stężenie terapeutyczne w surowicy

Stężenie terapeutyczne w surowicy to zakres stężenia leku we krwi, przy którym osiąga on optymalny efekt leczniczy przy jednoczesnym minimalizowaniu ryzyka wystąpienia działań niepożądanych. Jest to kluczowy parametr w monitorowaniu farmakoterapii, pozwalający na indywidualizację leczenia.

Monitorowanie stężenia terapeutycznego w surowicy (TDM – Therapeutic Drug Monitoring) jest szczególnie istotne w przypadku leków o wąskim indeksie terapeutycznym, takich jak leki przeciwpadaczkowe, immunosupresyjne, przeciwarytmiczne czy antybiotyki aminoglikozydowe. Zbyt niskie stężenie może skutkować brakiem efektu terapeutycznego, natomiast zbyt wysokie zwiększa ryzyko toksyczności.

Na stężenie leku w surowicy wpływają liczne czynniki, w tym wiek pacjenta, masa ciała, funkcja wątroby i nerek, interakcje lekowe, choroby współistniejące oraz indywidualne różnice w metabolizmie. Dlatego regularne oznaczanie stężenia niektórych leków pozwala na dostosowanie dawki do potrzeb konkretnego pacjenta.

Prawidłowa interpretacja wyników stężenia terapeutycznego wymaga uwzględnienia czasu pobrania próbki względem podania ostatniej dawki leku. Najczęściej oznacza się stężenie minimalne (tuż przed podaniem kolejnej dawki) lub maksymalne (w określonym czasie po podaniu), w zależności od właściwości farmakokinetycznych danego leku.

Powiązane wpisy

  1. 17.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl