zakażenie HIV-1
Zakażenie HIV-1 (Human Immunodeficiency Virus type 1) to najczęstsza forma infekcji wirusem HIV, odpowiedzialna za globalną pandemię AIDS. Wirus atakuje komórki układu odpornościowego, szczególnie limfocyty T CD4+, prowadząc do postępującego upośledzenia odporności organizmu.
Transmisja HIV-1 następuje głównie przez kontakty seksualne, ekspozycję na zakażoną krew lub produkty krwiopochodne oraz z matki na dziecko (zakażenie wertykalne). Po zakażeniu, u większości pacjentów występuje ostra choroba retrowirusowa przypominająca mononukleozę, następnie wieloletni okres bezobjawowy, aż do rozwoju AIDS przy braku leczenia.
Diagnostyka zakażenia HIV-1 opiera się na testach przesiewowych (testy immunoenzymatyczne, testy szybkie) oraz testach potwierdzenia (Western blot, testy molekularne). Monitorowanie przebiegu zakażenia obejmuje regularne oznaczanie liczby limfocytów CD4+ oraz poziomu wiremii HIV RNA.
Leczenie antyretrowirusowe (ARV) skutecznie hamuje replikację wirusa, zapobiega progresji do AIDS i znacząco zmniejsza ryzyko transmisji. Współczesne schematy leczenia opierają się na kombinacjach leków z różnych grup, w tym inhibitorów integrazy, które charakteryzują się wysoką skutecznością i dobrą tolerancją.
Profilaktyka zakażenia HIV-1 obejmuje preekspozycyjną profilaktykę (PrEP) dla osób z grup wysokiego ryzyka, poekspozycyjną profilaktykę (PEP) po ekspozycji oraz zapobieganie transmisji wertykalnej poprzez leczenie ARV kobiet ciężarnych. Pomimo postępów w leczeniu, szczepionka przeciwko HIV-1 pozostaje wyzwaniem dla współczesnej medycyny.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Darunavir Accord 300 mg
Darunawir jest silnym inhibitorem proteazy HIV-1, działającym poprzez hamowanie dimeryzacji i aktywności katalitycznej enzymu (KD = 4,5 x 10⁻¹² M), co uniemożliwia dojrzewanie zakaźnych cząsteczek wirusa. W badaniach in vitro wykazano medianę EC50 w zakresie 1,2–8,5 nM (0,7–5,0 ng/ml) wobec różnych szczepów HIV-1 i HIV-2, z wysokim indeksem terapeutycznym (CC50 od 87 μM do >100 μM). Opór na darunawir rozwija się powoli, a klinicznie istotne mutacje oporności (RAMs) obejmują m.in. V11I, V32I, L33F, I47V, I50V, I54L/M, T74P, L76V, I84V i L89V. Krotność zmian EC50 (FC) jest kluczowa dla oceny wrażliwości: FC ≤ 10 oznacza wrażliwość, FC 10–40 zmniejszoną wrażliwość, a FC > 40 oporność. Darunawir wykazuje skuteczność wobec większości izolatów opornych na inne inhibitory proteazy, co potwierdza jego unikalny profil oporności i brak oporności krzyżowej w badaniu ARTEMIS.
aktywność przeciwwirusowa, enfuwirtyd, inhibitor proteazy HIV-1, inhibitory proteazy, komórki CD4, komórki jednojądrzaste krwi obwodowej, kompleks poliproteinowy Gag-Pol, leki przeciwretrowirusowe, limfocyty T, monocyty/makrofagi, mutacje związane z opornością, nienukleozydowe inhibitory odwrotnej transkryptazy, niepowodzenie wirologiczne, nukleozydowe inhibitory odwrotnej transkryptazy, odpowiedź wirologiczna, oporność krzyżowa, profil oporności, przeniesienie zakażenia z matki na dziecko, supresja wirusowa, wiremia HIV-1 RNA, zakażenie HIV-1 - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Retrovir 10 mg/ml
Zydowudyna (Retrovir) wykazuje zróżnicowany potencjał mutagenny i genotoksyczny w badaniach przedklinicznych. Test Amesa nie wykazał mutagenności, jednak badania na komórkach chłoniaka myszy oraz transformacji komórek in vitro wskazały na słabe właściwości mutagenne. Uszkodzenia chromosomów obserwowano w limfocytach ludzkich in vitro oraz w testach jąderkowych u myszy i szczurów po wielokrotnym podawaniu doustnym, choć badania cytogenetyczne na szczurach nie potwierdziły tych efektów in vivo. U pacjentów z AIDS leczonych zydowudyną stwierdzono zwiększoną częstość pęknięć chromosomów. Ponadto, zydowudyna przenika przez łożysko i włącza się do DNA leukocytów noworodków, co potwierdzono w badaniach na modelach małpich, gdzie skojarzenie z lamiwudyną zwiększało włączanie analogów nukleozydów do DNA oraz skracanie telomerów, choć kliniczne znaczenie tych obserwacji pozostaje niejasne.
badanie cytogenetyczne, badanie karcinogenności, chłoniak myszy, genotoksyczność, limfocyt krwi obwodowej, limfocyty ludzkie, nowotwór nabłonkowy pochwy, nowotwór płuc, pęknięcie chromosomu, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, profilaktyka transmisji wertykalnej, przenikanie przezłożyskowe, skrócenie telomeru, test Amesa, test jąderkowy, transmisja wertykalna, transmisja wertykalna HIV, uszkodzenie chromosomu, zakażenie HIV-1 - Leksykon substancji czynnych
Atazanawir – Wskazania do stosowania
Atazanawir jest inhibitorem proteazy HIV-1 dostępnym w kapsułkach twardych o dawkach 150 mg, 200 mg i 300 mg, wskazanym do stosowania u dorosłych oraz dzieci powyżej 6. roku życia zakażonych HIV-1. Lek ten musi być podawany w ściśle określonym schemacie terapeutycznym, zawsze w połączeniu z niską dawką rytonawiru, który modyfikuje jego farmakokinetykę, oraz innymi lekami przeciwretrowirusowymi. Przed rozpoczęciem terapii konieczne jest wykonanie badania oporności wirusa (genotypowanie lub fenotypowanie) oraz szczegółowa analiza historii leczenia, aby wykluczyć obecność ≥4 mutacji charakterystycznych dla oporności na inhibitory proteazy, co wskazuje na brak korzyści terapeutycznych z zastosowania atazanawiru.
atazanawir siarczan, badanie oporności wirusa, genotypowanie HIV-1, inhibitor proteazy HIV-1, interakcja lekowa, leczenie przeciwretrowirusowe, lek przeciwretrowirusowy, niepowodzenie wirusologiczne, oporność na inhibitory proteazy, oporność wirusowa, rytonawir, szczepy oporne, terapia pierwszego rzutu, zakażenie HIV-1 - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Atazanavir Accord 200 mg
Atazanavir Accord to inhibitor proteazy stosowany w terapii zakażenia HIV-1, dostępny w kapsułkach twardych o dawkach 150 mg, 200 mg oraz 300 mg (zawierających odpowiednio 150 mg, 200 mg i 300 mg atazanawiru siarczanu). Lek jest wskazany u dorosłych oraz dzieci powyżej 6 roku życia, zawsze w skojarzeniu z niską dawką rytonawiru i innymi lekami przeciwretrowirusowymi. W terapii pacjentów z wielolekoopornym HIV-1, zwłaszcza z opornością na ≥4 mutacje charakterystyczne dla inhibitorów proteazy, skuteczność atazanaviru jest ograniczona. Przed wdrożeniem terapii konieczne jest wykonanie badań oporności wirusa oraz uwzględnienie historii leczenia pacjenta.
- Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Darunavir Synoptis 300 mg
Darunavir Synoptis jest inhibitorem proteazy stosowanym w terapii zakażeń HIV-1, przeznaczonym do stosowania w skojarzeniu z niską dawką rytonawiru oraz innymi lekami przeciwretrowirusowymi, tworzącymi wielolekowy schemat terapeutyczny. Preparat dostępny jest w formie tabletek powlekanych o dawkach 75 mg, 150 mg, 300 mg oraz 600 mg, co umożliwia elastyczne dostosowanie terapii do potrzeb pacjentów dorosłych po wcześniejszym leczeniu przeciwretrowirusowym oraz dzieci i młodzieży powyżej 3 lat i masy ciała co najmniej 15 kg. Decyzja o wdrożeniu terapii powinna uwzględniać historię leczenia, profil mutacji wirusa, wyniki badań genotypowych i fenotypowych oraz dotychczasową odpowiedź na leczenie.
badanie genotypu i fenotypu, darunawir, glikol propylenowy, HIV-1, intensywna terapia przeciwretrowirusowa, laktoza jednowodna, lek przeciwretrowirusowy, nietolerancja substancji pomocniczych, pacjent pediatryczny, reakcja alergiczna, rytonawir, tabletka powlekana, terapia przeciwretrowirusowa, zakażenie HIV-1, żółcień pomarańczowa - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Darunavir Zentiva 800 mg
Darunawir, klasyfikowany pod kodem ATC J05AE10, jest inhibitorem proteazy HIV-1 o bardzo wysokiej powinowactwie (KD = 4,5 x 10⁻¹² M), który hamuje rozszczepienie kompleksu poliproteinowego Gag-Pol, zapobiegając powstawaniu dojrzałych cząsteczek wirusa. W badaniach in vitro wykazuje silną aktywność przeciwwirusową wobec różnych szczepów HIV-1 i HIV-2, z medianą EC50 w zakresie 1,2–8,5 nM (0,7–5,0 ng/ml), przy wysokim indeksie selektywności (50% stężenie cytotoksyczne >87 μM). Selekcja opornych szczepów jest powolna (>3 lata), a oporność wiąże się z mutacjami w genie proteazy (V11I, V32I, L33F, I47V, I50V, I54L/M, T74P, L76V, I84V, L89V) i wzrostem FC EC50 powyżej 10, co koreluje ze zmniejszoną odpowiedzią kliniczną. Darunawir wykazuje minimalną oporność krzyżową z innymi inhibitorami proteazy, co potwierdzają badania kliniczne i analizy izolatów opornych na inne leki z tej grupy.
działanie przeciwwirusowe, farmakokinetyka darunawiru, genotypowanie, inhibitor proteazy HIV, inhibitor proteazy HIV-1, izolat kliniczny, komórka CD4+, komórka jednojądrzasta krwi obwodowej, leczenie przeciwretrowirusowe, lek przeciwretrowirusowy, limfocyt T, makrofag, mutacja oporności, niepowodzenie wirologiczne, odpowiedź wirologiczna, oporność krzyżowa, oporność wirusowa, proteaza HIV-1, stężenie cytotoksyczne, stężenie skuteczne, supresja wirusologiczna, szczep dziki, terapia przeciwretrowirusowa, wiremia, wzmacniacz farmakokinetyczny, zakażenie HIV-1, zakażenie wertykalne, zakażenie wirusowe - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Darunavir Accord 75 mg
Darunavir Accord, stosowany w skojarzeniu z rytonawirem w małej dawce oraz innymi lekami przeciwretrowirusowymi, jest wskazany do leczenia zakażeń HIV-1 u dorosłych pacjentów z wcześniejszą terapią przeciwretrowirusową, w tym u osób z mutacjami oporności na inhibitory proteazy. Lek dostępny jest w formie tabletek powlekanych o dawkach 75 mg, 150 mg, 300 mg i 600 mg, co umożliwia indywidualizację terapii uwzględniającą wiek, masę ciała oraz historię leczenia. Darunavir Accord jest również zatwierdzony do stosowania u dzieci i młodzieży powyżej 3 lat i masie ciała co najmniej 15 kg, stanowiąc ważną opcję terapeutyczną w pediatrii z dobrym profilem bezpieczeństwa. Przed rozpoczęciem terapii zaleca się wykonanie badań genotypu i fenotypu wirusa HIV w celu oceny potencjalnej skuteczności leku oraz optymalizacji schematu leczenia.
badanie fenotypu, badanie genotypu, darunawir, glikol propylenowy, HIV-1, inhibitor proteazy, laktoza jednowodna, leczenie przeciwretrowirusowe, niepowodzenie terapeutyczne, populacja pediatryczna, reakcja alergiczna, rytonawir, schemat leczenia, substancja pomocnicza, tabletka powlekana, terapia skojarzona, zakażenie HIV-1, żółcień pomarańczowa FCF - Leksykon leków
Działania niepożądane – Ictady 245 mg
Ictady 245 mg, zawierający tenofowir dizoproksylu w postaci bursztynianu, jest stosowany w terapii zakażeń HIV-1 oraz przewlekłego wirusowego zapalenia wątroby typu B (HBV). Profil bezpieczeństwa leku różni się w zależności od leczonej jednostki chorobowej: działania niepożądane występują u około 33% pacjentów z HIV-1 i 25% z HBV, najczęściej o łagodnym nasileniu. Najczęstsze objawy to zaburzenia żołądkowo-jelitowe (nudności 5,4%, biegunka, wymioty), zawroty głowy, ból głowy, wysypka, astenia i zmęczenie. Szczególną uwagę należy zwrócić na nefrotoksyczność – rzadkie, ale poważne zaburzenia czynności nerek, w tym zespół Fanconiego, które mogą prowadzić do osteomalacji i złamań. U pacjentów z niewyrównaną czynnością wątroby 7% przerwało terapię z powodu działań niepożądanych, a 9% doświadczyło wzrostu stężenia kreatyniny o ≥0,5 mg/dl lub hipofosfatemii. U osób starszych (>65 lat) i dzieci konieczne jest szczegółowe monitorowanie funkcji nerek i gęstości mineralnej kości (BMD).
BMD, ból głowy, gęstość mineralna kości, HBV, hipofosfatemia, hipokaliemia, kwasica mleczanowa, martwica kości, miopatia, moczówka prosta pochodzenia nerkowego, niewydolność nerek, niewyrównana czynność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, osteomalacja, ostra martwica kanalików nerkowych, ostra niewydolność nerek, przewlekłe wirusowe zapalenie wątroby typu B, rabdomioliza, stężenie kreatyniny, stłuszczenie wątroby, tenofowir dizoproksylu, wskaźnik Child-Pugh-Turcotte, zaburzenie czynności kanalika bliższego, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie żołądkowo-jelitowe, zakażenie HIV-1, zaostrzenie zapalenia wątroby, zapalenie trzustki, zawroty głowy, zespół Fanconiego, zespół reaktywacji immunologicznej - Leksykon leków
Działania niepożądane – Tenofovir disoproxil Aurovitas 245 mg
Tenofovir disoproxil Aurovitas, stosowany w terapii zakażeń HIV-1 oraz przewlekłego wirusowego zapalenia wątroby typu B, wykazuje specyficzny profil działań niepożądanych, które występują u około 33% pacjentów z HIV-1 i 25% z WZW B. Najczęstsze objawy to łagodne do umiarkowanych zaburzenia żołądkowo-jelitowe, takie jak biegunka, nudności (5,4% w WZW B), wymioty oraz bóle brzucha. U pacjentów z niewyrównaną czynnością wątroby obserwuje się zwiększone ryzyko poważnych działań niepożądanych, w tym podwyższone stężenie kreatyniny w surowicy (≥ 0,5 mg/dl) i hipofosfatemię (< 2 mg/dl) u 13% po 168 tygodniach terapii, a także wyższą śmiertelność (13%) i częstość raka wątrobowokomórkowego (18%). Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów z wysokim wskaźnikiem Child-Pugh-Turcotte, u których ryzyko ciężkich powikłań jest zwiększone.
glikozuria, hipofosfatemia, hipokaliemia, kwasica mleczanowa, lek przeciwretrowirusowy, miopatia, moczówka prosta pochodzenia nerkowego, niewydolność nerek, obrzęk naczynioruchowy, oporność na lamiwudynę, osteomalacja, osteopenia i osteoporoza, ostra martwica kanalików nerkowych, ostra niewydolność nerek, ostre uszkodzenie nerek, przewlekłe wirusowe zapalenie wątroby typu B, rabdomioliza, rak wątrobowokomórkowy, rozmiękanie kości, śródmiąższowe zapalenie nerek, stłuszczenie wątroby, tenofowir dizoproksylu, wskaźnik Child-Pugh-Turcotte, wzór Cockcrofta-Gaulta, wzór MDRD, zaburzenie czynności kanalika bliższego nerki, zaburzenie równowagi kwasowo-zasadowej, zaburzenie żołądkowo-jelitowe, zakażenie HIV-1, zapalenie nerek, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zespół Fanconiego, zmiana kostna, zmniejszona gęstość mineralna kości, zwiększona aktywność aminotransferaz - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Tenofovir Synoptis 245 mg
Tenofovir Synoptis, zawierający 245 mg tenofowiru dizoproksylu fumaranu w formie tabletek powlekanych, jest wskazany do leczenia zakażeń HIV-1 oraz przewlekłego wirusowego zapalenia wątroby typu B (WZW B). W terapii HIV-1 lek stosuje się wyłącznie w skojarzeniu z innymi lekami przeciwretrowirusowymi. U dorosłych pacjentów z wysoką wiremią (>100 000 kopii/ml) oraz u tych po niepowodzeniu wcześniejszej terapii z niską wiremią (<10 000 kopii/ml, najczęściej <5 000 kopii/ml) tenofowir jest dodawany do ustalonego schematu terapeutycznego. U młodzieży w wieku 12-17 lat z zakażeniem HIV-1 lek jest wskazany w przypadku oporności na nukleozydowe inhibitory odwrotnej transkryptazy (NRTI) lub toksyczności uniemożliwiającej stosowanie leków pierwszego rzutu, przy czym decyzja o leczeniu powinna uwzględniać badania oporności wirusowej i historię leczenia.
aminotransferaza alaninowa, fumaran tenofowiru dizoproksylu, lek przeciwretrowirusowy, marskość wątroby, nietolerancja laktozy, niewyrównana czynność wątroby, nukleozydowy inhibitor odwrotnej transkryptazy, oporność na lamiwudynę, przewlekłe wirusowe zapalenie wątroby typu B, replikacja wirusa, stan zapalny wątroby, tenofowir dizoproksyl, terapia przeciwretrowirusowa, wiremia, wirus zapalenia wątroby typu B, wyrównana czynność wątroby, zakażenie HIV-1, zwłóknienie wątroby - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Ritonavir Accord 100 mg
Rytonawir, klasyfikowany w grupie inhibitorów proteazy (ATC: J05AE03), pełni podwójną rolę: jako samodzielny lek przeciwretrowirusowy oraz jako farmakokinetyczny wzmacniacz innych inhibitorów proteazy poprzez silne hamowanie izoenzymu CYP3A. Optymalne dawkowanie w celu maksymalizacji efektu wzmacniającego wynosi 100 mg/dobę do 200 mg dwa razy na dobę, zależnie od stosowanego inhibitora proteazy. Mechanizm działania rytonawiru polega na selektywnym hamowaniu proteazy HIV-1 i HIV-2, co prowadzi do produkcji niedojrzałych, nieinfekcyjnych wirionów. Badania elektrofizjologiczne wykazały, że dawka 400 mg dwa razy na dobę powoduje maksymalne wydłużenie QTcF o 5,5 ms (górna granica 95% CI: 7,6 ms) bez klinicznie istotnych zaburzeń rytmu, choć obserwowano niewielkie wydłużenie odstępu PR do maksymalnie 252 ms bez bloków II° lub III°.
- Leksykon leków
Działania niepożądane – Tenofovir disoproxil Accordpharma 245 mg
Tenofowir dizoproksyl jest stosowany w terapii zakażeń HIV-1 oraz przewlekłego wirusowego zapalenia wątroby typu B, jednak jego stosowanie wiąże się z ryzykiem działań niepożądanych, które występują u około 33% pacjentów z HIV-1 i 25% z HBV. Najczęściej obserwuje się łagodne do umiarkowanych zaburzenia żołądkowo-jelitowe, takie jak biegunka, nudności (5,4%) i wymioty. Istotnym problemem klinicznym są nefrotoksyczność i zaburzenia czynności kanalika bliższego nerki, w tym zespół Fanconiego, które mogą prowadzić do hipofosfatemii, hipokaliemii, kwasicy mleczanowej oraz zmian kostnych, w tym rozmiękania kości i zwiększonego ryzyka złamań. W badaniach klinicznych u dorosłych pacjentów z HIV-1 i HBV monitorowano funkcję nerek, a u dzieci i młodzieży obserwowano zmniejszenie mineralnej gęstości kości (BMD), co jest szczególnie istotne w populacji pediatrycznej. Kwasica mleczanowa, choć rzadka, stanowi poważne powikłanie, zwłaszcza u pacjentów ze zdekompensowaną chorobą wątroby lub stosujących inne leki wywołujące kwasicę.
hipofosfatemia, hipokaliemia, kwasica mleczanowa, martwica kanalików nerkowych, martwica kości, mineralna gęstość kości, miopatia, moczówka prosta pochodzenia nerkowego, niewydolność nerek, ostra niewydolność nerek, przesączanie kłębuszkowe, przewlekłe wirusowe zapalenie wątroby typu B, rabdomioliza, rozmiękanie kości, skojarzona terapia przeciwretrowirusowa, stłuszczenie wątroby, tenofowir dizoproksyl, zaburzenie czynności kanalika bliższego nerki, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie żołądkowo-jelitowe, zakażenie HIV-1, zaostrzenie zapalenia wątroby, zapalenie nerek, zapalenie trzustki, zespół Fanconiego, zespół reaktywacji immunologicznej, zmniejszenie gęstości kości, zwiększona aktywność aminotransferaz - Leksykon substancji czynnych
Rytonawir – Wskazania do stosowania
Rytonawir jest inhibitorem proteazy HIV-1, stosowanym wyłącznie w skojarzonej terapii przeciwretrowirusowej, niezalecanym w monoterapii. Wskazany jest u dorosłych, młodzieży oraz dzieci powyżej 2 roku życia z potwierdzonym zakażeniem HIV-1. Pełni dwie główne funkcje: jako pełnodawkowy inhibitor proteazy hamujący dojrzewanie wirusa oraz jako farmakokinetyczny wzmacniacz innych inhibitorów proteazy (np. lopinawiru), zwiększając ich biodostępność i czas działania. Preparaty dostępne są zarówno jako monoterapia (tabletki powlekane 100 mg), jak i w formie złożonej (np. lopinawir 200 mg + rytonawir 50 mg). Decyzja o zastosowaniu rytonawiru powinna uwzględniać wyniki badań oporności wirusa, historię leczenia, choroby współistniejące oraz potencjalne interakcje lekowe.
badanie oporności wirusa, biodostępność leku, działanie niepożądane, inhibitor proteazy HIV, interakcja lekowa, lekarz specjalista, limfocyt CD4+, lopinawir, nukleozydowy inhibitor odwrotnej transkryptazy, oporność wirusa HIV, parametr immunologiczny, preparat farmaceutyczny, rytonawir, skojarzona terapia przeciwretrowirusowa, tabletka powlekana, terapia przeciwretrowirusowa, wiremia HIV RNA, wzmacniacz farmakokinetyczny, zakażenie HIV, zakażenie HIV-1 - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Atazanavir Accord 150 mg
Atazanavir Accord, dostępny w kapsułkach twardych o dawkach 150 mg, 200 mg i 300 mg, jest inhibitorem proteazy stosowanym w terapii skojarzonej zakażenia HIV-1, zawsze w połączeniu z niską dawką rytonawiru w celu optymalizacji skuteczności. Lek jest wskazany zarówno dla dorosłych, jak i dzieci powyżej 6 roku życia, zarówno u pacjentów wcześniej nieleczonych, jak i tych z doświadczeniem terapii przeciwretrowirusowej. Skuteczność atazanawiru może być ograniczona u pacjentów z opornością na inhibitory proteaz, zwłaszcza przy obecności ≥4 mutacji charakterystycznych dla tej grupy leków. Decyzja o włączeniu Atazanavir Accord powinna być oparta na badaniu genotypowym oporności wirusa oraz analizie historii leczenia pacjenta, co pozwala na indywidualizację terapii i zwiększenie jej efektywności.
atazanawir, atazanawiru siarczan, badanie genotypowe HIV, HIV-1, inhibitor proteazy, kapsułka twarda, laktoza, lek przeciwretrowirusowy, monoterapia, mutacja inhibitora proteazy, oporność wirusowa, reakcja alergiczna, rytonawir, terapia przeciwretrowirusowa, terapia skojarzona, zakażenie HIV-1, żółcień pomarańczowa - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Atazanavir Zentiva 300 mg
Atazanavir Zentiva, zawierający atazanawir w dawkach 150 mg, 200 mg oraz 300 mg, jest azapeptydowym inhibitorem proteazy HIV-1, który selektywnie hamuje przetwarzanie białek Gag-Pol, zapobiegając tworzeniu dojrzałych wirionów i dalszemu zakażaniu komórek. Lek wykazuje aktywność przeciwwirusową wobec HIV-1 i HIV-2, co stanowi istotną zaletę terapeutyczną. W terapii pacjentów nieleczonych uprzednio, kluczową mutacją oporności jest I50L (często w połączeniu z A71V), powodująca wzrost oporności na atazanawir w zakresie 3,5-29-krotnym, bez fenotypowej oporności krzyżowej na inne inhibitory proteazy. U pacjentów stosujących atazanawir z rytonawirem nie obserwowano pojawienia się mutacji I50L, a mutacja N88S, choć może obniżać wrażliwość na lek, nie zawsze skutkuje opornością fenotypową ani nie wpływa jednoznacznie na skuteczność kliniczną. W badaniu 138, trwającym 96 tygodni, nie stwierdzono substytucji de novo z częstością >20% lub 10-20% podczas terapii atazanawirem z rytonawirem.
aktywność przeciwwirusowa in vitro, atazanawir, azapeptydowy inhibitor proteazy, białko Gag-Pol, cykl replikacyjny wirusa, HIV-2, inhibitor proteazy, lopinawir, niepowodzenie wirusologiczne, nukleozydowy inhibitor odwrotnej transkryptazy, oporność fenotypowa, oporność krzyżowa, rytonawir, sakwinawir, substytucja de novo, substytucja I50L, substytucja M184I/V, substytucja N88S, terapia przeciwretrowirusowa, terapia skojarzona, zakażenie HIV-1 - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Tenofovir Zentiva 245 mg
Produkt leczniczy Tenofovir Zentiva, zawierający 245 mg tenofowiru dizoproksylu, jest wskazany do leczenia zakażeń HIV-1 oraz przewlekłego wirusowego zapalenia wątroby typu B u dorosłych i młodzieży (12–<18 lat, masa ciała ≥35 kg). Zalecana dawka to jedna tabletka raz na dobę, podawana doustnie podczas posiłku, co zwiększa biodostępność leku. Terapia u pacjentów z przewlekłym WZW B powinna być kontynuowana co najmniej 12 miesięcy po serokonwersji HBeAg lub do serokonwersji HBsAg, z uwzględnieniem stanu klinicznego i serologicznego. Po zakończeniu leczenia konieczne jest monitorowanie aktywności AlAT i miana DNA HBV w surowicy w celu wykrycia nawrotu. U pacjentów z niewyrównaną czynnością wątroby lub marskością przerwanie terapii jest przeciwwskazane ze względu na ryzyko zaostrzenia choroby.
aktywność AlAT, biodostępność substancji czynnej, dysfagia, klirens kreatyniny, marskość wątroby, miano DNA HBV, modelowanie farmakokinetyczne, nawrót wirusologiczny, niewyrównana czynność wątroby, pacjent hemodializowany, przeciwciała anty-HBe, przewlekłe wirusowe zapalenie wątroby typu B, serokonwersja HBe, serokonwersja HBs, supresja wirusologiczna, tenofowir dizoproksyl, wyrównana czynność wątroby, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zakażenie HIV-1, zaostrzenie zapalenia wątroby - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Tenofovir Synoptis
Tenofovir dizoproksyl w dawce 245 mg wymaga ścisłego monitorowania, zwłaszcza funkcji nerek i metabolizmu kości. Przed terapią u pacjentów z HBV należy wykluczyć zakażenie HIV, a u zakażonych HIV-1 stosować go wyłącznie w skojarzonej terapii przeciwretrowirusowej, aby zapobiec rozwojowi oporności. Monitorowanie czynności nerek obejmuje ocenę klirensu kreatyniny oraz stężenia fosforanów w surowicy, z interwencją przy wartościach fosforanów < 1,5 mg/dl (0,48 mmol/l) lub klirensie kreatyniny < 50 ml/min. W przypadku dalszego pogorszenia parametrów nerkowych (fosforany < 1,0 mg/dl, klirens < 50 ml/min) zaleca się rozważenie przerwania terapii. Szczególną ostrożność należy zachować przy jednoczesnym stosowaniu leków nefrotoksycznych, NLPZ, inhibitorów proteazy wzmacnianych rytonawirem lub kobicystatem oraz leków wydalanych przez te same mechanizmy nerkowe (np. cydofowir), z koniecznością częstego monitorowania czynności nerek. U pacjentów z klirensem kreatyniny < 50 ml/min stosowanie tenofowiru jest możliwe tylko przy wyraźnej przewadze korzyści nad ryzykiem, a u osób z klirensem < 30 ml/min i dializowanych niezalecane.
adefowir dipiwoksylu, alafenamid tenofowiru, amfoterycyna B, aminoglikozyd, autoimmunologiczne zapalenie wątroby, choroba Gravesa-Basedowa, cydofowir, dekompensacja czynności wątroby, dziedziczna nietolerancja galaktozy, foskarnet, gancyklowir, hipofosfatemia, interleukina-2, klirens kreatyniny, marskość wątroby, martwica kości, nadmiar mleczanów, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność nerek, osteomalacja, osteoporoza, ostra niewydolność nerek, pentamidyna, Pneumocystis jirovecii, przewlekłe czynne zapalenie wątroby, reaktywacja immunologiczna, skojarzona terapia przeciwretrowirusowa, stężenie fosforanów w surowicy, tenofowir dizoproksylu, wankomycyna, wirus cytomegalii, wirusowe zapalenie wątroby typu B, zaburzenie czynności nerek, zakażenie HBV, zakażenie HIV-1, zapalenie płuc, zapalenie siatkówki, zapalenie wątroby typu C, zespół Fanconiego, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, zmniejszenie gęstości mineralnej kości, zwiększenie aktywności AlAT - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Retrovir 250 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa zydowudyny, substancji czynnej leku Retrovir (250 mg, kapsułki twarde), wykazały zróżnicowany profil mutagenności i genotoksyczności. Test Amesa nie potwierdził działania mutagennego, natomiast badania na komórkach chłoniaka myszy wykazały słabe działanie mutagenne, a test transformacji komórek in vitro dał wyniki pozytywne. W badaniach na limfocytach ludzkich in vitro oraz w testach jąderkowych u myszy i szczurów in vivo stwierdzono uszkodzenia chromosomów, choć badania cytogenetyczne u szczurów nie potwierdziły tych uszkodzeń. U pacjentów z AIDS leczonych Retrovirem zaobserwowano zwiększoną częstość pęknięć chromosomów. Ponadto wykazano włączanie zydowudyny do DNA leukocytów u dorosłych pacjentów, kobiet ciężarnych oraz noworodków, co potwierdza ekspozycję przezłożyskową. Badania na małpach wykazały, że terapia skojarzona zydowudyny i lamiwudyny powoduje większą liczbę skróceń telomerów w narządach płodu niż sama zydowudyna, choć kliniczne znaczenie tych wyników pozostaje nieznane.
badanie cytogenetyczne, chłoniak myszy, dawkowanie w ciąży, DNA leukocytów, działanie karcinogenne przezłożyskowe, genotoksyczność przezłożyskowa, karcinogen przezłożyskowy, lamiwudyna, limfocyty krwi obwodowej, limfocyty ludzkie, mutagenność, nowotwór nabłonkowy pochwy, pęknięcie chromosomu, potencjał rakotwórczy, skrócenie telomerów, test Amesa, test jąderkowy, transmisja wertykalna wirusa, układ rozrodczy żeński, zakażenie HIV u dzieci, zakażenie HIV-1, zydowudyna - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Ritonavir Aurovitas
Rytonawir, stosowany jako inhibitor proteazy w terapii HIV-1, nie prowadzi do wyleczenia zakażenia ani AIDS, a pacjenci nadal są narażeni na zakażenia oportunistyczne i powikłania. W terapii rytonawirem należy monitorować szczególnie pacjentów z biegunką, gdyż może ona obniżać wchłanianie leku i innych stosowanych jednocześnie preparatów, a także pogarszać funkcję nerek. U chorych z hemofilią typu A i B obserwowano nasilenie krwawień podczas leczenia inhibitorami proteazy. Rytonawir może powodować wzrost masy ciała oraz stężenia lipidów i glukozy we krwi, co wymaga monitorowania zgodnie z wytycznymi HIV. W przypadku objawów zapalenia trzustki (nudności, wymioty, bóle brzucha, podwyższona lipaza/amylaza) konieczne jest przerwanie terapii. U pacjentów z ciężkim niedoborem odporności może wystąpić reakcja zapalna na oportunistyczne patogeny w pierwszych tygodniach lub miesiącach leczenia skojarzonego (CART), a także zaburzenia autoimmunologiczne.
AIDS, atorwastatyna, autoimmunologiczne zapalenie wątroby, awanafil, bedakilina, blok przedsionkowo-komorowy, choroba Gravesa-Basedowa, cukrzycowa kwasica ketonowa, delamanid, digoksyna, etynyloestradiol, flutykazon, fluwastatyna, glikokortykosteroid, hemofilia, hiperbilirubinemia, inhibitor fosfodiesterazy, inhibitor proteazy, inhibitor reduktazy HMG-CoA, kolchicyna, krwawienie maciczne, krwiak skórny, lowastatyna, martwica kości, nadciśnienie płucne, Pneumocystis jiroveci, prawastatyna, przewlekła biegunka, rabdomioliza, riocyguat, rozuwastatyna, rywaroksaban, stężenie lipidów we krwi, syldenafil, symwastatyna, tadalafil, trazodon, wardenafil, wirus cytomegalii, wirusowe zapalenie wątroby, worapaksar, wydłużenie odstępu QTc, wylew krwi do stawu, zaburzenie autoimmunologiczne, zaburzenie czynności nerek, zahamowanie czynności kory nadnerczy, zakażenie HIV-1, zakażenie oportunistyczne, zapalenie siatkówki, zapalenie trzustki, zespół Cushinga, zespół rekonstytucji immunologicznej, zespół złego wchłaniania - Leksykon substancji czynnych
Tenofowir – Dawkowanie i sposób podawania
Tenofowir dizoproksyl w dawce 245 mg jest stosowany w leczeniu zakażenia HIV-1 oraz przewlekłego wirusowego zapalenia wątroby typu B u dorosłych i młodzieży powyżej 12 lat o masie ciała ≥35 kg. Standardowa dawka to jedna tabletka raz na dobę, doustnie, z posiłkiem, co zwiększa biodostępność leku. W przypadku pominięcia dawki, jeśli minęło mniej niż 12 godzin, należy ją jak najszybciej przyjąć; jeśli więcej niż 12 godzin, pominiętej dawki nie podaje się. Wymioty w ciągu 1 godziny od podania wymagają powtórzenia dawki. U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek dawkowanie wymaga modyfikacji w zależności od klirensu kreatyniny: 50-80 ml/min – 245 mg raz na dobę, 30-49 ml/min – 245 mg co 48 godzin, <30 ml/min – 245 mg co 72-96 godzin, a u pacjentów poddawanych hemodializie – 245 mg co 7 dni po zabiegu. Dawkowanie u osób powyżej 65 lat i z zaburzeniami czynności wątroby nie wymaga zmian, jednak u dzieci poniżej 12 lat stosuje się inne postacie i dawki leku, a u dzieci z zaburzeniami nerek stosowanie tenofowiru nie jest zalecane.
aktywność AlAT, biodostępność, emtrycytabina, hemodializa, klirens kreatyniny, marskość wątroby, miano DNA HBV, niewyrównana czynność wątroby, przeciwciała anty-HBe, przewlekłe wirusowe zapalenie wątroby typu B, serokonwersja HBe, serokonwersja HBs, supresja wirusologiczna, tenofowir dizoproksyl, toksyczność, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zakażenie HIV-1 - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Darunavir Synoptis 300 mg
Darunawir wykazuje wyższą ekspozycję u pacjentów zakażonych HIV-1 w porównaniu do zdrowych ochotników, co jest związane ze zwiększonym stężeniem kwaśnej glikoproteiny α1 (AAG) i silniejszym wiązaniem z białkami osocza (~95%). Metabolizm darunawiru odbywa się głównie przez izoenzym CYP3A4, a jednoczesne podawanie rytonawiru, inhibitora CYP3A, powoduje około 14-krotny wzrost ekspozycji na darunawir. Maksymalne stężenie w osoczu osiągane jest po 2,5-4 godzinach, a biodostępność wzrasta z 37% do około 82% w obecności rytonawiru (100 mg dwa razy na dobę). Podawanie leku z posiłkiem zwiększa biodostępność o około 30% w porównaniu do podania na czczo, dlatego zaleca się przyjmowanie darunawiru z rytonawirem i pokarmem. Okres półtrwania darunawiru wynosi około 15 godzin przy jednoczesnym stosowaniu rytonawiru, a klirens wewnątrznaczyniowy zmniejsza się z 32,8 L/godz. do 5,9 L/godz.
biodostępność darunawiru, CYP3A, CYP3A4, cytochrom P450, darunawir, klirens kreatyniny, kobicystat, komórki CD4, kwaśna glikoproteina α1, leczenie przeciwretrowirusowe, mikrosomy wątrobowe, mutacje DRV-RAM, okres półtrwania, rytonawir, skala Child-Pugh, wiremia HIV-1 RNA, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby, zakażenie HIV-1 - Leksykon substancji czynnych
Tenofowir – Działania niepożądane
Tenofowir dizoproksyl, nukleotydowy inhibitor odwrotnej transkryptazy, jest szeroko stosowany w terapii zakażeń HIV-1 oraz przewlekłego wirusowego zapalenia wątroby typu B (HBV). Profil bezpieczeństwa leku jest dobrze poznany i obejmuje działania niepożądane o różnej częstości, zależnie od wskazania. W leczeniu HIV-1 działania niepożądane występują u około 33% pacjentów, głównie jako zaburzenia żołądkowo-jelitowe, z 1% odsetkiem przerwania terapii z tego powodu. W terapii HBV działania niepożądane dotyczą około 25% pacjentów, najczęściej nudności (5,4%). Profil bezpieczeństwa w profilaktyce przedekspozycyjnej (PrEP) jest zbliżony, z bólem głowy u 1% pacjentów. Najpoważniejsze działania niepożądane to nefrotoksyczność (w tym uszkodzenie kanalika bliższego, zespół Fanconiego, ostra i przewlekła niewydolność nerek), zmniejszenie gęstości mineralnej kości (osteomalacja, zwiększone ryzyko złamań), kwasica mleczanowa oraz zaburzenia czynności wątroby, w tym zaostrzenia zapalenia wątroby po przerwaniu terapii u pacjentów z HBV.
astenia, autoimmunologiczne zapalenie wątroby, białkomocz, choroba Gravesa-Basedowa, dializa otrzewnowa, emtrycytabina, gęstość mineralna kości, hemodializa, hipofosfatemia, hipokaliemia, kwasica mleczanowa, moczówka prosta pochodzenia nerkowego, nefrotoksyczność, niewydolność nerek, nukleotydowy inhibitor odwrotnej transkryptazy, obrzęk naczynioruchowy, osteomalacja, ostra martwica kanalików nerkowych, ostra niewydolność nerek, profilaktyka przedekspozycyjna, przesączanie kłębuszkowe, przewlekła niewydolność nerek, przewlekłe wirusowe zapalenie wątroby typu B, rabdomioliza, rak wątrobowokomórkowy, śródmiąższowe zapalenie nerek, stłuszczenie wątroby, tenofowir dizoproksyl, zakażenie HIV-1, zaostrzenie zapalenia wątroby, zapalenie wątroby, zespół Fanconiego, zespół reaktywacji immunologicznej - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Darunavir Accord 150 mg
Darunavir Accord jest inhibitorem proteazy stosowanym w terapii skojarzonej z niską dawką rytonawiru oraz innymi lekami przeciwretrowirusowymi u pacjentów zakażonych HIV-1, w tym u dorosłych z doświadczeniem terapeutycznym oraz dzieci i młodzieży powyżej 3 lat i masie ciała ≥15 kg. Preparat dostępny jest w czterech dawkach: 75 mg, 150 mg, 300 mg i 600 mg, co umożliwia indywidualizację schematów dawkowania, szczególnie u pacjentów pediatrycznych, z zaburzeniami funkcji wątroby lub nerek oraz przy współistniejących interakcjach lekowych. Przed wdrożeniem terapii konieczna jest analiza historii leczenia, badania genotypu i fenotypu wirusa w celu oceny oporności, zwłaszcza mutacji w genie proteazy HIV-1, które mogą wpływać na skuteczność darunawiru. Preparat zawiera substancje pomocnicze takie jak laktoza (14,24–113,90 mg), glikol propylenowy (10,42–83,33 mg) oraz w dawkach 300 mg i 600 mg barwnik żółcień pomarańczową FCF (E110), co wymaga uwagi u pacjentów z alergiami lub nietolerancjami.
darunawir, glikol propylenowy, HIV-1, inhibitor proteazy, laktoza jednowodna, leczenie przeciwretrowirusowe, lek przeciwretrowirusowy, limfocyt CD4+, mutacja wirusa, niepowodzenie wirusologiczne, oporność na darunawir, oporność na leki przeciwretrowirusowe, parametr laboratoryjny, profil lipidowy, reakcja alergiczna, schemat terapeutyczny, tabletka powlekana, wiremia HIV RNA, wzmocnienie farmakokinetyczne, zakażenie HIV-1, żółcień pomarańczowa FCF - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Atazanavir Accord
Atazanavir Accord, inhibitor proteazy HIV-1, wymaga ostrożnego stosowania ze względu na potencjalne działania niepożądane i interakcje lekowe. Nie zaleca się przekraczania dawki rytonawiru 100 mg/dobę w skojarzeniu z atazanawirem, z wyjątkiem sytuacji stosowania efawirenzu, gdzie dawkę rytonawiru można zwiększyć do 200 mg/dobę przy ścisłym monitorowaniu. Metabolizm wątrobowy atazanawiru powoduje wzrost stężenia leku u pacjentów z zaburzeniami funkcji wątroby, a bezpieczeństwo u chorych z ciężkimi schorzeniami wątroby nie jest ustalone. U pacjentów z przewlekłym zapaleniem wątroby typu B lub C istnieje ryzyko ciężkich działań hepatotoksycznych, co wymaga regularnej obserwacji i ewentualnego przerwania terapii. Dawkowanie u pacjentów z niewydolnością nerek nie wymaga modyfikacji, jednak lek nie jest zalecany u osób poddawanych hemodializie. Atazanavir może powodować bezobjawowe wydłużenie odstępu PR, co wymaga ostrożności u pacjentów z zaburzeniami przewodzenia serca oraz przy jednoczesnym stosowaniu leków wydłużających odstęp QT.
autoimmunologiczne zapalenie wątroby, blok pęczka Hisa, blok przedsionkowo-komorowy, choroba Gravesa-Basedowa, cytochrom CYP3A4, hemodializa, hemofilia, hiperbilirubinemia, inhibitor pompy protonowej, inhibitor proteazy HIV, kamica nerkowa, kamica żółciowa, martwica kości, nietolerancja galaktozy, niewydolność kory nadnerczy, ostra niewydolność nerek, Pneumocystis jirovecii, przewlekła choroba nerek, przewlekłe zapalenie wątroby, rumień wielopostaciowy, terapia przeciwretrowirusowa, transferaza UDP-glukuronozylowa, współczynnik przesączania kłębuszkowego, wydłużenie odstępu PR, zaburzenie czynności wątroby, zakażenie HIV-1, zakażenie wirusem cytomegalii, zespół Cushinga, zespół DRESS, zespół reaktywacji immunologicznej, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon substancji czynnych
Zydowudyna – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Zydowudyna, stosowana w terapii zakażeń HIV-1, wykazuje brak mutagenności w testach bakteryjnych (test Amesa), jednak w badaniach in vitro na komórkach ssaków oraz in vivo u myszy i szczurów stwierdzono uszkodzenia chromosomów i działanie genotoksyczne, w tym w testach mikrojądrowych i jąderkowych. Substancja ta jest inkorporowana do DNA leukocytów dorosłych pacjentów oraz noworodków, co potwierdzono także w badaniach przezłożyskowych u małp, gdzie skojarzenie zydowudyny z lamiwudyną powodowało większą liczbę skróceń telomerów w DNA płodów. W badaniach rakotwórczości u gryzoni wykazano powstawanie nowotworów nabłonkowych pochwy po długotrwałej ekspozycji na wysokie stężenia niezmetabolizowanej zydowudyny, natomiast inne nowotwory nie były związane z jej działaniem. Przezłożyskowe badania u myszy wskazały na zwiększoną częstość nowotworów płuc, wątroby i żeńskiego układu rozrodczego przy dawce 420 mg/kg mc., jednak kliniczne znaczenie tych wyników pozostaje nieznane.
analog nukleozydu, badanie cytogenetyczne, badanie rakotwórczości, DNA leukocytów, genotoksyczność, genotoksyczność przezłożyskowa, lamiwudyna, leukopenia, limfocyt krwi obwodowej, limfocyt ludzki, mutagenność, neutropenia, niedokrwistość, nowotwór nabłonkowy pochwy, organogeneza, rakotwórczość, rakotwórczość przezłożyskowa, skrócenie telomerów, test Amesa, test chłoniaka mysiego, test jąderkowy, test mikrojądrowy, wada wrodzona, zakażenie HIV-1, zydowudyna - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Tenofovir disoproxil Aurovitas 245 mg
Tenofovir disoproxil Aurovitas w dawce 245 mg w postaci tabletek powlekanych jest lekiem przeciwwirusowym stosowanym w terapii zakażenia HIV-1 oraz przewlekłego wirusowego zapalenia wątroby typu B (HBV). W leczeniu HIV-1 u dorosłych lek podaje się wyłącznie w skojarzeniu z innymi lekami przeciwretrowirusowymi, szczególnie u pacjentów z wysokim mianem wirusa (>100 000 kopii/ml) oraz u tych, u których wcześniejsza terapia zakończyła się niepowodzeniem przy niskim mianie (<10 000 kopii/ml). U młodzieży w wieku 12-18 lat wskazaniem do stosowania są oporność na nukleozydowe inhibitory odwrotnej transkryptazy (NRTI) lub toksyczność uniemożliwiająca stosowanie leków pierwszego rzutu. Decyzje terapeutyczne u pacjentów wcześniej leczonych powinny uwzględniać wyniki badań oporności wirusowej oraz przebieg dotychczasowej terapii.
aktywna immunologicznie choroba, czynna replikacja wirusa, dysfagia, lek przeciwretrowirusowy, lek przeciwwirusowy, nietolerancja laktozy, niewyrównana czynność wątroby, nukleozydowy inhibitor odwrotnej transkryptazy, oporność na NRTI, oporność wirusowa, podwyższona aktywność AlAT, przewlekłe wirusowe zapalenie wątroby typu B, tenofowir dizoproksyl, wirus HBV, wyrównana czynność wątroby, zakażenie HIV-1, zwłóknienie wątroby - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Tenofovir Synoptis 245 mg
Terapia lekiem Tenofovir Synoptis, zawierającym 245 mg tenofowiru dizoproksylu, powinna być prowadzona przez lekarzy doświadczonych w leczeniu HIV i przewlekłego wirusowego zapalenia wątroby typu B (pWZW B). Zalecana dawka u dorosłych i młodzieży (≥12 lat, ≥35 kg) to jedna tabletka raz na dobę, doustnie z posiłkiem. U dzieci poniżej 12 lat lek nie jest zalecany ze względu na brak odpowiednich dawek. Przed rozpoczęciem terapii u dzieci z pWZW B należy potwierdzić trwałe podwyższenie aktywności AlAT (≥6 miesięcy przy HBeAg dodatnim, ≥12 miesięcy przy HBeAg ujemnym). Długość leczenia nie jest ściśle określona; przerwanie terapii można rozważyć po serokonwersji HBe lub HBs, z zachowaniem regularnej kontroli AlAT i DNA HBV. U pacjentów z niewyrównaną czynnością wątroby lub marskością leczenie nie powinno być przerywane.
AlAT, antygen HBeAg, DNA HBV, hemodializa, klirens kreatyniny, marskość wątroby, nawrót wirusologiczny, niewyrównana czynność wątroby, oporność wirusa HBV, przeciwciała anty-HBe, przewlekłe wirusowe zapalenie wątroby typu B, serokonwersja HBe, serokonwersja HBs, supresja wirusologiczna, tenofowir, tenofowir dizoproksylu, ujemny HBeAg, wyrównana czynność wątroby, zaburzenie czynności nerek, zakażenie HIV, zakażenie HIV-1, zaostrzenie zapalenia wątroby - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Atazanavir Zentiva 300 mg
Atazanavir Zentiva, dostępny w postaci twardych kapsułek o dawkach 150 mg, 200 mg i 300 mg (zawierających odpowiednio 74,94 mg, 99,91 mg i 149,87 mg laktozy), jest wskazany do leczenia zakażenia HIV-1. Lek należy stosować wyłącznie w skojarzeniu z niską dawką rytonawiru oraz innymi lekami przeciwretrowirusowymi, co stanowi podstawę skutecznej terapii antyretrowirusowej. Preparat jest dopuszczony do stosowania u dorosłych bez ograniczeń wiekowych oraz u dzieci powyżej 6. roku życia, przy czym dawkowanie powinno być dostosowane do wieku i masy ciała pacjenta. Każda kapsułka zawiera ziarnisty proszek o barwie bladożółtej do lekko brązowej, a obecność laktozy wymaga uwagi u pacjentów z jej nietolerancją.
- Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Darunavir Sandoz 600 mg
Darunawir, będący inhibitorem proteazy HIV-1 (KD=4,5 x 10⁻¹² M), wykazuje szerokie spektrum działania przeciwwirusowego wobec różnych szczepów HIV-1 (grupy M i O) oraz HIV-2, z medianą wartości EC₅₀ w zakresie 1,2–8,5 nM (0,7–5,0 ng/ml). Jego mechanizm polega na selektywnym hamowaniu rozszczepienia poliprotein Gag-Pol, co zapobiega powstawaniu zakaźnych cząstek wirusa. Wartości EC₅₀ są znacznie niższe niż stężenia toksyczne (87 μM do >100 μM), co wskazuje na korzystny profil bezpieczeństwa. Selekcja oporności na darunawir jest powolna (>3 lata), a oporność wiąże się z obecnością ≥3 mutacji RAM (V11I, V32I, L33F, I47V, I50V, I54L/M, T74P, L76V, I84V, L89V) i wzrostem wartości FC EC₅₀ powyżej 10, co koreluje z obniżoną skutecznością terapii. W badaniach klinicznych (TITAN, POWER, DUET) wykazano, że darunawir w skojarzeniu z rytonawirem (600/100 mg 2× dziennie) istotnie poprawia supresję wirusową (45,0% vs. 11,3% z wiremią <50 kopii/ml w 48 tygodniu) oraz utrzymuje efekt immunologiczny do 96 tygodni u pacjentów doświadczonych w terapii przeciwretrowirusowej.
aktywność przeciwwirusowa in vitro, enfuwirtyd, farmakokinetyka, gen proteazy, HIV-1 RNA, inhibitor proteazy, izolat HIV-1, komórka CD4+, komórka jednojądrzasta krwi obwodowej, kompleks poliproteinowy Gag-Pol, krotność zmian, leczenie przeciwretrowirusowe, lek przeciwwirusowy, limfocyt T, monocyt-makrofag, mutacja związana z opornością, niepowodzenie wirologiczne, nukleozydowy inhibitor odwrotnej transkryptazy, oporność na darunawir, proteaza HIV-1, stężenie toksyczne, supresja wirusowa, szczep typu dzikiego, terapia przeciwretrowirusowa, wartość EC50, zakażenie HIV-1 - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Darunavir Glenmark 600 mg
Darunavir Glenmark w dawce 600 mg, stosowany w skojarzeniu z niską dawką rytonawiru, jest wskazany do terapii przeciwretrowirusowej u dorosłych pacjentów zakażonych HIV-1, szczególnie tych z doświadczeniem wcześniejszego leczenia. Lek ten jest przeznaczony do stosowania jako element terapii drugiej lub kolejnej linii, a także u dzieci i młodzieży powyżej 3 roku życia i masie ciała minimum 15 kg. Przed rozpoczęciem terapii konieczne jest przeprowadzenie analizy genotypu wirusa HIV-1 w celu identyfikacji mutacji oporności na inhibitory proteazy oraz, jeśli to możliwe, badania fenotypowego wrażliwości na darunawir. Takie podejście pozwala na optymalizację schematu leczenia i minimalizację ryzyka rozwoju oporności wirusa.
darunawir, glikol propylenowy, inhibitor proteazy, intensywna terapia przeciwretrowirusowa, leczenie drugiej linii, leczenie przeciwretrowirusowe, lek przeciwretrowirusowy, mutacja wirusa, nietolerancja laktozy, oporność wirusa, reakcja alergiczna, rytonawir, tabletka powlekana, terapia przeciwretrowirusowa, wirus HIV-1, wzmacniacz farmakokinetyczny, zakażenie HIV-1, żółcień pomarańczowa - Leksykon substancji czynnych
Tenofowir dizoproksyl – Właściwości farmakokinetyczne
Tenofowir dizoproksyl, prolek szybko przekształcany do aktywnego tenofowiru, charakteryzuje się szybkim wchłanianiem po podaniu doustnym, osiągając maksymalne stężenie (Cmax) około 296 ± 90 ng/ml w ciągu 1 godziny. Biodostępność na czczo wynosi około 25%, jednak podanie z pokarmem zwiększa AUC o 40-44% i Cmax o 13-16%. Tenofowir wykazuje niskie wiązanie z białkami osocza (<0,7%) i dużą objętość dystrybucji (~800 ml/kg), co umożliwia szeroką penetrację do tkanek. Nie jest metabolizowany przez enzymy cytochromu P450, co minimalizuje ryzyko interakcji lekowych. Eliminacja odbywa się głównie przez nerki (70-80% dawki w postaci niezmienionej), z klirensem nerkowym około 210 ml/min, a okres półtrwania wynosi 12-18 godzin, co pozwala na dawkowanie raz na dobę.
badanie biorównoważności, biodostępność tenofowiru, cytochrom P450, działanie przeciwwirusowe, izoenzymy CYP, klasyfikacja Childa-Pugha, klirens nerkowy, okres półtrwania, przesączanie kłębuszkowe, schyłkowa niewydolność nerek, stężenie w osoczu, tenofowir, tenofowir dizoproksyl, transport kanalikowy, wiązanie z białkami osocza, wirusowe zapalenie wątroby, wydzielanie kanalikowe, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby, zakażenie HIV-1 - Leksykon substancji czynnych
Tenofowir – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Tenofowir dizoproksyl jest stosowany w terapii zakażeń HIV-1 oraz przewlekłego wirusowego zapalenia wątroby typu B (HBV), jednak wymaga ścisłego monitorowania ze względu na potencjalne działania niepożądane, zwłaszcza nefrotoksyczność i zaburzenia mineralizacji kości. Przed rozpoczęciem leczenia należy ocenić klirens kreatyniny, a następnie regularnie kontrolować czynność nerek oraz stężenie fosforanów w surowicy, szczególnie jeśli stężenie fosforanów spadnie poniżej 1,5 mg/dl (0,48 mmol/l) lub klirens kreatyniny poniżej 50 ml/min. W takich przypadkach konieczna jest ponowna ocena funkcji nerek, a przy dalszym pogorszeniu rozważyć przerwanie terapii. Tenofowir dizoproksyl nie powinien być stosowany jednocześnie z innymi preparatami zawierającymi tenofowir lub adefowirem dipiwoksylem, a także niezalecane jest łączenie z dydanozyną. U pacjentów z zaawansowaną chorobą wątroby lub marskością przerwanie terapii może prowadzić do dekompensacji, dlatego wymagana jest szczególna ostrożność.
adefowir dipiwoksyl, autoimmunologiczne zapalenie wątroby, choroba Gravesa-Basedowa, dekompensacja czynności wątroby, gęstość mineralna kości, HBV, HCV, hipofosfatemia, inhibitor proteazy, klirens kreatyniny, lamiwudyna i abakawir, ledipaswir/sofosbuwir, marskość wątroby, martwica kości, mutacja K65R, nadmiar mleczanów, niesteroidowe leki przeciwzapalne, niewydolność nerek, osteomalacja, osteoporoza, Pneumocystis jirovecii, profilaktyka przedekspozycyjna, przewlekłe wirusowe zapalenie wątroby typu B, sofosbuwir/welpataswir, tenofowir dizoproksyl, terapia przeciwretrowirusowa, wirus zapalenia wątroby typu C, woksylaprewir, zaburzenia czynności mitochondriów, zakażenia przenoszone drogą płciową, zakażenie HIV-1, zakażenie prątkami, zaostrzenie zapalenia wątroby, zespół Fanconiego, zespół reaktywacji immunologicznej, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Atazanavir Accord 300 mg
Atazanavir Accord to inhibitor proteazy stosowany w terapii zakażeń HIV-1, dostępny w kapsułkach twardych o dawkach 150 mg, 200 mg oraz 300 mg, co pozwala na indywidualne dostosowanie leczenia. Lek jest wskazany do stosowania u dorosłych oraz dzieci powyżej 6 roku życia, zawsze w skojarzeniu z innymi lekami przeciwretrowirusowymi, zgodnie z aktualnymi standardami terapii wielolekowej. Szczególną uwagę należy zwrócić na ograniczoną skuteczność u pacjentów z wysokim poziomem oporności na inhibitory proteazy, zwłaszcza przy obecności ≥4 mutacji charakterystycznych dla tej grupy leków. Decyzja o zastosowaniu Atazanaviru Accord u pacjentów z doświadczeniem terapeutycznym powinna opierać się na analizie profilu oporności wirusa (genotypowanie/ fenotypowanie) oraz historii leczenia, co pozwala na optymalizację skuteczności i minimalizację ryzyka oporności krzyżowej.
atazanawir siarczan, inhibitor proteazy, kapsułka żelatynowa, leczenie przeciwretrowirusowe, lek przeciwretrowirusowy, lekooporność wirusa, mutacja inhibitora proteazy, nietolerancja laktozy, oporność krzyżowa, oporność na inhibitory proteazy, oporność wirusowa, rytonawir, schemat wielolekowy, szczep wirusa oporny, terapia przeciwretrowirusowa, zakażenie HIV-1, zakażenie wirusem HIV-1 - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Retrovir 100 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa zydowudyny (Retrovir) wykazały zróżnicowany potencjał mutagenny i genotoksyczny. Test Amesa nie potwierdził mutagenności, jednak badania na komórkach chłoniaka myszy oraz transformacji komórek in vitro wykazały słabe działanie mutagenne. Uszkodzenia chromosomalne stwierdzono w limfocytach ludzkich in vitro oraz w teście jąderkowym u myszy i szczurów po wielokrotnym podawaniu doustnym, choć badania cytogenetyczne szczurów in vivo nie potwierdziły tych uszkodzeń. U pacjentów z AIDS obserwowano zwiększoną liczbę pęknięć chromosomów. Zydowudyna włączana jest do DNA leukocytów dorosłych oraz noworodków, co potwierdzono także u kobiet ciężarnych leczonych zydowudyną. Badania na małpach wykazały większą integrację analogów nukleozydów do DNA płodów oraz skrócenie telomerów przy skojarzeniu zydowudyny z lamiwudyną, jednak kliniczne znaczenie tych obserwacji pozostaje nieustalone.
badanie cytogenetyczne, badanie przedkliniczne, chłoniak myszy, działanie genotoksyczne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, genotoksyczność przezłożyskowa, karcinogen przezłożyskowy, lamiwudyna, limfocyt krwi obwodowej, limfocyt ludzki, nowotwór nabłonkowy pochwy, nowotwór płuc, nowotwór wątroby, pęknięcie chromosomu, Retrovir, skrócenie telomeru, test Amesa, test jąderkowy, transmisja wertykalna, układ rozrodczy żeński, uszkodzenie chromosomalne, włączanie do DNA, zakażenie HIV, zakażenie HIV-1, zydowudyna - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Darunavir Sandoz 600 mg
Darunavir Sandoz w dawce 600 mg w postaci tabletek powlekanych jest wskazany do stosowania w terapii skojarzonej z niską dawką rytonawiru oraz innymi lekami przeciwretrowirusowymi u pacjentów zakażonych HIV-1. Preparat jest przeznaczony zarówno dla dorosłych pacjentów z wcześniejszą terapią przeciwretrowirusową, w tym intensywnie leczonych, jak i dla dzieci oraz młodzieży powyżej 3 lat i masie ciała co najmniej 15 kg. Każda tabletka zawiera 600 mg darunawiru oraz 2,592 mg żółcieni pomarańczowej (E110), co może mieć znaczenie u pacjentów z określonymi uwarunkowaniami zdrowotnymi. Tabletki mają wymiary około 20,1 mm x 10,1 mm i są pomarańczowe, owalne, z wytłoczonym symbolem '600′.
- Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Tenofovir disoproxil Accord 245 mg
Tenofovir disoproxil Accord jest wskazany w leczeniu zakażenia HIV-1 oraz przewlekłego wirusowego zapalenia wątroby typu B, z dawką standardową 245 mg doustnie raz na dobę u dorosłych i młodzieży ≥12 lat i masie ciała ≥35 kg. Dla dzieci dostępne są formy granulatu 33 mg/g (2–<12 lat, masa ciała <17 kg) oraz tabletki o zmniejszonej mocy (6–<12 lat). Leczenie powinno być prowadzone przez lekarza doświadczonego w terapii HIV i WZW B, z uwzględnieniem ryzyka oporności HBV oraz toksyczności na kości i nerki. Optymalna długość terapii nie jest ustalona; u pacjentów HBeAg-dodatnich bez marskości leczenie trwa co najmniej 12 miesięcy po serokonwersji HBe, a u HBeAg-ujemnych do serokonwersji HBs lub utraty skuteczności, z regularnym monitorowaniem AlAT i DNA HBV. Przerwanie terapii u pacjentów z marskością jest niewskazane.
dawkowanie doustne, DNA HBV, HBeAg-dodatni, hemodializa, klirens kreatyniny, marskość wątroby, niewyrównana choroba wątroby, oporność wirusa HBV, przeciwciała anty-HBe, przewlekłe wirusowe zapalenie wątroby typu B, serokonwersja HBe, serokonwersja HBs, supresja wirusa, supresja wirusologiczna, tenofowir dizoproksyl, toksyczność nerkowa, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zakażenie HIV, zakażenie HIV-1, zaostrzenie zapalenia wątroby - Leksykon substancji czynnych
Tenofowir – Wskazania do stosowania
Tenofowir dizoproksyl, nukleotydowy inhibitor odwrotnej transkryptazy (NRTI), jest stosowany w terapii zakażeń HIV-1 oraz przewlekłego wirusowego zapalenia wątroby typu B (HBV). Preparaty zawierające tenofowir dizoproksyl w dawce 245 mg, samodzielnie lub w połączeniu z emtrycytabiną (200 mg), są wskazane u dorosłych i młodzieży (12-18 lat) w określonych sytuacjach klinicznych. W leczeniu HIV-1 stosuje się go u pacjentów nieleczonych wcześniej z wysokim mianem wirusa (>100 000 kopii/ml) oraz u tych, u których wcześniejsza terapia zakończyła się niepowodzeniem na wczesnym etapie (<10 000 kopii/ml). U młodzieży z zakażeniem HIV-1 wskazaniem do terapii jest oporność na NRTI lub toksyczność leków pierwszego rzutu. W przypadku HBV, tenofowir jest zalecany u dorosłych z wyrównaną czynnością wątroby i aktywną replikacją wirusa, podwyższoną aktywnością AlAT oraz potwierdzonym stanem zapalnym lub zwłóknieniem, a także u pacjentów z opornością na lamiwudynę lub niewyrównaną czynnością wątroby. Młodzież z HBV kwalifikuje się do leczenia przy aktywnej chorobie immunologicznej i umiarkowanym do ciężkiego stanie zapalnym w badaniu histologicznym.
aminotransferaza alaninowa, czynna replikacja wirusa, czynny stan zapalny, emtrycytabina, interakcje lekowe, lek przeciwretrowirusowy, niewyrównana czynność wątroby, nukleotydowy inhibitor odwrotnej transkryptazy, oporność na lamiwudynę, oporność na NRTI, oporność wirusowa, preparat złożony, profilaktyka przedekspozycyjna, przewlekłe wirusowe zapalenie wątroby typu B, tenofowir dizoproksyl, terapia przeciwretrowirusowa, wyrównana czynność wątroby, zakażenie HIV-1, zwłóknienie wątroby - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Darunavir Accord 600 mg
Darunavir Accord to lek przeciwretrowirusowy zawierający darunawir, stosowany w terapii zakażenia HIV-1 u dorosłych oraz dzieci powyżej 3 lat i masie ciała ≥15 kg. Preparat dostępny jest w formie tabletek powlekanych o dawkach 75 mg, 150 mg, 300 mg i 600 mg, które należy stosować w skojarzeniu z niską dawką rytonawiru oraz innymi lekami przeciwretrowirusowymi. Wybór dawki i schematu terapii powinien uwzględniać historię leczenia pacjenta, obecność mutacji wirusa HIV-1 oraz wyniki badań genotypowych i fenotypowych, które wpływają na skuteczność darunawiru. Tabletki zawierają także substancje pomocnicze, takie jak laktoza jednowodna (od 14,24 mg do 113,90 mg), glikol propylenowy (od 10,42 mg do 83,33 mg) oraz żółcień pomarańczową FCF (E110) w dawkach 1,44 mg lub 2,88 mg w tabletkach 300 mg i 600 mg.
- Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Tenofovir disoproxil Aurovitas 245 mg
Tenofovir disoproxil Aurovitas w dawce 245 mg, podawany raz na dobę podczas posiłku, jest wskazany w leczeniu zakażenia HIV-1 oraz przewlekłego wirusowego zapalenia wątroby typu B u dorosłych i młodzieży powyżej 12 lat o masie ciała ≥35 kg. Terapia powinna być prowadzona pod nadzorem doświadczonego lekarza, z uwzględnieniem indywidualnego doboru czasu trwania leczenia, zwłaszcza w zależności od statusu HBeAg i obecności marskości wątroby. U pacjentów z HBeAg-dodatnim bez marskości leczenie kontynuuje się co najmniej 12 miesięcy po serokonwersji HBe lub do serokonwersji HBs, natomiast u HBeAg-ujemnych bez marskości terapia trwa do serokonwersji HBs lub utraty skuteczności, z możliwością przerwania po 3 latach stabilnej supresji wirusologicznej. U pacjentów z niewyrównaną chorobą wątroby lub marskością leczenie nie powinno być przerywane. W przypadku pominięcia dawki zaleca się przyjęcie leku w ciągu 12 godzin, a w przypadku wymiotów w ciągu godziny od podania – powtórzenie dawki.
aktywność AlAT, biodostępność, DNA HBV, hemodializa, klirens kreatyniny, marskość wątroby, miano DNA HBV, nawrót wirusologiczny, niewyrównana choroba wątroby, oporny wirus zapalenia wątroby, pacjent HBeAg-dodatni, pacjent HBeAg-ujemny, przeciwciało anty-HBe, przewlekłe wirusowe zapalenie wątroby typu B, serokonwersja HBe, serokonwersja HBs, supresja wirusologiczna, tenofowir dizoproksyl, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zakażenie HIV-1, zaostrzenie zapalenia wątroby - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Atazanavir Accord 200 mg
Atazanawir jest azapeptydowym inhibitorem proteazy HIV-1, działającym poprzez selektywne hamowanie przetwarzania białek Gag-Pol, co uniemożliwia tworzenie dojrzałych wirionów i rozprzestrzenianie zakażenia. W badaniach in vitro wykazuje aktywność przeciwwirusową wobec HIV-1 i HIV-2. U pacjentów nieleczonych wcześniej terapią przeciwretrowirusową, oporność na atazanawir wiąże się głównie z substytucją I50L (wzrost oporności 3,5-29-krotny), czasem w połączeniu z A71V, bez fenotypowej oporności krzyżowej na inne inhibitory proteazy. Substytucja N88S, obserwowana rzadko, nie zawsze wpływa na skuteczność kliniczną. W terapii skojarzonej z rytonawirem, u pacjentów z niepowodzeniem wirusologicznym, stwierdzono także substytucję M184I/V, związaną z opornością na emtrycytabinę.
aktywność przeciwwirusowa, atazanawir z rytonawirem, badanie kliniczne, fenotyp I50L, fumaran tenofowiru dyzoproksylu, inhibitor proteazy, lopinawir z rytonawirem, niepowodzenie wirusologiczne, oporność krzyżowa, oporność na atazanawir, oporność na emtrycytabinę, replikacja wirusa, schemat leczenia, substytucja I50L, substytucja M184I/V, substytucja N88S, terapia przeciwretrowirusowa, wirus HIV-1, zakażenie HIV-1 - Leksykon substancji czynnych
Emtrycytabina – Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Emtrycytabina, jako nukleozydowy inhibitor odwrotnej transkryptazy, jest stosowana w terapii zakażeń HIV-1 oraz HBV. Badania na zwierzętach nie wykazały negatywnego wpływu na płodność ani rozwój płodu, a dane kliniczne u ludzi, obejmujące ponad 1000 przypadków ciąż, nie wskazują na zwiększone ryzyko wad rozwojowych. Mimo to, ze względu na mechanizm działania leku, konieczna jest ocena stosunku korzyści do ryzyka u pacjentek planujących ciążę. W trakcie ciąży zaleca się monitorowanie parametrów hematologicznych, funkcji nerek i wątroby oraz skuteczności terapii (wiremia, liczba limfocytów CD4+). Szczególną uwagę należy zwrócić na stosowanie emtrycytabiny w skojarzeniu z efawirenzem, który jest przeciwwskazany w I trymestrze ciąży z powodu ryzyka wad cewy nerwowej.
analog nukleozydu, drgawki, działanie nefrotoksyczne, działanie niepożądane, efawirenz, funkcja nerek, inhibitor proteazy, klirens kreatyniny, kobicystat, lek nefrotoksyczny, lek przeciwretrowirusowy, limfocyt CD4+, neutropenia, niesteroidowy lek przeciwzapalny, nukleozydowy inhibitor odwrotnej transkryptazy, okres półtrwania, parametr hematologiczny, parametr reprodukcyjny, podwyższone stężenie mleczanów, rytonawir, stężenie fosforanów, tenofowir dizoproksyl, terapia przeciwretrowirusowa, wada cewy nerwowej, wiremia, wirusowe zapalenie wątroby typu B, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie mitochondrialne, zakażenie HIV-1 - Leksykon substancji czynnych
Emtrycytabina – Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
Emtrycytabina, stosowana w terapii zakażeń HIV-1, nie posiada dedykowanych badań klinicznych oceniających jej bezpośredni wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów mechanicznych i obsługi maszyn. Niemniej jednak, na podstawie profilu bezpieczeństwa, zgłaszane działania niepożądane takie jak zawroty głowy oraz bardzo częsty ból głowy (≥1/10) mogą potencjalnie upośledzać funkcje psychomotoryczne niezbędne do bezpiecznego kierowania pojazdami. W preparatach złożonych zawierających emtrycytabinę wraz z efawirenzem i tenofowirem dizoproksylu, ryzyko to jest zwiększone ze względu na dodatkowe działania niepożądane efawirenzu, w tym zaburzenia koncentracji i senność, które również mogą negatywnie wpływać na zdolność prowadzenia pojazdów.
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Lamivudine + Zidovudine Accord 150 mg + 300 mg
Badania przedkliniczne produktu leczniczego Lamivudine + Zidovudine Accord (150 mg + 300 mg) wykazały istotne zaburzenia hematologiczne, takie jak niedokrwistość, neutropenia i leukopenia, które należy uwzględnić podczas terapii skojarzonej. Zarówno lamiwudyna, jak i zydowudyna nie wykazują mutagenności w standardowych testach bakteryjnych, jednak zydowudyna wykazuje genotoksyczność in vivo, potwierdzoną testem mikrojądrowym u myszy oraz zwiększoną liczbą uszkodzeń chromosomów u pacjentów z AIDS. Zydowudyna jest inkorporowana do DNA leukocytów u dorosłych i noworodków, a badania przezłożyskowe u małp wskazują na wyższy poziom włączania analogów nukleozydów do DNA płodów oraz skrócenie telomerów, choć kliniczne znaczenie tych obserwacji pozostaje nieustalone.
analog nukleozydu, działanie genotoksyczne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, genotoksyczność przezłożyskowa, lamiwudyna i zydowudyna, leukopenia, Narodowy Instytut Raka, neutropenia, niedokrwistość, nowotwór nabłonkowy pochwy, organogeneza, rakotwórczość przezłożyskowa, replikacja DNA komórkowego, skrócenie telomeru, test mikrojądrowy, transmisja wertykalna, uszkodzenie chromosomu, wada wrodzona, zakażenie HIV-1, zespół nabytego niedoboru odporności - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Ritonavir Accord 100 mg
Lek Ritonavir Accord zawiera rytonawir w dawce 100 mg w postaci tabletek powlekanych i jest stosowany w terapii skojarzonej zakażenia HIV-1 u dorosłych oraz dzieci powyżej 2 lat. Rytonawir pełni rolę zarówno aktywnego składnika terapii przeciwretrowirusowej, jak i wzmacniacza farmakokinetycznego (boostera) dla innych inhibitorów proteazy, co umożliwia optymalizację ich stężenia w osoczu. Lek nie jest przeznaczony do monoterapii i powinien być stosowany wyłącznie w połączeniu z innymi lekami przeciwretrowirusowymi. Tabletki mają charakterystyczny wygląd – białe, kapsułkowate, o wymiarach 17,1 mm na 9,1 mm, z oznaczeniami „H” i „R9”.
booster farmakologiczny, funkcja nerek, funkcja wątroby, inhibitor proteazy HIV, interakcja lekowa, leczenie zakażenia HIV, lek przeciwretrowirusowy, lekarz specjalista, monoterapia, rytonawir, schemat dawkowania, tabletka powlekana, terapia skojarzona, test diagnostyczny, wirus HIV-1, wzmacniacz farmakokinetyczny, zakażenie HIV-1 - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Ictady 245 mg
Ictady, zawierający 245 mg tenofowiru dizoproksylu (w postaci bursztynianu), jest wskazany do leczenia zakażenia HIV-1 oraz przewlekłego wirusowego zapalenia wątroby typu B (WZW B). U dorosłych z HIV-1 lek stosowany jest wyłącznie w terapii skojarzonej, zarówno u pacjentów dotychczas nieleczonych z wysokim mianem wirusa (>100 000 kopii/ml), jak i u tych z niepowodzeniem wcześniejszej terapii (miano <10 000 kopii/ml). U młodzieży (12-<18 lat) Ictady jest wskazany w przypadku oporności na NRTI lub toksyczności uniemożliwiającej stosowanie leków pierwszego rzutu. W leczeniu WZW B u dorosłych preparat stosuje się u pacjentów z wyrównaną czynnością wątroby i aktywną replikacją wirusa, podwyższonym AlAT oraz potwierdzonym stanem zapalnym lub zwłóknieniem, u pacjentów z opornością na lamiwudynę oraz u osób z niewyrównaną czynnością wątroby. U młodzieży z WZW B leczenie jest wskazane przy aktywnej immunologicznie chorobie, potwierdzonej replikacją wirusa i podwyższonym AlAT lub zmianami histologicznymi.
aminotransferaza alaninowa, czynny stan zapalny, lek pierwszego rzutu, lek przeciwretrowirusowy, miano wirusa, monoterapia, niewyrównana czynność wątroby, NRTI, nukleozydowy inhibitor odwrotnej transkryptazy, oporność wirusowa, przewlekłe wirusowe zapalenie wątroby typu B, replikacja wirusa, stan zapalny, tenofowir dizoproksyl, terapia skojarzona, wyrównana czynność wątroby, WZW B, zakażenie HIV-1, zwłóknienie wątroby