biodostępność kwasu foliowego
Biodostępność kwasu foliowego to parametr farmakokinetyczny określający, jaka część podanej dawki kwasu foliowego dostaje się do krążenia ogólnoustrojowego i może wykazać działanie biologiczne. Kwas foliowy występuje naturalnie w produktach spożywczych jako poliglutaminiany, które przed wchłonięciem muszą zostać przekształcone do monoglutaminianów przez enzym folylopolyglutamylohydrolazę.
Biodostępność kwasu foliowego z naturalnych źródeł żywieniowych wynosi około 50%, natomiast biodostępność kwasu foliowego w postaci suplementów (kwas pteroilomonoglutaminowy) jest znacznie wyższa i dochodzi do 85-100%. Różnice w biodostępności wynikają głównie z procesu przekształcania poliglutaminianów w monoglutaminiany oraz z obecności innych składników pokarmowych, które mogą wpływać na wchłanianie.
Czynniki obniżające biodostępność kwasu foliowego obejmują: choroby zapalne jelit, zespoły złego wchłaniania, interakcje z niektórymi lekami (m.in. metotreksat, trimetoprym, fenytoina), alkohol oraz niedostateczną aktywność enzymów jelitowych. Lepszą biodostępność kwasu foliowego uzyskuje się przy jego podawaniu na czczo, choć zaleca się przyjmowanie z posiłkiem w celu zmniejszenia działań niepożądanych ze strony przewodu pokarmowego.
Prawidłowa ocena biodostępności kwasu foliowego ma kluczowe znaczenie w profilaktyce wad cewy nerwowej u płodu, leczeniu niedokrwistości megaloblastycznej oraz suplementacji u pacjentów z podwyższonym ryzykiem niedoboru, np. w ciąży czy podczas terapii niektórymi lekami przeciwpadaczkowymi. Badania wskazują, że forma aktywna – metylotetrahydrofolian (MTHF) – wykazuje lepszą biodostępność u osób z wariantami genetycznymi wpływającymi na metabolizm folianów (np. polimorfizm MTHFR).
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Acidum folicum Hasco 5 mg
Kwas foliowy w dawce 5 mg, zawarty w produkcie ACIDUM FOLICUM HASCO, charakteryzuje się wysoką biodostępnością po podaniu doustnym na poziomie 60-90%, z głównym miejscem absorpcji w dwunastnicy i jelicie czczym. Maksymalne stężenie w osoczu osiąga po 60-90 minutach, co umożliwia szybkie uzupełnienie niedoborów. Wchłonięty kwas foliowy jest redukowany do aktywnej formy 5-metylotetrahydrofolianu, głównie w wątrobie, która stanowi także główne miejsce magazynowania folianów. Metabolity są eliminowane przede wszystkim przez nerki z moczem, a niewielkie ilości z kałem. Warto podkreślić, że nadmiar kwasu foliowego jest wydalany w postaci niezmienionej, a podczas hemodializy dochodzi do jego znacznej utraty, co może wymagać modyfikacji dawkowania u pacjentów dializowanych.