Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Produkt leczniczy Yasminelle (zawierający 0,02 mg etynyloestradiolu i 3 mg drospirenonu) może wchodzić w interakcje z różnymi grupami leków oraz substancji, co ma istotne znaczenie kliniczne. Należy zawsze zapoznać się z informacjami dotyczącymi innych jednocześnie stosowanych produktów leczniczych, aby rozpoznać możliwe interakcje.¹

Wpływ innych produktów leczniczych na działanie produktu Yasminelle

Głównym mechanizmem interakcji jest wpływ na enzymy mikrosomalne, które mogą zwiększać klirens hormonów płciowych. Skutkiem tego procesu może być wystąpienie krwawienia śródcyklicznego i/lub obniżenie skuteczności antykoncepcji.²

Należy pamiętać, że indukcja enzymów może pojawić się już po kilku dniach leczenia, osiągając maksimum w ciągu kilku tygodni. Po odstawieniu leków indukujących enzymy efekt ten może utrzymywać się jeszcze przez około 4 tygodnie.³

Postępowanie w przypadku interakcji

W zależności od czasu trwania terapii lekiem wchodzącym w interakcje z produktem Yasminelle zaleca się dwa postępowania:

1. Leczenie krótkoterminowe – pacjentki leczone produktami indukującymi enzymy powinny stosować dodatkową metodę antykoncepcji mechanicznej przez cały okres stosowania terapii skojarzonej oraz przez 28 dni po jej zakończeniu. Jeżeli leczenie to trwa dłużej niż przyjmowanie tabletek z bieżącego opakowania, kolejne opakowanie należy rozpocząć bezpośrednio po poprzednim, bez stosowania przerwy w przyjmowaniu tabletek.⁴
2. Leczenie długoterminowe – u pacjentek długotrwale stosujących produkty lecznicze indukujące enzymy wątrobowe zaleca się wybór innej, niehormonalnej metody antykoncepcji.⁵

Produkty lecznicze wpływające na skuteczność produktu Yasminelle

Wyróżniamy następujące grupy leków wchodzących w interakcje z produktem Yasminelle:

Produkty lecznicze zwiększające klirens złożonych doustnych produktów antykoncepcyjnych

Są to leki indukujące enzymy, które zmniejszają skuteczność antykoncepcyjną. Do tej grupy należą: barbiturany, bosentan, karbamazepina, fenytoina, prymidon, ryfampicyna, leki przeciw HIV (rytonawir, newirapina, efawirenz), a także prawdopodobnie felbamat, gryzeofulwina, okskarbazepina, topiramat oraz produkty ziołowe zawierające ziele dziurawca zwyczajnego (Hypericum perforatum).⁶

Produkty lecznicze wywierające wpływ na klirens złożonych doustnych produktów antykoncepcyjnych

Inhibitory proteazy HIV i nienukleozydowe inhibitory odwrotnej transkryptazy, włączając połączenia z inhibitorami HCV, mogą wpływać na stężenie estrogenów lub progestagenów w osoczu, zarówno je zwiększając, jak i zmniejszając. W niektórych przypadkach zmiany te mogą mieć znaczenie kliniczne.⁷

Zaleca się, aby u kobiet stosujących leczenie inhibitorami proteazy lub nienukleozydowymi inhibitorami odwrotnej transkryptazy stosować dodatkową, mechaniczną metodę antykoncepcji w przypadku wątpliwości dotyczących potencjalnych interakcji.⁸

Produkty lecznicze zmniejszające klirens złożonych doustnych produktów antykoncepcyjnych

Inhibitory enzymów, szczególnie silne inhibitory CYP3A4, mogą zwiększać stężenie estrogenów lub progestagenów lub obu tych substancji w osoczu.⁹

W badaniach wykazano, że:

• Ketokonazol (silny inhibitor CYP3A4) stosowany przez 10 dni w połączeniu z drospirenonem (3mg/dobę) i etynyloestradiolem (0,02 mg/dobę) powodował wzrost AUC (0-24h) drospirenonu i etynyloestradiolu odpowiednio 2,7 i 1,4-krotnie.¹⁰
• Etorykoksyb w dawkach 60-120 mg/dobę podawany jednocześnie ze złożoną antykoncepcją doustną zawierającą 0,035 mg etynyloestradiolu zwiększał stężenie etynyloestradiolu w osoczu 1,4-1,6-krotnie.¹¹

Oddziaływanie produktu Yasminelle na inne produkty lecznicze

Doustne leki antykoncepcyjne mogą wpływać na metabolizm innych substancji czynnych. Stężenia osoczowe i tkankowe innych leków mogą się zwiększyć (np. cyklosporyny) lub zmniejszyć (np. lamotryginy) w wyniku interakcji.¹²

Badania interakcji in vivo wykazały, że klinicznie istotny wpływ drospirenonu w dawce 3 mg na metabolizm innych substancji aktywnych za pośrednictwem szlaku cytochromu P450 jest mało prawdopodobny.¹³

Badania kliniczne sugerują, że etynyloestradiol spowalnia klirens substratów CYP1A2, co może powodować niewielkie (np. tiklopidyna) lub umiarkowane (np. tizanidyna) zwiększenie ich stężenia w osoczu.¹⁴

Interakcje farmakodynamiczne

Szczególnie istotne są interakcje z lekami przeciwwirusowymi stosowanymi w leczeniu wirusowego zapalenia wątroby typu C (HCV). Badania kliniczne wykazały, że u pacjentek leczonych:

• ombitaswirem z parytaprewirem i rytonawirem oraz dazabuwirem (z rybawiryna lub bez),
• glekaprewirem z pibrentaswirem,
• sofosbuwirem z welpataswirem i woksylaprewirem,

występowało znacząco częściej zwiększenie aktywności aminotransferaz (AlAT) do wartości ponad pięciokrotnie przewyższających górną granicę normy, jeżeli jednocześnie stosowały produkty zawierające etynyloestradiol, np. złożone hormonalne środki antykoncepcyjne.¹⁵

Pacjentki stosujące Yasminelle powinny przejść na alternatywne metody antykoncepcji (np. środki zawierające wyłącznie progestagen lub metody niehormonalne) przed rozpoczęciem leczenia wymienionymi połączeniami przeciwwirusowymi. Powrót do stosowania produktu Yasminelle jest możliwy po około 2 tygodniach od zakończenia leczenia przeciwwirusowego.¹⁶

Inne rodzaje interakcji

Nie wykazano istotnego wpływu na stężenie potasu w surowicy podczas jednoczesnego stosowania drospirenonu i inhibitorów konwertazy angiotensyny (ACE) lub niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ) u pacjentek bez niewydolności nerek.¹⁷

Brak jednak badań dotyczących leczenia produktem Yasminelle w połączeniu z antagonistami aldosteronu lub moczopędnymi produktami leczniczymi oszczędzającymi potas. W takich przypadkach zaleca się kontrolę stężenia potasu w surowicy podczas pierwszego cyklu leczenia.¹⁸

Wpływ na wyniki badań laboratoryjnych

Steroidowe produkty antykoncepcyjne mogą wpływać na wyniki niektórych badań laboratoryjnych, w tym:

• parametry biochemiczne czynności wątroby, tarczycy, nadnerczy i nerek
• stężenia osoczowe białek nośnikowych (np. globuliny wiążącej kortykosteroidy)
• stężenia frakcji lipidów lub lipoprotein
• parametry metabolizmu węglowodanów
• wskaźniki krzepnięcia oraz fibrynolizy

Zmienione wyniki badań laboratoryjnych zazwyczaj pozostają w granicach wartości prawidłowych. Warto zauważyć, że drospirenon zwiększa aktywność reninową osocza i, dzięki niewielkiemu działaniu antagonistycznemu wobec mineralokortykosteroidów, zwiększa stężenie aldosteronu.¹⁹

Interakcje produktu Yasminelle z alkoholem

Chociaż w dokumentacji charakterystyki produktu leczniczego Yasminelle nie ma bezpośrednich informacji o interakcjach z alkoholem, należy uwzględnić kilka istotnych aspektów tej potencjalnej interakcji:

Alkohol etylowy (etanol) może wpływać na metabolizm hormonów zawartych w preparacie przez oddziaływanie na enzymy wątrobowe. W kontekście złożonych doustnych środków antykoncepcyjnych, należy uwzględnić następujące potencjalne interakcje:

• Alkohol może potencjalnie wpływać na aktywność enzymów wątrobowych metabolizujących hormony zawarte w produkcie Yasminelle
• Regularne spożywanie dużych ilości alkoholu może teoretycznie zmniejszać skuteczność antykoncepcyjną produktu
• Okazjonalne spożycie alkoholu najprawdopodobniej nie ma istotnego wpływu na skuteczność produktu Yasminelle
• Alkohol może nasilać objawy niepożądane ze strony układu pokarmowego (np. nudności)

Z klinicznego punktu widzenia zaleca się pacjentkom umiar w spożywaniu alkoholu podczas stosowania złożonej antykoncepcji hormonalnej, w tym produktu Yasminelle. W przypadku regularnego spożywania alkoholu należy rozważyć dodatkową metodę antykoncepcji.

Tabela interakcji produktu Yasminelle z innymi produktami leczniczymi