zahamowanie czynności krwiotwórczej szpiku kostnego
Zahamowanie czynności krwiotwórczej szpiku kostnego to poważny stan medyczny, w którym dochodzi do upośledzenia zdolności szpiku do produkcji komórek krwi. Fizjologicznie szpik kostny jest odpowiedzialny za wytwarzanie erytrocytów, leukocytów i trombocytów, a jego dysfunkcja prowadzi do pancytopenii – jednoczesnego spadku liczby wszystkich linii komórkowych we krwi obwodowej.
Etiologia tego zaburzenia jest różnorodna i obejmuje: działanie toksyczne leków (szczególnie cytostatyków), radioterapię, zakażenia (m.in. wirusem HIV, HCV), choroby autoimmunologiczne, nowotwory naciekające szpik oraz ekspozycję na substancje chemiczne. W diagnostyce kluczowe znaczenie ma biopsja szpiku kostnego, która pozwala ocenić komórkowość i architekturę szpiku oraz zidentyfikować potencjalne przyczyny zahamowania hematopoezy.
Manifestacja kliniczna zahamowania czynności krwiotwórczej obejmuje objawy wynikające z niedoboru poszczególnych elementów morfotycznych krwi: niedokrwistość (osłabienie, bladość, duszność), neutropenia (zwiększona podatność na infekcje) oraz małopłytkowość (skaza krwotoczna). Leczenie ukierunkowane jest na przyczynę podstawową oraz wspomaganie funkcji szpiku poprzez przetaczanie preparatów krwiopochodnych, stosowanie czynników wzrostu oraz, w wybranych przypadkach, przeszczepienie komórek macierzystych.