oporność wirusa HBV
Oporność wirusa HBV (Hepatitis B Virus) odnosi się do zdolności wirusa do przetrwania i replikacji pomimo stosowania leków przeciwwirusowych. Jest to poważny problem kliniczny, który może prowadzić do niepowodzenia terapii u pacjentów z przewlekłym zapaleniem wątroby typu B.
Mechanizm oporności wirusa HBV związany jest głównie z mutacjami w genie polimerazy wirusowej, która jest głównym celem działania leków przeciwwirusowych, takich jak analogi nukleozydów i nukleotydów (NA). Najczęściej obserwowane mutacje to te w domenach YMDD (tyrozyna-metionina-asparaginian-asparaginian) polimerazy HBV, które mogą prowadzić do oporności na lamiwudynę i telbiwudynę.
Monitorowanie oporności wirusa HBV obejmuje regularne badania poziomu DNA HBV we krwi oraz w wybranych przypadkach – genotypowanie w celu wykrycia mutacji związanych z opornością. Wzrost miana wirusa podczas terapii może sugerować rozwój oporności i konieczność modyfikacji leczenia.
W celu zapobiegania rozwojowi oporności, w terapii przewlekłego WZW B zaleca się stosowanie leków o wysokiej barierze genetycznej do rozwoju oporności, takich jak entekawir lub tenofowir. W przypadku wykrycia oporności, strategia leczenia może obejmować zmianę leku na inny o odmiennym mechanizmie działania lub terapię skojarzoną.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Entecavir Zentiva 0,5 mg
Terapia entekawirem powinna być prowadzona przez doświadczonego specjalistę w leczeniu przewlekłego wirusowego zapalenia wątroby typu B, z indywidualnym dostosowaniem dawki do stanu pacjenta i historii leczenia. U pacjentów nieleczonych wcześniej analogami nukleozydów zalecana dawka wynosi 0,5 mg raz na dobę, podawana niezależnie od posiłków. W przypadku oporności na lamiwudynę lub niewyrównanej czynności wątroby dawka wzrasta do 1 mg raz na dobę, przyjmowana na czczo (ponad 2 godziny przed i po posiłku). U pacjentów z klirensem kreatyniny <50 ml/min konieczna jest modyfikacja dawkowania, np. zmniejszenie dawki dobowej lub wydłużenie odstępów między podaniami, z uwzględnieniem hemodializy lub CAPD. Optymalny czas terapii nie jest jednoznacznie określony, jednak u pacjentów HBeAg-dodatnich leczenie powinno trwać co najmniej 12 miesięcy po serokonwersji HBe, a u HBeAg-ujemnych do serokonwersji HBs lub stwierdzenia nieskuteczności terapii.
aktywność AlAT, analog nukleozydu, dializa otrzewnowa, DNA HBV, entekawir, hemodializa, klirens kreatyniny, lamiwudyna, marskość wątroby, mutacja LVDr, mutacje oporności, niewyrównana czynność wątroby, odpowiedź wirusologiczna, oporność krzyżowa, oporność wirusa HBV, pacjent HBeAg-dodatni, pacjent HBeAg-ujemny, przeciwciała anty-HBe, przeciwciała anty-HBs, przewlekłe wirusowe zapalenie wątroby typu B, serokonwersja HBe, serokonwersja HBs, supresja wirusologiczna, terapia skojarzona, wiremia - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Entecavir Ranbaxy 1 mg
Entekawir, będący nukleozydowym inhibitorem odwrotnej transkryptazy, wykazuje wysoką selektywność i skuteczność wobec polimerazy HBV, z wewnątrzkomórkowym okresem półtrwania aktywnej formy trifosforanu wynoszącym 15 godzin. Jego stała Ki wobec polimerazy HBV wynosi 0,0012 μM, co świadczy o silnym działaniu hamującym syntezę DNA wirusa, przy jednoczesnym minimalnym wpływie na polimerazy komórkowe (Ki 18-40 μM) oraz mitochondrialne (Ki >160 μM). Entekawir skutecznie hamuje replikację dzikiego typu HBV już przy stężeniu EC50 0,004 µM, a także pozostaje aktywny wobec szczepów opornych na lamiwudynę (EC50 mediana 0,026 µM) oraz adefowir, nie wykazując antagonistycznego działania w połączeniu z innymi NRTI. W odniesieniu do HIV-1, entekawir wykazuje zmienną aktywność (EC50 0,026 do >10 µM), z możliwością selekcji mutacji M184I przy wysokich stężeniach.
aminotransferaza alaninowa, analog guanozyny, antygen HBeAg, entekawir, fosforylacja, komórki HepG2, marskość wątroby, mitochondrialne DNA, mutacje HBV, niewyrównana czynność wątroby, nukleozydowy inhibitor odwrotnej transkryptazy, odwrotna transkrypcja, odwrotna transkryptaza, oporność na adefowir, oporność na lamiwudynę, oporność wirusa HBV, polimeraza DNA HBV, polimeraza wirusa HBV, przewlekłe wirusowe zapalenie wątroby typu B, skala Knodella, substytucja rtL180M, substytucja rtN236T, trifosforan, zmiany martwiczo-zapalne, zwłóknienie wątroby - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Tenofovir Synoptis 245 mg
Terapia lekiem Tenofovir Synoptis, zawierającym 245 mg tenofowiru dizoproksylu, powinna być prowadzona przez lekarzy doświadczonych w leczeniu HIV i przewlekłego wirusowego zapalenia wątroby typu B (pWZW B). Zalecana dawka u dorosłych i młodzieży (≥12 lat, ≥35 kg) to jedna tabletka raz na dobę, doustnie z posiłkiem. U dzieci poniżej 12 lat lek nie jest zalecany ze względu na brak odpowiednich dawek. Przed rozpoczęciem terapii u dzieci z pWZW B należy potwierdzić trwałe podwyższenie aktywności AlAT (≥6 miesięcy przy HBeAg dodatnim, ≥12 miesięcy przy HBeAg ujemnym). Długość leczenia nie jest ściśle określona; przerwanie terapii można rozważyć po serokonwersji HBe lub HBs, z zachowaniem regularnej kontroli AlAT i DNA HBV. U pacjentów z niewyrównaną czynnością wątroby lub marskością leczenie nie powinno być przerywane.
AlAT, antygen HBeAg, DNA HBV, hemodializa, klirens kreatyniny, marskość wątroby, nawrót wirusologiczny, niewyrównana czynność wątroby, oporność wirusa HBV, przeciwciała anty-HBe, przewlekłe wirusowe zapalenie wątroby typu B, serokonwersja HBe, serokonwersja HBs, supresja wirusologiczna, tenofowir, tenofowir dizoproksylu, ujemny HBeAg, wyrównana czynność wątroby, zaburzenie czynności nerek, zakażenie HIV, zakażenie HIV-1, zaostrzenie zapalenia wątroby - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Tenofovir disoproxil Accord 245 mg
Tenofovir disoproxil Accord jest wskazany w leczeniu zakażenia HIV-1 oraz przewlekłego wirusowego zapalenia wątroby typu B, z dawką standardową 245 mg doustnie raz na dobę u dorosłych i młodzieży ≥12 lat i masie ciała ≥35 kg. Dla dzieci dostępne są formy granulatu 33 mg/g (2–<12 lat, masa ciała <17 kg) oraz tabletki o zmniejszonej mocy (6–<12 lat). Leczenie powinno być prowadzone przez lekarza doświadczonego w terapii HIV i WZW B, z uwzględnieniem ryzyka oporności HBV oraz toksyczności na kości i nerki. Optymalna długość terapii nie jest ustalona; u pacjentów HBeAg-dodatnich bez marskości leczenie trwa co najmniej 12 miesięcy po serokonwersji HBe, a u HBeAg-ujemnych do serokonwersji HBs lub utraty skuteczności, z regularnym monitorowaniem AlAT i DNA HBV. Przerwanie terapii u pacjentów z marskością jest niewskazane.
dawkowanie doustne, DNA HBV, HBeAg-dodatni, hemodializa, klirens kreatyniny, marskość wątroby, niewyrównana choroba wątroby, oporność wirusa HBV, przeciwciała anty-HBe, przewlekłe wirusowe zapalenie wątroby typu B, serokonwersja HBe, serokonwersja HBs, supresja wirusa, supresja wirusologiczna, tenofowir dizoproksyl, toksyczność nerkowa, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zakażenie HIV, zakażenie HIV-1, zaostrzenie zapalenia wątroby - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Entecavir Fomed 0,5 mg
Entekavir Fomed jest wskazany do leczenia przewlekłego wirusowego zapalenia wątroby typu B i powinien być stosowany pod nadzorem lekarza doświadczonego w terapii tej choroby. Dawkowanie u dorosłych zależy od historii leczenia analogami nukleozydów oraz stanu czynności wątroby: u pacjentów nieleczonych wcześniej analogami zaleca się 0,5 mg raz na dobę, natomiast u pacjentów z opornością na lamiwudynę lub niewyrównaną czynnością wątroby dawka wynosi 1 mg raz na dobę, przy czym podawanie na czczo jest wymagane w tych grupach. U pacjentów z niewydolnością nerek (klirens kreatyniny < 50 ml/min) konieczne jest dostosowanie dawki, np. 0,25 mg co 48 godzin lub 0,15 mg raz na dobę w zależności od stopnia niewydolności, z preferencją stosowania roztworu doustnego przy dawkach < 0,5 mg. Leczenie dzieci i młodzieży o masie ciała ≥ 32,6 kg stosuje dawkę 0,5 mg raz na dobę, a u lżejszych pacjentów zaleca się preparat w formie roztworu. Optymalny czas terapii nie jest jednoznacznie ustalony, jednak u pacjentów z dodatnim HBeAg leczenie powinno trwać co najmniej 12 miesięcy po serokonwersji HBe, a u pacjentów z ujemnym HBeAg do uzyskania serokonwersji HBs lub braku skuteczności terapii.
aktywność AlAT, analog nukleozydu, antygen HBeAg, dializa otrzewnowa, DNA wirusa HBV, entekawr, hemodializa, klirens kreatyniny, marskość wątroby, monoterapia, mutacje warunkujące oporność, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, niewyrównana czynność wątroby, odpowiedź wirusologiczna, oporność krzyżowa, oporność na lamiwudynę, oporność wirusa HBV, przeciwciała anty-HBe, przewlekłe wirusowe zapalenie wątroby typu B, serokonwersja HBe, serokonwersja HBs, supresja wirusologiczna, ujemny HBeAg, wiremia, wyrównana czynność wątroby