tarcza zastoinowa
Tarcza zastoinowa (łac. papilloedema) to patologiczny obrzęk tarczy nerwu wzrokowego widoczny w badaniu dna oka, będący objawem zwiększonego ciśnienia śródczaszkowego. Stan ten powstaje na skutek utrudnionego przepływu krwi żylnej z oka, co prowadzi do zastoju w żyłach siatkówki i obrzęku tarczy nerwu wzrokowego.
Najczęstszymi przyczynami tarczy zastoinowej są: guzy wewnątrzczaszkowe, wodogłowie, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, urazy czaszki, krwawienie podpajęczynówkowe oraz idiopatyczne nadciśnienie śródczaszkowe. W obrazie oftalmoskopowym obserwuje się zatarcie granic tarczy, wypełnienie fizjologicznego zagłębienia, poszerzenie i krętość naczyń żylnych oraz możliwe wybroczyny na tarczy i wokół niej.
Tarcza zastoinowa początkowo może przebiegać bezobjawowo. W miarę rozwoju pacjenci mogą zgłaszać zaburzenia widzenia, w tym przemijające zaciemnienia (tzw. blackouts), a w zaawansowanych przypadkach ubytki w polu widzenia i obniżenie ostrości wzroku. Diagnostyka obejmuje badanie oftalmoskopowe, optyczną koherentną tomografię (OCT) oraz badania obrazowe mózgowia (TK, MRI).
Leczenie tarczy zastoinowej skupia się na eliminacji przyczyny podwyższonego ciśnienia śródczaszkowego. Brak odpowiedniego postępowania może prowadzić do nieodwracalnej utraty widzenia wskutek atrofii nerwu wzrokowego. Rokowanie zależy od przyczyny, czasu trwania patologii oraz szybkości wdrożenia właściwego leczenia.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Nadciśnienie śródczaszkowe – Objawy
Nadciśnienie śródczaszkowe charakteryzuje się podwyższonym ciśnieniem wewnątrzczaszkowym, najczęściej spowodowanym nagromadzeniem płynu mózgowo-rdzeniowego. Dominującym objawem są bóle głowy występujące u 90-94% pacjentów, o charakterze tętniącym, nasilające się rano i przy manewrze Valsalvy. Zaburzenia widzenia, w tym przemijające zaciemnienia wzroku (TVO, 68% pacjentów), ubytki pola widzenia, podwójne widzenie (30-38%) oraz obrzęk tarczy nerwu wzrokowego (papilledema) stanowią poważne powikłania, grożące trwałą utratą wzroku. Pulsacyjne szumy uszne występują u 50-60% chorych, często nasilając się w pozycji leżącej. Dodatkowo obserwuje się objawy neurologiczne, takie jak zawroty głowy, parestezje, osłabienie mięśniowe oraz w ciężkich przypadkach zaburzenia świadomości i odruch Cushinga. Zaburzenia poznawcze, w tym problemy z pamięcią i koncentracją, mogą utrzymywać się mimo skutecznego leczenia i remisji bólu głowy.
badanie dna oka, ciśnienie wewnątrzczaszkowe, dysfazja, dysgrafia, fotofobia, idiopatyczne nadciśnienie śródczaszkowe, manewr Valsalvy, mgła mózgowa, nadciśnienie śródczaszkowe, nerw odwodzący, neuralgia, obrzęk tarczy nerwu wzrokowego, odruch Cushinga, parestezja, perymetria, piorunująca postać nadciśnienia śródczaszkowego, płyn mózgowo-rdzeniowy, podwójne widzenie, porażenie nerwu czaszkowego, powiększenie ślepej plamki, pulsacyjny szum uszny, tarcza nerwu wzrokowego, tarcza zastoinowa, utrata pola widzenia, wklinowanie mózgu, wyciek płynu mózgowo-rdzeniowego, zaburzenie koncentracji, zaburzenie mowy, zaburzenie poznawcze, zaburzenie świadomości, zakrzepica zatoki żylnej, zespół pustego siodła - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Famenita
Stosowanie progesteronu w formie kapsułek miękkich Progesterone Effik (100 mg i 200 mg) wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko poważnych powikłań, takich jak zawał mięśnia sercowego, udar mózgu, czy zaburzenia zakrzepowo-zatorowe (zakrzepica żył, zatorowość płucna, zakrzepowe zapalenie żył, zakrzepica siatkówki). Leczenie należy natychmiast przerwać w przypadku wystąpienia niewyjaśnionej utraty widzenia, wytrzeszczu gałek ocznych, diplopii, tarczy zastoinowej, zmian naczyń siatkówki lub migreny o nowym początku bądź nasileniu. Szczególną ostrożność zaleca się u pacjentek powyżej 35. roku życia, palących tytoń oraz z czynnikami ryzyka miażdżycy (hipercholesterolemia, nadciśnienie tętnicze, otyłość, cukrzyca). W przypadku terapii skojarzonej z estrogenami w ramach hormonalnej terapii zastępczej (HTZ) istnieje podwyższone ryzyko zakrzepicy żył głębokich (DVT) oraz zatorowości płucnej (PE), co wymaga dokładnej oceny ryzyka przed rozpoczęciem leczenia.
ciałko żółte, diplopia, hormonalna terapia zastępcza, miażdżyca, migrena, podwójne widzenie, progesteron, rak piersi, tarcza zastoinowa, udar krwotoczny, udar niedokrwienny, utrata widzenia, wytrzeszcz gałek ocznych, zaburzenia mózgowo-naczyniowe, zaburzenia zakrzepowo-zatorowe, zakrzepica siatkówki, zakrzepica żył, zakrzepica żył głębokich, zakrzepowe zapalenie żył, zatorowość płucna, zawał mięśnia sercowego, zmiany naczyń siatkówki, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Działania niepożądane – Napritum 250 mg
Napritum, zawierający naproksen w dawkach 250 mg lub 500 mg, jest niesteroidowym lekiem przeciwzapalnym (NLPZ) o szerokim spektrum działań niepożądanych, które mogą dotyczyć wielu układów i narządów. Najczęstsze i najpoważniejsze działania niepożądane dotyczą przewodu pokarmowego, w tym ryzyka krwawień, perforacji i owrzodzeń, szczególnie u pacjentów geriatrycznych. Ponadto naproksen może powodować zaburzenia hematologiczne (np. trombocytopenię, agranulocytozę), reakcje anafilaktyczne, zaburzenia psychiczne (depresja, omamy), neurologiczne (bóle głowy, aseptyczne zapalenie opon mózgowych), okulistyczne (zapalenie nerwu wzrokowego) oraz kardiologiczne (kołatanie serca, nadciśnienie, niewydolność serca). Występują także działania niepożądane ze strony układu oddechowego, nerek, skóry i układu mięśniowo-szkieletowego, a także zaburzenia płodności u kobiet.
agranulocytoza, agregacja płytek krwi, aseptyczne zapalenie opon mózgowych, białkomocz, choroba Crohna, czas krwawienia, depresja, dezorientacja, eozynofilia, eozynofilowe zapalenie płuc, granulocytopenia, hiperkaliemia, incydent zakrzepowo-zatorowy, kłębuszkowe zapalenie nerek, kołatanie serca, krwawienie z przewodu pokarmowego, krwiomocz, leukopenia, liszaj płaski, martwica brodawek nerkowych, martwica naskórka, melena, naproksen, neutropenia, niedokrwistość aplastyczna, niedokrwistość hemolityczna, niedrożność przewodu pokarmowego, niesteroidowe leki przeciwzapalne, niewydolność nerek, niewydolność serca, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk płuc, owrzodzenie, parestezja, pęcherzowe oddzielanie się naskórka, perforacja przewodu pokarmowego, porfiria skórna późna, pozagałkowe zapalenie nerwu wzrokowego, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, rumień guzowaty, rumień wielopostaciowy, smoliste stolce, śródmiąższowe zapalenie nerek, szumy uszne, tarcza zastoinowa, toczeń rumieniowaty układowy, trombocytopenia, wewnątrzgałkowe zapalenie nerwu wzrokowego, wrzód trawienny, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, wybroczyny, zaburzenia funkcji poznawczych, zaburzenia płodności, zapalenie błony śluzowej jamy ustnej, zapalenie błony śluzowej żołądka, zapalenie jelita grubego, zapalenie naczyń, zapalenie przełyku, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zawroty głowy pochodzenia błędnikowego, zespół nerczycowy, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka - Leksykon substancji czynnych
Tretynoina – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Tretynoina, jako retinoid stosowany miejscowo, wymaga ścisłego przestrzegania zasad aplikacji, aby uniknąć działań niepożądanych. Preparaty nie powinny być stosowane doustnie, donosowo, dopochwowo ani w okolicach oczu i błon śluzowych, a kontakt z uszkodzoną skórą jest przeciwwskazany. Pacjenci wykazują zwiększoną wrażliwość na promieniowanie UV, co wymaga stosowania filtrów przeciwsłonecznych o SPF ≥ 30, ograniczenia ekspozycji na słońce oraz unikania lamp opalających. W początkowym okresie terapii możliwe jest zaostrzenie zmian trądzikowych i podrażnienie skóry, które zwykle ustępują, jednak w przypadku silnych objawów należy rozważyć zmniejszenie częstotliwości aplikacji lub przerwanie leczenia. Preparaty z tretynoiną nie powinny być stosowane jednocześnie z innymi miejscowymi środkami keratolitycznymi (np. kwas salicylowy, nadtlenek benzoilu) ze względu na ryzyko interakcji i nasilenia podrażnień.
acetazolamid, analgetyk, antracyklina, arytmia, atopia, błona śluzowa, butylohydroksytoluen, depresja, działanie keratolityczne, działanie niepożądane, działanie teratogenne, filtr przeciwsłoneczny, guz rzekomy mózgu, hepatotoksyczność, hiperleukocytoza, hydroksymocznik, kontaktowe zapalenie skóry, kortykosteroid, kwas salicylowy, metylu parahydroksybenzoesan, naciek w płucach, nadciśnienie śródczaszkowe, nadtlenek benzoilu, niedociśnienie, niewydolność wielonarządowa, obrzęk mózgu, odczyn zapalny, ostra białaczka promielocytowa, ostra niewydolność oddechowa, podwójne widzenie, preparat siarkowy, promieniowanie RTG, promieniowanie ultrafioletowe, promieniowanie UV, propylu parahydroksybenzoesan, retinoid, rezorcynol, sorbitol, tarcza zastoinowa, tetracyklina, trójtlenek arsenu, utrata przytomności, wydłużenie odstępu QTc, wysięk w jamie opłucnej, zaburzenie psychiczne, zespół różnicowania, zmiana trądzikowa - Leksykon chorób i schorzeń
Rzekomy guz mózgu (idiopatyczne nadciśnienie śródczaszkowe) – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
Idiopatyczne nadciśnienie śródczaszkowe (IIH), znane również jako rzekomy guz mózgu, charakteryzuje się podwyższonym ciśnieniem śródczaszkowym (ICP > 250 mm H₂O) bez obecności guza, wodogłowia czy obrzęku mózgu. Schorzenie dotyka głównie kobiety w wieku rozrodczym z nadwagą (około 95% przypadków), manifestując się bólami głowy, zaburzeniami widzenia (w tym tarczą zastoinową), szumami usznymi oraz nudnościami. Diagnostyka opiera się na kryteriach Dandy’ego, uwzględniających objawy podwyższonego ICP, prawidłowe badania neuroobrazowe (z wyjątkiem pustego siodła w MRI T1), brak ogniskowych deficytów neurologicznych oraz prawidłowy skład płynu mózgowo-rdzeniowego. Kluczowe jest monitorowanie funkcji wzrokowej, gdyż 5-15% pacjentów jest zagrożonych trwałą utratą wzroku, szczególnie przy ciężkiej tarczy zastoinowej (stopień 3-5 w skali Friséna) oraz u mężczyzn z niską wyjściową ostrością wzroku i częstymi epizodami przemijających zaciemnień.
acetazolamid, ciśnienie śródczaszkowe, dieta niskosodowa, fenestracja osłonki nerwu wzrokowego, funkcja wzrokowa, idiopatyczne nadciśnienie śródczaszkowe, inhibitor anhydrazy węglanowej, kryteria Dandy’ego, nakłucie lędźwiowe, neurochirurg, obrzęk mózgu, obrzęk tarczy nerwu wzrokowego, optyczna koherentna tomografia, płyn mózgowo-rdzeniowy, podwójne widzenie, pole widzenia, pulsujący szum uszny, rzekomy guz mózgu, stentowanie zatoki żylnej, szumy uszne, tarcza zastoinowa, topiramat, wodogłowie, zaburzenia widzenia, zanik nerwu wzrokowego, zastawka komorowo-otrzewnowa, zastawka lędźwiowo-otrzewnowa, zwężenie zatoki żylnej - Leksykon leków
Działania niepożądane – Imatenil 400 mg
Imatynib, inhibitor kinazy tyrozynowej BCR-ABL, stosowany w leczeniu przewlekłej białaczki szpikowej (CML) oraz nowotworów podścieliskowych przewodu pokarmowego (GIST), wiąże się z szerokim spektrum działań niepożądanych. W badaniach klinicznych przerwanie terapii z powodu działań niepożądanych odnotowano u 4-5% pacjentów. Najczęstsze działania niepożądane (≥10%) obejmują nudności, wymioty, biegunkę, bóle brzucha, zmęczenie, bóle i kurcze mięśni oraz wysypkę. Charakterystyczne są także powierzchowne obrzęki, głównie wokół oczu i kończyn dolnych, które rzadko są ciężkie i ustępują po zastosowaniu diuretyków lub zmniejszeniu dawki. U pacjentów z CML obserwowano częstsze mielosupresje, a u chorych z GIST – ciężkie krwawienia (5% przypadków), w tym z przewodu pokarmowego i wewnątrz guza, które mogą prowadzić do zgonu. W terapii skojarzonej z chemioterapią u pacjentów z Ph+ ALL odnotowano przemijające uszkodzenie wątroby manifestujące się wzrostem aminotransferaz i hiperbilirubinemią.
dysfagia, eozynofilia, ginekomastia, hiperbilirubinemia, hiperglikemia, hiperkalcemia, hiperkaliemia, hipofosfatemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, hiponatremia, inhibitor kinazy tyrozynowej, jaskra, krwotok mózgowy, krwotok płucny, leukoklastyczne zapalenie naczyń, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, martwica wątroby, mielosupresja, migotanie przedsionków, mikroangiopatia zakrzepowa, nadciśnienie płucne, neuropatia obwodowa, neutropenia, niedokrwistość, niedokrwistość hemolityczna, nowotwór podścieliskowy przewodu pokarmowego, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk plamki, ostra białaczka limfoblastyczna, ostra niewydolność nerek, pancytopenia, przełom blastyczny, przewlekła białaczka szpikowa, rabdomioliza, refluks żołądkowo-przełykowy, rumień wielopostaciowy, śródmiąższowa choroba płuc, tamponada serca, tarcza zastoinowa, trombocytopenia, wodobrzusze, wstrząs anafilaktyczny, wysięk opłucnowy, wysięk osierdziowy, zaćma, zapalenie nerwu wzrokowego, zapalenie trzustki, zastoinowa niewydolność serca, zawał mięśnia sercowego, zespół Raynauda, zespół Stevensa-Johnsona, zwłóknienie płuc - Leksykon substancji czynnych
Worykonazol – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Worykonazol wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z nadwrażliwością na azole oraz u osób z czynnikami ryzyka wydłużenia odstępu QTc, takimi jak wrodzone lub nabyte wydłużenie QTc, kardiomiopatia z niewydolnością serca, bradykardia zatokowa czy objawowe arytmie. Przed i w trakcie terapii konieczne jest monitorowanie elektrolitów (K⁺, Mg²⁺, Ca²⁺) oraz czynności wątroby (AspAT, AlAT) – badania wątrobowe należy wykonywać co najmniej raz w tygodniu przez pierwszy miesiąc, a następnie raz w miesiącu, jeśli wyniki są stabilne. Worykonazol może powodować ciężkie reakcje wątrobowe, w tym zapalenie wątroby i niewydolność wątroby, a także reakcje fototoksyczne i ryzyko rozwoju raka kolczystokomórkowego skóry, co wymaga stosowania środków ochrony przeciwsłonecznej i regularnej kontroli dermatologicznej. U pacjentów z ciężkimi reakcjami skórnymi (ZSJ, TEN, DRESS) lub znacznym pogorszeniem czynności wątroby należy rozważyć przerwanie leczenia.
alfentanyl, arytmia objawowa, bradykardia zatokowa, cholestaza, choroba Bowena, efawirenz, ewerolimus, fenytoina, flukonazol, fotostarzenie skóry, glasdegib, hepatotoksyczność, hipokalcemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, hydroksypropylobetadeks, inhibitor kinazy tyrozynowej, kardiomiopatia, nadwrażliwość na azole, nadwrażliwość na worykonazol, niedoczynność nadnerczy, oksykodon, ostre zapalenie trzustki, osutka polekowa z eozynofilią, piegi, piorunująca niewydolność wątroby, plamy soczewicowate, przeszczepienie macierzystych komórek krwiotwórczych, pseudoporfiria, rak kolczystokomórkowy skóry, reakcja fototoksyczna, rogowacenie słoneczne, ryfabutyna, rytonawir, tarcza zastoinowa, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, torsades de pointes, transaminazy wątrobowe, wydłużenie odstępu QTc, zaburzenie wchłaniania, zapalenie naczyniówki, zapalenie nerwu wzrokowego, zapalenie okostnej, zapalenie wątroby, zespół Cushinga, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Voriconazol Polpharma
Voriconazol Polpharma wymaga szczególnej ostrożności podczas stosowania, zwłaszcza u pacjentów z nadwrażliwością na azole oraz z ryzykiem wydłużenia odstępu QTc, co może prowadzić do torsades de pointes. Ryzyko to jest zwiększone u osób z kardiomiopatią, hipokaliemią, bradykardią, arytmiami oraz przy jednoczesnym stosowaniu leków wydłużających QTc. Monitorowanie elektrolitów i czynności wątroby (AspAT, AlAT) jest niezbędne, szczególnie w pierwszym miesiącu terapii, z częstotliwością co najmniej raz w tygodniu, a następnie co miesiąc, jeśli wyniki są stabilne. W przypadku istotnego wzrostu enzymów wątrobowych należy rozważyć przerwanie leczenia. Długotrwała terapia powyżej 180 dni wymaga oceny stosunku korzyści do ryzyka, ze względu na ryzyko raka kolczystokomórkowego skóry oraz innych powikłań, takich jak fototoksyczność, ciężkie reakcje skórne (ZSJ, TEN, DRESS) oraz odwracalna niedoczynność nadnerczy, szczególnie przy jednoczesnym stosowaniu kortykosteroidów.
brak laktazy, cholestaza, choroba Bowena, dziedziczna nietolerancja galaktozy, fotostarzenie skóry, hamowanie steroidogenezy, hipokaliemia, kardiomiopatia, monitorowanie czynności wątroby, nadwrażliwość na azole, niedoczynność nadnerczy, nowotwór układu krwiotwórczego, ostre zaburzenie czynności nerek, ostre zapalenie trzustki, piorunująca niewydolność wątroby, plama soczewicowata, przeszczepienie macierzystych komórek krwiotwórczych, rak kolczystokomórkowy skóry, reakcja fototoksyczna, reakcja polekowa z eozynofilią, tarcza zastoinowa, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, torsades de pointes, wydłużenie odstępu QTc, zaburzenie wchłaniania, zapalenie naczyniówki, zapalenie nerwu wzrokowego, zapalenie okostnej, zapalenie wątroby, zespół Cushinga, zespół Stevensa-Johnsona, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Voriconazole Sandoz
Voriconazole Sandoz wymaga szczególnej ostrożności podczas stosowania, zwłaszcza u pacjentów z nadwrażliwością na azole oraz u osób z czynnikami ryzyka wydłużenia odstępu QTc, takimi jak wcześniejsza chemioterapia kardiotoksyczna, kardiomiopatia, hipokaliemia czy jednoczesne stosowanie leków wydłużających QTc. Terapia dożylna nie powinna przekraczać 6 miesięcy ze względu na ryzyko działań niepożądanych, w tym ciężkich reakcji wątrobowych (zapalenie wątroby, cholestaza, niewydolność wątroby) oraz reakcji fototoksycznych i ryzyka raka kolczystokomórkowego skóry. Monitorowanie czynności wątroby (AspAT, AlAT) jest konieczne co najmniej raz w tygodniu w pierwszym miesiącu, a następnie co miesiąc, a także kontrola elektrolitów (K+, Mg2+, Ca2+) przed i w trakcie leczenia. U dzieci powyżej 2 lat biodostępność doustna może być ograniczona, co wskazuje na konieczność podawania dożylnego w przypadku zaburzeń wchłaniania lub niskiej masy ciała.
aktywność amylazy, arytmia objawowa, bradykardia zatokowa, cholestaza, choroba Bowena, enzym wątrobowy, enzymy wątrobowe, fosfataza zasadowa, fotostarzenie skóry, hipokalcemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, kardiomiopatia, lipaza w surowicy, monitorowanie oddychania, niedoczynność nadnerczy, niewyraźne widzenie, nowotwór układu krwiotwórczego, ostra niewydolność nerek, ostre zapalenie trzustki, osutka polekowa z eozynofilią i objawami układowymi, piorunująca niewydolność wątroby, plama soczewicowata, pseudoporfiria, rak kolczystokomórkowy skóry, reakcja fototoksyczna, rogowacenie słoneczne, stężenie kreatyniny, tarcza zastoinowa, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, torsade de pointes, wydłużenie odstępu QTc, zaburzenie elektrolitowe, zaburzenie wchłaniania, zapalenie błony naczyniowej, zapalenie nerwu wzrokowego, zapalenie okostnej, zapalenie wątroby, zespół Cushinga, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Vesanoid
Tretynoina (Vesanoid) jest stosowana w leczeniu ostrej białaczki promielocytowej (APL) i wymaga ścisłego nadzoru specjalisty hematologa lub onkologa ze względu na ryzyko poważnych działań niepożądanych. Podczas terapii konieczne jest monitorowanie profilu hematologicznego, parametrów układu krzepnięcia, funkcji wątroby, stężenia cholesterolu, trójglicerydów oraz wapnia w surowicy. Wskazane jest utrzymanie stężenia płytek krwi powyżej 30-50 x 10^9/L oraz fibrynogenu powyżej 100-150 mg/dL, z codziennym oznaczaniem tych parametrów w fazie indukcyjnej. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko zespołu różnicowania (differentiation syndrome, DS), występującego u około 26% pacjentów, objawiającego się gorączką, dusznością, niewydolnością oddechową, niedociśnieniem i obrzękami, wymagającego natychmiastowego leczenia deksametazonem 10 mg i ewentualnego przerwania terapii. Hiperleukocytoza (WBC ≥ 5 x 10^9/L) zwiększa ryzyko DS i wymaga zastosowania chemioterapii antracyklinowej lub hydroksymocznika w leczeniu skojarzonym z trójtlenkiem arsenu.
acetazolamid, aminotransferaza, antykoncepcja, aprotynina, działanie teratogenne, fibrynogen, guz rzekomy mózgu, hepatotoksyczność, hiperleukocytoza, kortykosteroid, kwas aminokapronowy, kwas traneksamowy, lek przeciwfibrynolityczny, nadciśnienie śródczaszkowe, neutrofilowe zapalenie skóry, ostra białaczka promielocytowa, retynoid, sorbitol, tarcza zastoinowa, torsade de pointes, transfuzja płytek krwi, tretynoina, trójtlenek arsenu, wydłużenie odstępu QTc, zaburzenia krzepnięcia, zespół różnicowania, zespół Sweeta - Leksykon leków
Działania niepożądane – Voriconazol Polpharma 200 mg
Profil bezpieczeństwa worykonazolu opiera się na danych z ponad 2000 pacjentów dorosłych, w tym 1603 leczonych oraz 270 w profilaktyce, obejmujących pacjentów z nowotworami hematologicznymi, zakażeniami HIV, kandydemią i aspergilozą. Najczęstsze działania niepożądane to zaburzenia widzenia (bardzo często), gorączka, wysypka, nudności, wymioty, biegunka, ból głowy, obrzęki obwodowe oraz nieprawidłowe wyniki testów czynności wątroby (bardzo często). Zaburzenia widzenia obejmują m.in. nieostre widzenie, chromatopsję i światłowstręt, zwykle przemijające i odwracalne w ciągu 60 minut. Worykonazol może powodować także ciężkie reakcje skórne, takie jak zespół Stevensa-Johnsona (niezbyt często) i toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka (rzadko). W badaniach klinicznych u 18% dorosłych i 25,8% dzieci zaobserwowano wzrost aminotransferaz >3x górnej granicy normy, co może wymagać modyfikacji dawki lub odstawienia leku.
agranulocytoza, arytmia nadkomorowa, aspergiloza, blok odnogi pęczka Hisa, bradykardia, choroba Bowena, chromatopsja, encefalopatia, eozynofilia, hipoglikemia, hipokaliemia, hiponatremia, kandydemia, kandydoza przełyku, krwotok do siatkówki, leukopenia, limfadenopatia, łuszczyca, małopłytkowość, martwica cewek nerkowych, migotanie komór, nadczynność tarczycy, neuropatia obwodowa, niedoczynność nadnerczy, niedoczynność tarczycy, niedokrwistość, nieostre widzenie, nieprawidłowe wyniki testów wątrobowych, niewydolność szpiku kostnego, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk obwodowy, oporne zakażenia grzybicze, ostra niewydolność nerek, pancytopenia, rak kolczystokomórkowy skóry, reakcja rzekomoanafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, światłowstręt, tachykardia, tachykardia komorowa, tarcza zastoinowa, toczeń rumieniowaty skórny, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, torsades de pointes, worykonazol, wydłużenie odstępu QTc, wysypka plamisto-grudkowa, zaburzenia pozapiramidowe, zaburzenia widzenia, zapalenie okrężnicy rzekomobłoniaste, zapalenie skóry fototoksyczne, zapalenie trzustki, zapalenie twardówki, zapalenie wątroby, zapalenie zatok, zespół DRESS, zespół ostrej niewydolności oddechowej, zespół Stevensa-Johnsona, zespół zaburzeń oddechowych, złuszczające zapalenie skóry - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Famenita
Progesteron w postaci preparatu Progesterone Effik (kapsułki miękkie 100 mg i 200 mg) jest stosowany w terapii ginekologicznej, jednak wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko powikłań sercowo-naczyniowych i zakrzepowo-zatorowych, takich jak zawał mięśnia sercowego, udar, zakrzepica żył i zatorowość płucna. Leczenie należy natychmiast przerwać w przypadku wystąpienia objawów takich jak nagła utrata widzenia, podwójne widzenie, wytrzeszcz czy zmiany w naczyniach siatkówki. Szczególną uwagę należy zwrócić u pacjentek powyżej 35 roku życia, palących oraz z czynnikami ryzyka miażdżycy (hipercholesterolemia, nadciśnienie, otyłość). Progesteron może być stosowany w połączeniu z estrogenami w hormonalnej terapii zastępczej (HTZ), jednak należy uwzględnić zwiększone ryzyko zakrzepicy żył głębokich i zatorowości płucnej oraz potencjalne, choć niejednoznaczne, ryzyko raka piersi.
astma oskrzelowa, badanie fizykalne, badanie przesiewowe raka szyjki macicy, biodostępność, choroba zakrzepowo-zatorowa, ciałko żółte, cukrzyca, cytologia, estrogenowa terapia zastępcza, hipercholesterolemia, hormonalna terapia zastępcza, mammografia, miażdżyca, migrena, nadciśnienie tętnicze, nieprawidłowość genetyczna, otyłość, padaczka, podwójne widzenie, powikłania sercowo-naczyniowe, progesteron, przemijający atak niedokrwienny, rak piersi, samobadanie piersi, samoistne poronienie, tarcza zastoinowa, udar mózgu, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie mózgowo-naczyniowe, zaburzenie widzenia, zaburzenie zakrzepowo-zatorowe, zakrzepica siatkówki, zakrzepica żył głębokich, zakrzepowe zapalenie żył, zatorowość płucna, zatrzymanie płynów, zawał mięśnia sercowego, zmiany naczyń siatkówki, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Działania niepożądane – Imatinib Fresenius Kabi 400 mg
Imatynib, stosowany głównie w leczeniu przewlekłej białaczki szpikowej (CML) oraz nowotworów podścieliskowych przewodu pokarmowego (GIST), wiąże się z szerokim spektrum działań niepożądanych o różnej częstości i nasileniu. W badaniach klinicznych odsetek przerwania terapii z powodu działań niepożądanych wynosił od 2,4% u pacjentów z nowo rozpoznaną CML do 5% w fazie przełomu blastycznego oraz 4% u chorych na GIST. Najczęściej obserwowane działania niepożądane (≥10%) to nudności, wymioty, biegunka, ból brzucha, zmęczenie, bóle mięśni, kurcze mięśni oraz wysypka. Charakterystyczne dla CML jest częstsze występowanie mielosupresji, natomiast u pacjentów z GIST obserwowano ciężkie krwawienia (stopień 3 lub 4 wg CTC) w 5% przypadków, w tym krwawienia z przewodu pokarmowego i wewnątrz guza, które mogą być zagrażające życiu. Obrzęki powierzchowne, zatrzymanie płynów (wysięk opłucnowy, wodobrzusze, obrzęk płuc) oraz poważne powikłania kardiologiczne i nerkowe również stanowią istotne zagrożenia, zwłaszcza u pacjentów w zaawansowanym stadium choroby.
choroba śródmiąższowa płuc, ciężka neutropenia, hepatotoksyczność, hiperbilirubinemia, jaskra, krwawienie, krwotok płucny, martwica wątroby, mielosupresja, mikroangiopatia zakrzepowa, nadciśnienie płucne, neutropenia, neutropenia z gorączką, niedokrwistość, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, nowotwór podścieliskowy przewodu pokarmowego, obrzęk mózgu, ostra niewydolność oddechowa, pancytopenia, podwyższona aktywność aminotransferaz, przełom blastyczny, przewlekła białaczka szpikowa, rabdomioliza, refluks żołądkowo-przełykowy, rumień wielopostaciowy, tarcza zastoinowa, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, trombocytopenia, trombocytoza, trudność w połykaniu, wstrząs anafilaktyczny, wysięk opłucnowy, zahamowanie czynności szpiku kostnego, zapalenie trzustki, zastoinowa niewydolność serca, zatrzymanie płynów, zespół ręka-stopa, zespół rozpadu guza, zespół Stevensa-Johnsona, zespół Sweeta - Leksykon leków
Działania niepożądane – Curacne 10 mg 10 mg
Izotretynoina, substancja czynna preparatu Curacne 10 mg, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które są w większości zależne od dawki i najczęściej ustępują po modyfikacji dawkowania lub zakończeniu terapii. Najczęściej obserwowane działania niepożądane dotyczą skóry i błon śluzowych, manifestując się jako zapalenie czerwieni wargowej, suchość skóry i błon śluzowych nosa oraz oczu, co jest charakterystyczne dla profilu bezpieczeństwa leku. Częstość występowania działań niepożądanych klasyfikowana jest według MedDRA, z kategoriami od bardzo często (≥1/10) do bardzo rzadko (<1/10000). Do poważnych, choć bardzo rzadkich powikłań należą rumień wielopostaciowy, zespół Stevensa-Johnsona oraz martwica toksyczno-rozpływna naskórka. Ponadto, bardzo często występują bóle stawów, mięśni i pleców, szczególnie u pacjentów w wieku dojrzewania, oraz wzrost aktywności aminotransferaz, co wymaga regularnego monitorowania funkcji wątroby. W badaniach laboratoryjnych często obserwuje się niedokrwistość, przyspieszone OB, małopłytkowość, neutropenię oraz istotne zmiany lipidowe, takie jak zwiększenie stężenia trójglicerydów i cholesterolu oraz zmniejszenie HDL.
alergiczne zapalenie naczyń, dystrofia paznokci, ginekomastia, hiperurykemia, hiperwitaminoza A, izotretynoina, limfadenopatia, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, nadciśnienie wewnątrzczaszkowe, neutropenia, rumień wielopostaciowy, skurcz oskrzeli, suchość skóry, światłowstręt, tarcza zastoinowa, trądzik piorunujący, zapalenie czerwieni wargowej, zapalenie kłębuszkowe nerek, zapalenie okrężnicy, zapalenie rogówki, zapalenie spojówek, zapalenie stawów krzyżowo-biodrowych, zapalenie trzustki, zapalenie warg, zespół Stevensa-Johnsona, ziarniniak Wegenera - Leksykon chorób i schorzeń
Nadciśnienie śródczaszkowe – Diagnostyka i diagnoza
Idiopatyczne nadciśnienie śródczaszkowe (IIH) to stan charakteryzujący się podwyższonym ciśnieniem płynu mózgowo-rdzeniowego (>25 cm H₂O u dorosłych, >28 cm H₂O u dzieci) bez widocznej przyczyny strukturalnej w badaniach neuroobrazowych (MRI z kontrastem i MRV). Diagnostyka opiera się na zmodyfikowanych kryteriach Dandy’ego, obejmujących obecność objawów podwyższonego ciśnienia śródczaszkowego, brak ogniskowych objawów neurologicznych (poza porażeniem nerwu VI), prawidłowy obraz mózgu, prawidłowy skład płynu mózgowo-rdzeniowego oraz wykluczenie innych przyczyn. Kluczowe badania to dokładne badanie okulistyczne (ocena tarczy nerwu wzrokowego, pole widzenia, OCT), nakłucie lędźwiowe z pomiarem ciśnienia otwarcia oraz badania neuroobrazowe. Objawy kliniczne obejmują bóle głowy (93% pacjentów), zaburzenia widzenia, pulsujący szum uszny oraz obrzęk tarczy nerwu wzrokowego, który jest obecny u większości chorych i stanowi istotny marker diagnostyczny. W diagnostyce różnicowej należy wykluczyć guzy mózgu, wodogłowie, zakrzepicę zatok żylnych oraz inne stany wtórne.
badanie neuroobrazowe, ciśnienie otwarcia płynu mózgowo-rdzeniowego, ciśnienie śródczaszkowe, idiopatyczne nadciśnienie śródczaszkowe, IIH bez tarczy zastoinowej, kryteria Dandy’ego, nakłucie lędźwiowe, nieodwracalna utrata wzroku, obrzęk tarczy nerwu wzrokowego, optyczna koherentna tomografia, płyn mózgowo-rdzeniowy, podwójne widzenie, podwyższone ciśnienie wewnątrzczaszkowe, porażenie nerwu VI, pulsujący szum uszny, puste siodło tureckie, rezonans magnetyczny, tarcza zastoinowa, tomografia komputerowa, ubytek w polu widzenia, wenografia rezonansu magnetycznego, zakrzepica zatok żylnych, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych - Leksykon leków
Działania niepożądane – Imatinib Altan 400 mg
Imatynib (Imatinib Altan) wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które należy interpretować w kontekście choroby nowotworowej. U pacjentów z Ph+ ALL stosujących imatynib w skojarzeniu z chemioterapią odnotowano przemijające hepatotoksyczne objawy, takie jak podwyższone aminotransferazy i hiperbilirubinemia. Profil bezpieczeństwa u dzieci jest zbliżony do dorosłych, choć dane pediatryczne są ograniczone. Istotną grupę stanowią działania związane z zatrzymaniem płynów, w tym wysięk opłucnowy, wodobrzusze, obrzęk płuc i gwałtowne zwiększenie masy ciała, które zwykle ustępują po odstawieniu leku i zastosowaniu diuretyków, jednak mogą prowadzić do poważnych powikłań, w tym zgonów w przebiegu przełomu blastycznego. Częstość działań niepożądanych klasyfikowana jest od bardzo często (≥1/10) do bardzo rzadko (<1/10 000), obejmując m.in. neutropenię, trombocytopenię, niedokrwistość, bóle głowy, nudności, biegunki, wysypki skórne, zatrzymanie płynów oraz wzrost masy ciała.
białaczka limfoblastyczna z chromosomem Philadelphia, choroba śródmiąższowa płuc, dysfagia, hepatotoksyczność, hiperbilirubinemia, hiperurykemia, imatynib, inhibitor kinazy tyrozynowej BCR-ABL, jaskra, krwotok mózgowy, leukoklastyczne zapalenie naczyń, martwica jałowa, martwica wątroby, mikroangiopatia zakrzepowa, nadciśnienie płucne, neuropatia obwodowa, neutropenia, niedokrwistość, niedokrwistość hemolityczna, obrzęk mózgu, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk plamki, obrzęk płuc, ostra uogólniona osutka krostkowa, pancytopenia, perforacja przewodu pokarmowego, piorunujące zapalenie wątroby, rabdomioliza, tamponada serca, tarcza zastoinowa, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, trombocytopenia, wirusowe zapalenie wątroby typu B, wodobrzusze, wstrząs anafilaktyczny, wysięk opłucnowy, zahamowanie czynności szpiku kostnego, zapalenie nerwu wzrokowego, zapalenie osierdzia, zastoinowa niewydolność serca, zespół DRESS, zespół Raynauda, zespół ręka-stopa, zespół rozpadu guza, zespół Stevensa-Johnsona, zespół Sweeta, zwłóknienie płuc - Leksykon chorób i schorzeń
Rak gruczołu naczyniówkowego – Objawy
Rak splotu naczyniówkowego (CPC) to agresywny, złośliwy nowotwór mózgu wywodzący się z komórek splotu naczyniówkowego, najczęściej diagnozowany u niemowląt i małych dzieci, choć może występować także u dorosłych. Charakteryzuje się szybkim wzrostem, inwazją okolicznych tkanek oraz zdolnością do rozsiewu w obrębie ośrodkowego układu nerwowego, co w momencie rozpoznania dotyczy nawet do 20% przypadków. Klinicznie manifestuje się objawami podwyższonego ciśnienia śródczaszkowego, takimi jak bóle głowy (zwłaszcza poranne), nudności, wymioty, zaburzenia widzenia, a u niemowląt makrocefalią i napięciem ciemiączek. Występują także deficyty neurologiczne zależne od lokalizacji guza, w tym niedowłady, zaburzenia czucia i koordynacji. Histologicznie CPC cechuje się licznymi mitozami, pleomorfizmem jądrowym oraz ogniskami martwicy, a w niektórych przypadkach obserwowano transformację złośliwą z brodawczaków splotu naczyniówkowego.
ataksja, badanie genetyczne, brodawczak splotu naczyniówkowego, ciśnienie śródczaszkowe, deficyt neurologiczny, deficyt ogniskowy, diplopia, dysfagia, makrocefalia, mutacja TP53, napad padaczkowy, nasilenie objawów, niedowład kończyn, objaw zachodzącego słońca, ośrodkowy układ nerwowy, pleomorfizm jądrowy, płyn mózgowo-rdzeniowy, porażenie nerwów czaszkowych, problem z karmieniem, radioterapia mózgu, rak splotu naczyniówkowego, rehabilitacja neurologiczna, resekcja totalna, rozsiew podpajęczynówkowy, tarcza zastoinowa, układ podwzgórzowo-przysadkowy, zespół Li-Fraumeni - Leksykon chorób i schorzeń
Zespół potłuczonego niemowlęcia – Objawy
Zespół potłuczonego niemowlęcia (ZPN), zwany także abusive head trauma (AHT), to poważny uraz głowy u dzieci do 5 roku życia, najczęściej poniżej 2 lat, spowodowany gwałtownym potrząsaniem. Mechanizm urazu polega na niekontrolowanym ruchu głowy, prowadzącym do stłuczenia mózgu, obrzęku, krwawień podtwardówkowych oraz wylewów do siatkówki, co skutkuje wzrostem ciśnienia wewnątrzczaszkowego i uszkodzeniem tkanki nerwowej. Kluczową triadę diagnostyczną stanowią: krwiak podtwardówkowy, wylewy do siatkówki (obecne w 60-85% przypadków) oraz obrzęk mózgu. Objawy neurologiczne obejmują zmieniony poziom świadomości, drgawki, nieprawidłowe napięcie mięśniowe, a także zaburzenia układu oddechowego i krążenia, takie jak bradykardia czy bezdech. Występują również problemy z karmieniem, wymioty i zmiany w zachowaniu dziecka. W ciężkich przypadkach może dojść do śpiączki, zatrzymania krążenia i śmierci.
abusive head trauma, bezdech, bradykardia, ciśnienie wewnątrzczaszkowe, drgawki, krwawienie podpajęczynówkowe, krwawienie podtwardówkowe, krwawienie wewnątrzczaszkowe, krwawienie wewnątrzmózgowe, krwiak podtwardówkowy, letarg, nieprawidłowe napięcie mięśniowe, nierówne źrenice, niewystarczający przyrost masy ciała, obrzęk mózgu, obrzęk tarczy nerwu wzrokowego, odwarstwienie siatkówki, padaczka, porażenie mózgowe, śpiączka, stłuczenie mózgu, tarcza zastoinowa, triada objawów, uszkodzenie tkanki mózgowej, uwypuklenie ciemiączka, wgłobienie mózgu, zatrzymanie krążenia, zespół dziecka potrząsanego, zespół potłuczonego niemowlęcia, złamanie czaszki, złamanie żeber, zmieniony poziom świadomości - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Voriconazol Adamed
Voriconazol Adamed wymaga szczególnej ostrożności w terapii, zwłaszcza u pacjentów z nadwrażliwością na azole oraz przy leczeniu dożylnym nieprzekraczającym 6 miesięcy. Lek może wydłużać odstęp QTc, co zwiększa ryzyko torsades de pointes u pacjentów z czynnikami ryzyka, takimi jak wcześniejsza chemioterapia kardiotoksyczna, kardiomiopatia, hipokaliemia czy stosowanie innych leków wydłużających QTc. Monitorowanie elektrolitów (K⁺, Mg²⁺, Ca²⁺) jest obligatoryjne przed i w trakcie terapii. W trakcie podawania dożylnego mogą wystąpić reakcje niepożądane, takie jak uderzenia gorąca i nudności. Istotne jest także monitorowanie funkcji wątroby (AspAT, AlAT) co najmniej raz w tygodniu przez pierwszy miesiąc, a następnie comiesięcznie, zwłaszcza u pacjentów z chorobami podstawowymi, ze względu na ryzyko ciężkich reakcji wątrobowych, w tym zapalenia i niewydolności wątroby. U dzieci i młodzieży częściej obserwuje się wzrost aktywności enzymów wątrobowych oraz reakcje fototoksyczne, co wymaga rygorystycznej ochrony przed promieniowaniem UV i regularnej kontroli dermatologicznej.
aminotransferaza, amylaza, bradykardia zatokowa, cholestaza, choroba Bowena, fotostarzenie skóry, hamowanie steroidogenezy, hipokalcemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, kardiomiopatia, lek przeciwgrzybiczny, lipaza, morfologia krwi, niedoczynność nadnerczy, nowotwór układu krwiotwórczego, odstęp QTc, ostre zapalenie trzustki, osutka polekowa z eozynofilią, piorunująca niewydolność wątroby, przeszczepienie komórek krwiotwórczych, pseudoporfiria, rak kolczystokomórkowy skóry, reakcja fototoksyczna, rogowacenie słoneczne, tarcza zastoinowa, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, torsades de pointes, zaburzenie wchłaniania, zapalenie naczyniówki, zapalenie nerwu wzrokowego, zapalenie okostnej, zapalenie wątroby, zespół Cushinga, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Działania niepożądane – Cyclaid 100 mg
Cyklosporyna, substancja czynna leku Cyclaid, jest silnym lekiem immunosupresyjnym stosowanym głównie w transplantologii oraz terapii chorób autoimmunologicznych. Profil bezpieczeństwa cyklosporyny obejmuje liczne działania niepożądane, których częstość i nasilenie korelują z dawką i czasem terapii. Najważniejsze z nich to nefrotoksyczność manifestująca się ostrym i przewlekłym uszkodzeniem nerek, zaburzenia metaboliczne (hiperlipidemia, hiperglikemia, hiperkaliemia, hipomagnezemia), a także ryzyko zakażeń oportunistycznych (wirusowych, bakteryjnych, grzybiczych) oraz nowotworów, zwłaszcza chłoniaków i nowotworów skóry. Neurologiczne działania niepożądane obejmują drżenia, bóle głowy, drgawki oraz zespół odwracalnej tylnej encefalopatii (PRES). Często obserwuje się również nadciśnienie tętnicze, hirsutyzm, trądzik, zaburzenia żołądkowo-jelitowe i hematologiczne (leukopenia, małopłytkowość). Profil bezpieczeństwa u dzieci od 1. roku życia jest porównywalny z dorosłymi.
ataksja móżdżkowa, ból głowy, chłoniak, cholestaza, choroba autoimmunologiczna, cyklosporyna, dezorientacja, drgawki, drżenie, działanie immunosupresyjne, encefalopatia, ginekomastia, hepatotoksyczność, hiperglikemia, hiperkaliemia, hiperlipidemia, hiperurykemia, hipomagnezemia, hirsutyzm, inhibitor kalcyneuryny, jadłowstręt, lek immunosupresyjny, leukoencefalopatia wieloogniskowa, małopłytkowość, mikroangiopatia zakrzepowa, nadciśnienie tętnicze, nefropatia, nefrotoksyczność, niedokrwistość, niedokrwistość hemolityczna mikroangiopatyczna, niedowład, niewydolność wątroby, nowotwór, obrzęk tarczy nerwu wzrokowego, parestezja, polineuropatia ruchowa, przerost dziąseł, splątanie, tarcza zastoinowa, transplantologia, upośledzenie słuchu, zaburzenie limfoproliferacyjne, zakażenie wirusowe, zakrzepowa plamica małopłytkowa, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zespół hemolityczno-mocznicowy, zespół odwracalnej tylnej encefalopatii, żółtaczka - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Voriconazole hameln
Worykonazol wymaga szczegółowego monitorowania ze względu na ryzyko działań niepożądanych, w tym hepatotoksyczności, wydłużenia odstępu QTc oraz reakcji fototoksycznych. Czas stosowania dożylnego nie powinien przekraczać 6 miesięcy, a długotrwała terapia powyżej 180 dni wymaga oceny stosunku korzyści do ryzyka. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z czynnikami ryzyka zaburzeń rytmu serca (np. wrodzone lub nabyte wydłużenie QTc, kardiomiopatia, hipokaliemia) oraz u osób z nadwrażliwością na azole. Monitorowanie czynności wątroby (AspAT, AlAT) jest obligatoryjne – na początku terapii oraz co najmniej raz w tygodniu przez pierwszy miesiąc, a następnie co miesiąc, z przerwaniem leczenia w przypadku istotnego wzrostu enzymów. U pacjentów leczonych worykonazolem obserwowano także ciężkie reakcje skórne (ZSJ, TEN, DRESS) oraz ryzyko rozwoju raka kolczystokomórkowego skóry, zwłaszcza przy długotrwałej terapii i wystąpieniu fototoksyczności.
amylaza, azol, bradykardia zatokowa, cholestaza, choroba Bowena, CYP2C9, CYP3A4, CYP450, enzymy wątrobowe, hepatotoksyczność, hipokalcemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, kardiomiopatia, kortykosteroid, lipaza w surowicy, niedoczynność nadnerczy, odstęp QTc, ostre zapalenie trzustki, osutka polekowa z eozynofilią, piorunująca niewydolność wątroby, rak kolczystokomórkowy skóry, reakcja fototoksyczna, steroidogeneza, tarcza zastoinowa, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, torsades de pointes, worykonazol, zapalenie naczyniówki, zapalenie nerwu wzrokowego, zapalenie wątroby, zespół Cushinga, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon substancji czynnych
Imatynib – Działania niepożądane
Imatynib, inhibitor kinazy tyrozynowej BCR-ABL, jest stosowany w leczeniu przewlekłej białaczki szpikowej (CML), ostrej białaczki limfoblastycznej z chromosomem Philadelphia (Ph+ ALL) oraz nowotworów podścieliskowych przewodu pokarmowego (GIST). Profil bezpieczeństwa leku jest dobrze poznany, a działania niepożądane występują z różną częstością i nasileniem w zależności od wskazania, dawki oraz indywidualnych cech pacjenta. Najczęściej obserwowane działania niepożądane (≥10%) to nudności, wymioty, biegunka, bóle brzucha, zmęczenie, bóle mięśni, kurcze mięśni, wysypka oraz obrzęki powierzchniowe, zwłaszcza okołooczodołowe i kończyn dolnych. Mielosupresja, szczególnie neutropenia (ANC < 1,0 x 10⁹/l) i trombocytopenia (< 50 x 10⁹/l), jest częstsza u pacjentów z CML, zwłaszcza w fazie akceleracji i przełomie blastycznym (59-64% neutropenii i 44-63% trombocytopenii), niż u pacjentów z GIST. Przerwanie leczenia z powodu działań niepożądanych odnotowano u 2,4-5% pacjentów z CML i około 4% z GIST.
choroba śródmiąższowa płuc, hepatotoksyczność, hiperbilirubinemia, inhibitor kinazy tyrozynowej, krwawienie wewnątrz guza, krwawienie z przewodu pokarmowego, krwotok płucny, martwica jałowa, martwica wątroby, mielosupresja, mikroangiopatia zakrzepowa, nadciśnienie płucne, neutropenia, niedokrwistość, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, nowotwory podścieliskowe przewodu pokarmowego, obrzęk mózgu, obrzęk okołooczodołowy, obrzęk płuc, ostra białaczka limfoblastyczna z chromosomem Philadelphia, ostra niewydolność oddechowa, ostra niewydolność wątroby, ostra uogólniona osutka krostkowa, pancytopenia, piorunujące zapalenie wątroby, przewlekła białaczka szpikowa, rabdomioliza, refluks żołądkowo-przełykowy, skurcz mięśni, tamponada serca, tarcza zastoinowa, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, trombocytopenia, wirusowe zapalenie wątroby typu B, wodobrzusze, wstrząs anafilaktyczny, wysięk opłucnowy, zakrzepica, zapalenie trzustki, zastoinowa niewydolność serca, zespół ręka-stopa, zespół Stevensa-Johnsona, zwiększenie ciśnienia śródczaszkowego - Leksykon leków
Działania niepożądane – Imatinib Sandoz 100 mg
Imatynib, stosowany w leczeniu przewlekłej białaczki szpikowej (CML) oraz nowotworów podścieliskowych przewodu pokarmowego (GIST), wykazuje zróżnicowany profil działań niepożądanych zależny od wskazania. W badaniach klinicznych odsetek przerwania terapii z powodu działań niepożądanych wynosił od 2,4% u pacjentów z nowo rozpoznaną CML do 5% w fazie przełomu blastycznego. U pacjentów z GIST przerwanie leczenia z powodu działań niepożądanych dotyczyło 4% przypadków. Najczęściej obserwowane działania niepożądane (≥10%) to nudności, wymioty, biegunka, ból brzucha, zmęczenie, bóle i kurcze mięśni oraz wysypka. Charakterystyczne dla CML jest częstsze występowanie mielosupresji, natomiast u pacjentów z GIST częstsze są krwawienia z przewodu pokarmowego, w tym krwawienia stopnia 3. lub 4. wg CTC u 5% pacjentów, co może prowadzić do poważnych powikłań, włącznie ze zgonem.
dysfagia, gorączka neutropeniczna, hiperglikemia, hiperurykemia, hipokaliemia, imatynib, jaskra, krwawienie mózgowe, krwawienie z przewodu pokarmowego, małopłytkowość, martwica kości, martwica wątroby, mielosupresja, mikroangiopatia zakrzepowa, nadciśnienie płucne, neuropatia obwodowa, neutropenia, niedokrwistość, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, nowotwór podścieliskowy przewodu pokarmowego, obrzęk mózgu, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk płuc, obrzęk powierzchowny, ostra białaczka limfoblastyczna z chromosomem Philadelphia, pancytopenia, przewlekła białaczka szpikowa, rabdomioliza, reaktywacja wirusowego zapalenia wątroby typu B, śródmiąższowa choroba płuc, tamponada serca, tarcza zastoinowa, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, trombocytoza, wodobrzusze, wstrząs anafilaktyczny, wysięk opłucnowy, wysięk osierdziowy, zaćma, zahamowanie czynności szpiku kostnego, zapalenie nerwu wzrokowego, zastoinowa niewydolność serca, zawał mięśnia sercowego, zespół rozpadu guza, zespół Stevensa-Johnsona, zwłóknienie płuc - Leksykon substancji czynnych
Danazol – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Danazol wymaga ścisłego przestrzegania środków ostrożności ze względu na ryzyko działań niepożądanych, w tym wirylizacji, która po jej wystąpieniu wymaga natychmiastowego odstawienia leku, aby uniknąć nieodwracalnych zmian androgenicznych. Konieczne jest przerwanie terapii w przypadku objawów takich jak tarcza zastoinowa, bóle głowy, zaburzenia widzenia, wzrost ciśnienia wewnątrzczaszkowego, żółtaczka, zaburzenia czynności wątroby oraz zakrzepica. Długotrwałe stosowanie, zwłaszcza w połączeniu ze steroidami alkilowanymi w pozycji 17, zwiększa ryzyko poważnych schorzeń wątroby, takich jak gruczolakowatość, plamica wątrobowa oraz rak wątroby. Dane epidemiologiczne wskazują również na potencjalne zwiększenie ryzyka raka jajnika u pacjentek leczonych z powodu endometriozy. Pacjenci z chorobami wątroby, nerek, nadciśnieniem, cukrzycą, padaczką, zaburzeniami lipidowymi oraz migreną wymagają szczególnej ostrożności podczas terapii danazolem.
badania hematologiczne, badanie ultrasonograficzne, brak laktazy, choroba nowotworowa, ciśnienie wewnątrzczaszkowe, cukrzyca, czerwienica, diagnostyka onkologiczna, endometrioza, gruczolakowatość wątroby, guzki piersi, hepatotoksyczność, migrena, nadciśnienie tętnicze, nietolerancja laktozy, nowotwór hormonozależny, padaczka, plamica wątrobowa, rak jajnika, rak wątroby, retencja płynów, steroidy płciowe, tarcza zastoinowa, wirylizacja, zaburzenia gospodarki lipidowej, zaburzenia zakrzepowo-zatorowe, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon leków
Działania niepożądane – Cortineff 100 mcg
Fludrokortyzon (Cortineff) w dawce 100 μg, będący kortykosteroidem o dominującej aktywności mineralokortykotropowej, może wywoływać liczne działania niepożądane, szczególnie przy długotrwałej terapii. Najczęstsze objawy wynikają z zaburzeń gospodarki wodno-elektrolitowej, takich jak retencja sodu i płynów, obrzęki, zastoinowa niewydolność krążenia, hipokaliemia z arytmiami i zasadowicą, zwiększone wydalanie wapnia oraz nadciśnienie tętnicze. Działania niepożądane związane z efektem glikokortykosteroidowym, takie jak zespół Cushinga, zahamowanie wzrostu u dzieci, wtórna niedoczynność kory nadnerczy, zaburzenia metaboliczne (hiperglikemia, ujawniona cukrzyca, zwiększone zapotrzebowanie na insulinę), a także zmiany neurologiczne, okulistyczne, żołądkowo-jelitowe, skórne i mięśniowo-szkieletowe, występują głównie przy długotrwałym stosowaniu lub łącznym podawaniu z innymi kortykosteroidami. Częstość tych działań jest nieznana, co podkreśla konieczność uważnego monitorowania pacjentów.
aktywność mineralokortykotropowa, arytmia, aseptyczna martwica głowy kości udowej, ciśnienie śródgałkowe, ciśnienie wewnątrzczaszkowe, cukrzyca, dyspepsja, działanie glikokortykosteroidowe, fludrokortyzon, guz mózgu rzekomy, hipotensja, hirsutyzm, jaskra, kandydoza, kompresyjne złamanie kręgosłupa, kortykosteroid, lek hipoglikemizujący, leukocytoza, martwicze zapalenie naczyń, maskowanie zakażenia, miopatia posteroidowa, nadciśnienie tętnicze, niedoczynność przysadki, nieregularne miesiączkowanie, niewydolność krążenia, osteoporoza, ostra niewydolność kory nadnerczy, parestezja, perforacja jelita, plamica, rozstęp skórny, rumień, ścieńczenie rogówki, ścieńczenie twardówki, tarcza zastoinowa, toczeń rumieniowaty, ujemny bilans białkowy, ujemny bilans wapniowy, wrzód trawienny, wrzodziejące zapalenie przełyku, wtórna niedoczynność kory nadnerczy, wybroczyna, wylew krwawy, wytrzeszcz, zaburzenie gospodarki wodno-elektrolitowej, zaburzenie osobowości, zaćma podtorebkowa tylna, zahamowanie wzrostu, zakrzepowe zapalenie żył, zapalenie nerwu, zapalenie trzustki, zasadowica hipokaliemiczna, zatrzymanie sodu, zespół Cushinga - Leksykon leków
Działania niepożądane – Hydrocortisonum Jelfa 20 mg
Hydrokortyzon w dawce 20 mg (Hydrocortisonum Jelfa) wiąże się z szerokim spektrum działań niepożądanych, których ryzyko wzrasta wraz z czasem terapii. Do najczęstszych należą retencja sodu i płynów, prowadząca do zastoinowej niewydolności krążenia, utrata potasu i alkaloza hipokaliemiczna, nadciśnienie tętnicze oraz hipokalcemia. W obrębie układu mięśniowo-szkieletowego obserwuje się jałową martwicę głowy kości udowej i ramiennej, osłabienie mięśni, miopatię posteroidową, utratę masy mięśniowej oraz osteoporozę z ryzykiem samoistnych złamań, w tym kompresyjnych złamań kręgosłupa. Zaburzenia ze strony przewodu pokarmowego obejmują nudności, wymioty, zmiany łaknienia (utrata lub wzrost masy ciała), biegunki, zaparcia, wzdęcia, podrażnienie żołądka, zapalenie przełyku z owrzodzeniami, a także rzadkie, ale poważne powikłania jak wrzód żołądka z perforacją i krwawieniem oraz perforacja jelita cienkiego i grubego, szczególnie u pacjentów z zapalnymi chorobami jelit.
alkaloza hipokaliemiczna, ciśnienie śródgałkowe, ciśnienie wewnątrzczaszkowe, hipercholesterolemia, hipokalcemia, hirsutyzm, jałowa martwica, jaskra wtórna, kardiomiopatia przerostowa, leukocytoza, limfopenia, małopłytkowość, miażdżyca naczyń, miopatia posteroidowa, nadciśnienie tętnicze, obrzęk naczynioruchowy, osteoporoza, ostra niedoczynność nadnerczy, perforacja jelita, reakcja anafilaktyczna, retencja sodu, rozstępy skórne, rzekomy guz mózgu, tarcza zastoinowa, wrzód żołądka, zaćma podtorebkowa, zakrzepowe zapalenie żył, zapalenie przełyku, zastoinowa niewydolność krążenia, zator tłuszczowy, zespół Cushinga, zespół z odstawienia, złamanie patologiczne - Leksykon leków
Działania niepożądane – Leuzek 100 mg
Imatynib, inhibitor kinazy tyrozynowej BCR-ABL, jest stosowany w leczeniu przewlekłej białaczki szpikowej (CML) oraz nowotworów podścieliskowych przewodu pokarmowego (GIST). Profil bezpieczeństwa leku został szeroko zbadany, a przerwanie terapii z powodu działań niepożądanych występowało u 2,4% pacjentów z nowo rozpoznaną CML, 4-5% w zaawansowanych fazach CML oraz u 4% pacjentów z GIST. Najczęstsze działania niepożądane (≥10%) to nudności, wymioty, biegunka, bóle brzucha, zmęczenie, bóle mięśni, kurcze mięśni i wysypka. Mielosupresja, zwłaszcza neutropenia (ANC < 1,0 x 10⁹/l) i trombocytopenia (płytki < 50 x 10⁹/l), występuje częściej u pacjentów z CML, szczególnie w fazie akceleracji i przełomie blastycznym (59–64% neutropenii i 44–63% trombocytopenii). Neutropenia i trombocytopenia 4 stopnia (ANC < 0,5 x 10⁹/l, płytki < 10 x 10⁹/l) obserwowano u 3,6% i <1% pacjentów z nowo rozpoznaną CML. Działania niepożądane związane z zatrzymaniem płynów, takie jak obrzęki, wysięk opłucnowy i wodobrzusze, mogą być poważne i wymagać przerwania leczenia oraz stosowania diuretyków.
dysfagia, faza akceleracji choroby, hepatotoksyczność, hiperbilirubinemia, inhibitor kinazy tyrozynowej BCR-ABL, jadłowstręt, jaskra, krwawienie wewnątrz guza, krwawienie z przewodu pokarmowego, krwotok mózgowy, mielosupresja, mikroangiopatia zakrzepowa, neutropenia, neutropenia z gorączką, niedokrwistość, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność nerek, nowotwór podścieliskowy przewodu pokarmowego, obrzęk mózgu, obrzęk okołooczodołowy, obrzęk płuc, osutka polekowa z eozynofilią, pancytopenia, Ph+ ALL, piorunujące zapalenie wątroby, podwyższona aktywność aminotransferaz, przełom blastyczny, przewlekła białaczka szpikowa, rabdomioliza, reaktywacja wirusowego zapalenia wątroby typu B, tarcza zastoinowa, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, trombocytopenia, wodobrzusze, wstrząs anafilaktyczny, wysięk opłucnowy, zaćma, zahamowanie czynności szpiku kostnego, zapalenie trzustki, zastoinowa niewydolność serca, zespół ręka-stopa, zespół rozpadu guza, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Działania niepożądane – Sandimmun Neoral 25 mg
Lek Sandimmun Neoral zawierający cyklosporynę wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, z których najistotniejsze klinicznie to nefrotoksyczność (występująca bardzo często), objawiająca się zaburzeniami czynności nerek, takimi jak wzrost stężenia kreatyniny i mocznika oraz zaburzenia homeostazy jonowej (hiperkaliemia, hipomagnezemia, hiperurykemia). Przewlekła nefrotoksyczność manifestuje się zmianami morfologicznymi, w tym zwyrodnieniem szklistym tętniczek, zanikiem kanalików i zwłóknieniem śródmiąższowym. Często obserwuje się także nadciśnienie tętnicze, drżenie (bardzo często), bóle głowy, drgawki i parestezje. Rzadziej występują poważne encefalopatie, w tym zespół PRES, polineuropatia ruchowa oraz obrzęk tarczy nerwu wzrokowego. Toksyczność wątrobowa, choć rzadka, może prowadzić do cholestazy, żółtaczki, zapalenia wątroby i niewydolności wątroby, szczególnie u pacjentów z chorobami współistniejącymi lub stosujących inne hepatotoksyczne leki, co w niektórych przypadkach skutkowało zgonem.
chłoniak, cholestaza, choroba limfoproliferacyjna, cyklosporyna, drgawki, drżenie, ginekomastia, hiperglikemia, hiperkaliemia, hiperlipidemia, hiperurykemia, hipomagnezemia, hirsutyzm, inhibitor kalcyneuryny, jadłowstręt, kurcze mięśni, leukopenia, małopłytkowość, mialgia, mikroangiopatyczna niedokrwistość hemolityczna, miopatia, nadciśnienie tętnicze, nefropatia związana z poliomawirusem, nefrotoksyczność, niedokrwistość, niewydolność wątroby, obrzęk tarczy nerwu wzrokowego, parestezje, polineuropatia ruchowa, postępująca wieloogniskowa leukoencefalopatia, przerost dziąseł, tarcza zastoinowa, wrzód trawienny, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zakażenie uogólnione, zapalenie wątroby, zespół bólowy wywołany inhibitorem kalcyneuryny, zespół hemolityczno-mocznicowy, zespół odwracalnej tylnej encefalopatii, żółtaczka, zwłóknienie śródmiąższowe, zwyrodnienie szkliste tętniczek - Leksykon leków
Działania niepożądane – Meaxin 400 mg
Produkt leczniczy Meaxin zawiera imatynib w dawce 400 mg w postaci tabletek powlekanych i wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które zostały szczegółowo opisane w badaniach klinicznych oraz po wprowadzeniu do obrotu. Przerwanie terapii z powodu działań niepożądanych wystąpiło u 2,4-5% pacjentów z przewlekłą białaczką szpikową (CML) w różnych fazach choroby oraz u 4% pacjentów z nowotworami podścieliskowymi przewodu pokarmowego (GIST). Najczęstsze działania niepożądane (≥10%) to nudności, wymioty, biegunka, bóle brzucha, zmęczenie, bóle i skurcze mięśni oraz wysypka. Charakterystyczne dla CML jest częstsze występowanie mielosupresji, natomiast u pacjentów z GIST częściej obserwowano krwawienia z przewodu pokarmowego i wewnątrz guza. Obrzęki powierzchowne, zwłaszcza okołogałkowe i kończyn dolnych, występowały często, zwykle ustępując po zastosowaniu diuretyków lub zmniejszeniu dawki imatynibu.
choroba śródmiąższowa płuc, dysfagia, eozynofilia, ginekomastia, hiperbilirubinemia, imatynib, jaskra, krwotok płucny, leukoklastyczne zapalenie naczyń, limfopenia, liszaj płaski, martwica wątroby, mielosupresja, mikroangiopatia zakrzepowa, nadciśnienie płucne, neutropenia, neutropenia z gorączką, niedokrwistość, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność wątroby, nowotwór podścieliskowy przewodu pokarmowego, obrzęk mózgu, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk plamki, obrzęk płuc, osteonekroza, ostra białaczka limfoblastyczna z chromosomem Philadelphia, ostra uogólniona osutka krostkowa, pancytopenia, pęcherzyca, przełom blastyczny, przewlekła białaczka szpikowa, rabdomioliza, tamponada serca, tarcza zastoinowa, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, trombocytopenia, trombocytoza, uszkodzenie wątroby, wodobrzusze, wstrząs anafilaktyczny, wysięk opłucnowy, zahamowanie czynności szpiku kostnego, zapalenie osierdzia, zapalenie trzustki, zespół DRESS, zespół Raynauda, zespół ręka-stopa, zespół rozpadu guza, zespół Stevensa-Johnsona, zespół Sweeta - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Danazol Polfarmex
Stosowanie danazolu (200 mg/tabletka) wymaga ścisłego monitorowania ze względu na ryzyko poważnych działań niepożądanych, w tym reakcji androgenicznych, wzrostu ciśnienia wewnątrzczaszkowego (objawy: tarcza zastoinowa, bóle głowy, zaburzenia widzenia), zaburzeń czynności wątroby (żółtaczka) oraz zakrzepicy. Przerwanie terapii jest konieczne przy wystąpieniu powyższych objawów. Długotrwałe stosowanie, zwłaszcza w połączeniu ze steroidami alkilowanymi w pozycji 17, zwiększa ryzyko gruczolakowatości, plamicy wątrobowej oraz raka wątroby. Ponadto, danazol może podnosić ryzyko raka jajnika u pacjentek z endometriozą. Przed terapią należy wykluczyć obecność hormonozależnych nowotworów, ze szczególnym uwzględnieniem guzów piersi, które nie ustępują lub powiększają się podczas leczenia.
antykoncepcja niehormonalna, badanie czynności wątroby, badanie hematologiczne, badanie ultrasonograficzne, bilirubina, ciśnienie wewnątrzczaszkowe, cukrzyca, czerwienica, danazol, endometrioza, fosfataza alkaliczna, gruczolakowatość wątroby, guzek piersi, migrena, morfologia krwi, niedobór laktazy, nietolerancja laktozy, nowotwór hormonozależny, padaczka, plamica wątrobowa, policytemia, próg drgawkowy, rak jajnika, rak wątroby, retencja płynów, steroid płciowy, tarcza zastoinowa, transaminaza, wirylizacja, zaburzenia czynności wątroby, zaburzenia gospodarki lipidowej, zaburzenia widzenia, zaburzenia zakrzepowo-zatorowe, zakrzepica, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Corhydron 25 25 mg
Długotrwałe stosowanie hydrokortyzonu wymaga stopniowego odstawiania, aby uniknąć ostrej niewydolności kory nadnerczy, która stanowi poważne zagrożenie życia. Działania niepożądane leku zostały sklasyfikowane według systemu MedDRA i obejmują szeroki zakres objawów, takich jak zaburzenia immunologiczne (np. reakcje anafilaktyczne), endokrynologiczne (np. zespół Cushinga, zahamowanie wzrostu u dzieci, wtórne zahamowanie osi przysadkowo-nadnerczowej), metaboliczne (ujemny bilans azotowy), psychiczne (omamy, psychozy, euforia), neurologiczne (napady drgawek, zwiększone ciśnienie wewnątrzczaszkowe), okulistyczne (jaskra wtórna, zaćma podtorebkowa), kardiologiczne (arytmie związane z hipokaliemią, nagłe zatrzymanie krążenia), naczyniowe (zakrzepy, zatory tłuszczowe), żołądkowo-jelitowe (wrzód żołądka, perforacja jelit), skórne (rozstępy, hirsutyzm, reakcje nadwrażliwości), mięśniowo-szkieletowe (osteoporoza, miopatia posteroidowa) oraz ogólne (retencja sodu i płynów, hipokaliemia). Częstość występowania większości działań niepożądanych jest nieznana, co podkreśla konieczność monitorowania pacjentów pod kątem tych powikłań.
alkaloza hipokaliemiczna, hipercholesterolemia, hipokaliemia, hirsutyzm, hydrokortyzon, jałowa martwica głowy kości udowej, jaskra wtórna, kardiomiopatia przerostowa, leukocytoza, limfopenia, martwicze zapalenie naczyń, miażdżyca naczyń, miopatia posteroidowa, obrzęk naczynioruchowy, oś przysadkowo-nadnerczowa, osteoporoza, ostra niewydolność kory nadnerczy, ostra niewydolność nadnerczy, parestezja, reakcja anafilaktyczna, retencja sodu, rzekomy guz mózgu, tarcza zastoinowa, trombocytopenia, ujemny bilans azotowy, wytrzeszcz, zaćma podtorebkowa, zakrzep z zatorem, zakrzepowe zapalenie żył, zapalenie spojówek, zastoinowa niewydolność krążenia, zator tłuszczowy, zespół Cushinga, zespół z odstawienia, zwiększenie ciśnienia wewnątrzczaszkowego, zwiększone ciśnienie śródgałkowe - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Stediril 30
Stediril 30, zawierający 150 mikrogramów lewonorgestrelu i 30 mikrogramów etynyloestradiolu, wymaga starannej kwalifikacji i monitorowania pacjentek ze względu na ryzyko powikłań zakrzepowo-zatorowych, szczególnie w pierwszym roku stosowania. Częstość występowania choroby zakrzepowo-zatorowej u kobiet stosujących COC o niskiej dawce estrogenów (<50 mikrogramów etynyloestradiolu) wynosi 20-40 przypadków na 100 000 kobietolat, co jest wyższe niż u kobiet niestosujących (5-10/100 000 kobietolat), ale niższe niż ryzyko związane z ciążą (60/100 000 kobietolat). Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentek z otyłością (BMI >30 kg/m²), nadciśnieniem tętniczym, migreną z aurą, paleniem tytoniu, hiperlipidemią, zaawansowanym wiekiem (>35 lat) oraz w okresach zwiększonego ryzyka zakrzepicy, takich jak przed i po zabiegach chirurgicznych, długotrwała immobilizacja czy połóg. Stediril 30 jest przeciwwskazany u kobiet z niekontrolowanym nadciśnieniem tętniczym oraz u pacjentek z dziedziczną nietolerancją galaktozy, brakiem laktazy lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy ze względu na zawartość laktozy i sacharozy.
cholestaza ciężarnych, choroba zakrzepowo-zatorowa, gruczolak wątroby, hiperlipidemia, hipertrójglicerydemia, incydent mózgowo-naczyniowy, krwotok wewnątrzbrzuszny, laktoza jednowodna, lipoproteina o dużej gęstości, lipoproteina o małej gęstości, migrena z aurą, nadciśnienie tętnicze, niedobór sacharazy-izomaltazy, nietolerancja fruktozy, nietolerancja galaktozy, obrzęk naczynioruchowy, ostuda, owulacja, przemijający napad niedokrwienny, rak piersi, rak szyjki macicy, rak wątrobowokomórkowy, tarcza zastoinowa, test Papanicolaou, udar niedokrwienny, wirus brodawczaka ludzkiego, wymioty, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie zakrzepowo-zatorowe żył, zakrzepica siatkówki, zakrzepica tętnicza, zakrzepica żylna, zapalenie trzustki, zastój żółci, zawał mięśnia sercowego, złożony doustny środek antykoncepcyjny, zmiana naczyniowa siatkówki, zmniejszona tolerancja glukozy - Leksykon leków
Działania niepożądane – Imatinib Sandoz 400 mg
Imatinib Sandoz, zawierający imatynib w dawkach 100 mg i 400 mg, wykazuje złożony profil bezpieczeństwa, istotny w leczeniu przewlekłej białaczki szpikowej (CML) oraz nowotworów podścieliskowych przewodu pokarmowego (GIST). W badaniach klinicznych odsetek przerwania terapii z powodu działań niepożądanych wynosił od 2,4% u pacjentów z nowo rozpoznaną CML do 5% w fazie przełomu blastycznego oraz 4% u chorych na GIST. Najczęstsze działania niepożądane (≥10%) obejmowały nudności, wymioty, biegunkę, ból brzucha, zmęczenie, bóle i kurcze mięśni oraz wysypkę. Mielosupresja była częstsza u pacjentów z CML, natomiast u chorych na GIST obserwowano zwiększone ryzyko krwawień z przewodu pokarmowego, w tym krwawienia stopnia 3. lub 4. wg CTC u 5% pacjentów, co może prowadzić do poważnych powikłań, włącznie ze zgonem.
dysfagia, eozynofilia, faza akceleracji choroby, gorączka neutropeniczna, hiperglikemia, hiperkalcemia, hiperurykemia, hipofosfatemia, hipokaliemia, hiponatremia, imatynib, inhibitor kinazy tyrozynowej BCR-ABL, jaskra, krwawienie z przewodu pokarmowego, lek moczopędny, leukoklastyczne zapalenie naczyń, limfopenia, liszaj płaski, małopłytkowość, martwica wątroby, mezylan, mielosupresja, mikroangiopatia zakrzepowa, nadciśnienie płucne, neuropatia obwodowa, neutropenia, niedokrwistość, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność wątroby, nowotwór podścieliskowy przewodu pokarmowego, objaw Raynauda, obrzęk mózgu, obrzęk płuc, obrzęk powierzchowny, osutka polekowa z eozynofilią, pancytopenia, Ph+ ALL, przełom blastyczny, przewlekła białaczka szpikowa, pseudoporfiria, rabdomioliza, rogowacenie liszajowate, rumień wielopostaciowy, śródmiąższowa choroba płuc, tamponada serca, tarcza zastoinowa, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, trombocytoza, wodobrzusze, wysięk opłucnowy, zahamowanie czynności szpiku kostnego, zastoinowa niewydolność serca, zespół ręka-stopa, zespół Stevensa-Johnsona, zespół Sweeta - Leksykon leków
Działania niepożądane – Izotek 10 mg 10 mg
Izotretynoina wykazuje zależność częstości i nasilenia działań niepożądanych od stosowanej dawki, z najczęstszymi objawami takimi jak suchość skóry, błon śluzowych (w tym nosa i oczu) oraz zapalenie spojówek. Dane kliniczne z 824 pacjentów oraz obserwacje po wprowadzeniu leku do obrotu pozwoliły na sklasyfikowanie działań niepożądanych według częstości występowania: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1000), bardzo rzadko (<1/10 000) oraz częstość nieznana. Szczególną uwagę należy zwrócić na poważne działania niepożądane, takie jak zaburzenia psychiczne (depresja, myśli samobójcze), nadciśnienie wewnątrzczaszkowe, ciężkie reakcje skórne (rumień wielopostaciowy, zespół Stevensa-Johnsona), zapalenie wątroby, rabdomioliza oraz poważne zaburzenia okulistyczne (np. ślepota barw, zapalenie rogówki). Monitorowanie parametrów wątroby, profilu lipidowego, morfologii krwi oraz stanu psychicznego pacjenta jest obligatoryjne podczas terapii.
alergiczne zapalenie naczyń, aminotransferazy, dystrofia paznokci, ginekomastia, hirsutyzm, krwawienie z nosa, krwotok żołądkowo-jelitowy, limfadenopatia, małopłytkowość, nadciśnienie wewnątrzczaszkowe, nadpłytkowość, neutropenia, rabdomioliza, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, skurcz oskrzeli, suchość błon śluzowych, suchość błony śluzowej nosa, suchość skóry, światłowstręt, tarcza zastoinowa, toksyczno-rozpływna martwica naskórka, trądzik piorunujący, zaburzenie widzenia, zanokcica, zapalenie cewki moczowej, zapalenie jamy nosowo-gardłowej, zapalenie jelita krętego, zapalenie kłębuszkowe nerek, zapalenie okrężnicy, zapalenie powiek, zapalenie rogówki, zapalenie ścięgien, zapalenie spojówek, zapalenie stawów, zapalenie stawów krzyżowo-biodrowych, zapalenie trzustki, zapalenie warg, zapalenie wątroby, zapalenie ziarniniakowe Wegenera, zespół Stevensa-Johnsona