesnego stosowania z walproinianami, litem czy lamotryginą.
antagonista receptora H2, chinidyna, diltiazem, działanie sedatywne, dziurawiec zwyczajny, efawirenz, enzym CYP1A, escytalopram, famotydyna, fenobarbital, fenytoina, fluoksetyna, induktor CYP3A4, inhibitor CYP2D6, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, interakcja z alkoholem, karbamazepina, ketokonazol, lamotrygina, lek przeciwnadciśnieniowy, lit, newirapina, ośrodkowy układ nerwowy, paroksetyna, prymidon, ryfabutyna, ryfampicyna, schizofrenia, SNRI, SSRI, SSRI/SNRI, walproinian, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie elektrolitowe, zaburzenie koordynacji ruchowej, zaburzenie rytmu serca, zaburzenie schizoafektywne, zespół serotoninowy
Leksykon substancji czynnych
Drospirenon – Interakcje

Drospirenon, progestagen o właściwościach antagonistycznych wobec aldosteronu, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Indukcja enzymów mikrosomalnych, zwłaszcza cytochromu P-450 (CYP3A4), przez leki przeciwdrgawkowe (np. karbamazepina, fenytoina), antybiotyki (ryfampicyna), leki stosowane w HIV/AIDS (rytonawir, efawirenz) oraz zioła (dziurawiec zwyczajny) prowadzi do zwiększonego klirensu drospirenonu i obniżenia jego stężenia w osoczu, co skutkuje krwawieniami śródcyklicznymi i zmniejszoną skutecznością antykoncepcyjną. W takich przypadkach zaleca się stosowanie dodatkowej mechanicznej metody antykoncepcji podczas terapii i przez 28 dni po jej zakończeniu lub rozważenie zmiany na niehormonalną metodę antykoncepcji. Z kolei inhibitory CYP3A4 (np. ketokonazol, flukonazol, klarytromycyna, werapamil) mogą zwiększać stężenie drospirenonu nawet do 2,7-krotności, co wymaga monitorowania działań niepożądanych. Szczególną uwagę należy zwrócić na interakcje farmakodynamiczne z lekami przeciwwirusowymi stosowanymi w terapii HCV (ombitaswir/parytaprewir/rytonawir, dazabuwir, glekaprewir/pibrentaswir, sofosbuwir/welpataswir/woksylaprewir), które mogą powodować ponad 5-krotne podwyższenie aktywności aminotransferaz (AlAT), wskazujące na ryzyko uszkodzenia wątroby. W takich sytuacjach konieczna jest zmiana metody antykoncepcji na alternatywną przed rozpoczęciem terapii przeciwwirusowej oraz powrót do drospirenonu dopiero po 2 tygodniach od zakończenia leczenia.
aminotransferaza wątrobowa, antagonista aldosteronu, antybiotyk makrolidowy, azolowy lek przeciwgrzybiczny, barbiturany, bloker kanału wapniowego, bozentan, cukrzyca, cytochrom P-450, dazabuwir, diltiazem, drospirenon, działanie przeciwmineralokortykosteroidowe, dziurawiec zwyczajny, efawirenz, enzymy mikrosomalne, erytromycyna, felbamat, fenytoina, fibrynoliza, flukonazol, glekaprewir, globulina wiążąca kortykosteroidy, gryzeofulwina, hiperkaliemia, indukcja enzymatyczna, inhibitor CYP3A4, inhibitor konwertazy angiotensyny, inhibitor proteazy HIV, interakcja farmakodynamiczna, itrakonazol, karbamazepina, ketokonazol, klarytromycyna, klirens hormonów płciowych, krwawienie śródcykliczne, lek moczopędny, lek przeciwdrgawkowy, metabolizm węglowodanów, newirapina, nienukleozydowy inhibitor odwrotnej transkryptazy, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność nerek, okskarbazepina, ombitaswir, parytaprewir, pibrentaswir, prymidon, ryfabutyna, ryfampicyna, rytonawir, sofosbuwir, steroidowy środek antykoncepcyjny, topiramat, welpataswir, werapamil, wirusowe zapalenie wątroby typu C, woksylaprewir, worykonazol, wskaźnik krzepnięcia
Leksykon leków
Interakcje leku – Estreva 1 mg/g,0,1%

Estrogen zawarty w preparacie Estreva (estradiol) może wchodzić w istotne interakcje farmakokinetyczne, zwłaszcza z substancjami indukującymi enzymy cytochromu P-450, co prowadzi do przyspieszonego metabolizmu estradiolu i potencjalnego obniżenia jego stężenia terapeutycznego. Do najważniejszych induktorów należą leki przeciwdrgawkowe (fenobarbital, fenytoina, karbamazepina), leki przeciwzakaźne (ryfampicyna, ryfabutyna, newirapina, efawirenz) oraz niektóre inhibitory proteazy HIV (rytonawir, nelfinawir), a także preparaty ziołowe, takie jak dziurawiec zwyczajny (Hypericum perforatum). Efektem klinicznym tych interakcji jest osłabienie działania terapeutycznego estradiolu oraz zmiany w profilu krwawień macicznych u pacjentek stosujących hormonalną terapię zastępczą. Warto podkreślić, że podanie przezskórne estradiolu w formie żelu Estreva zmniejsza wpływ efektu pierwszego przejścia przez wątrobę, co może ograniczać wpływ induktorów enzymatycznych w porównaniu do preparatów doustnych.
choroba wątroby, cytochrom P-450, dysfagia, dziurawiec zwyczajny, efawirenz, efekt pierwszego przejścia, estradiol, estrogen, fenobarbital, fenytoina, hormon steroidowy, hormonalna terapia zastępcza, Hypericum perforatum, induktor enzymów wątrobowych, inhibitor proteazy, inhibitor proteazy HIV, karbamazepina, krwawienie maciczne, lek przeciwdrgawkowy, lek przeciwzakaźny, metabolizm estrogenu, nelfinawir, newirapina, podanie przezskórne, rozszerzenie naczyń krwionośnych, ryfabutyna, ryfampicyna, rytonawir, stężenie w osoczu, terapia estrogenowa
Leksykon leków
Interakcje leku – Aripiprazole Medical Valley 15 mg

Arypiprazol, metabolizowany głównie przez enzymy CYP2D6 i CYP3A4, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mogą wpływać na skuteczność i bezpieczeństwo terapii. Silne inhibitory CYP2D6 (np. chinidyna, fluoksetyna, paroksetyna) zwiększają AUC arypiprazolu o około 107%, co wymaga zmniejszenia dawki o 50%. Podobnie silne inhibitory CYP3A4 (ketokonazol, itrakonazol) podnoszą AUC o 63% i Cmax o 37%, również wskazując na konieczność redukcji dawki o połowę. Z kolei induktory CYP3A4 (karbamazepina, ryfampicyna) obniżają stężenie arypiprazolu o 68-73%, co wymaga podwojenia dawki. Słabe inhibitory CYP3A4 i CYP2D6 powodują niewielkie wzrosty stężenia, zwykle bez konieczności korekty dawkowania. Arypiprazol nie jest metabolizowany przez CYP1A, więc palenie tytoniu nie wpływa na jego farmakokinetykę.
antagonista receptora H2, arypiprazol, chinidyna, ciśnienie tętnicze, dehydroarypiprazol, diltiazem, działanie depresyjne, działanie niepożądane, dziurawiec zwyczajny, efawirenz, enzym CYP2D6, enzym CYP3A4, escytalopram, famotydyna, fenobarbital, fenytoina, fluoksetyna, funkcja poznawcza, induktor CYP3A4, inhibitor CYP2D6, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, itrakonazol, karbamazepina, ketokonazol, kwas żołądkowy, lamotrygina, lek przeciwnadciśnieniowy, lek serotoninergiczny, lit, mechanizm działania, newirapina, omeprazol, ośrodkowy układ nerwowy, palenie tytoniu, paroksetyna, prymidon, receptor adrenergiczny alfa1, ryfabutyna, ryfampicyna, sedacja, SNRI, SSRI, walproinian, warfaryna, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie elektrolitowe, zaburzenie koordynacji ruchowej, zaburzenie rytmu serca, zaburzenie świadomości, zawroty głowy, zespół serotoninowy
Leksykon leków
Interakcje leku – Astha 0,03 mg + 2 mg

Produkt leczniczy Astha wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mogą wpływać na skuteczność antykoncepcyjną oraz bezpieczeństwo terapii. Szczególnie istotne są interakcje z lekami przeciwwirusowymi stosowanymi w leczeniu WZW typu C (ombitaswir/parytaprewir/rytonawir z dazabuwirem, glekaprewir/pibrentaswir, sofosbuwir/welpataswir/woksylaprewir), które mogą powodować wzrost aktywności aminotransferaz (AlAT) powyżej 5-krotności górnej granicy normy, co stanowi przeciwwskazanie do stosowania Asthy w trakcie terapii. W takich przypadkach zaleca się stosowanie alternatywnych metod antykoncepcji (np. progestagenowych lub niehormonalnych) i powrót do Asthy dopiero po 2 tygodniach od zakończenia leczenia przeciwwirusowego. Ponadto, induktory enzymów mikrosomalnych wątroby (np. karbamazepina, fenytoina, ryfampicyna, rytonawir, newirapina, efawirenz, dziurawiec zwyczajny) mogą zwiększać klirens hormonów płciowych, prowadząc do zmniejszenia skuteczności antykoncepcyjnej i krwawień śródcyklicznych. W przypadku krótkotrwałego leczenia induktorami enzymów zaleca się stosowanie dodatkowej metody antykoncepcji przez cały okres terapii oraz 28 dni po jej zakończeniu, natomiast przy długotrwałym leczeniu wskazane jest rozważenie niehormonalnej metody antykoncepcji.
aminotransferaza alaninowa, atorwastatyna, barbiturany, benzodiazepiny, bosentan, cyklosporyna, diazepam, dienogest, doustny lek przeciwcukrzycowy, dziurawiec zwyczajny, efawirenz, enzymy cytochromu P450, felbamat, fenytoina, fibrynoliza, flukonazol, glekaprewir z pibrentaswirem, glikokortykosteroidy, globulina wiążąca hormony płciowe, gryzeofulwina, imidazolowy lek przeciwgrzybiczny, indukcja enzymów mikrosomalnych, indynawir, inhibitor HCV, inhibitor proteazy HIV, karbamazepina, klofibrat, krwawienie śródcykliczne, kwas askorbinowy, lamotrygina, lorazepam, morfina, newirapina, nienukleozydowy inhibitor odwrotnej transkryptazy, okskarbamazepina, ombitaswir z parytaprewirem i rytonawirem, paracetamol, parametry krzepnięcia, prymidon, ryfampicyna, rytonawir, sofosbuwir z welpataswirem i woksylaprewirem, teofilina, topiramat, troleandomycyna
Leksykon substancji czynnych
Kaspofungina – Interakcje

Kaspofungina, stosowana w terapii zakażeń grzybiczych, wykazuje specyficzne interakcje farmakokinetyczne z lekami immunosupresyjnymi i induktorami enzymów metabolizujących. Cyklosporyna A w dawce 4 mg/kg mc. zwiększa AUC kaspofunginy o około 35%, co wiąże się z ograniczonym wychwytem leku przez wątrobę, bez wpływu na stężenie cyklosporyny. Współpodawanie może powodować przejściowe podwyższenie aktywności enzymów wątrobowych (AlAT, AspAT do 3-krotności GGN), dlatego zaleca się monitorowanie funkcji wątroby. Takrolimus wykazuje zmniejszenie minimalnego stężenia o 26%, co wymaga monitorowania i dostosowania dawki. Ryfampicyna początkowo zwiększa AUC kaspofunginy o 60% i stężenie minimalne o 170%, jednak przy długotrwałym stosowaniu stężenia minimalne spadają o 30%, co sugeruje konieczność rozważenia zwiększenia dawki kaspofunginy do 70 mg/dobę. Podobne zmniejszenie AUC kaspofunginy obserwuje się przy jednoczesnym stosowaniu efawirenzu, newirapiny, deksametazonu, fenytoiny i karbamazepiny, co wymaga korekty dawki, zwłaszcza u dzieci i młodzieży (70 mg/m² pc., max 70 mg/dobę). W badaniach nie stwierdzono istotnych klinicznie interakcji z itrakonazolem, amfoterycyną B, mykofenolanem mofetylu i nelfinawirem.
AlAT i AspAT, amfoterycyna B, AUC, białko transportowe, cyklosporyna A, CYP2E1, CYP3A4, cytochrom P450, deksametazon, działanie niepożądane, efawirenz, enzym wątrobowy, farmakokinetyka leku, fenytoina, glikoproteina p, górna granica normy, induktor enzymu, itrakonazol, karbamazepina, kaspofungina, lek hepatotoksyczny, lek immunosupresyjny, lek przeciwgrzybiczny, metabolizm substancji, mykofenolan, newirapina, osłabiona odporność, ośrodkowy układ nerwowy, ryfampicyna, stężenie w osoczu, takrolimus, wychwyt wątrobowy, zaburzenia czynności wątroby, zakażenie grzybicze
Leksykon substancji czynnych
Lopinawir – Właściwości farmakokinetyczne

Lopinawir, podawany w preparacie z rytonawirem (400 mg/100 mg dwa razy na dobę), wykazuje farmakokinetykę charakteryzującą się silnym metabolizmem przez izoenzym CYP3A, którego inhibicja przez rytonawir prowadzi do znaczącego wzrostu stężenia lopinawiru w osoczu (Cmax 12,3 ± 5,4 μg/ml, Cmin 8,1 ± 5,7 μg/ml, AUC0-12 113,2 ± 60,5 μg•h/ml). Stężenia lopinawiru są około 15-20-krotnie wyższe niż rytonawiru, a IC50 lopinawiru jest około 10-krotnie niższe, co potwierdza jego dominującą rolę przeciwwirusową. Preparat może być podawany z posiłkiem lub na czczo bez istotnych różnic farmakokinetycznych, a wiązanie z białkami osocza wynosi 98-99%, głównie z kwaśną glikoproteiną α-1. Metabolizm zachodzi głównie w wątrobie, z udziałem CYP3A, a rytonawir dodatkowo indukuje enzymy metabolizujące, co prowadzi do stabilizacji stężeń po 10-14 dniach stosowania. Lopinawir jest wydalany głównie z kałem (82,6 ± 2,5%) i moczem (10,4 ± 2,3%), z efektywnym okresem półtrwania 5-6 godzin i klirensem pozornym 6-7 l/h.
cytochrom P450, dostępność biologiczna, emtrycytabina, enzymy metabolizujące, HIV, inhibitor enzymu, izoenzym CYP3A, klirens doustny, klirens nerkowy, kwaśna glikoproteina α-1, leczenie przeciwretrowirusowe, lopinawir, mikrosomy wątrobowe, newirapina, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, okres półtrwania, oksydacja, rytonawir, stan stacjonarny, tenofowir, wchłanianie, wiązanie z białkami osocza, właściwości farmakokinetyczne, zaburzenie czynności wątroby
Leksykon substancji czynnych
Darunawir – Interakcje

Darunawir, stosowany w terapii HIV wyłącznie w połączeniu z wzmacniaczem farmakokinetycznym – rytonawirem lub kobicystatem – wykazuje złożone interakcje farmakokinetyczne, głównie poprzez inhibicję i indukcję izoenzymów CYP3A, CYP2D6 oraz transportera P-gp. Rytonawir i darunawir hamują CYP3A, CYP2D6 i P-gp, co może prowadzić do zwiększenia stężeń leków metabolizowanych przez te szlaki, np. flekainidu, propafenonu, metoprololu, a także do zmniejszenia stężeń aktywnych metabolitów leków metabolizowanych przez CYP3A. Kobicystat, w przeciwieństwie do rytonawiru, nie indukuje CYP1A2, CYP2B6, CYP2C8, CYP2C9, CYP2C19 ani UGT1A1, ale darunawir wzmocniony kobicystatem jest bardziej podatny na indukcję CYP3A. Silne induktory CYP3A, takie jak ryfampicyna i dziurawiec zwyczajny, są przeciwwskazane z darunawirem wzmocnionym rytonawirem lub kobicystatem. W terapii należy uwzględnić ryzyko zmiany ekspozycji leków o wąskim indeksie terapeutycznym, w tym leków przeciwarytmicznych, przeciwzakrzepowych, statyn, leków przeciwpsychotycznych i przeciwpadaczkowych, z licznymi przeciwwskazaniami i koniecznością monitorowania klinicznego oraz dostosowania dawek.
amiodaron, amlodypina, antagonista wapnia, apiksaban, atorwastatyna, awanafil, beklometazon, beta-adrenolityk, białko transportowe, bozentan, buspiron, chinidyna, cyklosporyna, CYP2C9, CYP2D6, cytochrom P450, dabigatran, darunawir, dasatynib, diazepam, digoksyna, diltiazem, dolutegrawir, dronedaron, dyzopiramid, dziurawiec zwyczajny, edoksaban, efawirenz, elbaswir, eteksylat dabigatranu, etrawiryna, etynyloestradiol, ewerolimus, felodypina, fenobarbital, fenytoina, flekainid, glekaprewir, glikoproteina p, grazoprewir, induktor CYP3A, inhibitor fosfodiesterazy typu 5, inhibitor integrazy, inhibitor izoenzymu CYP3A, inhibitor proteazy HIV, irynotekan, itrakonazol, karbamazepina, karwedilol, klorazepat, kobicystat, kortykosteroid, kwetiapina, lek immunosupresyjny, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwdepresyjny, lek przeciwgrzybiczny, lek przeciwnowotworowy, lek przeciwpadaczkowy, lek przeciwpsychotyczny, lek przeciwzakrzepowy, lek sedatywny, lidokaina, lowastatyna, lurazydon, meksyletyna, metadon, metoprolol, midazolam, miopatia, nadciśnienie płucne, newirapina, nienukleozydowy inhibitor odwrotnej transkryptazy, nifedypina, nikardypina, nilotynib, nukleozydowy inhibitor odwrotnej transkryptazy, OATP1B1, paklitaksel, paroksetyna, perfenazyna, pibrentaswir, pimozyd, prawastatyna, propafenon, raltegrawir, ranolazyna, rozuwastatyna, ryfabutyna, ryfampicyna, rysperydon, rytonawir, rywaroksaban, sertindol, sertralina, statyna, syldenafil, symwastatyna, syrolimus, tadalafil, takrolimus, tenofowir, tikagrelor, tiorydazyna, triazolam, tymolol, wardenafil, warfaryna, werapamil, winblastyna, winkrystyna, worykonazol, wzmacniacz farmakokinetyczny, zespół Cushinga
Leksykon substancji czynnych
Gestoden – Interakcje

Gestadon, jako składnik złożonych doustnych środków antykoncepcyjnych, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mogą wpływać na skuteczność antykoncepcyjną oraz bezpieczeństwo terapii. Szczególnie istotne są interakcje z lekami indukującymi enzymy mikrosomalne (np. fenytoina, karbamazepina, ryfampicyna, rytonawir), które zwiększają klirens hormonów płciowych, prowadząc do obniżenia stężenia gestodenu i ryzyka krwawień śródcyklicznych oraz nieskuteczności antykoncepcji. W takich przypadkach zaleca się stosowanie dodatkowych mechanicznych metod antykoncepcji podczas terapii oraz przez 28 dni po jej zakończeniu, a w przypadku długotrwałego leczenia – rozważenie alternatywnych metod niehormonalnych. Z kolei inhibitory CYP3A4 (np. itrakonazol, klarytromycyna, werapamil) mogą zwiększać stężenia gestodenu i estrogenów, choć zwykle nie wymagają modyfikacji dawkowania. Warto również zwrócić uwagę na interakcje z lekami przeciwwirusowymi stosowanymi w terapii HIV i HCV, które mogą powodować zmienne zmiany stężeń hormonów płciowych oraz istotne zwiększenie aktywności aminotransferaz (AlAT), co wymaga zmiany metody antykoncepcji na niehormonalną przed rozpoczęciem terapii i powrotu do gestadonu dopiero po 2 tygodniach od zakończenia leczenia.
antagonista kanału wapniowego, antybiotyk makrolidowy, barbituran, bosentan, cyklosporyna, cytochrom P450, dazabuwir, deksametazon, diltiazem, doustny środek antykoncepcyjny, dziurawiec zwyczajny, efawirenz, erytromycyna, etorykoksyb, etynyloestradiol, felbamat, fenylbutazon, fenytoina, flukonazol, fosfataza zasadowa, gestadon, glekaprewir, glikokortykosteroid, globulina wiążąca tyroksynę, gryzeofulwina, indukcja enzymów, indukcja enzymów wątrobowych, induktor enzymów mikrosomalnych, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, itrakonazol, karbamazepina, klarytromycyna, klirens hormonów płciowych, krwawienie śródcykliczne, lamotrygina, lek przeciwgrzybiczny, lek przeciwpadaczkowy, melatonina, metabolizm hormonów steroidowych, metabolizm węglowodanów, modafinil, newirapina, niehormonalna metoda antykoncepcji, nienukleozydowy inhibitor odwrotnej transkryptazy, okskarbamazepina, ombitaswir, parytaprewir, pibrentaswir, pochodna azolowa, prymidon, rybawiryna, ryfabutyna, ryfampicyna, rytonawir, siarczan dehydroepiandrosteronu, sofosbuwir, stężenie folianów, teofilina, tizanidyna, topiramat, walproinian, welpataswir, werapamil, wirusowe zapalenie wątroby typu C, woksylaprewir, worykonazol, złożony doustny środek antykoncepcyjny, zwiększenie aktywności aminotransferaz
Leksykon substancji czynnych
Ziele dziurawca – Przeciwwskazania stosowania

Ziele dziurawca (Hypericum perforatum L.) wykazuje liczne właściwości terapeutyczne, jednak jego stosowanie wymaga uwzględnienia szeregu przeciwwskazań. Podstawowym jest nadwrażliwość na substancję czynną lub inne składniki preparatu, w tym rośliny z rodziny Dziurawcowatych i Astrowatych. Preparaty te są przeciwwskazane u pacjentów stosujących leki immunosupresyjne (cyklosporyna, takrolimus, ewerolimus, sirolimus), przeciwwirusowe w terapii HIV (amprenawir, indynawir, newirapina), cytostatyki (irynotekan, imatynib) oraz antykoagulanty typu kumaryny, zwłaszcza warfarynę, ze względu na ryzyko obniżenia skuteczności tych terapii. Dodatkowo, przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na promieniowanie UV, szczególnie u pacjentów o jasnej karnacji, oraz stany po przeszczepach narządów, gdzie stabilność leków immunosupresyjnych jest kluczowa.
amprenawir, choroba alkoholowa wątroby, choroba wrzodowa żołądka i dwunastnicy, cyklosporyna, cytostatyk, ewerolimus, imatynib, indynawir, inhibitor proteazy, irynotekan, kamica żółciowa, lek immunosupresyjny, lek przeciwnowotworowy, lek przeciwwirusowy, lek przeciwzakrzepowy, nadkwaśność, nadwrażliwość na promieniowanie ultrafioletowe, nadwrażliwość na substancję czynną, newirapina, niedrożność dróg żółciowych, niedrożność jelit, nienukleozydowy inhibitor odwrotnej transkryptazy, padaczka, przeszczep narządów, reakcja fotouczulająca, rośliny z rodziny astrowatych, schorzenie neurologiczne, sirolimus, stan zapalny jelit, takrolimus, transplantacja organów, uszkodzenie wątroby, warfaryna, wirus HIV, zakażenie HIV, zapalenie dróg żółciowych, ziele dziurawca
Leksykon leków
Interakcje leku – Caspofungin Viatris 70 mg

Kaspofungina charakteryzuje się ograniczonym potencjałem interakcji farmakokinetycznych, nie będąc inhibitorem ani substratem enzymów układu cytochromu P450 (CYP), ani glikoproteiny P. Jednakże, istotne klinicznie interakcje występują z lekami immunosupresyjnymi i induktorami enzymów metabolizujących. Cyklosporyna A zwiększa AUC kaspofunginy o około 35%, prawdopodobnie poprzez zmniejszenie jej wychwytu wątrobowego, co może prowadzić do przejściowego wzrostu aktywności enzymów wątrobowych (AlAT, AspAT) do trzykrotności górnej granicy normy. Takrolimus wykazuje zmniejszenie minimalnego stężenia o 26% pod wpływem kaspofunginy, co wymaga monitorowania stężeń i dostosowania dawki. Ryfampicyna początkowo zwiększa AUC kaspofunginy o 60% i stężenie minimalne o 170%, jednak po 2 tygodniach stężenia minimalne spadają o 30%, co wskazuje na indukcję białek transportowych i konieczność rozważenia zwiększenia dawki kaspofunginy do 70 mg/dobę. Induktory enzymów (efawirenz, newirapina, deksametazon, fenytoina, karbamazepina) obniżają AUC kaspofunginy, co u dorosłych wymaga zwiększenia dawki dobowej do 70 mg, a u dzieci i młodzieży (12 miesięcy–17 lat) dawki 70 mg/m² powierzchni ciała, nie przekraczając 70 mg/dobę.
amfoterycyna B, cyklosporyna A, cytochrom P450, deksametazon, efawirenz, enzym wątrobowy, enzymy wątrobowe, farmakokinetyka populacyjna, fenytoina, glikoproteina p, hepatotoksyczność, immunosupresja, induktor enzymu metabolizującego, inwazyjne zakażenie grzybicze, itrakonazol, karbamazepina, kaspofungina, lek immunosupresyjny, lek przeciwgrzybiczny, lek przeciwwirusowy, mykofenolan mofetylu, nelfinawir, newirapina, ryfampicyna, takrolimus, zakażenie HIV
Leksykon leków
Interakcje leku – Ovestin 0,5 mg

Ovestin w postaci globulek dopochwowych zawiera 0,5 mg estriolu i charakteryzuje się niskim wchłanianiem ogólnoustrojowym, co ogranicza ryzyko istotnych klinicznie interakcji farmakologicznych. Niemniej jednak, należy uwzględnić potencjalne interakcje z lekami indukującymi enzymy cytochromu P-450, takimi jak leki przeciwpadaczkowe (fenobarbital, fenytoina, karbamazepina), leki przeciwinfekcyjne (ryfampicyna, ryfabutyna, newirapina, efawirenz) oraz inhibitory proteazy HIV (rytonawir, nelfinawir), które mogą nasilać metabolizm estrogenów i osłabiać efekt terapeutyczny estriolu. Dodatkowo, preparaty zawierające ziele dziurawca zwyczajnego (Hypericum perforatum) mogą indukować metabolizm estrogenów, co również może prowadzić do zmniejszenia skuteczności terapii. W przypadku stosowania tych leków zaleca się monitorowanie efektów terapeutycznych i ewentualne dostosowanie dawki Ovestinu.
atrofia urogenitalna, chlorheksydyna, doustny środek antykoncepcyjny, droga podania, dziurawiec zwyczajny, efawirenz, estriol, fenobarbital, fenytoina, globulka dopochwowa, hormonalna terapia zastępcza, induktor enzymatyczny, inhibitor proteazy HIV, interakcja lekowa, jod, karbamazepina, krwawienie z macicy, lek przeciwinfekcyjny, lek przeciwpadaczkowy, metabolizm estrogenów, nelfinawir, newirapina, objaw grypopodobny, pH pochwy, preparat dopochwowy, preparat przeciwgrzybiczny, retencja płynów, ryfabutyna, ryfampicyna, rytonawir, terapia przeciwgrzybicza, wchłanianie ogólnoustrojowe, zaburzenie żołądkowo-jelitowe
Leksykon leków
Interakcje leku – Symonette 75 mcg

Dezogestrel, stosowany jako hormonalny środek antykoncepcyjny, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne, głównie związane z indukcją enzymów mikrosomalnych, co prowadzi do zwiększonego klirensu hormonów płciowych i potencjalnego zmniejszenia skuteczności antykoncepcyjnej preparatu Symonette. Szczególnie istotne są leki indukujące enzymy CYP450, takie jak karbamazepina, fenytoina, ryfampicyna, czy preparaty ziołowe zawierające dziurawiec zwyczajny, które mogą powodować krwawienia śródcykliczne i zwiększać ryzyko nieplanowanej ciąży. Efekt indukcji enzymatycznej pojawia się już po kilku dniach, osiągając maksimum po kilku tygodniach, a po odstawieniu induktora utrzymuje się około 4 tygodnie. W przypadku krótkotrwałego stosowania induktorów enzymatycznych zaleca się stosowanie dodatkowej antykoncepcji barierowej przez cały okres terapii oraz 28 dni po jej zakończeniu, natomiast przy długotrwałym leczeniu należy rozważyć alternatywne metody antykoncepcji.
antykoncepcja barierowa, barbiturany, boceprewir, bozentan, cyklosporyna, dezogestrel, diltiazem, dziurawiec zwyczajny, efawirenz, enzymy mikrosomalne, erytromycyna, etonogestrel, felbamat, fenytoina, flukonazol, gryzeofulwina, hormonalny środek antykoncepcyjny, Hypericum perforatum, indukcja enzymatyczna, induktor enzymatyczny, induktor enzymu wątrobowego, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy, inhibitor proteazy HIV, itrakonazol, karbamazepina, ketokonazol, klarytromycyna, krwawienie śródcykliczne, lamotrygina, lek przeciwpadaczkowy, lek przeciwprątkowy, lek przeciwwirusowy, nelfinawir, newirapina, nienukleozydowy inhibitor odwrotnej transkryptazy, okskarbazepina, prymidon, ryfabutyna, ryfampicyna, rytonawir, tabletka zawierająca progestagen, telaprewir, topiramat, zapalenie wątroby typu C
Leksykon leków
Interakcje leku – Aripiprazole Medical Valley 5 mg

Arypiprazol, metabolizowany głównie przez enzymy CYP2D6 i CYP3A4, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Silne inhibitory CYP2D6 (np. chinidyna, fluoksetyna, paroksetyna) zwiększają AUC arypiprazolu o 107%, jednocześnie zmniejszając AUC i Cmax aktywnego metabolitu dehydroarypiprazolu odpowiednio o 32% i 47%, co wymaga redukcji dawki arypiprazolu o około 50%. Silne inhibitory CYP3A4 (ketokonazol, itrakonazol, inhibitory proteazy HIV) podnoszą AUC i Cmax arypiprazolu o 63% i 37%, a metabolitu o 77% i 43%, co również wskazuje na konieczność zmniejszenia dawki o połowę. Z kolei silni induktorzy CYP3A4, tacy jak karbamazepina, ryfampicyna czy fenobarbital, obniżają Cmax i AUC arypiprazolu o około 68-73%, co wymaga podwojenia dawki leku. Słabe inhibitory CYP3A4 (np. diltiazem) i CYP2D6 (escytalopram) powodują niewielkie wzrosty stężenia arypiprazolu, zwykle nie wymagające korekty dawkowania. Famotydyna zmniejsza szybkość wchłaniania arypiprazolu, jednak bez istotnego znaczenia klinicznego.
antagonista receptora H2, dehydroarypiprazol, diltiazem, dziurawiec zwyczajny, efawirenz, escytalopram, famotydyna, fenobarbital, fenytoina, fluoksetyna, hipotensja ortostatyczna, induktor CYP3A4, inhibitor CYP2D6, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, itrakonazol, karbamazepina, ketokonazol, lamotrygina, newirapina, omeprazol, ośrodkowy układ nerwowy, paroksetyna, prymidon, receptor adrenergiczny alfa1, ryfabutyna, ryfampicyna, schizofrenia, sedacja, SNRI, SSRI, walproinian, warfaryna, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie schizoafektywne, zespół serotoninowy
Leksykon leków
Interakcje leku – Aripiprazole +pharma 15 mg

Arypiprazol wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, głównie związane z metabolizmem przez enzymy CYP2D6 i CYP3A4. Silne inhibitory CYP2D6 (chinidyna, fluoksetyna, paroksetyna) zwiększają AUC arypiprazolu o około 107%, co wymaga zmniejszenia dawki o połowę. Podobnie silne inhibitory CYP3A4 (ketokonazol, itrakonazol, inhibitory proteazy HIV) podnoszą AUC i Cmax arypiprazolu odpowiednio o 63% i 37%, również wskazując na konieczność redukcji dawki o połowę. Silne induktory CYP3A4 (karbamazepina, ryfampicyna, fenytoina i inne) obniżają Cmax i AUC arypiprazolu odpowiednio o 68% i 73%, co wymaga podwojenia dawki. Słabe inhibitory CYP3A4 (np. diltiazem) i CYP2D6 (np. escytalopram) powodują jedynie niewielkie wzrosty stężenia leku, nie wymagając zmiany dawkowania. Famotydyna zmniejsza szybkość wchłaniania arypiprazolu, jednak bez znaczenia klinicznego. Arypiprazol nie wpływa istotnie na metabolizm substratów enzymów CYP1A2, CYP2C9, CYP2C19 i CYP3A4, co ogranicza ryzyko interakcji z lekami metabolizowanymi przez te szlaki.
antagonista receptora H2, chinidyna, CYP2D6, CYP3A4, diltiazem, dziurawiec zwyczajny, efawirenz, escytalopram, famotydyna, fenobarbital, fenytoina, fluoksetyna, inhibitor proteazy HIV, interakcja farmakodynamiczna, itrakonazol, karbamazepina, ketokonazol, lamotrygina, newirapina, OUN, paroksetyna, prymidon, receptor adrenergiczny alfa 1, ryfabutyna, ryfampicyna, schizofrenia, sedacja, SNRI, sole litu, SSRI, walproinian, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie rytmu serca, zaburzenie schizoafektywne, zespół serotoninowy
Leksykon leków
Interakcje leku – Midiana 3 mg + 0,03 mg

Podczas stosowania leku Midiana, zawierającego etynyloestradiol i drospirenon, istotne są interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne wpływające na skuteczność antykoncepcyjną oraz bezpieczeństwo terapii. Szczególnie ważne są interakcje z lekami przeciwwirusowymi stosowanymi w leczeniu HCV (ombitaswir/parytaprewir/rytonawir z dazabuwirem ± rybawiryna, glekaprewir/pibrentaswirem, sofosbuwir/welpataswir/woksylaprewir), które mogą powodować znaczące (>5-krotne) zwiększenie aktywności aminotransferaz (AlAT). W takich przypadkach zaleca się przejście na alternatywną metodę antykoncepcji (np. progestagenową lub niehormonalną) przed rozpoczęciem terapii przeciwwirusowej i powrót do Midiany dopiero po 2 tygodniach od zakończenia leczenia. Induktory enzymów mikrosomalnych (np. barbiturany, karbamazepina, ryfampicyna, ziele dziurawca) mogą zwiększać klirens hormonów, prowadząc do krwawień śródcyklicznych i obniżenia skuteczności antykoncepcyjnej; w przypadku krótkotrwałego leczenia konieczne jest stosowanie dodatkowej metody mechanicznej przez cały czas terapii i 28 dni po jej zakończeniu, natomiast przy długotrwałym leczeniu zalecana jest zmiana na niehormonalną antykoncepcję.
aminotransferaza, antagonista aldosteronu, barbituran, bosentan, cyklosporyna, drospirenon, dysfagia, dziurawiec, efawirenz, etorykoksyb, etynyloestradiol, felbamat, fenytoina, fibrynoliza, glekaprewir/pibrentaswir, globulina wiążąca kortykosteroidy, gryzeofulwina, indukcja enzymatyczna, induktor enzymatyczny, induktor enzymu wątrobowego, induktory enzymatyczne, inhibitor CYP3A4, inhibitor konwertazy angiotensyny, inhibitor proteazy HIV, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, karbamazepina, ketokonazol, klirens, lamotrygina, lek moczopędny, metabolizm hormonalny, midazolam, mineralokortykosteroid, newirapina, nienukleozydowy inhibitor odwrotnej transkryptazy, niesteroidowy lek przeciwzapalny, oksykarbazepina, ombitaswir parytaprewir rytonawir, omeprazol, progestagen, prymidon, ryfampicyna, rytonawir, sofosbuwir welpataswir woksylaprewir, substrat CYP1A2, symwastatyna, teofilina, topiramat, tyzanidyna, wirusowe zapalenie wątroby typu C, wskaźnik krzepnięcia
Leksykon substancji czynnych
Etonogestrel – Interakcje

Etonogestrel, stosowany w preparatach antykoncepcyjnych, podlega licznym interakcjom farmakokinetycznym i farmakodynamicznym, które mogą wpływać na jego skuteczność i bezpieczeństwo stosowania. Indukcja enzymów mikrosomalnych, zwłaszcza cytochromu P450 (CYP), przez leki przeciwpadaczkowe (np. fenytoina, karbamazepina), antybiotyki (ryfampicyna) oraz preparaty ziołowe (dziurawiec zwyczajny) prowadzi do zwiększenia klirensu etonogestrelu, obniżenia jego stężenia w osoczu i ryzyka krwawień śródcyklicznych. Efekt indukcji pojawia się po kilku dniach, osiąga maksimum w ciągu kilku tygodni i utrzymuje się do 4 tygodni po odstawieniu induktora. Z kolei inhibitory CYP3A4 (ketokonazol, klarytromycyna) mogą zwiększać stężenie etonogestrelu, choć kliniczne znaczenie tych interakcji jest niejednoznaczne. Szczególną uwagę należy zwrócić na interakcje z lekami przeciwwirusowymi stosowanymi w terapii HIV i HCV, które mogą zarówno zwiększać, jak i zmniejszać stężenia progestagenów, a w przypadku terapii HCV zawierającej ombitaswir/parytaprewir/rytonawir obserwuje się wzrost aktywności AlAT u pacjentek stosujących preparaty z etonogestrelem i etynyloestradiolem, co wymaga zmiany metody antykoncepcji na niehormonalną lub zawierającą wyłącznie progestagen.
aminotransferaza alaninowa, bosentan, cyklosporyna, dasabuwir, diltiazem, dopochwowy system terapeutyczny, dziurawiec zwyczajny, efawirenz, enzymy cytochromu P450, erytromycyna, etonogestrel, etynyloestradiol, felbamat, fenobarbital, fenytoina, fibrynoliza, flukonazol, glekaprewir, globulina wiążąca hormony płciowe, globulina wiążąca kortykosteroidy, gryzeofulwina, indukcja enzymów mikrosomalnych, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, itrakonazol, karbamazepina, ketokonazol, klarytromycyna, krwawienie śródcykliczne, lamotrygina, lek przeciwgrzybiczy, lek przeciwpadaczkowy, newirapina, nienukleozydowy inhibitor odwrotnej transkryptazy, okskarbazepina, ombitaswir, parytaprewir, pibrentaswir, rybawiryna, ryfampicyna, rytonawir, sofosbuwir, środek plemnikobójczy, topiramat, układ krzepnięcia, welpataswir, wirusowe zapalenie wątroby typu C, woksylaprewir
Leksykon leków
Interakcje leku – Aderolio 0,25 mg

Ewerolimus jest metabolizowany głównie przez CYP3A4 w wątrobie i ścianie jelita oraz jest substratem glikoproteiny P (PgP), co powoduje istotne interakcje farmakokinetyczne z lekami wpływającymi na te enzymy i transportery. Silne inhibitory CYP3A4/PgP, takie jak ketokonazol, zwiększają ekspozycję na ewerolimus (AUC wzrasta 15,3-krotnie, Cmax 4,1-krotnie), co wymaga unikania jednoczesnego stosowania lub ścisłej kontroli stężeń i dostosowania dawki. Umiarkowane inhibitory (np. erytromycyna, imatynib, werapamil, cyklosporyna, kannabidiol) również znacząco podnoszą AUC (2,5-4,4-krotnie) i Cmax, co wymaga monitorowania minimalnych stężeń ewerolimusu i obserwacji pacjenta. Silne induktory CYP3A4, takie jak ryfampicyna, obniżają ekspozycję na lek (AUC o 63%, Cmax o 58%), co może prowadzić do utraty skuteczności i jest przeciwwskazaniem do jednoczesnego stosowania. Należy unikać preparatów zawierających ziele dziurawca. Sok grejpfrutowy i inne produkty wpływające na CYP3A4/PgP mogą zwiększać ekspozycję na ewerolimus, dlatego ich spożycie powinno być ograniczone.
amprenawir, atazanawir, cyklosporyna, darunawir, diltiazem, dronedaron, efawirenz, enzym CYP3A4, erytromycyna, ewerolimus, fenobarbital, fenytoina, flukonazol, fosamprenawir, glikoproteina p, hepatotoksyczność, hiperglikemia, hipoglikemia, imatynib, induktor CYP3A4, indynawir, inhibitor CYP2D6, inhibitor CYP3A4, inhibitor glikoproteiny p, itrakonazol, kannabidiol, karbamazepina, ketokonazol, klarytromycyna, lek immunosupresyjny, lek przeciwwirusowy, nefazodon, nelfinawir, newirapina, nikardypina, oktreotyd, pozakonazol, rabdomioliza, ryfabutyna, ryfampicyna, rytonawir, sakwinawir, sok grejpfrutowy, telitromycyna, werapamil, worykonazol, ziele dziurawca
Leksykon leków
Interakcje leku – Slinda 4 mg

Drospirenon, substancja czynna preparatu Slinda, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mogą wpływać na skuteczność antykoncepcyjną oraz bezpieczeństwo terapii. Szczególnie istotne są interakcje z induktorami enzymów mikrosomalnych, takimi jak barbiturany, karbamazepina, fenytoina, prymidon, ryfampicyna czy leki przeciwwirusowe stosowane w HIV (rytonawir, newirapina, efawirenz), które zwiększają klirens hormonów płciowych, co może skutkować krwawieniami międzymiesiączkowymi i obniżeniem skuteczności antykoncepcji. W przypadku krótkotrwałego leczenia induktorami enzymów zaleca się stosowanie dodatkowej metody antykoncepcji mechanicznej przez cały okres terapii oraz 28 dni po jej zakończeniu, natomiast przy leczeniu długotrwałym rekomenduje się wybór niehormonalnej metody antykoncepcyjnej. Ponadto, inhibitory CYP3A4 (np. azolowe leki przeciwgrzybicze, makrolidy) mogą zwiększać stężenie drospirenonu, choć kliniczne znaczenie tych interakcji jest ograniczone.
antagonista aldosteronu, antybiotyk makrolidowy, barbiturany, boceprewir, cyklosporyna, diltiazem, drospirenon, dziurawiec zwyczajny, efawirenz, enzymy mikrosomalne, erytromycyna, fenytoina, flukonazol, hiperkaliemia, indukcja enzymatyczna, induktor enzymów wątrobowych, inhibitor CYP3A4, inhibitor konwertazy angiotensyny, inhibitor proteazy HIV, interakcje lekowe, itrakonazol, karbamazepina, ketokonazol, klarytromycyna, klirens hormonów, krwawienie międzymiesiączkowe, lamotrygina, lek moczopędny oszczędzający potas, lek przeciwgrzybiczny azolowy, newirapina, nienukleozydowy inhibitor odwrotnej transkryptazy, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność nerek, oksykarbazepina, progestagen, prymidon, ryfampicyna, rytonawir, Slinda, sok grapefruitowy, telaprewir, worykonazol, zakażenie HCV, zakażenie HIV
Leksykon leków
Interakcje leku – Aidee 0,03 mg + 2 mg

Stosowanie złożonych doustnych środków antykoncepcyjnych zawierających dienogest 2 mg i etynyloestradiol 0,03 mg, takich jak Aidee, wiąże się z ryzykiem istotnych klinicznie interakcji farmakokinetycznych i farmakodynamicznych. Szczególnie istotne są leki indukujące enzymy mikrosomalne wątroby (np. barbiturany, karbamazepina, ryfampicyna, ryfabutyna, leki przeciwretrowirusowe, dziurawiec zwyczajny), które zwiększają klirens hormonów płciowych, prowadząc do zmniejszenia skuteczności antykoncepcyjnej i ryzyka krwawień międzymiesiączkowych. Indukcja enzymatyczna pojawia się po kilku dniach terapii, osiąga maksimum w ciągu kilku tygodni i może utrzymywać się do 4 tygodni po zakończeniu leczenia. W takich przypadkach zaleca się stosowanie dodatkowej mechanicznej metody antykoncepcji podczas terapii i przez 28 dni po jej zakończeniu, a w przypadku długotrwałego stosowania leków indukujących enzymy – rozważenie alternatywnej, niehormonalnej metody antykoncepcji. Ponadto, u pacjentek leczonych inhibitorami proteazy lub nienukleozydowymi inhibitorami odwrotnej transkryptazy w terapii HIV/HCV, możliwe są zmiany stężeń hormonów w osoczu, co wymaga stosowania dodatkowej antykoncepcji mechanicznej oraz konsultacji charakterystyki produktu leczniczego przeciwwirusowego.
aminotransferaza, antykoncepcja progestagenowa, barbiturany, cyklosporyna, cytochrom P450, dazabuwir, dienogest i etynyloestradiol, doustny środek antykoncepcyjny, dziurawiec zwyczajny, efawirenz, enzym CYP3A4, enzym mikrosomalny wątroby, etorykoksyb, felbamat, fenytoina, fibrynoliza, glekaprewir, globulina wiążąca kortykosteroidy, gryzeofulwina, indukcja enzymatyczna, induktor enzymatyczny, inhibitor enzymatyczny, inhibitor proteazy, interakcja farmakodynamiczna, itrakonazol, izoenzym CYP1A2, karbamazepina, ketokonazol, klirens hormonów płciowych, krwawienie międzymiesiączkowe, lamotrygina, lek przeciwinfekcyjny, lek przeciwpadaczkowy, lek przeciwretrowirusowy, metabolizm wątrobowy, nelfinawir, newirapina, nienukleozydowy inhibitor odwrotnej transkryptazy, okskarbazepina, ombitaswir, parytaprewir, pibrentaswir, preparat ziołowy, prymidon, ryfabutyna, ryfampicyna, rytonawir, sofosbuwir, steroidowy środek antykoncepcyjny, teofilina, topiramat, tyzanidyna, welpataswir, wirusowe zapalenie wątroby typu C, woksylaprewir
Leksykon leków
Interakcje leku – Apra-swift 10 mg

Arypiprazol, substancja czynna preparatu Apra-swift, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Jego metabolizm odbywa się głównie przez enzymy CYP2D6 i CYP3A4, co powoduje konieczność modyfikacji dawkowania w przypadku jednoczesnego stosowania silnych inhibitorów tych enzymów. Silne inhibitory CYP2D6 (chinidyna, fluoksetyna, paroksetyna) zwiększają AUC arypiprazolu o 107%, co wymaga zmniejszenia dawki o około 50%. Podobnie silne inhibitory CYP3A4 (ketokonazol, itrakonazol, inhibitory proteazy HIV) zwiększają AUC o 63% i Cmax o 37%, również wskazując na konieczność redukcji dawki o połowę. Z kolei silne induktory CYP3A4 (karbamazepina, ryfampicyna, fenytoina i inne) obniżają AUC o 73% i Cmax o 68%, co wymaga podwojenia dawki arypiprazolu. Po zakończeniu terapii inhibitorami lub induktorami dawkę należy odpowiednio dostosować do wartości wyjściowej. Warto podkreślić, że palenie tytoniu nie wpływa na metabolizm arypiprazolu, gdyż nie jest on metabolizowany przez CYP1A2.
antagonista receptora H2, arypiprazol, AUC, chinidyna, dehydroarypiprazol, dziurawiec zwyczajny, efawirenz, enzymy CYP, famotydyna, fenobarbital, fenytoina, fluoksetyna, hipotensja ortostatyczna, induktor CYP3A4, inhibitor CYP2D6, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, interakcja farmakodynamiczna, itrakonazol, karbamazepina, kardiotoksyczność, ketokonazol, lamotrygina, lek przeciwnadciśnieniowy, lit, metabolizm leku, newirapina, ośrodkowy układ nerwowy, paroksetyna, prymidon, receptor adrenergiczny α1, ryfabutyna, ryfampicyna, sedacja, SNRI, SSRI, walproinian, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia elektrolitowe, zaburzenia psychomotoryczne, zespół serotoninowy
Leksykon leków
Interakcje leku – Caspofungin Adamed 50 mg

Kaspofungina, substancja czynna leku Caspofungin Adamed, nie wykazuje istotnej inhibicji ani indukcji enzymów układu cytochromu P450, w tym CYP3A4, ani nie jest substratem glikoproteiny P, co ogranicza ryzyko interakcji farmakokinetycznych. Jednakże kliniczne badania wykazały, że cyklosporyna A (4 mg/kg mc. lub 2×3 mg/kg mc. co 12 h) zwiększa AUC kaspofunginy o około 35%, co wiąże się z przejściowym wzrostem aktywności enzymów wątrobowych (ALT, AST do 3× GGN). Kaspofungina obniża minimalne stężenie takrolimusu o 26%, co wymaga monitorowania poziomów takrolimusu i dostosowania dawki. Ryfampicyna powoduje początkowe zwiększenie AUC kaspofunginy o 60% i stężenia minimalnego o 170%, a następnie jego spadek o 30% przy długotrwałym stosowaniu, co wskazuje na konieczność rozważenia zwiększenia dawki kaspofunginy do 70 mg/dobę u dorosłych. Podobne działania indukujące enzymy metabolizujące wykazują deksametazon, efawirenz, newirapina, fenytoina i karbamazepina, które mogą obniżać ekspozycję na kaspofunginę.
amfoterycyna B, analiza regresji, AUC, cyklosporyna A, CYP3A4, cytochrom P450, dawka nasycająca, deksametazon, efawirenz, enzymy wątrobowe, farmakokinetyka, fenytoina, glikoproteina p, górna granica normy, induktor enzymu metabolizującego, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, inwazyjne zakażenie grzybicze, itrakonazol, karbamazepina, kaspofungina, klirens substancji czynnej, lek hepatotoksyczny, mykofenolan, mykofenolan mofetylu, nelfinawir, newirapina, ryfampicyna, stężenie minimalne, takrolimus, terapia przeciwgrzybicza, wychwyt wątrobowy, zaburzenie czynności wątroby
Leksykon leków
Interakcje leku – Estrofem 2 mg

Interakcje farmakokinetyczne estradiolu, głównie poprzez indukcję enzymów cytochromu P450, prowadzą do istotnego zmniejszenia jego stężenia w osoczu, co skutkuje obniżeniem efektu terapeutycznego oraz zaburzeniami profilu krwawień menstruacyjnych. Do kluczowych induktorów należą leki przeciwpadaczkowe (fenobarbital, fenytoina, karbamazepina), leki przeciwzakaźne (ryfampicyna, ryfabutyna, newirapina, efawirenz), preparaty ziołowe zawierające dziurawiec oraz inhibitory proteazy HIV (rytonawir, nelfinawir) wykazujące paradoksalnie właściwości indukujące przy jednoczesnym stosowaniu z hormonami płciowymi. W przypadku terapii skojarzonej z lekami przeciwwirusowymi stosowanymi w leczeniu WZW typu C (ombitaswir/parytaprewir/rytonawir ± dazabuwir, glekaprewir/pibrentaswir) obserwuje się potencjalne ryzyko podwyższenia aktywności aminotransferazy alaninowej (AlAT) powyżej 5-krotnej górnej granicy normy, co wymaga ostrożności i monitorowania parametrów wątrobowych. Ponadto, estradiol indukuje glukuronidację lamotryginy, co może obniżać jej stężenie i zmniejszać kontrolę napadów padaczkowych.
aminotransferaza, biodostępność, charakterystyka produktu leczniczego, choroba wątroby, cytochrom P450, dazabuwir, dziurawiec zwyczajny, efawirenz, fenobarbital, fenytoina, glekaprewir, glukuronidacja, induktor enzymatyczny, inhibitor proteazy HIV, interakcja farmakodynamiczna, karbamazepina, kontrola glikemii, lamotrygina, lek hipotensyjny, lek przeciwcukrzycowy, lek przeciwpadaczkowy, lek przeciwwirusowy, lek przeciwzakaźny, metabolizm estradiolu, metabolizm hormonów płciowych, nelfinawir, newirapina, objawy menopauzalne, ombitaswir, parytaprewir, pibrentaswir, podwyższona aktywność AlAT, powikłanie zakrzepowo-zatorowe, ryfabutyna, ryfampicyna, rytonawir, ryzyko sercowo-naczyniowe, terapia hormonalna zastępcza, wahania ciśnienia tętniczego, wirusowe zapalenie wątroby typu C, wrażliwość na insulinę
Leksykon leków
Interakcje leku – Seasonique 150 mcg + 30 mcg (tabl. różowa); 10 mcg (tabl. biała)

Produkt leczniczy Seasonique, będący złożonym środkiem antykoncepcyjnym, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mogą wpływać na skuteczność antykoncepcyjną oraz bezpieczeństwo terapii. Szczególnie istotne są leki indukujące enzymy mikrosomalne wątroby, takie jak fenytoina, karbamazepina, ryfampicyna, rytonawir czy preparaty ziołowe zawierające dziurawiec zwyczajny, które zwiększają metabolizm hormonów płciowych, prowadząc do obniżenia skuteczności antykoncepcji i ryzyka krwawień międzymiesiączkowych. Maksymalna indukcja enzymatyczna pojawia się około 10 dni od rozpoczęcia terapii i może utrzymywać się do 4 tygodni po jej zakończeniu. W przypadku krótkotrwałego stosowania induktorów enzymów (z wyjątkiem ryfampicyny) zaleca się stosowanie dodatkowej mechanicznej metody antykoncepcji podczas terapii oraz przez 7 dni po jej zakończeniu, natomiast przy ryfampicynie okres ten wydłuża się do 28 dni. Długotrwałe stosowanie induktorów wymaga rozważenia alternatywnej, niehormonalnej metody antykoncepcji.
aktywność AlAT, antybiotyk, barbituran, dziurawiec zwyczajny, enzym mikrosomalny wątroby, felbamat, fenytoina, glekaprewir/pibrentaswir, gryzeofulwina, indukcja enzymatyczna, interakcja farmakodynamiczna, karbamazepina, klirens hormonu płciowego, lamotrygina, lek przeciwpadaczkowy, lek przeciwwirusowy, metabolizm wątrobowy, newirapina, oksykarbamazepina, ombitaswir parytaprewir rytonawir, prymidon, ryfampicyna, sofosbuwir/welpataswir, topiramat, układ krzepnięcia, wirusowe zapalenie wątroby typu C, złożony doustny środek antykoncepcyjny
Leksykon leków
Interakcje leku – Everolimus Synthon 10 mg

Ewerolimus jest substratem CYP3A4 oraz glikoproteiny P (PgP) i jednocześnie umiarkowanym inhibitorem tych układów, co predysponuje do licznych interakcji farmakokinetycznych. Silne inhibitory CYP3A4/PgP, takie jak ketokonazol, mogą zwiększyć AUC ewerolimusu nawet 15,3-krotnie i Cmax 4,1-krotnie, co wymaga unikania jednoczesnego stosowania. Z kolei induktory CYP3A4/PgP, np. ryfampicyna, mogą obniżyć AUC o 63%, co może skutkować zmniejszeniem skuteczności terapeutycznej. Ewerolimus może także zwiększać biodostępność doustnych substratów CYP3A4, jak midazolam (wzrost Cmax o 25% i AUC o 30%), co wynika z hamowania jelitowej aktywności CYP3A4. Współpodawanie z inhibitorami ACE zwiększa ryzyko obrzęku naczynioruchowego, a terapia ewerolimusem wymaga unikania żywych szczepionek ze względu na obniżoną odpowiedź immunologiczną.
amprenawir, cyklosporyna, CYP2E1, dehydrogenaza alkoholowa, deksametazon, diltiazem, dronedaron, dur brzuszny, działanie immunosupresyjne, dziurawiec, efawirenz, eksemestan, erytromycyna, ewerolimus, fenobarbital, fenytoina, flukonazol, glikoproteina p, hepatotoksyczność, imatinib, induktory CYP3A4, inhibitor ACE, inhibitor CYP2D6, inhibitor CYP3A4, inhibitory CYP3A4, itrakonazol, karbamazepina, ketokonazol, klarytromycyna, nefazodon, newirapina, nowotwór neuroendokrynny, obrzęk naczynioruchowy, odpowiedź immunologiczna, oktreotyd, posakonazol, ramipryl, ryfampicyna, substrat CYP3A4, szczepionka BCG, szczepionka przeciw żółtej febrze, telitromycyna, werapamil, worikonazol, żywa szczepionka
Leksykon leków
Interakcje leku – Lesiplus 3 mg + 0,02 mg

Produkt antykoncepcyjny zawierający drospirenon (3 mg) i etynyloestradiol (0,02 mg) wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mogą wpływać na skuteczność i bezpieczeństwo terapii. Szczególnie istotne są interakcje z lekami przeciwwirusowymi stosowanymi w terapii HCV (ombitaswir/parytaprewir/rytonawir, dazabuwir, glekaprewir/pibrentaswir), które mogą zwiększać aktywność AlAT, co wymaga stosowania alternatywnych metod antykoncepcji przez minimum 2 tygodnie po zakończeniu terapii. Indukcja enzymów mikrosomalnych wątroby przez leki takie jak ryfampicyna, karbamazepina, fenytoina, czy leki przeciwretrowirusowe (rytonawir, newirapina, efawirenz) prowadzi do zwiększonego klirensu hormonów, co może skutkować krwawieniami śródcyklicznymi i obniżeniem skuteczności antykoncepcyjnej. W takich przypadkach zaleca się stosowanie dodatkowych metod antykoncepcji przez cały okres terapii induktorem oraz przez 28 dni po jej zakończeniu, a w przypadku długotrwałego stosowania – całkowitą zmianę metody na niehormonalną.
aktywność AlAT, aktywność reninowa osocza, antagonista aldosteronu, barbiturany, bosentan, cyklosporyna, cytochrom P450, drospirenon, działanie antymineralokortykosteroidowe, dziurawiec zwyczajny, efawirenz, enzymy mikrosomalne wątroby, etorykoksyb, etynyloestradiol, felbamat, fenytoina, glekaprewir/pibrentaswir, globulina wiążąca kortykosteroidy, gryzeofulwina, indukcja enzymów, inhibitor CYP3A4, inhibitor konwertazy angiotensyny, inhibitor proteazy HIV, karbamazepina, ketokonazol, krwawienie śródcykliczne, lamotrygina, lek moczopędny oszczędzający potas, nadciśnienie płucne, newirapina, nienukleozydowy inhibitor odwrotnej transkryptazy, niesteroidowy lek przeciwzapalny, okskarbamazepina, ombitaswir parytaprewir rytonawir dazabuwir, prymidon, ryfampicyna, rytonawir, steroidowy produkt antykoncepcyjny, stężenie aldosteronu, tizanidyna, topiramat, wirusowe zapalenie wątroby typu C, wskaźnik krzepnięcia i fibrynolizy, zakrzepica, złożony doustny produkt antykoncepcyjny