nadwrażliwość na morfinę
Nadwrażliwość na morfinę stanowi poważny problem kliniczny, mogący manifestować się poprzez szereg reakcji niepożądanych, od łagodnych objawów skórnych po zagrażające życiu reakcje anafilaktyczne. Mechanizm nadwrażliwości może być oparty zarówno o reakcje immunologiczne (typu alergicznego), jak i nieimmunologiczne (idiosynkrazja, nietolerancja).
Objawy nadwrażliwości na morfinę obejmują świąd, pokrzywkę, obrzęk naczynioruchowy, skurcz oskrzeli, hipotensję, a w ciężkich przypadkach wstrząs anafilaktyczny. Istotnym objawem, szczególnie charakterystycznym dla opioidów, jest uwalnianie histaminy, które może imitować reakcję alergiczną, mimo braku mechanizmu immunologicznego.
Diagnostyka nadwrażliwości na morfinę powinna obejmować wywiad kliniczny, testy skórne (punktowe, śródskórne) oraz oznaczanie swoistych przeciwciał IgE. W przypadku potwierdzenia nadwrażliwości należy rozważyć alternatywne metody analgezji lub zastosowanie opioidów syntetycznych o odmiennej strukturze chemicznej, które rzadziej wywołują reakcje krzyżowe.
Postępowanie w przypadku wystąpienia reakcji nadwrażliwości na morfinę obejmuje natychmiastowe przerwanie podawania leku, zastosowanie leków przeciwhistaminowych, glikokortykosteroidów, a w ciężkich przypadkach adrenaliny, płynoterapii i tlenoterapii. Pacjenci z potwierdzoną nadwrażliwością powinni być zaopatrzeni w pisemną informację o uczuleniu oraz, w uzasadnionych przypadkach, w zestaw ratunkowy zawierający adrenalinę do samodzielnego podania.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przeciwwskazania – MST Continus 10 mg
Morfina w postaci tabletek powlekanych o zmodyfikowanym uwalnianiu MST Continus (dawki 10 mg, 30 mg, 60 mg, 100 mg, 200 mg) ma ściśle określone przeciwwskazania kliniczne. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na siarczan morfiny lub składniki pomocnicze, w tym laktozę (90 mg w tabletce 10 mg, 70 mg w 30 mg, 40 mg w 60 mg), co jest istotne u pacjentów z nietolerancją tego cukru. MST Continus jest przeciwwskazany w ostrym brzuchu, niedrożności porażennej jelit oraz opóźnionym opróżnianiu żołądka ze względu na ryzyko maskowania objawów i pogorszenia motoryki przewodu pokarmowego. Ponadto, ze względu na depresyjny wpływ na ośrodek oddechowy, lek nie powinien być stosowany u pacjentów z ciężką depresją oddechową, ciężką POChP oraz ciężką astmą oskrzelową. Ostre choroby wątroby również stanowią bezwzględne przeciwwskazanie z uwagi na ryzyko kumulacji morfiny i jej metabolitów oraz nasilenia działań niepożądanych, w tym depresji oddechowej.
astma oskrzelowa, depresja oddechowa, depresja ośrodka oddechowego, hiperkapnia, nadwrażliwość na morfinę, niedotlenienie, niedrożność porażenna jelit, nietolerancja laktozy, opioid przeciwbólowy, opóźnione opróżnianie żołądka, ostra choroba wątroby, POChP, przewlekła choroba wątroby, siarczan morfiny, spowolniona perystaltyka jelit, tabletka o zmodyfikowanym uwalnianiu, zaburzenia motoryki przewodu pokarmowego, zespół bezdechu sennego, zespół ostrego brzucha - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Vendal retard 200 mg
Produkt leczniczy Vendal retard, zawierający morfinę chlorowodorek w formie tabletek o przedłużonym uwalnianiu, jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na morfinę lub składniki pomocnicze, w tym laktozę jednowodną oraz barwniki E110 i E124. Ze względu na depresyjny wpływ morfiny na ośrodek oddechowy, lek nie powinien być stosowany u osób z zahamowaniem oddychania, obturacyjnymi chorobami dróg oddechowych (np. POChP, astma oskrzelowa), zastojem wydzieliny w drogach oddechowych, stanami drgawkowymi, urazami głowy, ostrą chorobą wątroby, porażenną niedrożnością jelit, zespołem ostrego brzucha oraz opóźnionym opróżnianiem żołądka. Ponadto, przeciwwskazane jest stosowanie leku u pacjentów przyjmujących inhibitory oksydazy monoaminowej (IMAO) lub w okresie 2 tygodni po ich odstawieniu, ze względu na ryzyko przełomu nadciśnieniowego i zaburzeń świadomości. Lek nie jest zalecany u dzieci poniżej 1 roku życia oraz u osób z pobudzeniem pod wpływem alkoholu lub leków nasennych.
astma oskrzelowa, chlorowodorek morfiny, ciśnienie śródczaszkowe, depresja oddechowa, inhibitor oksydazy monoaminowej, lek opioidowy, medycyna paliatywna, nadwrażliwość na morfinę, napad padaczkowy, obturacyjna choroba dróg oddechowych, opóźnione opróżnianie żołądka, ośrodkowy układ nerwowy, ostra choroba wątroby, ostry brzuch, perystaltyka przewodu pokarmowego, POChP, porażenna niedrożność jelit, przełom nadciśnieniowy, przerost prostaty, stan drgawkowy, tabletka o przedłużonym uwalnianiu, uraz głowy, zatrzymanie moczu, zwężenie cewki moczowej, zwieracz Oddiego - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Sevredol 20 mg
Siarczan morfiny w postaci tabletek powlekanych Sevredol 20 mg jest silnym opioidowym lekiem przeciwbólowym, którego stosowanie wymaga szczegółowej oceny klinicznej pacjenta. Lek jest przeciwwskazany u osób z nadwrażliwością na morfinę lub substancje pomocnicze, w tym laktozę bezwodną (197,5 mg) oraz barwnik żółcień pomarańczową (E 110, 0,023 mg), które mogą wywoływać reakcje alergiczne. Morfina wykazuje depresyjny wpływ na ośrodek oddechowy, dlatego nie powinna być stosowana u pacjentów z ciężką POChP, ciężką astmą oskrzelową oraz ciężką depresją oddechową z niedotlenieniem i/lub hiperkapnią, ze względu na ryzyko nasilenia hipowentylacji, skurczu oskrzeli oraz zatrzymania oddechu.
astma oskrzelowa, depresja oddechowa, depresja ośrodka oddechowego, dysfagia, hiperkapnia, hipowentylacja, laktoza bezwodna, lek opioidowy przeciwbólowy, nadwrażliwość na morfinę, napad padaczkowy, niedotlenienie, niedrożność porażenna jelit, ostra choroba wątroby, perystaltyka jelit, POChP, próg drgawkowy, reakcja alergiczna, retencja dwutlenku węgla, siarczan morfiny, skurcz oskrzeli, uszkodzenie wątroby, zatrzymanie oddechu, zespół ostrego brzucha, żółcień pomarańczowa - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Morphini sulfas WZF 10 mg/ml
Morfina w postaci siarczanu (Morphini sulfas WZF) jest silnym opioidem, którego stosowanie wymaga ścisłej kontroli ze względu na liczne przeciwwskazania. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na morfinę lub substancje pomocnicze, w tym sodu pirosiarczyn (E 223) obecny w dawkach 10 mg/ml i 20 mg/ml. Morfina jest przeciwwskazana u pacjentów z upośledzeniem oddychania, chorobami obturacyjnymi górnych dróg oddechowych, ciężką astmą oskrzelową oraz zaawansowaną POChP ze względu na ryzyko nasilenia depresji ośrodka oddechowego. Nie należy jej stosować w kolce wątrobowej i ostrym brzuchu, gdyż może nasilać skurcze dróg żółciowych i maskować objawy, utrudniając diagnostykę. Ponadto, stosowanie morfiny jest przeciwwskazane podczas terapii inhibitorami MAO oraz w okresie 2 tygodni po ich odstawieniu z powodu ryzyka zespołu serotoninowego i przełomu nadciśnieniowego. Ostrego zatrucia alkoholem również nie można łączyć z morfiną ze względu na potencjalne nasilenie depresji ośrodkowej i ryzyko śpiączki lub zgonu.
astma oskrzelowa, choroba obturacyjna dróg oddechowych, depresja oddechowa, depresja ośrodka oddechowego, depresja ośrodkowego układu nerwowego, drgawki, guz chromochłonny nadnerczy, inhibitory monoaminooksydazy, kolka wątrobowa, nadciśnienie wewnątrzczaszkowe, nadwrażliwość na morfinę, niewydolność nerek, niewydolność oddechowa, niewydolność wątroby, pheochromocytoma, przełom nadciśnieniowy, przewlekła obturacyjna choroba płuc, skurcz dróg żółciowych, sodu pirosiarczyn, śpiączka, upośledzenie oddychania, uraz głowy, uwolnienie katecholamin, wstrząs anafilaktyczny, zahamowanie perystaltyki jelit, zatrucie alkoholem, zespół ostrego brzucha, zespół serotoninowy