Dawkowanie i sposób podawania leku Tenofovir Synoptis

Terapia z zastosowaniem leku Tenofovir Synoptis powinna być rozpoczęta przez lekarza posiadającego doświadczenie w leczeniu zakażeń HIV i/lub w terapii przewlekłego wirusowego zapalenia wątroby typu B (pWZW B). Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje dotyczące dawkowania oraz sposobu podawania leku, które należy uwzględnić podczas planowania terapii.¹

Zalecane dawkowanie w leczeniu HIV-1 i przewlekłego wirusowego zapalenia wątroby typu B

Dawkowanie dla dorosłych i młodzieży

U osób dorosłych oraz młodzieży w wieku od 12 do <18 lat o masie ciała ≥35 kg, zalecana dawka leku Tenofovir Synoptis zarówno w leczeniu zakażenia HIV-1, jak i przewlekłego wirusowego zapalenia wątroby typu B, wynosi 245 mg (jedna tabletka) przyjmowana raz na dobę, doustnie, z posiłkiem.²

Zalecenia dotyczące leczenia dzieci

Decyzję o rozpoczęciu leczenia u dzieci należy podejmować po dokładnym rozważeniu indywidualnych potrzeb pacjenta oraz z uwzględnieniem aktualnych wytycznych dotyczących leczenia dzieci, w tym wartości informacji histologicznych z początku leczenia. Istotne jest również rozważenie korzyści wynikających z długotrwałej supresji wirusa w przypadku kontynuowania leczenia w stosunku do ryzyka związanego z przedłużoną terapią, w tym pojawienia się oporności wirusa HBV oraz niepewności związanych z długotrwałym wpływem toksycznym na kości i nerki.³

Przed rozpoczęciem leczenia dzieci z pWZW B z wyrównaną czynnością wątroby należy upewnić się, że:⁴

• U pacjentów z dodatnim wynikiem oznaczenia HBeAg – aktywność AlAT w surowicy jest trwale zwiększona przez co najmniej 6 miesięcy
• U pacjentów z ujemnym wynikiem oznaczenia HBeAg – aktywność AlAT w surowicy jest trwale zwiększona przez co najmniej 12 miesięcy

Ze względu na dostępność leku Tenofovir Synoptis tylko w postaci tabletek powlekanych o mocy 245 mg, produkt ten nie jest odpowiedni do stosowania u dzieci w wieku od 2 do <12 lat. W tych przypadkach należy sprawdzić dostępność innych odpowiednich produktów leczniczych zawierających tenofowir w zmniejszonych dawkach.⁵

Nie określono bezpieczeństwa stosowania ani skuteczności tenofowiru dizoproksylu u dzieci zakażonych HIV-1 ani u dzieci z przewlekłym wirusowym zapaleniem wątroby typu B w wieku poniżej 2 lat.⁶

Czas trwania leczenia przewlekłego wirusowego zapalenia wątroby typu B

Optymalna długość leczenia pWZW B nie jest znana. Przerwanie leczenia można rozważyć w następujących sytuacjach:⁷

• U pacjentów z dodatnim wynikiem oznaczenia HBeAg bez marskości wątroby – leczenie należy stosować przez przynajmniej 6-12 miesięcy po potwierdzeniu serokonwersji HBe (ujemne wyniki oznaczeń HBeAg i miana DNA HBV z obecnością przeciwciał anty-HBe potwierdzonym w dwóch kolejnych próbkach surowicy pobranych w odstępach co najmniej 3-6 miesięcy) lub do serokonwersji HBs, lub w przypadku utraty skuteczności. Po przerwaniu leczenia należy regularnie kontrolować aktywność AlAT i miana DNA HBV w surowicy w celu wykrycia ewentualnego późnego nawrotu wirusologicznego.⁸
• U pacjentów z ujemnym wynikiem oznaczenia HBeAg bez marskości wątroby – leczenie należy stosować przynajmniej do serokonwersji HBs lub wystąpienia dowodów utraty skuteczności. Przerwanie leczenia można rozważyć po osiągnięciu stabilnej supresji wirusologicznej (tj. przez co najmniej 3 lata), pod warunkiem regularnej kontroli aktywności AlAT i DNA HBV w surowicy po przerwaniu leczenia. W przypadku przedłużonego leczenia, trwającego ponad 2 lata, zalecana jest regularna ponowna ocena w celu potwierdzenia, że kontynuowanie wybranej terapii jest nadal odpowiednie dla danego pacjenta.⁹

Nie zaleca się przerywania leczenia u pacjentów dorosłych z niewyrównaną czynnością wątroby lub marskością wątroby.¹⁰

Postępowanie przy pominięciu dawki

Jeżeli pacjent pominie dawkę produktu Tenofovir Synoptis:¹¹

• Jeżeli minęło mniej niż 12 godzin od zwykłej pory przyjmowania dawki – powinien jak najszybciej przyjąć produkt Tenofovir Synoptis z posiłkiem i powrócić do poprzedniego schematu dawkowania
• Jeżeli minęło więcej niż 12 godzin, a zbliża się czas przyjęcia następnej dawki – pacjent nie powinien przyjmować pominiętej dawki i po prostu powrócić do zwykłego schematu dawkowania

W przypadku wystąpienia wymiotów po przyjęciu produktu Tenofovir Synoptis:¹²

• Jeśli wymioty wystąpiły w ciągu 1 godziny od przyjęcia leku – pacjent powinien przyjąć kolejną tabletkę
• Jeśli wymioty wystąpiły po upływie więcej niż 1 godziny od przyjęcia leku – nie jest konieczne przyjmowanie drugiej dawki

Dawkowanie w szczególnych grupach pacjentów

Pacjenci w podeszłym wieku

Brak dostępnych danych, na podstawie których można określić zalecenia dawkowania u pacjentów w wieku powyżej 65 lat.¹³

Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek

Tenofowir jest wydalany przez nerki i dlatego u pacjentów z zaburzeniem czynności nerek wzrasta ekspozycja na działanie leku.¹⁴ Dostępne są ograniczone dane na temat bezpieczeństwa stosowania i skuteczności tenofowiru dizoproksylu u dorosłych pacjentów z umiarkowanymi i ciężkimi zaburzeniami czynności nerek (klirens kreatyniny <50 ml/min). Nie oceniano również długoterminowych danych dotyczących bezpieczeństwa stosowania u pacjentów z łagodnymi zaburzeniami czynności nerek (klirens kreatyniny 50-80 ml/min).¹⁵

Z tego powodu, u dorosłych pacjentów z zaburzeniami czynności nerek, tenofowir dizoproksylu należy stosować tylko wtedy, gdy potencjalne korzyści z leczenia przeważają nad potencjalnymi zagrożeniami.¹⁶

* W przypadku braku alternatywnego leczenia. Wymaga dokładnej obserwacji odpowiedzi klinicznej i czynności nerek.

Zalecenia dotyczące dawkowania u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek różnią się w zależności od stopnia tych zaburzeń:¹⁷

• Łagodne zaburzenia czynności nerek (klirens kreatyniny 50-80 ml/min): ograniczone dane z badań klinicznych przemawiają za dawkowaniem 245 mg tenofowiru dizoproksylu raz na dobę.
• Umiarkowane zaburzenia czynności nerek (klirens kreatyniny 30-49 ml/min): jeśli nie jest dostępne alternatywne leczenie można podawać tabletki powlekane 245 mg, zachowując dłuższe odstępy między kolejnymi dawkami. Podawanie 245 mg tenofowiru dizoproksylu co 48 godzin jest zalecane w oparciu o dane farmakokinetyczne z modelowania pojedynczej dawki.¹⁸
• Ciężkie zaburzenia czynności nerek (klirens kreatyniny <30 ml/min): nie jest możliwy odpowiedni dobór dawek ze względu na brak tabletek o innej mocy. Dlatego nie jest zalecane stosowanie produktu w tej grupie pacjentów. Jeśli nie jest dostępne leczenie alternatywne, można wydłużyć przerwy między kolejnymi dawkami: 245 mg tenofowiru dizoproksylu można podawać co 72-96 godzin (dawkowanie dwa razy na tydzień).¹⁹
• Pacjenci poddawani hemodializie: 245 mg tenofowiru dizoproksylu można podawać co 7 dni po ukończeniu zabiegu hemodializy.²⁰

Należy podkreślić, że powyższe dostosowywanie przerw pomiędzy kolejnymi dawkami nie było potwierdzone w badaniach klinicznych. Symulacje wskazują, że wydłużona przerwa między kolejnymi dawkami nie jest optymalna i mogłaby prowadzić do zwiększenia toksyczności i niewłaściwej odpowiedzi. Dlatego też należy bardzo dokładnie obserwować odpowiedź kliniczną na leczenie oraz czynność nerek.²¹

Nie można podać zaleceń dotyczących dawkowania u pacjentów z klirensem kreatyniny <10 ml/min niepoddawanych hemodializie.²²

Stosowanie tenofowiru dizoproksylu nie jest zalecane u dzieci i młodzieży z zaburzeniami czynności nerek.²³

Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby

U pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby nie jest konieczna modyfikacja dawki.²⁴

W przypadku przerwania podawania produktu Tenofovir Synoptis pacjentom z przewlekłym wirusowym zapaleniem wątroby typu B, z równoczesnym zakażeniem HIV lub bez niego, konieczna jest ścisła obserwacja w celu wykrycia u nich objawów zaostrzenia zapalenia wątroby.²⁵

Sposób podawania

Tabletki produktu Tenofovir Synoptis należy przyjmować raz na dobę, doustnie, z posiłkiem.²⁶

W przypadku pacjentów mających trudności z połykaniem tabletek powlekanych, dostępne są inne postaci farmaceutyczne tenofowiru dizoproksylu. Jednak w wyjątkowych okolicznościach tabletkę produktu Tenofovir Synoptis można rozkruszyć i zawiesić w co najmniej 100 ml wody, soku pomarańczowego lub winogronowego.²⁷