zespół Silver-Russela
Zespół Silver-Russela (Silver-Russell syndrome, SRS) to rzadkie zaburzenie genetyczne charakteryzujące się wewnątrzmacicznym zahamowaniem wzrostu (IUGR) oraz niskim wzrostem w okresie postnatalnym, asymetrią ciała, charakterystycznymi rysami twarzy i innymi cechami dysmorficznymi. Etiologia zespołu związana jest głównie z zaburzeniami epigenetycznymi chromosomu 7 i 11, w tym hipometylacją regionu ICR1 na chromosomie 11p15 (około 40-60% przypadków) oraz matczyną disomią jednorodzicielską chromosomu 7 (5-10% przypadków).
Diagnostyka zespołu Silver-Russela opiera się na kryteriach klinicznych (skala NHS) oraz badaniach genetycznych. Charakterystyczne cechy kliniczne obejmują: niską masę urodzeniową, asymetrię twarzy lub kończyn, makrocefalię względną, wydatne czoło, trójkątny kształt twarzy oraz trudności w karmieniu we wczesnym dzieciństwie. Pacjenci często wymagają kompleksowej opieki multidyscyplinarnej, obejmującej endokrynologię, gastroenterologię, genetykę i rehabilitację.
Leczenie zespołu Silver-Russela koncentruje się na poprawie wzrostu (terapia hormonem wzrostu), zapewnieniu odpowiedniego odżywienia i wsparciu rozwoju psychomotorycznego. Hormon wzrostu stosowany we wczesnym dzieciństwie może znacząco poprawić ostateczny wzrost pacjentów. Konieczne jest także monitorowanie asymetrii kończyn, ryzyka wystąpienia przedwczesnego dojrzewania płciowego oraz zaburzeń metabolicznych, które mogą towarzyszyć temu zespołowi. Rokowanie i jakość życia pacjentów z SRS są zróżnicowane i zależą od nasilenia objawów oraz wczesnego wdrożenia kompleksowej opieki.