uodpornienie czynne
Uodpornienie czynne to proces, w którym organizm sam wytwarza przeciwciała i komórki odpornościowe w odpowiedzi na antygen. Może ono nastąpić w sposób naturalny, gdy osoba przechodzi chorobę zakaźną, lub w sposób sztuczny poprzez szczepienie ochronne.
Szczepienia, jako podstawowa forma uodpornienia czynnego, polegają na podaniu antygenów (w postaci żywych atenuowanych lub inaktywowanych patogenów, oczyszczonych fragmentów bakterii lub wirusów, toksoidów, czy też nowszych szczepionek mRNA) w celu wywołania odpowiedzi immunologicznej bez wywoływania choroby. W wyniku szczepienia organizm rozwija pamięć immunologiczną, która umożliwia szybką i skuteczną reakcję w przypadku kontaktu z prawdziwym patogenem.
Uodpornienie czynne zapewnia długotrwałą, a niekiedy dożywotnią ochronę, choć w niektórych przypadkach może wymagać dawek przypominających. Jest podstawowym narzędziem zdrowia publicznego w zapobieganiu chorobom zakaźnym i pozwoliło na znaczne ograniczenie lub eliminację wielu groźnych chorób, takich jak ospa prawdziwa, polio czy odra.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Bakterie Salmonella typhi – Wskazania do stosowania
Bakterie Salmonella typhi stanowią kluczowy składnik szczepionek przeciw durowi brzusznemu, dostępnych w formie monowalentnej (Ty-Szczepionka durowa) oraz skojarzonej (TyT-Szczepionka durowo-tężcowa). Każda dawka (0,5 ml) zawiera inaktywowane bakterie w ilości od 5×10⁸ do 1×10⁹. Szczepienia te są wskazane przede wszystkim w celu czynnego uodpornienia w sytuacjach epidemiologicznych, takich jak masowe szczepienia podczas zagrożenia epidemicznego oraz indywidualne szczepienia osób z grup wysokiego ryzyka, w tym pracowników służb komunalnych oraz podróżujących do krajów endemicznych (Azja Południowa, Afryka, Ameryka Łacińska). W przypadku zagrożenia epidemicznego szczepionki te są stosowane do szybkiego ograniczenia rozprzestrzeniania się choroby, zwłaszcza w warunkach klęsk żywiołowych czy obozów dla uchodźców.
- Leksykon substancji czynnych
Immunoglobulina ludzka anty-D – Interakcje
Immunoglobulina ludzka anty-D wykazuje istotne interakcje farmakodynamiczne przede wszystkim ze szczepionkami zawierającymi żywe atenuowane wirusy (odra, świnka, różyczka, ospa wietrzna). Podanie immunoglobuliny anty-D może hamować replikację wirusów szczepionkowych, co skutkuje osłabieniem odpowiedzi immunologicznej i zmniejszeniem skuteczności szczepienia. W związku z tym zaleca się odroczenie szczepień na okres 3 miesięcy po podaniu immunoglobuliny anty-D. Analogicznie, podanie immunoglobuliny anty-D w ciągu 2-4 tygodni po szczepieniu żywymi wirusami może wymagać powtórzenia szczepienia ze względu na ryzyko neutralizacji wirusów szczepionkowych i zaburzenia odpowiedzi immunologicznej. Ponadto, immunoglobulina anty-D może powodować przejściowy wzrost biernie przenoszonych przeciwciał, co prowadzi do fałszywie pozytywnych wyników testów serologicznych, zwłaszcza testu Coombsa u noworodków, co ma istotne implikacje diagnostyczne i terapeutyczne.
- Leksykon substancji czynnych
Wirus zapalenia wątroby typu A – Wskazania do stosowania
Inaktywowany wirus zapalenia wątroby typu A (HAV) stanowi podstawę szczepionek profilaktycznych przeciwko WZW typu A, dostępnych w różnych preparatach, takich jak Avaxim 160 U, Havrix Adult (≥1440 jednostek ELISA/ml), Havrix 720 Junior (≥720 jednostek ELISA/0,5 ml), Vaqta 50 (50 U/ml) oraz Vaqta 25 (25 U/0,5 ml). Szczepionki te indukują odpowiedź immunologiczną chroniącą przed zakażeniem HAV, jednak nie zapewniają ochrony przed innymi wirusami zapalenia wątroby (HBV, HCV, HEV) ani innymi czynnikami etiologicznymi. Podanie pierwszej dawki powinno nastąpić co najmniej 2 tygodnie, optymalnie 4 tygodnie, przed ekspozycją na wirusa, co jest szczególnie istotne u osób podróżujących do obszarów endemicznych (Afryka, Azja, basen Morza Śródziemnego, Bliski Wschód, Ameryka Środkowa i Południowa).
droga fekalno-oralna, inaktywowany wirus zapalenia wątroby typu A, narażenie zawodowe, nosiciel wirusa, odpowiedź immunologiczna, pacjent seronegatywny, pacjent seropozytywny, poziom przeciwciał, przewlekła choroba wątroby, rejony endemiczne, ryzyko epidemiologiczne, stan serologiczny, uodpornienie czynne, wirus HIV, wirusowe zapalenie wątroby typu A, wirusowe zapalenie wątroby typu C, WZW typu A, zapadalność, zapalenie wątroby wirusowe - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – VaxigripTetra 1 dawka (0,5 ml)
Szczepionka VaxigripTetra to czterowalentna, inaktywowana szczepionka przeciw grypie, zawierająca po 15 mikrogramów hemaglutyniny (HA) z każdego z czterech szczepów wirusa grypy: A/Victoria/4897/2022 (H1N1)pdm09, A/Thailand/8/2022 (H3N2), B/Austria/1359417/2021 oraz B/Phuket/3073/2013, zgodnych z zaleceniami WHO i UE na sezon 2024/2025. Szczepionka jest przeznaczona do stosowania u dorosłych, w tym kobiet w ciąży, dzieci od 6. miesiąca życia oraz biernie u niemowląt do 6. miesiąca życia poprzez szczepienie matek ciężarnych. Produkt jest dostępny w postaci zawiesiny do wstrzykiwań (0,5 ml dawka), namnażany w zarodkach kurzych, co wymaga uwagi na możliwe pozostałości jaj, neomycyny, formaldehydu i octoxynolu-9.
albumina jaja kurzego, formaldehyd, hemaglutynina, neomycyna, ochrona immunologiczna, octoxynol-9, powikłania grypy, powikłania pogrypowe, profilaktyka przeciwgrypowa, szczep wirusa grypy, szczepienie przeciw grypie, szczepienie w ciąży, szczepionka czterowalentna inaktywowana, uodpornienie czynne, wirus grypy A, wirus grypy B, zawiesina do wstrzykiwań