potencjał czynnościowy

Potencjał czynnościowy to krótkotrwała zmiana potencjału błonowego komórki pobudliwej, która powstaje w odpowiedzi na stymulację. Jest podstawowym mechanizmem przekazywania informacji w układzie nerwowym i mięśniowym.

W stanie spoczynku komórki pobudliwe utrzymują różnicę potencjałów między wnętrzem a zewnętrzem błony komórkowej (ok. -70 mV). Gdy bodziec przekroczy próg pobudliwości, dochodzi do gwałtownej depolaryzacji błony, głównie na skutek napływu jonów sodu do komórki. Następnie rozpoczyna się faza repolaryzacji, w której jony potasu wypływają z komórki, przywracając ujemny potencjał spoczynkowy.

Potencjał czynnościowy charakteryzuje się zjawiskiem „wszystko albo nic” – powstaje tylko wtedy, gdy bodziec osiągnie wartość progową, a jego amplituda nie zależy od siły bodźca. Inną ważną cechą jest okres refrakcji, podczas którego komórka jest niewrażliwa lub mniej wrażliwa na kolejne pobudzenie, co zapewnia jednokierunkowe przewodzenie impulsów.

Zaburzenia potencjału czynnościowego leżą u podstaw wielu chorób neurologicznych, kardiologicznych i nerwowo-mięśniowych. W diagnostyce medycznej potencjały czynnościowe są badane m.in. w elektrokardiografii (EKG), elektromiografii (EMG) i elektroencefalografii (EEG).

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl