afta nawracająca

Afta nawracająca (recurrent aphthous stomatitis, RAS) to jedno z najczęstszych schorzeń błony śluzowej jamy ustnej, charakteryzujące się występowaniem bolesnych, nawracających owrzodzeń. Zmiany te mają postać płytkich, okrągłych lub owalnych ubytków z szarożółtym dnem i czerwoną obwódką zapalną.

Wyróżnia się trzy główne postacie aft nawracających: małe (minor), duże (major) oraz opryszczkowate (herpetiformis). Najczęściej występują afty małe (80-85% przypadków), które goją się samoistnie w ciągu 7-14 dni bez pozostawienia blizny. Afty duże są głębsze, większe i mogą utrzymywać się nawet do 6 tygodni, często pozostawiając blizny.

Etiologia aft nawracających jest wieloczynnikowa i nie do końca poznana. Wśród czynników predysponujących wymienia się predyspozycje genetyczne, zaburzenia immunologiczne, niedobory witamin (B12, kwasu foliowego, żelaza), stres, urazy mechaniczne, alergię pokarmową oraz choroby ogólnoustrojowe (choroba Crohna, celiakia, choroba Behçeta).

Leczenie aft nawracających jest objawowe i ma na celu łagodzenie dolegliwości bólowych, skrócenie czasu gojenia oraz zapobieganie nawrotom. Obejmuje miejscowe stosowanie środków przeciwbólowych, przeciwzapalnych, antyseptyków, glikokortykosteroidów oraz ogólne leczenie immunomodulujące w ciężkich przypadkach. Istotne jest również wyeliminowanie czynników predysponujących.

Powiązane wpisy

  1. 12.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl