Wskazania do stosowania
Bakterie Salmonella typhi

Bakterie Salmonella typhi stanowią kluczowy składnik szczepionek przeciw durowi brzusznemu, dostępnych w formie monowalentnej (Ty-Szczepionka durowa) oraz skojarzonej (TyT-Szczepionka durowo-tężcowa). Każda dawka (0,5 ml) zawiera inaktywowane bakterie w ilości od 5×10⁸ do 1×10⁹. Szczepienia te są wskazane przede wszystkim w celu czynnego uodpornienia w sytuacjach epidemiologicznych, takich jak masowe szczepienia podczas zagrożenia epidemicznego oraz indywidualne szczepienia osób z grup wysokiego ryzyka, w tym pracowników służb komunalnych oraz podróżujących do krajów endemicznych (Azja Południowa, Afryka, Ameryka Łacińska). W przypadku zagrożenia epidemicznego szczepionki te są stosowane do szybkiego ograniczenia rozprzestrzeniania się choroby, zwłaszcza w warunkach klęsk żywiołowych czy obozów dla uchodźców.

Wskazania do stosowania bakterii Salmonella typhi w immunoprofilaktyce

Bakterie Salmonella typhi stanowią podstawowy składnik szczepionek przeciw durowi brzusznemu, które są dostępne w postaci monowalentnej (Ty-Szczepionka durowa) lub skojarzonej (TyT-Szczepionka durowo-tężcowa). Preparaty te zawierają inaktywowane bakterie Salmonella typhi w ilości nie mniejszej niż 5×10⁸ i nie większej niż 1×10⁹ bakterii w jednej dawce (0,5 ml).12

Wskazania epidemiologiczne

Głównym celem stosowania preparatów zawierających bakterie Salmonella typhi jest czynne uodpornienie przeciwko durowi brzusznemu, zgodnie z aktualnymi wskazaniami epidemiologicznymi. Wskazania te obejmują dwie główne sytuacje:

  • Masowe szczepienia w przypadku zagrożenia epidemicznego
  • Indywidualne szczepienia w grupach wysokiego ryzyka

3

Szczepienia w grupach podwyższonego ryzyka

Szczególne wskazania do zastosowania szczepionek zawierających bakterie Salmonella typhi dotyczą grup zawodowych i osób narażonych na zwiększone ryzyko zakażenia. Do grup wysokiego ryzyka, którym należy zalecić szczepienie przeciw durowi brzusznemu, zaliczamy:45

  • Pracowników służb komunalnych – osoby mające kontakt z ściekami, wodą pitną, odpadami
  • Osoby wyjeżdżające do krajów, w których dur brzuszny występuje endemicznie – szczególnie do rejonów Azji Południowej, Afryki oraz Ameryki Łacińskiej

67

Zastosowanie w sytuacjach zagrożenia epidemicznego

W przypadku wystąpienia zagrożenia epidemicznego durem brzusznym, preparaty zawierające bakterie Salmonella typhi są wykorzystywane do przeprowadzania masowych szczepień ochronnych. Takie działania mogą być podejmowane na obszarach, gdzie istnieje ryzyko szybkiego rozprzestrzeniania się choroby, na przykład w następstwie klęsk żywiołowych, skażenia źródeł wody pitnej czy w obozach dla uchodźców.89

Szczepienia skojarzone z profilaktyką tężca

W przypadku preparatu TyT-Szczepionka durowo-tężcowa, bakterie Salmonella typhi są łączone z toksoidem tężcowym, co umożliwia jednoczesne uodpornienie przeciw durowi brzusznemu i tężcowi. Ta postać preparatu jest szczególnie zalecana osobom, które nie zostały wcześniej zaszczepione przeciwko tężcowi, a należą do grup ryzyka zakażenia bakteriami Salmonella typhi.10

Charakterystyka preparatów zawierających bakterie Salmonella typhi

Nazwa preparatu Skład 1 dawki (0,5 ml) Postać farmaceutyczna Główne wskazania
Ty-Szczepionka durowa Bakterie Salmonella typhi (inaktywowane) nie mniej niż 5×10⁸ i nie więcej niż 1×10⁹ Zawiesina do wstrzykiwań (biała lub prawie biała lub białoszara, jednorodna) Czynne uodpornienie przeciw durowi brzusznemu
TyT-Szczepionka durowo-tężcowa Bakterie Salmonella typhi (inaktywowane) nie mniej niż 5×10⁸ i nie więcej niż 1×10⁹
Toksoid tężcowy nie mniej niż 20 j.m.
Zawiesina do wstrzykiwań (biała lub prawie biała lub białoszara, jednorodna) Czynne uodpornienie przeciw durowi brzusznemu i tężcowi

1112

Rekomendacje dla lekarzy przy zalecaniu szczepień zawierających bakterie Salmonella typhi

Lekarz kwalifikujący pacjenta do szczepienia przeciw durowi brzusznemu powinien rozważyć następujące czynniki:

  • Aktualna sytuacja epidemiologiczna w zakresie duru brzusznego na danym terenie
  • Ewentualne plany podróży pacjenta do krajów endemicznego występowania duru brzusznego
  • Wykonywany zawód i warunki pracy (narażenie zawodowe)
  • Status immunologiczny pacjenta w zakresie uodpornienia przeciw tężcowi (przy rozważaniu szczepionki skojarzonej TyT)

1314

Możliwości wyboru preparatu

W zależności od indywidualnej sytuacji pacjenta, lekarz może zalecić:

  • Ty-Szczepionka durowa – gdy pacjent wymaga ochrony wyłącznie przed durem brzusznym i posiada aktualną ochronę przeciwtężcową
  • TyT-Szczepionka durowo-tężcowa – gdy pacjent wymaga ochrony przed durem brzusznym i jednocześnie nie ma aktualnego szczepienia przeciw tężcowi

15

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl