induktor CYP3A
Induktor CYP3A to substancja, która zwiększa aktywność enzymu cytochromu P450 3A (CYP3A), jednego z najważniejszych enzymów metabolizujących leki w organizmie człowieka. CYP3A odpowiada za metabolizm około 50% wszystkich stosowanych klinicznie leków, dlatego indukcja jego aktywności może mieć istotne znaczenie kliniczne.
Induktory CYP3A stymulują syntezę tego enzymu poprzez aktywację receptorów jądrowych, takich jak receptor pregnanu X (PXR) czy receptor konstytutywny androstanu (CAR). Do najsilniejszych induktorów CYP3A należą: ryfampicyna, karbamazepina, fenytoina, fenobarbital, ziele dziurawca oraz efawirenz. Ich działanie prowadzi do przyspieszenia metabolizmu innych leków będących substratami CYP3A.
Klinicznie indukcja CYP3A może skutkować zmniejszeniem stężenia i efektu terapeutycznego leków metabolizowanych przez ten enzym. Może to prowadzić do niepowodzenia terapeutycznego, np. zmniejszenia skuteczności doustnych środków antykoncepcyjnych, leków immunosupresyjnych czy przeciwzakrzepowych. Efekt indukcji rozwija się zwykle w ciągu kilku dni do tygodni od rozpoczęcia stosowania induktora i może utrzymywać się przez podobny okres po jego odstawieniu.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Perampanel – Właściwości farmakodynamiczne
Perampanel, dostępny w dawkach od 2 mg do 12 mg jako lek przeciwpadaczkowy (kod ATC: N03AX22), jest selektywnym, niekompetycyjnym antagonistą receptorów AMPA, co stanowi jego unikalny mechanizm działania przeciwpadaczkowego. W badaniach klinicznych wykazano, że perampanel skutecznie zmniejsza częstość napadów częściowych oraz toniczno-klonicznych pierwotnie uogólnionych, z istotnym klinicznie efektem już przy dawce 4 mg/dobę, a optymalna skuteczność obserwowana jest przy dawce 8 mg/dobę. W trzech badaniach klinicznych odsetek pacjentów z redukcją napadów o co najmniej 50% wynosił dla placebo 19%, a dla perampanelu odpowiednio 29% (4 mg), 35% (8 mg) i 35% (12 mg). W badaniu dotyczącym napadów toniczno-klonicznych pierwotnie uogólnionych, 58% pacjentów leczonych perampanelem osiągnęło redukcję napadów o 50% w porównaniu do 35,8% w grupie placebo (p=0,0059). Skuteczność leku jest modulowana przez stosowanie leków indukujących enzymy CYP3A, co wpływa na odpowiedź terapeutyczną.
antagonista receptora AMPA, częściowy napad padaczkowy, częściowy napad padaczkowy z wtórnym uogólnieniem, ekspozycja na lek, funkcja poznawcza, glutaminian, idiopatyczna padaczka uogólniona, induktor CYP3A, induktor enzymu, kwas alfa-amino-3-hydroksy-5-metylo-4-izoksazolepropionowy, leczenie wspomagające, lek przeciwpadaczkowy, mechanizm przeciwpadaczkowy, monoterapia, napad miokloniczny, napad nieświadomości, napad padaczkowy, napad toniczno-kloniczny pierwotnie uogólniony, neuroprzekaźnik pobudzający, odstęp QTc, ośrodkowy układ nerwowy, poziom czujności, receptor AMPA, skala oceny funkcji poznawczych, stymulacja nerwu błędnego, układ glutaminergiczny, zespół QRS - Leksykon leków
Interakcje leku – Ticagrelor MSN 90 mg
Tikagrelor jest substratem i łagodnym inhibitorem izoenzymu CYP3A4 oraz substratem i słabym inhibitorem glikoproteiny P (P-gp), co wpływa na jego farmakokinetykę i interakcje lekowe. Silne inhibitory CYP3A4, takie jak ketokonazol, klarytromycyna czy rytonawir, znacząco zwiększają stężenia tikagreloru (Cmax 2,4×, AUC 7,3×) i jednocześnie zmniejszają stężenia jego aktywnego metabolitu, co stanowi przeciwwskazanie do jednoczesnego stosowania. Umiarkowane inhibitory CYP3A4 (np. diltiazem) również podnoszą ekspozycję na tikagrelor (Cmax +69%, AUC 2,7×), natomiast induktory CYP3A (np. ryfampicyna) obniżają jego stężenia (Cmax -73%, AUC -86%), co może zmniejszać skuteczność terapii. Interakcje z innymi lekami, takimi jak cyklosporyna (Cmax +2,3×, AUC +2,8×), morfina (zmniejszenie ekspozycji o 35%), statyny (symwastatyna: Cmax +81%, AUC +56%), digoksyna (Cmax +75%, AUC +28%) oraz rozuwastatyna (ryzyko rabdomiolizy), wymagają odpowiedniej kontroli klinicznej i dostosowania dawkowania.
aktywowany czas krzepnięcia, antagonista receptora angiotensyny, atorwastatyna, beta-adrenolityk, bradykardia, cyklosporyna, czas częściowej tromboplastyny po aktywacji, desmopresyna, digoksyna, enoksaparyna, etynyloestradiol, glikoproteina p, heparyna, heparyna drobnocząsteczkowa, induktor CYP3A, inhibitor CYP3A4, inhibitor GpIIb/IIIa, inhibitor konwertazy angiotensyny, inhibitor pompy protonowej, kinaza fosfokreatynowa, kwas acetylosalicylowy, lewonorgestrel, morfina, ostry zespół wieńcowy, pauza komorowa, rabdomioliza, rozuwastatyna, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, silny inhibitor CYP3A4, sok grejpfrutowy, statyna, symwastatyna, tikagrelor, tolbutamid, umiarkowany inhibitor CYP3A4, warfaryna - Leksykon leków
Interakcje leku – Orebriton 60 mg
Tikagrelor jest substratem i łagodnym inhibitorem izoenzymu CYP3A4 oraz substratem i słabym inhibitorem glikoproteiny P (P-gp), co wpływa na jego interakcje farmakokinetyczne. Silne inhibitory CYP3A4, takie jak ketokonazol, powodują znaczące zwiększenie ekspozycji na tikagrelor (2,4-krotne zwiększenie Cmax i 7,3-krotne AUC) oraz zmniejszenie stężenia aktywnego metabolitu, co zwiększa ryzyko działań niepożądanych i jest przeciwwskazane. Umiarkowane inhibitory CYP3A4 (np. diltiazem) podnoszą Cmax tikagreloru o 69% i AUC 2,7-krotnie, co wymaga ostrożności. Induktory CYP3A (np. ryfampicyna) obniżają ekspozycję tikagreloru (Cmax o 73%, AUC o 86%), zmniejszając jego skuteczność, dlatego ich stosowanie jest niezalecane. Cyklosporyna zwiększa Cmax tikagreloru 2,3-krotnie i AUC 2,8-krotnie, co wymaga zachowania ostrożności. Tikagrelor nie wpływa na CYP2C9, a jego jednoczesne stosowanie z heparyną, ASA czy desmopresyną nie zmienia farmakokinetyki ani działania przeciwpłytkowego.
alkaloid sporyszu, atorwastatyna, cyklosporyna, czas częściowej tromboplastyny po aktywacji, czas krzepnięcia po aktywacji, desmopresyna, digoksyna, etynyloestradiol, glikoproteina p, heparyna, induktor CYP3A, inhibitor konwertazy angiotensyny, inhibitor pompy protonowej, kinaza fosfokreatynowa, lewonorgestrel, rabdomioliza, rosuwastatyna, ryfampicyna, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, silny inhibitor CYP3A4, sok grejpfrutowy, symwastatyna, tikagrelor, tolbutamid, umiarkowany inhibitor CYP3A4, wąski indeks terapeutyczny - Leksykon leków
Interakcje leku – Klarmin 250 mg
Klarytromycyna, jako silny inhibitor CYP3A4, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne, które mogą prowadzić do istotnych klinicznie zmian stężeń leków w surowicy. Bezwzględnie przeciwwskazane jest jej łączenie z cyzaprydem, pimozydem, astemizolem, terfenadyną, alkaloidami sporyszu (ergotamina, dihydroergotamina), statynami metabolizowanymi przez CYP3A4 (lowastatyna, symwastatyna) oraz lomitapidem ze względu na ryzyko poważnych działań niepożądanych, takich jak torsade de pointes, miopatia, rabdomioliza czy ostre zatrucie z niedokrwieniem tkanek. Leki indukujące CYP3A4 (np. ryfampicyna, efawirenz) obniżają stężenie klarytromycyny, co może wymagać monitorowania skuteczności i rozważenia alternatywnej terapii. Z kolei inhibitory CYP3A4, takie jak rytonawir, zwiększają Cmax klarytromycyny o 31%, Cmin o 182% i AUC o 77%, co wymaga dostosowania dawki, zwłaszcza u pacjentów z niewydolnością nerek.
alkaloid sporyszu, aminotransferaza, antagonista wapnia, antybiotyk makrolidowy, biodostępność, bradyarytmia, częstoskurcz komorowy, działanie niepożądane przewodu pokarmowego, działanie sedatywne, hamowanie CYP3A, hamowanie P-glikoproteiny, hipoglikemia, indeks terapeutyczny, indukcja enzymu, induktor CYP3A, inhibitor cytochromu P450, inhibitor fosfodiesterazy, klarytromycyna, kwasica mleczanowa, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwcukrzycowy, lek przeciwzakrzepowy, migotanie komór, niedokrwienie kończyn, niewydolność nerek, rabdomioliza, skurcz naczyń, statyna, torsade de pointes, triazolobenzodiazepina, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie czynności wątroby, zatrucie digoksyną - Leksykon leków
Interakcje leku – Midazolam Accord 1 mg/ml
Midazolam jest metabolizowany głównie przez enzymy CYP3A4 i CYP3A5, co powoduje liczne interakcje farmakokinetyczne z lekami modulującymi aktywność tych enzymów. Interakcje te są bardziej wyraźne po podaniu doustnym niż dożylnym, ze względu na obecność CYP3A4 w przewodzie pokarmowym, wpływając na klirens i biodostępność leku. Inhibitory CYP3A4, takie jak ketokonazol i worykonazol, mogą zwiększać stężenie midazolamu w osoczu 3-5-krotnie oraz wydłużać okres półtrwania około 3-krotnie, co wymaga znacznego zmniejszenia dawki i monitorowania pacjenta, zwłaszcza przy podaniu pozajelitowym. Inne silne inhibitory, np. lopinawir/rytonawir, powodują 5,4-krotny wzrost stężenia midazolamu i podobne wydłużenie okresu półtrwania, co wskazuje na konieczność stosowania midazolamu w warunkach intensywnej opieki medycznej. Induktory CYP3A4, takie jak ryfampicyna, karbamazepina czy mitotan, mogą obniżać stężenie midazolamu nawet do 5-14% wartości prawidłowych, co wymaga zwiększenia dawki i ścisłego monitorowania efektu klinicznego. Dodatkowo, jednoczesne stosowanie midazolamu z lekami o działaniu depresyjnym na ośrodkowy układ nerwowy (np. opioidy, benzodiazepiny, barbiturany) oraz alkoholem znacząco nasila sedację i ryzyko depresji oddechowej, co stanowi przeciwwskazanie do ich łącznego stosowania.
antagonista receptora histaminowego, antagonista receptora NK1, antybiotyk makrolidowy, atorwastatyna, azolowy lek przeciwgrzybiczny, bloker kanału wapniowego, cymetydyna, depresja oddechowa, diltiazem, efekt synergistyczny, enzymy CYP3A4 i CYP3A5, erytromycyna, farmakodynamika, fentanyl, induktor CYP3A, inhibitor CYP3A4, inhibitor kinazy tyrozynowej, inhibitor proteazy, inhibitor proteazy HCV, inhibitor proteazy HIV, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, itrakonazol, karbamazepina, ketokonazol, klarytromycyna, klirens ogólnoustrojowy, lek znieczulający dożylny, midazolam, minimalne stężenie pęcherzykowe, mitotan, propofol, ryfampicyna, telitromycyna, tikagrelor, utrata pamięci, werapamil, wziewny środek znieczulający, zaburzenie koordynacji ruchowej, zaburzenie świadomości - Leksykon leków
Interakcje leku – Ambrisentan Accord 5 mg
Ambrysentan wykazuje niski potencjał interakcyjny, nie hamując ani nie indukując enzymów fazy I i II w stężeniach klinicznie istotnych, co minimalizuje ryzyko interakcji farmakokinetycznych. Wyjątkiem jest cyklosporyna A, która podwaja ekspozycję na ambrysentan poprzez hamowanie nośników i enzymów metabolizujących, co wymaga redukcji dawki ambrysentanu do 5 mg/dobę u dorosłych i dzieci ≥50 kg oraz do 2,5 mg/dobę u dzieci ważących 20-50 kg. Ryfampicyna powoduje przejściowe, około dwukrotne zwiększenie ekspozycji na ambrysentan po początkowych dawkach, ustępujące do 8. dnia terapii, co wymaga monitorowania klinicznego. Inhibitory fosfodiesterazy (sildenafil, tadalafil), ketokonazol, doustne środki antykoncepcyjne (etynyloestradiol, noretindron) oraz warfaryna nie wykazują klinicznie istotnych interakcji z ambrysentanem, nie wymagając modyfikacji dawkowania.
ambrysentan, cyklosporyna A, czas protrombinowy, doustny środek antykoncepcyjny, etynyloestradiol, induktor CYP3A, induktor P-glikoproteiny, inhibitor CYP3A4, inhibitor fosfodiesterazy, inhibitor OATP, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, ketokonazol, lek przeciwgruźliczy, lek przeciwzakrzepowy, międzynarodowy współczynnik znormalizowany, nadciśnienie płucne, noretindron, PAH, prostanoid, rozpuszczalny stymulator cyklazy guanylowej, ryfampicyna, sildenafil, tadalafil, urydyno-difosfo-glukonylotransferaza, warfaryna - Leksykon leków
Interakcje leku – Bosutinib Stada 500 mg
Bosutynib, inhibitor kinazy tyrozynowej, jest metabolizowany głównie przez enzym CYP3A, co determinuje jego liczne interakcje farmakokinetyczne. Silne inhibitory CYP3A, takie jak ketokonazol, zwiększają ekspozycję na bosutynib nawet 5,2-krotnie (Cmax) i 8,6-krotnie (AUC), natomiast inhibitory o średniej sile działania, np. aprepitant, podnoszą Cmax 1,5-krotnie i AUC 2-krotnie. Z tego względu jednoczesne stosowanie bosutynibu z inhibitorami CYP3A silnymi i o średniej sile działania jest przeciwwskazane lub wymaga zmniejszenia dawki bosutynibu. Z kolei silne induktory CYP3A, takie jak ryfampicyna, mogą obniżyć ekspozycję na bosutynib do 6-14% wartości wyjściowej, co znacząco obniża jego skuteczność terapeutyczną i jest wskazaniem do unikania takiego skojarzenia. Ponadto, bosutynib wykazuje zależną od pH rozpuszczalność, a inhibitory pompy protonowej (np. lanzoprazol) mogą zmniejszać Cmax i AUC bosutynibu odpowiednio do 54% i 74%, co wymaga stosowania alternatywnych leków zobojętniających i rozdzielenia czasowego podawania.
białko oporności raka piersi, działanie niepożądane, enzym CYP3A, hepatotoksyczność, induktor CYP3A, induktor CYP3A o średniej sile działania, inhibitor CYP3A, inhibitor CYP3A o średniej sile działania, inhibitor kinazy tyrozynowej, inhibitor pompy protonowej, interakcja farmakokinetyczna, interakcja lekowa, łagodny induktor CYP3A, łagodny inhibitor CYP3A, nośnik anionów organicznych, nośnik kationów organicznych, polipeptyd transportujący aniony organiczne, produkt zobojętniający, ryzyko krwawienia, silny induktor CYP3A, silny inhibitor CYP3A, substrat P-glikoproteiny, toksyczność wątrobowa, wydłużenie odstępu QT - Leksykon leków
Interakcje leku – Ecugra 90 mg
Tikagrelor jest substratem i łagodnym inhibitorem CYP3A4 oraz substratem i słabym inhibitorem glikoproteiny P (P-gp), co wpływa na jego farmakokinetykę w interakcjach lekowych. Silne inhibitory CYP3A4, takie jak ketokonazol, powodują znaczące zwiększenie stężenia tikagreloru (Cₘₐₓ ↑ 2,4×, AUC ↑ 7,3×) oraz zmniejszenie stężenia jego aktywnego metabolitu (Cₘₐₓ ↓ 89%, AUC ↓ 56%), co jest przeciwwskazaniem do jednoczesnego stosowania. Umiarkowane inhibitory CYP3A4 (np. diltiazem) zwiększają Cₘₐₓ tikagreloru o 69% i AUC 2,7-krotnie, zmniejszając Cₘₐₓ metabolitu o 38%, co wymaga ostrożności. Induktory CYP3A (np. ryfampicyna) obniżają stężenie tikagreloru (Cₘₐₓ ↓ 73%, AUC ↓ 86%), co może zmniejszać jego skuteczność i jest przeciwwskazane. Cyklosporyna zwiększa ekspozycję tikagreloru (Cₘₐₓ ↑ 2,3×, AUC ↑ 2,8×), co wymaga zachowania ostrożności. Morfina i inne opioidy opóźniają i zmniejszają ekspozycję na tikagrelor o około 35%, co może obniżać jego skuteczność, sugerując rozważenie pozajelitowych inhibitorów P2Y₁₂ w sytuacjach wymagających szybkiego działania.
aktywowany czas krzepnięcia, alkohol, antagonista receptora angiotensyny, antagonista wapnia, aPTT, atorwastatyna, beta-adrenolityk, bradykardia, cyklosporyna, desmopresyna, digoksyna, diltiazem, enoksaparyna, fenytoina, glikoproteina p, heparyna, heparyna drobnocząsteczkowa, induktor CYP3A, inhibitor ACE, inhibitor CYP3A4, inhibitor P2Y12, inhibitor pompy protonowej, izoenzym CYP3A4, ketokonazol, kinaza fosfokreatynowa, klarytromycyna, lewonorgestrel, lowastatyna, ostry zespół wieńcowy, paroksetyna, pauza komorowa, rabdomioliza, rozuwastatyna, ryfampicyna, sok grejpfrutowy, SSRI, statyna, symwastatyna, tolbutamid, warfaryna - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Darunavir Zentiva
Darunavir Zentiva 800 mg, stosowany wyłącznie w skojarzeniu z kobicystatem lub niską dawką rytonawiru, wymaga ścisłego przestrzegania zaleceń dotyczących dawkowania i monitorowania, zwłaszcza u pacjentów z wcześniejszą terapią przeciwretrowirusową, obecnością mutacji oporności (DRV-RAM), wiremią HIV-1 RNA ≥100 000 kopii/ml oraz liczbą komórek CD4+ <100 x 10⁶/l. W trakcie ciąży stosowanie darunawiru z kobicystatem jest przeciwwskazane ze względu na znaczne obniżenie stężenia Cmin (nawet o 90%), co zwiększa ryzyko niepowodzenia wirusologicznego i transmisji HIV. U pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby, zwłaszcza z przewlekłym zapaleniem typu B lub C, konieczne jest częstsze monitorowanie AspAT/AlAT, a w przypadku ciężkich zaburzeń wątroby lek jest przeciwwskazany. W populacji geriatrycznej oraz u dzieci poniżej 3 roku życia lub o masie ciała <15 kg brak jest wystarczających danych dotyczących bezpieczeństwa i skuteczności. Należy zwrócić uwagę na ryzyko ciężkich reakcji skórnych (0,4% pacjentów), w tym zespołu DRESS i Stevensa-Johnsona, oraz na możliwość polekowego zapalenia wątroby (0,5% pacjentów).
aktywność transaminaz, alergia na sulfonamidy, autoimmunologiczne zapalenie wątroby, choroba Gravesa-Basedowa, ciężka reakcja skórna, cytolityczne zapalenie wątroby, cytomegalowirusowe zapalenie siatkówki, enzymy wątrobowe, glikoproteina p, grupa sulfonamidowa, hemofilia, indukcja enzymu CYP3A, induktor CYP3A, inhibitor CYP3A, inhibitor proteazy, klady HIV-1, klirens kreatyniny, kobicystat, komórki CD4, kwaśna glikoproteina α1, marskość wątroby, martwica kości, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, oporność na darunawir, ostra uogólniona osutka krostkowa, polekowe zapalenie wątroby, półpasiec, przewlekłe zapalenie wątroby, reaktywacja wirusa opryszczki, rytonawir, supresja wirusa, tenofowir dizoproksyl, terapia przeciwretrowirusowa, wiremia HIV-1 RNA, wylew śródskórny, wzmacniacz farmakokinetyczny, zaburzenia czynności wątroby, zapalenie płuc Pneumocystis, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona, zespół zapalnej reaktywacji immunologicznej, złożona terapia przeciwretrowirusowa - Leksykon leków
Interakcje leku – Orebriton 90 mg
Tikagrelor jest substratem i łagodnym inhibitorem izoenzymu CYP3A4 oraz substratem i słabym inhibitorem glikoproteiny P (P-gp), co wpływa na jego farmakokinetykę w interakcjach lekowych. Silne inhibitory CYP3A4, takie jak ketokonazol, powodują znaczące zwiększenie ekspozycji na tikagrelor (Cmax wzrasta 2,4-krotnie, AUC 7,3-krotnie) oraz istotne zmniejszenie stężenia jego aktywnego metabolitu (Cmax o 89%, AUC o 56%), co stanowi przeciwwskazanie do jednoczesnego stosowania. Umiarkowane inhibitory CYP3A4 (np. diltiazem) zwiększają Cmax tikagreloru o 69% i AUC 2,7-krotnie, z jednoczesnym zmniejszeniem Cmax metabolitu o 38%, jednak ich stosowanie jest dopuszczalne z zachowaniem ostrożności. Induktory CYP3A (np. ryfampicyna) obniżają ekspozycję na tikagrelor (Cmax o 73%, AUC o 86%) i metabolit (AUC o 46%), co może zmniejszać skuteczność terapii i jest przeciwwskazaniem do kojarzenia. Cyklosporyna, jako inhibitor P-gp i CYP3A, podnosi Cmax tikagreloru 2,3-krotnie i AUC 2,8-krotnie, co wymaga ostrożności klinicznej.
antagonista receptora angiotensyny, antagonista wapnia, atorwastatyna, cyklosporyna, desmopresyna, digoksyna, enoksaparyna, etynyloestradiol, glikoproteina p, heparyna, heparyna drobnocząsteczkowa, induktor CYP3A, inhibitor CYP3A4, inhibitor glikoproteiny p, inhibitor GpIIb/IIIa, inhibitor konwertazy angiotensyny, inhibitor pompy protonowej, kinaza fosfokreatynowa, klinicysta szpitalny, lewonorgestrel, lowastatyna, morfina, rabdomioliza, rosuwastatyna, ryfampicyna, silny inhibitor CYP3A4, SSRI, substrat CYP3A4, symwastatyna, tikagrelor, tolbutamid, umiarkowany inhibitor CYP3A4, warfaryna - Leksykon leków
Interakcje leku – Legrex 60 mg
Tikagrelor jest substratem i łagodnym inhibitorem CYP3A4 oraz substratem i słabym inhibitorem glikoproteiny P (P-gp), co wpływa na jego interakcje farmakokinetyczne. Silne inhibitory CYP3A4 (np. ketokonazol) znacząco zwiększają stężenia tikagreloru (Cmax 2,4x, AUC 7,3x) i jednocześnie zmniejszają stężenia jego aktywnego metabolitu, co stanowi przeciwwskazanie do jednoczesnego stosowania. Umiarkowane inhibitory CYP3A4 (np. diltiazem) podnoszą Cmax tikagreloru o 69% i AUC 2,7-krotnie, z obniżeniem Cmax metabolitu o 38%, ale bez wpływu na jego AUC. Silne induktory CYP3A (np. ryfampicyna) obniżają Cmax tikagreloru o 73% i AUC o 86%, co może zmniejszać skuteczność terapii i jest przeciwwskazane. Cyklosporyna zwiększa ekspozycję na tikagrelor (Cmax 2,3x, AUC 2,8x), co wymaga ostrożności. Tikagrelor istotnie zwiększa stężenia digoksyny (Cmax o 75%, AUC o 28%), co wymaga monitorowania. W przypadku statyn metabolizowanych przez CYP3A4, tikagrelor zwiększa stężenia symwastatyny (Cmax o 81%, AUC o 56%) i lowastatyny, dlatego nie zaleca się dawek >40 mg/dobę; wpływ na atorwastatynę jest klinicznie nieistotny (Cmax +23%, AUC +36%).
aktywowany czas krzepnięcia, alkaloidy sporyszu, antagonista receptora angiotensyny, antagonista wapnia, atorwastatyna, beta-adrenolityk, bradykardia, cyklosporyna, czas częściowej tromboplastyny po aktywacji, czynnik Xa, czynność nerek, digoksyna, diltiazem, działanie niepożądane, enoksaparyna, erytromycyna, etynyloestradiol, glikoproteina p, heparyna drobnocząsteczkowa, induktor CYP3A, inhibitor CYP3A4, inhibitor GpIIb/IIIa, inhibitor konwertazy angiotensyny, inhibitor P2Y12, inhibitor pompy protonowej, izoenzym CYP3A4, karbamazepina, ketokonazol, kinaza fosfokreatynowa, klarytromycyna, kwas atorwastatyny, kwas symwastatyny, lowastatyna, opioid, ostry zespół wieńcowy, paroksetyna, pauza komorowa, rabdomioliza, rosuwastatyna, ryfampicyna, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, sok grejpfrutowy, symwastatyna, tolbutamid, umiarkowany inhibitor CYP3A4, warfaryna, wąski indeks terapeutyczny, zaburzenie hemostazy - Leksykon leków
Interakcje leku – Bewim 10 mg
Prasugrel, substancja czynna produktu Bewim, wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Szczególną ostrożność należy zachować przy jednoczesnym stosowaniu z pochodnymi kumaryny (np. warfaryna), niesteroidowymi lekami przeciwzapalnymi (NLPZ) oraz inhibitorami COX-2, ze względu na wysokie ryzyko krwawień. Prasugrel jest wskazany do stosowania w skojarzeniu z kwasem acetylosalicylowym (ASA), mimo możliwego umiarkowanego wzrostu ryzyka krwawień. Jednoczesne podawanie heparyny (niefrakcjonowanej i niskocząsteczkowej) jest możliwe, jednak również wiąże się z umiarkowanym ryzykiem krwawień. W badaniach klinicznych nie stwierdzono istotnych interakcji z inhibitorami GP IIb/IIIa, biwalirudyną oraz statynami (np. atorwastatyna 80 mg/dobę), które nie wpływają na farmakokinetykę ani działanie przeciwpłytkowe prasugrelu.
agregacja płytek krwi, antagonista receptora H2, atorwastatyna, biwalirudyna, bupropion, cyklofosfamid, CYP2C9, cyprofloksacyna, cytochrom P450, digoksyna, diltiazem, dysfagia, efawirenz, heparyna niefrakcjonowana, heparyna niskocząsteczkowa, hydroksybupropion, induktor CYP3A, indynawir, inhibitor COX-2, inhibitor CYP3A4, inhibitor GP IIb/IIIa, inhibitor P2Y12, inhibitor pompy protonowej, inhibitor proteazy HIV, karbamazepina, ketokonazol, klarytromycyna, krwawienie z przewodu pokarmowego, krzepnięcie krwi, kwas acetylosalicylowy, lanzoprazol, lek przeciwgrzybiczny azolowy, lek przeciwzakrzepowy, morfina, niesteroidowy lek przeciwzapalny, ostry zespół wieńcowy, pochodna kumaryny, produkt leczniczy, ranitydyna, ryfampicyna, statyna, telitromycyna, warfaryna, werapamil - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Cabazitaxel MSN
Leczenie kabazytakselem wymaga rygorystycznego monitorowania pacjenta, ze szczególnym uwzględnieniem ryzyka ciężkich reakcji nadwrażliwości, które mogą wystąpić w trakcie pierwszych infuzji i objawiać się uogólnioną wysypką, niedociśnieniem oraz skurczem oskrzeli. Konieczne jest stosowanie premedykacji oraz zapewnienie natychmiastowego dostępu do leczenia anafilaksji. Najczęstszym działaniem niepożądanym jest neutropenia, dlatego zaleca się cotygodniową kontrolę morfologii krwi podczas pierwszego cyklu oraz przed każdym kolejnym, a także rozważenie profilaktyki G-CSF u pacjentów z czynnikami ryzyka (wiek >65 lat, zły stan czynnościowy, wcześniejsze epizody gorączki neutropenicznej). W przypadku gorączki neutropenicznej lub przedłużającej się neutropenii konieczne jest zmniejszenie dawki i odroczenie podania do uzyskania neutrofili ≥1500/mm³.
bilirubina całkowita, czynnik stymulujący tworzenie kolonii granulocytów, gorączka neutropeniczna, hematokryt, induktor CYP3A, infuzja kabazytakselu, inhibitor CYP3A, krwotok z przewodu pokarmowego, lek przeciwzapalny, migotanie przedsionków, morfologia krwi, neuropatia czuciowa, neuropatia obwodowa, neuropatia ruchowa, niedożywienie, niedrożność porażenna jelit, niewydolność nerek, pancytopenia, parestezja, perforacja przewodu pokarmowego, radioterapia miednicy, reakcja nadwrażliwości, skurcz oskrzeli, śródmiąższowa choroba płuc, śródmiąższowe nieinfekcyjne zapalenie płuc, stężenie hemoglobiny, terapia przeciwzakrzepowa, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie rytmu serca, zahamowanie czynności szpiku kostnego, zapalenie jelita grubego, zaporowa uropatia - Leksykon leków
Interakcje leku – Bosutinib Stada 100 mg
Bosutynib jest metabolizowany głównie przez enzym CYP3A, co powoduje istotne interakcje farmakokinetyczne z lekami wpływającymi na aktywność tego enzymu. Silne inhibitory CYP3A, takie jak ketokonazol, mogą zwiększyć Cmax bosutynibu do 5,2-krotnie oraz AUC do 8,6-krotnie, co znacząco podnosi ryzyko działań niepożądanych i wymaga unikania jednoczesnego stosowania lub zmniejszenia dawki bosutynibu. Inhibitory o średniej sile działania (np. aprepitant) powodują wzrost Cmax do 1,5-krotnego i AUC do 2-krotnego. Z kolei silne induktory CYP3A, takie jak ryfampicyna, mogą obniżyć ekspozycję na bosutynib do 14% (Cmax) i 6% (AUC), co może skutkować utratą skuteczności terapeutycznej. W przypadku inhibitorów pompy protonowej, np. lanzoprazolu, obserwuje się zmniejszenie Cmax bosutynibu do 54% i AUC do 74%, co wymaga ostrożności i rozważenia alternatywnych metod zobojętniania kwasu żołądkowego.
amiodaron, aprepitant, białko oporności raka piersi, bosutynib, chinidyna, CYP3A, cyprofloksacyna, cytochrom P450, dyzopiramid, dziurawiec zwyczajny, efawirenz, erytromycyna, eteksylan dabigatranu, etrawiryna, fenytoina, flukonazol, glikoproteina p, hepatotoksyczność, induktor CYP3A, inhibitor CYP3A, inhibitor pompy protonowej, itrakonazol, karbamazepina, ketokonazol, klarytromycyna, lanzoprazol, nośnik anionów organicznych, nośnik kationów organicznych, polipeptydy transportujące aniony organiczne, ryfampicyna, sotalol, telitromycyna, wydłużenie odstępu QT - Leksykon substancji czynnych
Perampanel – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Perampanel, substancja czynna preparatu Fypalan, wiąże się z ryzykiem wystąpienia poważnych działań niepożądanych, w tym myśli i zachowań samobójczych, ciężkich skórnych reakcji nadwrażliwości (SCARs) takich jak DRESS i zespół Stevensa-Johnsona (SJS). Objawy DRESS obejmują gorączkę, wysypkę, limfadenopatię, eozynofilię oraz nieprawidłowe wyniki testów czynności wątroby, natomiast SJS charakteryzuje się martwicą naskórka, zlewającymi się rumieniowatymi zmianami skórnymi, pęcherzami i nadżerkami na błonach śluzowych. W przypadku wystąpienia tych objawów należy natychmiast przerwać terapię perampanelem i rozważyć alternatywne leczenie, a ponowne podawanie leku po ciężkich reakcjach jest przeciwwskazane. Ponadto, perampanel może nasilać napady nieświadomości i miokloniczne, szczególnie u pacjentów z idiopatyczną uogólnioną padaczką, oraz powodować zawroty głowy i senność, co wpływa na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn.
antykoncepcja hormonalna, antykoncepcja niehormonalna, ciężkie skórne działania niepożądane, cytochrom P450, DRESS, enzymy wątrobowe, eozynofilia, fenytoina, hepatotoksyczność, induktor CYP3A, induktor enzymatyczny, inhibitor cytochromu P450, karbamazepina, laktoza jednowodna, lek przeciwpadaczkowy, limfadenopatia, martwica naskórka, myśli samobójcze, napad miokloniczny, napad nieświadomości, niedobór laktazy, nietolerancja galaktozy, okskarbazepina, padaczka idiopatyczna uogólniona, perampanel, senność, zaburzenia psychotyczne, zawroty głowy, zespół Stevensa-Johnsona, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Atirabo 90 mg
Lek Atirabo, zawierający tikagrelor w dawkach 60 mg i 90 mg, jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną lub składniki pomocnicze, aktywnym krwawieniem patologicznym oraz w przypadku wcześniejszego krwotoku śródczaszkowego. Ponadto, ciężkie zaburzenia czynności wątroby stanowią bezwzględne przeciwwskazanie ze względu na ryzyko kumulacji leku i zwiększonego ryzyka krwawień. Równoczesne stosowanie tikagreloru z silnymi inhibitorami CYP3A4, takimi jak ketokonazol, klarytromycyna, nefazodon, rytonawir czy atazanawir, jest zabronione z powodu ryzyka istotnego wzrostu stężenia tikagreloru w osoczu i powikłań krwotocznych.
agregacja płytek krwi, antybiotyk makrolidowy, atazanawir, dysfunkcja wątroby, HIV, induktor CYP3A, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy, interakcja farmakokinetyczna, ketokonazol, klarytromycyna, krwawienie patologiczne, krwotok śródczaszkowy, lek przeciwdepresyjny, lek przeciwgrzybiczy, lek przeciwkrzepliwy, lek przeciwwirusowy, nadwrażliwość, nefazodon, rytonawir, tabletka powlekana, tikagrelor, zabieg neurochirurgiczny, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie krzepnięcia - Leksykon leków
Interakcje leku – Medazepam TZF 10 mg
Medazepam TZF, będący benzodiazepiną metabolizowaną głównie przez izoformę CYP3A cytochromu P450, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne. Inhibitory CYP3A, takie jak cymetydyna, disulfiram, fluwoksamina, fluoksetyna, omeprazol, erytromycyna i ketokonazol, spowalniają metabolizm medazepamu, co prowadzi do nasilenia i przedłużenia jego działania. Z kolei induktory CYP3A (ryfampicyna, fenytoina, karbamazepina) przyspieszają biotransformację, osłabiając efekt terapeutyczny. Doustne środki antykoncepcyjne estrogenowo-progestagenowe również przyspieszają metabolizm medazepamu, co może skutkować zmniejszeniem jego skuteczności. Warto podkreślić, że interakcje te mają wysoki lub umiarkowany poziom istotności klinicznej i wymagają uwagi przy modyfikacji terapii.
benzodiazepina, biotransformacja medazepamu, CYP3A, cytochrom P450, depresja oddechowa, depresja ośrodkowego układu nerwowego, doustny środek antykoncepcyjny, działanie hipnotyczne, działanie miorelaksacyjne, działanie sedatywne, działanie uspokajające, efekt anksjolityczny, induktor CYP3A, induktory cytochromu P450, inhibitor CYP3A, inhibitory cytochromu P450, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, lek antypsychotyczny, lek nasenny, lek przeciwdepresyjny, lek przeciwlękowy, lek przeciwpadaczkowy, lek zwiotczający mięśnie szkieletowe, medazepam, narkotyczny lek przeciwbólowy, neuroleptyk, opioid, przeciwhistaminowy lek sedatywny, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, uzależnienie psychiczne - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Fypalan
Perampanel (Fypalan) jest lekiem przeciwpadaczkowym, którego stosowanie wiąże się z ryzykiem wystąpienia poważnych działań niepożądanych, w tym myśli i zachowań samobójczych, ciężkich reakcji skórnych (SCARs) takich jak DRESS i zespół Stevensa-Johnsona (SJS), a także napadów nieświadomości i mioklonicznych. Zaleca się dokładne monitorowanie pacjentów pod kątem objawów psychiatrycznych, agresji, zaburzeń psychotycznych oraz zmian nastroju, zwłaszcza przy wyższych dawkach. W przypadku wystąpienia SCARs konieczne jest natychmiastowe odstawienie leku i bezwzględny zakaz ponownego stosowania u pacjentów z historią SJS lub DRESS. Perampanel w dawce 12 mg/dobę może obniżać skuteczność hormonalnych środków antykoncepcyjnych zawierających progestageny, dlatego zaleca się stosowanie dodatkowych metod antykoncepcji niehormonalnej. Ponadto, lek może powodować zawroty głowy i senność, co wpływa na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn, a także zwiększa ryzyko upadków, szczególnie u osób starszych.
ciężkie skórne działania niepożądane, cytochrom P450, enzym wątrobowy, eozynofilia, fenytoina, hepatotoksyczność, hormonalny środek antykoncepcyjny, idiopatyczna padaczka uogólniona, induktor CYP3A, karbamazepina, lek przeciwpadaczkowy, limfadenopatia, myśli samobójcze, napad miokloniczny, niedobór laktazy, nietolerancja galaktozy, okskarbazepina, perampanel, purpura, zaburzenie psychotyczne, zachowanie agresywne, zawroty głowy, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Darunavir Synoptis
Darunavir, stosowany w dawkach 400 mg lub 800 mg doustnie, zawsze powinien być podawany w połączeniu z kobicystatem lub rytonawirem w małej dawce, co optymalizuje jego farmakokinetykę. Terapia powinna być skojarzona z innymi lekami przeciwretrowirusowymi, a dawki wzmacniaczy nie powinny być modyfikowane ponad zalecane wartości. U pacjentów z wiremią HIV-1 RNA ≥100 000 kopii/mL, liczbą komórek CD4+ <100 x 10⁶/L lub obecnością mutacji DRV-RAM, nie zaleca się stosowania schematu darunawir z kobicystatem lub rytonawirem raz na dobę. Szczególną ostrożność należy zachować u kobiet w ciąży, zwłaszcza w II i III trymestrze, ze względu na znaczące (około 90%) obniżenie stężenia Cmin darunawiru przy stosowaniu darunawiru z kobicystatem, co zwiększa ryzyko niepowodzenia terapii i przeniesienia zakażenia. U pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby, zwłaszcza z przewlekłym zapaleniem typu B lub C, konieczne jest monitorowanie AspAT/AlAT, a u osób z ciężkimi zaburzeniami wątroby stosowanie darunawiru jest przeciwwskazane. W trakcie terapii obserwowano ciężkie reakcje skórne (0,4%), w tym zespół DRESS i zespół Stevensa-Johnsona (<0,1%), co wymaga natychmiastowego przerwania leczenia przy wystąpieniu objawów takich jak wysypka z gorączką, bóle mięśni, pęcherze czy zapalenie spojówek.
aktywność transaminaz, alergia na sulfonamidy, autoimmunologiczne zapalenie wątroby, choroba Gravesa-Basedowa, cytomegalowirusowe zapalenie siatkówki, czynnik VIII, dziurawiec zwyczajny, glikoproteina p, hemofilia, indukcja CYP3A, induktor CYP3A, inhibitor CYP3A, inhibitory proteazy, kobicystat, komórki CD4, kwaśna glikoproteina α1, marskość wątroby, martwica kości, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, mutacje DRV-RAM, niedobór laktazy, nietolerancja galaktozy, ostra uogólniona osutka krostkowa, przewlekłe zapalenie wątroby, reaktywacja immunologiczna, rytonawir, wiremia HIV-1 RNA, zapalenie płuc Pneumocystis jirovecii, zapalenie wątroby indukowane lekiem, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Bosutinib Stada 500 mg
Bosutinib Stada, dostępny w dawkach 100 mg, 400 mg oraz 500 mg w formie tabletek powlekanych, posiada bezwzględne przeciwwskazania obejmujące nadwrażliwość na bosutynib lub substancje pomocnicze oraz niewydolność wątroby w dowolnym stopniu. Ze względu na metabolizm leku głównie w wątrobie oraz ryzyko hepatotoksyczności, stosowanie u pacjentów z niewydolnością wątroby jest wykluczone. Przed rozpoczęciem terapii konieczna jest dokładna weryfikacja tych przeciwwskazań, aby uniknąć nieprzewidywalnych stężeń leku w osoczu i poważnych działań niepożądanych.
anemia, białaczka, bosutynib, farmakokinetyka bosutynibu, hepatotoksyczność, induktor CYP3A, inhibitor CYP3A, nadwrażliwość, neutropenia, nieswoiste zapalenie jelit, niewydolność wątroby, reakcja alergiczna, tabletka powlekana, trombocytopenia, wydłużony odstęp QT, zaburzenie czynności przewodu pokarmowego, zaburzenie funkcji nerek, zaburzenie hematologiczne, zaburzenie rytmu serca - Leksykon leków
Interakcje leku – Atixarso 60 mg
Tikagrelor jest substratem i łagodnym inhibitorem izoenzymu CYP3A4 oraz substratem i słabym inhibitorem glikoproteiny P (P-gp), co wpływa na jego farmakokinetykę i interakcje lekowe. Silne inhibitory CYP3A4, takie jak ketokonazol, zwiększają Cmax tikagreloru 2,4-krotnie i AUC 7,3-krotnie, jednocześnie obniżając ekspozycję na jego aktywny metabolit (Cmax o 89%, AUC o 56%), co stanowi przeciwwskazanie do łącznego stosowania. Umiarkowane inhibitory CYP3A4 (np. diltiazem) podnoszą Cmax tikagreloru o 69% i AUC 2,7-krotnie, zmniejszając Cmax metabolitu o 38%. Induktory CYP3A (np. ryfampicyna) obniżają Cmax tikagreloru o 73% i AUC o 86%, co może obniżyć skuteczność terapeutyczną. Cyklosporyna, inhibitor P-gp i CYP3A, zwiększa Cmax tikagreloru 2,3-krotnie i AUC 2,8-krotnie. Morfina zmniejsza ekspozycję na tikagrelor i jego metabolit o około 35%, co może wymagać rozważenia pozajelitowego inhibitora P2Y12. Tikagrelor zwiększa ekspozycję na statyny: symwastatynę (Cmax o 81%, AUC o 56%) i lowastatynę, co ogranicza ich dawki do 40 mg/dobę, natomiast wpływ na atorwastatynę jest umiarkowany (Cmax +23%, AUC +36%). Digoksyna wykazuje wzrost Cmax o 75% i AUC o 28%, co wymaga monitorowania stężenia. Tikagrelor może zwiększać ryzyko akumulacji rozuwastatyny i powikłań nerkowych, dlatego zaleca się ostrożność.
aktywowany czas krzepnięcia, antagonista receptora angiotensyny, atorwastatyna, bradykardia, cyklosporyna, cyzapryd, czas częściowej tromboplastyny, digoksyna, diltiazem, erytromycyna, fenytoina, glikoproteina p, heparyna drobnocząsteczkowa, induktor CYP3A, inhibitor CYP3A4, inhibitor GpIIb/IIIa, inhibitor konwertazy angiotensyny, inhibitor P2Y12, inhibitor pompy protonowej, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, izoenzym CYP3A4, ketokonazol, kinaza fosfokreatynowa, klarytromycyna, lewonorgestrel, lowastatyna, morfina, ostry zespół wieńcowy, paroksetyna, rabdomioliza, ryfampicyna, sok grejpfrutowy, symwastatyna, tikagrelor, tolbutamid, warfaryna - Leksykon substancji czynnych
Kabazytaksel – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Kabazytaksel, stosowany w terapii nowotworów, wymaga ścisłego monitorowania ze względu na ryzyko ciężkich działań niepożądanych, w tym reakcji nadwrażliwości, które mogą wystąpić w trakcie pierwszych dwóch infuzji i objawiać się uogólnioną wysypką, niedociśnieniem oraz skurczem oskrzeli. Konieczna jest premedykacja oraz dostęp do natychmiastowego leczenia tych powikłań. Najczęstszym hematologicznym działaniem niepożądanym jest neutropenia, której profilaktyka i leczenie mogą obejmować stosowanie G-CSF zgodnie z wytycznymi ASCO, zwłaszcza u pacjentów z czynnikami ryzyka (wiek >65 lat, wcześniejsze epizody gorączki neutropenicznej, złe odżywienie). Monitorowanie morfologii krwi co tydzień w pierwszym cyklu oraz przed kolejnymi jest niezbędne, a leczenie można kontynuować przy liczbie neutrofilów ≥1500/mm³. W przypadku gorączki neutropenicznej lub przedłużającej się neutropenii wskazane jest zmniejszenie dawki kabazytakselu. Ponadto, u pacjentów mogą wystąpić poważne powikłania ze strony przewodu pokarmowego, takie jak krwotok, perforacja czy zapalenie jelita grubego, które wymagają natychmiastowej interwencji i mogą prowadzić do śmierci, szczególnie u osób z neutropenią, podeszłym wiekiem, stosujących NLPZ lub po radioterapii miednicy.
biegunka, bilirubina całkowita, ciśnienie tętnicze, czynnik stymulujący tworzenie kolonii granulocytów, drętwienie, ekspozycja na etanol, elektrolity w surowicy krwi, gorączka neutropeniczna, hematokryt, induktor CYP3A, infuzja kabazytakselu, inhibitor CYP3A, kabazytaksel, kreatynina w surowicy, krwotok z przewodu pokarmowego, migotanie przedsionków, morfologia krwi, neuropatia czuciowa, neuropatia obwodowa, neuropatia ruchowa, neutropenia, niedrożność porażenna jelit, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność nerek, nudności, pancytopenia, parestezja, perforacja przewodu pokarmowego, premedykacja, reakcja nadwrażliwości, rumień, sepsa, skurcz oskrzeli, śródmiąższowa choroba płuc, śródmiąższowe zapalenie płuc, toksyczność układu pokarmowego, układ pokarmowy, uropatia zaporowa, zaburzenie rytmu serca, zahamowanie czynności szpiku kostnego, zapalenie jelita grubego - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Darunavir Aurovitas 600 mg
Darunavir Aurovitas w dawce 600 mg (w postaci darunawiru z glikolem propylenowym, 83,34 mg/tabletkę) jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną lub składniki pomocnicze oraz u osób z ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby (klasa C wg Child-Pugh) ze względu na ryzyko kumulacji leku i nasilenia działań niepożądanych. Lek nie powinien być stosowany w skojarzeniu z silnymi induktorami CYP3A, takimi jak ryfampicyna czy preparaty zawierające dziurawiec zwyczajny, gdyż indukcja enzymów prowadzi do znacznego obniżenia stężenia darunawiru i utraty skuteczności przeciwwirusowej. Ponadto, przeciwwskazane jest łączenie darunawiru z preparatami zawierającymi lopinawir i rytonawir oraz u pacjentów stosujących leki o klirensie silnie zależnym od CYP3A, których podwyższone stężenie może wywołać ciężkie lub zagrażające życiu działania niepożądane.
alfuzosyna, alkaloidy sporyszu, aminotransferaza alaninowa, ciężkie niedociśnienie, cytochrom P450, darunawir, depresja oddechowa, dziurawiec zwyczajny, glikol propylenowy, induktor CYP3A, inhibitor fosfodiesterazy, inhibitor reduktazy HMG-CoA, interakcja lekowa, lek prokinetyczny, lek przeciwpsychotyczny, lopinawir i rytonawir, nadwrażliwość, rabdomioliza, rytonawir, skala Child-Pugh, terapia darunawirem, tętnicze nadciśnienie płucne, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia czynności wątroby, zaburzenie krzepnięcia, zaburzenie rytmu serca, zatrucie sporyszem - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Bosutinib Stada
Terapia bosutynibem u pacjentów z przewlekłą białaczką szpikową (CML) wymaga ścisłego monitorowania ze względu na ryzyko hepatotoksyczności, manifestującej się wzrostem aktywności aminotransferaz (ALT, AspAT), szczególnie w pierwszych 3 miesiącach leczenia. Zaleca się wykonanie testów czynnościowych wątroby przed rozpoczęciem terapii oraz comiesięczne kontrole w trakcie pierwszego kwartału leczenia. W przypadku istotnego wzrostu enzymów wątrobowych lub towarzyszącego wzrostu bilirubiny, należy rozważyć czasowe wstrzymanie lub przerwanie terapii. Bosutynib może również indukować mielosupresję (niedokrwistość, neutropenię, małopłytkowość), dlatego wskazane jest cotygodniowe badanie morfologii krwi przez pierwszy miesiąc, a następnie co miesiąc. Ponadto, lek może powodować zatrzymanie płynów (wysięk osierdziowy, opłucnowy, obrzęki), wzrost aktywności lipazy, a także predysponować do zakażeń oportunistycznych. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z zaburzeniami elektrolitowymi, chorobami serca oraz u osób z ryzykiem wydłużenia odstępu QTc, monitorując EKG i elektrolity (potas, magnez).
aminotransferazy, antagonista receptora angiotensyny, biegunka i wymioty, domperidon, filtracja kłębuszkowa, induktor CYP3A, inhibitor CYP3A, inhibitor kinazy tyrozynowej, inhibitor konwertazy angiotensyny, lek przeciwbiegunkowy, lipaza w surowicy, mielosupresja, morfologia krwi, nadwrażliwość na światło, niedokrwistość, niesteroidowe leki przeciwzapalne, obrzęk obwodowy, obrzęk płuc, ostra niewydolność wątroby, piorunujące zapalenie wątroby, polekowe uszkodzenie wątroby, przewlekła białaczka szpikowa, reaktywacja zakażenia, toksyczna nekroliza naskórka, torsades de pointes, wirusowe zapalenie wątroby typu B, wydłużenie odstępu QTc, wysięk opłucnowy, wysięk osierdziowy, zakażenia bakteryjne, zapalenie trzustki, zespół rozpadu guza, zespół Stevensa-Johnsona