reduktaza epoksydu witaminy K
Reduktaza epoksydu witaminy K (VKOR, ang. Vitamin K epoxide reductase) to kluczowy enzym biorący udział w cyklu witaminy K, odpowiedzialny za redukcję 2,3-epoksydu witaminy K do witaminy K w formie chinonowej, a następnie do aktywnej formy hydrochinonowej. Enzym ten jest kodowany przez gen VKORC1 znajdujący się na chromosomie 16.
VKOR odgrywa istotną rolę w procesie krzepnięcia krwi, ponieważ witamina K w formie zredukowanej jest niezbędna do aktywacji czynników krzepnięcia II, VII, IX i X oraz białek C i S. Zaburzenia funkcji tego enzymu mogą prowadzić do nieprawidłowości w procesie krzepnięcia krwi.
Reduktaza epoksydu witaminy K jest głównym punktem uchwytu dla doustnych antykoagulantów z grupy antagonistów witaminy K (np. warfaryny). Leki te hamują działanie enzymu, blokując regenerację aktywnej formy witaminy K, co prowadzi do zmniejszenia syntezy aktywnych czynników krzepnięcia i efektu przeciwzakrzepowego.
Polimorfizmy genu VKORC1 są związane z różnicami w indywidualnej wrażliwości na działanie warfaryny i innych pochodnych kumaryny. Badania farmakogenetyczne pozwalają na identyfikację wariantów tego genu, co może być pomocne w indywidualizacji dawkowania leków przeciwzakrzepowych.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Warfin 3 mg
Warfaryna sodowa, będąca antagonistą witaminy K z grupy leków przeciwzakrzepowych (kod ATC: B01AA03), działa poprzez kompetycyjne hamowanie reduktazy epoksydu witaminy K oraz reduktazy witaminy K, co prowadzi do zahamowania karboksylacji białek koagulacyjnych zależnych od witaminy K, takich jak czynniki VII, IX, X oraz białka C i S. W efekcie w wątrobie powstają częściowo karboksylowane, nieaktywne białka krzepnięcia, co skutkuje działaniem przeciwzakrzepowym. Okres półtrwania czynnika VII wynosi 4-7 godzin, natomiast czynnika II (protrombiny) do 50 godzin, co determinuje opóźnione osiągnięcie pełnego efektu terapeutycznego – około 5 dni od rozpoczęcia terapii. Po odstawieniu warfaryny efekt przeciwzakrzepowy utrzymuje się przez 4-5 dni. Działanie leku może być odwrócone przez podanie witaminy K, jednak większe dawki witaminy K mogą indukować długotrwałą oporność na warfarynę.
antagonista witaminy K, białko C, białko S, cytochrom P450 2C9, czynnik IX, czynnik krzepnięcia, czynnik VII, czynnik X, dysfagia, działanie przeciwzakrzepowe, inhibitor krzepnięcia, karboksylacja białek koagulacyjnych, oporność na warfarynę, pochodna kumaryny, protrombina, reduktaza epoksydu witaminy K, reduktaza witaminy K, terapia warfaryną, układ hemostazy, VKORC1, warfaryna sodowa, zespół protrombiny