pleomorfizm komórkowy
Pleomorfizm komórkowy to zjawisko występowania znaczącej różnorodności w kształcie, wielkości i cechach morfologicznych komórek w obrębie jednej tkanki lub nowotworu. Jest to ważny parametr histopatologiczny oceniany podczas diagnostyki mikroskopowej, szczególnie w onkologii.
W diagnostyce nowotworów pleomorfizm jest jednym z kluczowych markerów złośliwości. Wysokie nasilenie pleomorfizmu komórkowego zwykle wskazuje na wyższy stopień anaplazji komórkowej i jest charakterystyczne dla nowotworów o większej agresywności biologicznej. Występowanie komórek o różnych kształtach, z nietypowymi, hiperchromarycznymi jądrami komórkowymi, nieprawidłowymi figurami podziału czy wielojądrzastością jest częstym wykładnikiem dużego pleomorfizmu.
Ocena pleomorfizmu stanowi istotny element wielu systemów gradingowych (stopniowania histologicznego) stosowanych w onkologii, m.in. w raku piersi (skala Blooma-Richardsona-Elsona), raku prostaty (skala Gleasona) czy mięsakach tkanek miękkich. Większy pleomorfizm koreluje zwykle z gorszym rokowaniem i może wpływać na decyzje terapeutyczne dotyczące agresywności leczenia.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Niezróżnicowany mięsak pleomorficzny – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
Niezróżnicowany mięsak pleomorficzny (UPS) to agresywny nowotwór tkanek miękkich, stanowiący około 10% mięsaków u dorosłych, najczęściej lokalizujący się w kończynach i jamie brzusznej. Charakteryzuje się znacznym pleomorfizmem komórkowym i brakiem specyficznej linii różnicowania, z szybkim wzrostem i tendencją do przerzutów, zwłaszcza do płuc. Podstawą leczenia jest chirurgia z szerokim wycięciem guza, dążąca do uzyskania ujemnych marginesów (co najmniej 1-2 cm zdrowej tkanki), z możliwością oszczędzania kończyny. Radioterapia, stosowana neoadiuwantowo lub adiuwantowo, wykorzystuje zaawansowane techniki takie jak IMRT czy IORT, poprawiając kontrolę miejscową. Chemioterapia oparta na antracyklinach, gemcytabinie i docetakselu jest stosowana w leczeniu nawrotów, przerzutów oraz przed- i pooperacyjnie. Immunoterapia z pembrolizumabem, szczególnie w skojarzeniu z radioterapią i chirurgią, wykazuje obiecujące wyniki w poprawie przeżycia wolnego od choroby u pacjentów z UPS kończyn w stadium III.
amputacja, chemoradioterapia, chirurgia rekonstrukcyjna, docetaksel, doksorubicyna, fizjoterapia, gemcytabina, inhibitor punktów kontrolnych, mięsak tkanek miękkich, nawrót choroby, niezróżnicowany mięsak pleomorficzny, operacja oszczędzająca kończynę, pembrolizumab, pielęgniarka nawigator, pleomorfizm komórkowy, przerzut, przeżycie wolne od choroby, przeżycie wolne od progresji, radioterapia adiuwantowa, radioterapia neoadjuwantowa, radioterapia z modulacją intensywności wiązki, śródoperacyjna radioterapia, szerokie wycięcie, ujemny margines, zespół multidyscyplinarny, złośliwy włóknisty histiocytoma