farmakokinetyka pemetreksedu
Farmakokinetyka pemetreksedu charakteryzuje się liniowym profilem eliminacji i objętością dystrybucji około 16 litrów, co sugeruje ograniczone przenikanie do tkanek. Lek wiąże się z białkami osocza w około 81%, a jego okres półtrwania wynosi od 2,2 do 4,9 godziny u pacjentów z prawidłową funkcją nerek.
Pemetreksed jest wydalany głównie przez nerki w postaci niezmienionej – około 70-90% podanej dawki jest wydalane z moczem w ciągu 24 godzin. Metabolizm wątrobowy odgrywa minimalną rolę w eliminacji leku, co sprawia, że dawkowanie musi być dostosowane do klirensu kreatyniny pacjenta.
Zaburzenia czynności nerek znacząco wpływają na farmakokinetykę pemetreksedu, zwiększając ekspozycję na lek i ryzyko toksyczności. Klirens leku zmniejsza się proporcjonalnie do spadku klirensu kreatyniny, co wymaga redukcji dawki lub całkowitego przeciwwskazania u pacjentów z ciężką niewydolnością nerek.
Jednoczesne stosowanie niesteroidowych leków przeciwzapalnych i kwasu acetylosalicylowego może zmniejszać klirens pemetreksedu, prowadząc do nasilenia działań niepożądanych. Również leki nefrotoksyczne mogą zmieniać parametry farmakokinetyczne pemetreksedu, zwiększając ryzyko mielosupresji i toksyczności błon śluzowych.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Pemetreksed – Interakcje
Pemetreksed jest eliminowany głównie w postaci niezmienionej przez wydzielanie w cewkach nerkowych, z mniejszym udziałem filtracji kłębuszkowej, co ma kluczowe znaczenie dla potencjalnych interakcji farmakokinetycznych. Leki nefrotoksyczne, takie jak antybiotyki aminoglikozydowe, diuretyki pętlowe, związki platyny oraz cyklosporyna, mogą opóźniać eliminację pemetreksedu, zwiększając ryzyko toksyczności, dlatego wymagana jest ścisła kontrola klirensu kreatyniny. Podobnie, probenecyd i penicylina konkurują o transport nerkowy, co również może opóźniać wydalanie pemetreksedu. W przypadku NLPZ (np. ibuprofen >1600 mg/dobę) i kwasu acetylosalicylowego (≥1,3 g/dobę) u pacjentów z prawidłową czynnością nerek (klirens kreatyniny ≥ 80 ml/min) obserwuje się zmniejszenie wydalania pemetreksedu, a u pacjentów z klirensem 45–79 ml/min zaleca się przerwanie stosowania tych leków na 2 dni przed, w dniu podania i 2 dni po terapii pemetreksedem (dla NLPZ o długim T½, np. piroksykam, rofekoksyb, przerwa powinna wynosić co najmniej 5 dni przed i 2 dni po). Metabolizm wątrobowy pemetreksedu jest ograniczony, a badania in vitro wykazały brak klinicznie istotnej inhibicji izoenzymów CYP3A, CYP2D6, CYP2C9 i CYP1A2, co zmniejsza ryzyko interakcji metabolicznych z lekami metabolizowanymi przez te szlaki.
acenokumarol, antybiotyk aminoglikozydowy, cewka nerkowa, cyklosporyna, CYP1A2, CYP2C9, CYP2D6, CYP3A, diuretyk pętlowy, doustny lek przeciwzakrzepowy, dysfagia, działanie niepożądane, farmakokinetyka pemetreksedu, ibuprofen, izoenzym cytochromu P450, klirens kreatyniny, kwas acetylosalicylowy, lek cytotoksyczny, lek nefrotoksyczny, lek przeciwzakrzepowy, mikrosom wątrobowy, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność nerek, nudności, pemetreksed, piroksykam, probenecyd, przesączanie kłębuszkowe, rofekoksyb, szczepionka przeciwko poliomyelitis, szczepionka przeciwko żółtej gorączce, szczepionka żywa atenuowana, uogólniony odczyn poszczepienny, warfaryna, wskaźnik INR, wymioty, zahamowanie czynności szpiku kostnego, związek platyny