Właściwości farmakokinetyczne
Bakterie Salmonella typhi

Szczepionki przeciw durowi brzusznemu, takie jak Ty-Szczepionka durowa oraz TyT-Szczepionka durowo-tężcowa, zawierają inaktywowane bakterie Salmonella typhi w ilości od 5×10⁸ do 1×10⁹ na dawkę (0,5 ml). Oba preparaty występują w formie jednorodnej zawiesiny do wstrzykiwań, dostępnej w opakowaniach 20-dawkowych. TyT-Szczepionka różni się od Ty-Szczepionki obecnością dodatkowego składnika aktywnego – toksoidu tężcowego w dawce nie mniejszej niż 20 j.m. na dawkę. Ze względu na charakter szczepionek, nie prowadzi się standardowych badań farmakokinetycznych, gdyż ich mechanizm działania opiera się na indukcji odpowiedzi immunologicznej, a nie na farmakokinetyce substancji czynnej.

Właściwości farmakokinetyczne bakterii Salmonella typhi

Bakterie Salmonella typhi stanowią składnik aktywny szczepionek przeciw durowi brzusznemu. W preparatach Ty-Szczepionka durowa oraz TyT-Szczepionka durowo-tężcowa występują w formie inaktywowanej, w ilości nie mniejszej niż 5×10⁸ i nie większej niż 1×10⁹ bakterii na dawkę (0,5 ml) szczepionki. 1 2

Status badań farmakokinetycznych

Zgodnie z informacjami zawartymi w charakterystykach produktów leczniczych, dla szczepionek zawierających inaktywowane bakterie Salmonella typhi nie prowadzi się standardowych badań farmakokinetycznych. Jest to uzasadnione faktem, że badania farmakokinetyczne nie są wymagane w przypadku szczepionek. 3 4

Uzasadnienie braku badań farmakokinetycznych

Brak konieczności prowadzenia badań farmakokinetycznych dla szczepionek zawierających Salmonella typhi wynika ze specyfiki działania preparatów immunologicznych. W przeciwieństwie do leków o działaniu farmakologicznym, szczepionki działają poprzez indukcję odpowiedzi immunologicznej, a nie poprzez bezpośrednie oddziaływanie farmakologiczne związane z procesami wchłaniania, dystrybucji, metabolizmu i wydalania substancji czynnej. 5 6

Postać farmaceutyczna i jej wpływ na właściwości

Zarówno Ty-Szczepionka durowa, jak i TyT-Szczepionka durowo-tężcowa, występują w postaci zawiesiny do wstrzykiwań. Preparaty te mają charakterystyczną białą lub prawie białą, ewentualnie białoszarą, jednorodną zawiesinę. Taka postać farmaceutyczna determinuje sposób podania oraz działanie immunogenne bakterii Salmonella typhi w organizmie. 7 8

Dawkowanie i wpływ na odpowiedź immunologiczną

W obu omawianych preparatach jedna dawka szczepionki (0,5 ml) zawiera standaryzowaną ilość inaktywowanych bakterii Salmonella typhi – nie mniej niż 5×10⁸ i nie więcej niż 1×10⁹. Obydwa preparaty są dostępne jako szczepionki 20-dawkowe. Ta standaryzacja ilościowa bakterii ma na celu zapewnienie odpowiedniej immunogenności szczepionki, a tym samym skuteczności klinicznej, przy zachowaniu akceptowalnego profilu bezpieczeństwa. 9 10

Różnice między preparatami

Należy zaznaczyć, że TyT-Szczepionka durowo-tężcowa, w przeciwieństwie do Ty-Szczepionki durowej, zawiera dodatkowy składnik aktywny w postaci toksoidu tężcowego (nie mniej niż 20 j.m. na dawkę). Jest to istotna różnica w składzie jakościowym obu preparatów, chociaż nie wpływa na właściwości farmakokinetyczne bakterii Salmonella typhi. 11

Cecha Ty-Szczepionka durowa TyT-Szczepionka durowo-tężcowa
Zawartość bakterii Salmonella typhi 5×10⁸ – 1×10⁹ / dawkę 5×10⁸ – 1×10⁹ / dawkę
Dodatkowe składniki aktywne Brak Toksoid tężcowy (≥20 j.m.)
Postać farmaceutyczna Zawiesina do wstrzykiwań Zawiesina do wstrzykiwań
Wygląd Biała/prawie biała/białoszara zawiesina Biała/prawie biała/białoszara zawiesina
Wielkość opakowania 20 dawek 20 dawek
Objętość pojedynczej dawki 0,5 ml 0,5 ml
Badania farmakokinetyczne Nie dotyczy Nie dotyczy

Znaczenie kliniczne właściwości

Pomimo braku typowych parametrów farmakokinetycznych dla inaktywowanych bakterii Salmonella typhi zawartych w szczepionkach, ich standaryzowana ilość w preparatach oraz określone własności fizykochemiczne (jednorodna zawiesina) zapewniają odpowiednią skuteczność immunologiczną. Działanie szczepionek opiera się na indukcji swoistej odpowiedzi immunologicznej, która prowadzi do wytworzenia ochronnych przeciwciał przeciwko bakteriom Salmonella typhi, co stanowi podstawę profilaktyki duru brzusznego. 12 13

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl