Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania leku Lotensin

W trakcie stosowania leku Lotensin należy wziąć pod uwagę szereg ważnych kwestii związanych z bezpieczeństwem terapii. Inhibitory ACE, do których należy benazeprylu chlorowodorek, mogą powodować różnorodne działania niepożądane, z których niektóre mają charakter poważny, co wynika z wpływu tych leków na metabolizm eikozanoidów i polipeptydów, w tym endogennej bradykininy.¹

Nadwrażliwość i obrzęk naczynioruchowy

Reakcje nadwrażliwości mogą występować zarówno u pacjentów z wywiadem alergicznym lub astmą oskrzelową, jak i u osób bez takich obciążeń w przeszłości.² Szczególnie istotnym powikłaniem terapii jest obrzęk naczynioruchowy twarzy, warg, języka, głośni i krtani. W przypadku jego wystąpienia konieczne jest natychmiastowe odstawienie leku Lotensin oraz wdrożenie odpowiedniego postępowania terapeutycznego z obserwacją pacjenta aż do całkowitego ustąpienia objawów.³

Ciężkość obrzęku naczynioruchowego zależy od jego lokalizacji:

• Obrzęk ograniczony do twarzy i warg zazwyczaj ustępuje samoistnie lub po zastosowaniu leków przeciwhistaminowych⁴
• Obrzęk obejmujący język, głośnię lub krtań stanowi stan zagrożenia życia ze względu na ryzyko niedrożności dróg oddechowych – wymaga natychmiastowej interwencji w postaci podania adrenaliny podskórnie (0,3-0,5 ml roztworu 1:1000) oraz zabezpieczenia drożności dróg oddechowych⁵

Należy zwrócić uwagę na zwiększone ryzyko obrzęku naczynioruchowego u:

• Pacjentów rasy czarnej w porównaniu z pacjentami innych ras⁶
• Pacjentów z obrzękiem naczynioruchowym w wywiadzie, niezwiązanym z przyjmowaniem inhibitorów ACE⁷

Interakcje lekowe zwiększające ryzyko obrzęku naczynioruchowego

Przeciwwskazane jest jednoczesne stosowanie inhibitorów ACE z sakubitrylem/walsartanem ze względu na zwiększone ryzyko obrzęku naczynioruchowego. Należy zachować co najmniej 36-godzinny odstęp między zakończeniem leczenia jednym a rozpoczęciem stosowania drugiego z tych leków.⁸

Zwiększone ryzyko obrzęku naczynioruchowego występuje również przy jednoczesnym stosowaniu inhibitorów ACE z:

• Racekadotrylem – lek przeciwbiegunkowy
• Inhibitorami mTOR (np. syrolimus, ewerolimus, temsyrolimus) – leki immunosupresyjne
• Wildagliptyną – lek przeciwcukrzycowy⁹

Reakcje rzekomoanafilaktyczne w specyficznych sytuacjach klinicznych

U pacjentów przyjmujących inhibitory ACE podczas określonych procedur medycznych mogą wystąpić potencjalnie zagrażające życiu reakcje rzekomoanafilaktyczne:

• Podczas leczenia odczulającego z zastosowaniem jadu owadów błonkoskrzydłych – opisano przypadki zagrażających życiu reakcji rzekomoanafilaktycznych. U tych pacjentów zaleca się tymczasowe odstawienie inhibitorów ACE podczas leczenia odczulającego.¹⁰
• Podczas plazmaferezy LDL z użyciem siarczanu dekstranu – przed zabiegiem należy zmienić lek przeciwnadciśnieniowy na preparat nie będący inhibitorem ACE.¹¹
• Podczas hemodializy z użyciem błon high-flux – w takich przypadkach należy rozważyć zastosowanie innego rodzaju błon dializacyjnych lub zmianę leku przeciwnadciśnieniowego.¹²

Niedociśnienie tętnicze

Chociaż objawowe niedociśnienie tętnicze obserwuje się rzadko u pacjentów z niepowikłanym nadciśnieniem, to ryzyko jego wystąpienia jest zwiększone w określonych grupach pacjentów:

• U pacjentów ze zmniejszoną objętością krwi krążącej lub z nadmierną utratą sodu spowodowaną:¹³
  • Długotrwałym stosowaniem leków moczopędnych
  • Ograniczonym spożyciem soli
  • Dializą
  • Biegunką lub wymiotami

W takich przypadkach przed rozpoczęciem leczenia produktem Lotensin należy wyrównać niedobory płynów i/lub sodu. Jeśli wystąpi niedociśnienie tętnicze, pacjenta należy ułożyć w pozycji na plecach i w razie potrzeby podać dożylnie sól fizjologiczną. Leczenie można kontynuować po normalizacji ciśnienia tętniczego i objętości płynów.¹⁴

Szczególnej uwagi wymagają pacjenci z:

• Niewydolnością serca – zwłaszcza ciężką zastoinową, u których inhibitory ACE mogą powodować nadmierne obniżenie ciśnienia tętniczego, ze skąpomoczem lub postępującą azotemią oraz, w rzadkich przypadkach, z ostrą niewydolnością nerek. Ryzyko jest szczególnie wysokie u pacjentów przyjmujących duże dawki leków pętlowych, z hiponatremią lub zaburzeniami czynności nerek.¹⁵
• Chorobą niedokrwienną serca lub chorobą naczyń mózgowych – u których nadmierne obniżenie ciśnienia tętniczego może prowadzić do zawału mięśnia sercowego lub udaru mózgu.¹⁶

U pacjentów z niewydolnością serca leczenie należy rozpoczynać pod nadzorem lekarza, najlepiej w warunkach szpitalnych, z monitorowaniem stanu pacjenta przez pierwsze dwa tygodnie leczenia oraz podczas każdej zmiany dawkowania benazeprylu i/lub leku moczopędnego.¹⁷

Zaburzenia hematologiczne

U pacjentów leczonych inhibitorami ACE (szczególnie kaptoprylem) opisywano agranulocytozę i zahamowanie czynności krwiotwórczej szpiku kostnego. Choć brak wystarczających danych dotyczących benazeprylu w tym zakresie, należy zachować ostrożność u pacjentów z czynnikami ryzyka:¹⁸

• Pacjenci z zaburzeniem czynności nerek
• Pacjenci z kolagenozą naczyń
• Pacjenci leczeni lekami immunosupresyjnymi
• Pacjenci leczeni allopurynolem
• Pacjenci leczeni prokainamidem

U pacjentów z układową zapalną chorobą tkanki łącznej, szczególnie ze współistniejącymi zaburzeniami czynności nerek, należy rozważyć okresowe kontrolowanie liczby białych krwinek.¹⁹ Pacjentów należy poinstruować, aby zgłaszali wszelkie objawy zakażenia.²⁰

Zaburzenia czynności wątroby

U pacjentów stosujących inhibitory ACE opisywano zespół chorobowy rozpoczynający się żółtaczką cholestatyczną i mogący prowadzić do piorunującej martwicy wątroby, niekiedy ze skutkiem śmiertelnym. Mechanizm tego zespołu nie jest znany. W przypadku wystąpienia żółtaczki lub znacznego zwiększenia aktywności enzymów wątrobowych u pacjenta przyjmującego inhibitor ACE, należy przerwać leczenie i wdrożyć odpowiednią kontrolę lekarską.²¹

Lotensin należy stosować ostrożnie u pacjentów z:²²

• Zaburzeniem czynności wątroby
• Postępującą chorobą wątroby

Powodem jest ryzyko, że nawet niewielkie zaburzenia gospodarki wodno-elektrolitowej mogą wywołać śpiączkę wątrobową.

Inne ostrzeżenia i środki ostrożności

• Stan po przeszczepieniu nerki – ze względu na brak danych dotyczących stosowania benazeprylu chlorowodorku u pacjentów po niedawno przebytym przeszczepieniu nerki, leczenie tym lekiem nie jest zalecane.²³
• Pierwotny hiperaldosteronizm – stosowanie produktu Lotensin nie jest zalecane, ponieważ pacjenci z tym schorzeniem zwykle nie reagują na leki przeciwnadciśnieniowe działające poprzez hamowanie układu renina-angiotensyna.²⁴

Ciąża

Leczenia inhibitorami ACE nie należy rozpoczynać w czasie ciąży. U pacjentek planujących ciążę należy zastosować inne leczenie przeciwnadciśnieniowe o potwierdzonym profilu bezpieczeństwa stosowania w ciąży, chyba że dalsze leczenie inhibitorami ACE uważa się za niezbędne. W przypadku rozpoznania ciąży należy natychmiast przerwać leczenie inhibitorami ACE i zastosować leczenie alternatywne, jeżeli jest to konieczne.²⁵