Tilia vulgaris
Tilia vulgaris, znana również jako lipa pospolita, jest rośliną o znaczących właściwościach leczniczych, wykorzystywaną w medycynie tradycyjnej i współczesnej fitoterapii. Surowcem leczniczym są przede wszystkim kwiaty lipy (Tiliae flos), bogate w flawonoidy, olejki eteryczne, związki śluzowe oraz kwasy fenolowe.
W praktyce klinicznej preparaty z kwiatów lipy wykazują działanie napotne, przeciwgorączkowe, łagodnie uspokajające oraz przeciwzapalne. Są stosowane w leczeniu przeziębień, stanów gorączkowych, a także jako środek wspomagający w przypadku stanów zapalnych górnych dróg oddechowych. Związki śluzowe obecne w kwiatach lipy działają łagodząco na podrażnione błony śluzowe.
Badania farmakologiczne potwierdzają również właściwości przeciwutleniające i immunomodulujące ekstraktów z Tilia vulgaris. W praktyce lekarskiej preparaty z lipy są uznawane za bezpieczne, choć mogą wykazywać interakcje z lekami przeciwzakrzepowymi oraz uspokajającymi, co należy uwzględnić przy zalecaniu terapii łączonej.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Lipa – Właściwości farmakodynamiczne
Kwiat lipy (Tilia spp.) jest składnikiem wielu preparatów leczniczych stosowanych głównie w łagodzeniu objawów ze strony układu oddechowego oraz w działaniu uspokajającym. W preparacie DexaPico wyciąg wodny z kwiatu lipy (DER 1:5, 25% składu) działa łagodząco na podrażnienia śluzówki dróg oddechowych wywołane kaszlem i jest stosowany w połączeniu z dekstrometorfanem (6,5 mg/5 ml), który hamuje ośrodek kaszlu poprzez niekompetencyjną inhibicję receptorów NMDA. W preparacie Melissed kwiat lipy wchodzi w skład wyciągu płynnego (proporcja 2:2:2:1,5 z zielem melisy, kwiatostanem głogu i kwiatem rumianku), wykazując działanie uspokajające, nasenne i łagodnie spazmolityczne. Natomiast w Pectobonisol nalewka z kwiatu lipy (1:5, 15% składu) współdziała z innymi ekstraktami roślinnymi, wykazując działanie wykrztuśne i sekretolityczne, ułatwiając ewakuację wydzieliny z dróg oddechowych.
bromowodorek dekstrometorfanu, dekstrometorfan, działanie nasenne, działanie przeciwkaszlowe, działanie sekretolityczne, działanie spazmolityczne, działanie uspokajające, działanie wykrztuśne, inhibitor receptora NMDA, korzeń lukrecji, korzeń prawoślazu, kwiat lipy, kwiat rumianku, kwiatostan głogu, liść babki lancetowatej, liść mięty, ośrodkowy układ nerwowy, podrażnienie śluzówki, sok z ziela babki lancetowatej, Tilia cordata, Tilia platyphyllos, Tilia vulgaris, wyciąg wodny, ziele melisy, ziele tymianku - Leksykon substancji czynnych
Kwiatostan lipy – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Produkt leczniczy DexaCaps zawiera wyciąg suchy z kwiatostanu lipy (Tilia cordata Miller, Tilia platyphyllos Scop., Tilia x vulgaris Heyne lub ich kompozycję), jednak brak jest szczegółowych danych przedklinicznych dotyczących toksyczności tego składnika. Bezpieczeństwo preparatu oceniono głównie na podstawie danych dotyczących pozostałych składników, w tym dekstrometorfanu bromowodorku. W badaniach przedklinicznych LD50 dla dekstrometorfanu wynosiło 165 mg/kg p.o. u myszy, 350 mg/kg p.o. u szczurów oraz 336 mg/kg p.o. u świnek morskich. Przewlekłe podawanie szczurzym i psom dawek od 0,1 do 100 mg/kg przez okres do 27 tygodni wykazało jedynie nieznaczny spadek masy ciała (10-20%) przy najwyższej dawce, bez innych istotnych efektów toksycznych. Dawki bardzo wysokie (1,5 g/dobę) indukowały objawy neurologiczne i oddechowe, jednak nawet 100-krotność dawki terapeutycznej nie powodowała zgonów, co wskazuje na szeroki margines bezpieczeństwa.
ataksja, badania toksykologiczne, dawka terapeutyczna, dekstrometorfan bromowodorek, genotoksyczność, hormon tyreotropowy, interakcje farmakodynamiczne, kwiatostan lipy, przedawkowanie, spadek masy ciała, Tilia cordata, Tilia platyphyllos, Tilia vulgaris, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, upośledzenie funkcji oddechowych, wyciąg z melisy - Leksykon substancji czynnych
Wyciąg z kwiatostanu lipy – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Wyciąg z kwiatostanu lipy (Tilia cordata Miller, Tilia platyphyllos Scop., Tilia vulgaris Heyne lub ich mieszaniny, inflorescentia) stanowi główny składnik aktywny produktu leczniczego Lipomal, zawierający 97,089 mg wyciągu suchego w 5 ml syropu. Wyciąg jest otrzymywany w proporcji 6-7:1, z 85% wyciągu natywnego, przy użyciu 40% etanolu jako rozpuszczalnika ekstrakcyjnego. W dokumentacji rejestracyjnej produktu brak jest danych przedklinicznych dotyczących bezpieczeństwa stosowania tego wyciągu, w tym badań toksyczności ostrej, przewlekłej, genotoksyczności, potencjału rakotwórczego oraz wpływu na rozrodczość. Produkt zawiera również substancje pomocnicze, takie jak sacharoza (4033,67 mg/5 ml), benzoesan sodu (10,44 mg/5 ml), glikol propylenowy (9,708 mg/5 ml) oraz glukozę jako składnik maltodekstryny, które mogą mieć wpływ na profil bezpieczeństwa preparatu.
benzoesan sodu, działanie niepożądane, genotoksyczność, glikol propylenowy, interakcja lekowa, potencjał rakotwórczy, rozpuszczalnik ekstrakcyjny, substancja pomocnicza, Tilia cordata, Tilia platyphyllos, Tilia vulgaris, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, toksyczny wpływ na rozrodczość, wyciąg natywny, wyciąg suchy, wyciąg z kwiatostanu lipy - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Lipomal 97 mg/5 ml
Produkt leczniczy Lipomal zawiera 97,089 mg wyciągu suchego z kwiatu lipy (Tilia cordata, Tilia platyphyllos, Tilia vulgaris lub ich mieszaniny) w 5 ml syropu. Brak jest dostępnych danych klinicznych dotyczących bezpieczeństwa stosowania Lipomalu u kobiet w ciąży oraz karmiących piersią, w tym wpływu na rozwój płodu, przebieg ciąży, przenikanie substancji czynnych do mleka matki oraz wpływ na płodność. Syrop zawiera również substancje pomocnicze, takie jak sacharoza (4033,67 mg/5 ml), benzoesan sodu (10,44 mg/5 ml), glikol propylenowy (9,708 mg/5 ml) oraz glukozę (w maltodekstrynie), które mogą mieć znaczenie kliniczne, zwłaszcza u kobiet z cukrzycą ciążową.
benzoesan sodu, cukrzyca ciążowa, glikol propylenowy, glukoza, karmienie piersią, laktacja, lek pochodzenia roślinnego, maltodekstryna, mleko matki, płodność, rozwój płodu, sacharoza, substancja pomocnicza, Tilia cordata, Tilia platyphyllos, Tilia vulgaris, trymestr ciąży, wyciąg suchy, wyciąg z kwiatu lipy - Leksykon substancji czynnych
Wyciąg z kwiatostanu lipy – Właściwości farmakodynamiczne
Wyciąg z kwiatostanu lipy (Tilia cordata, Tilia platyphyllos, Tilia vulgaris lub ich mieszaniny) stanowi substancję aktywną w produkcie leczniczym Lipomal, w dawce 97,089 mg wyciągu suchego na 5 ml syropu, z czego 85% to wyciąg natywny. Preparat powstaje w procesie ekstrakcji z użyciem 40% etanolu V/V, przy współczynniku ekstrahowania 6-7:1. Kwiatostan lipy jest tradycyjnie stosowany jako środek napotny o łagodnym działaniu, co stanowi główny kierunek jego aktywności farmakologicznej, potwierdzony w charakterystyce produktu Lipomal.
aktywność farmakologiczna, badanie farmakologiczne, charakterystyka produktu leczniczego, działanie napotne, efekt farmakodynamiczny, mechanizm molekularny, medycyna ludowa, medycyna tradycyjna, produkt leczniczy, rozpuszczalnik ekstrakcyjny, środek napotny, syrop, Tilia cordata, Tilia platyphyllos, Tilia vulgaris, właściwość farmakodynamiczna, współczynnik ekstrahowania, wyciąg natywny, wyciąg suchy - Leksykon substancji czynnych
Wyciąg z kwiatostanu lipy – Interakcje
Na podstawie dostępnych danych klinicznych oraz charakterystyki produktu leczniczego Lipomal, zawierającego 97 mg/5 ml wyciągu z kwiatostanu lipy (Tilia cordata Miller, Tilia platyphyllos Scop., Tilia vulgaris Heyne lub ich mieszaniny), nie stwierdzono istotnych interakcji farmakologicznych z innymi lekami, suplementami diety, produktami ziołowymi ani alkoholem etylowym. W praktyce klinicznej brak jest dowodów na wpływ wyciągu na skuteczność lub bezpieczeństwo stosowania leków przeciwzapalnych, przeciwgorączkowych, nasennych, uspokajających czy przeciwcukrzycowych. Pomimo teoretycznej możliwości nasilenia działania napotnego przy jednoczesnym stosowaniu leków napotnych, poziom istotności klinicznej jest bardzo niski, a zalecane jest jedynie monitorowanie kliniczne pacjenta. Warto zwrócić uwagę, że Lipomal zawiera sacharozę (4033,67 mg/5 ml) oraz glukozę jako składnik maltodekstryny, co może mieć znaczenie u pacjentów z zaburzeniami gospodarki węglowodanowej, mimo braku formalnych interakcji farmakodynamicznych z lekami przeciwcukrzycowymi.
charakterystyka produktu leczniczego, działanie napotne, etanol, interakcja farmakodynamiczna, interakcja z produktem leczniczym, lek nasenny, lek przeciwcukrzycowy, lek przeciwgorączkowy, lek przeciwzapalny, oddziaływanie farmakodynamiczne, rozpuszczalnik ekstrakcyjny, suplement ziołowy, syrop leczniczy, Tilia cordata, Tilia platyphyllos, Tilia vulgaris, wyciąg z kwiatostanu lipy, zaburzenie gospodarki węglowodanowej - Leksykon substancji czynnych
Wyciąg z kwiatostanu lipy – Przeciwwskazania stosowania
Wyciąg z kwiatostanu lipy (Tilia cordata Miller, Tilia platyphyllos Scop., Tilia vulgaris Heyne lub ich mieszaniny) jest stosowany terapeutycznie, jednak bezwzględnym przeciwwskazaniem do jego stosowania jest nadwrażliwość na substancję czynną. Dodatkowo, preparaty takie jak Lipomal zawierają substancje pomocnicze, które mogą wywoływać reakcje alergiczne, w tym sacharozę (4033,67 mg/5 ml), benzoesan sodu (10,44 mg/5 ml), glikol propylenowy (9,708 mg/5 ml) oraz glukozę (obecną w maltodekstrynie). Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z alergiami na składniki roślinne oraz u osób z nietolerancją cukrów prostych lub sacharozy, a także u pacjentów z cukrzycą, zwłaszcza z niestabilnym przebiegiem choroby.
alkoholizm, benzoesan sodu, choroba neurologiczna, ciężkie zaburzenia wątroby, cukrzyca, glikol propylenowy, glukoza, maltodekstryna, nadwrażliwość, nadwrażliwość na substancje pomocnicze, niestabilny przebieg cukrzycy, nietolerancja cukrów, nietolerancja etanolu, nietolerancja glukozy, padaczka, reakcja alergiczna, sacharoza, substancje alergizujące, Tilia cordata, Tilia platyphyllos, Tilia vulgaris, wyciąg z kwiatostanu lipy, wywiad alergiczny, wywiad alergologiczny - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Lipomal 97 mg/5 ml
Produkt leczniczy Lipomal zawiera 97,089 mg wyciągu suchego z kwiatostanu lipy (Tilia cordata Miller, Tilia platyphyllos Scop., Tilia vulgaris Heyne lub ich mieszaniny) w 5 ml syropu, z wyciągiem 6-7:1, w którym 85% stanowi wyciąg natywny, a rozpuszczalnikiem ekstrakcyjnym jest etanol 40% V/V. W dokumentacji produktu brak jest kompleksowych badań przedklinicznych oceniających bezpieczeństwo stosowania, w tym badań toksyczności ostrej i przewlekłej, genotoksyczności, kancerogenezy, toksycznego wpływu na reprodukcję oraz farmakologicznych badań bezpieczeństwa. Brak tych danych stanowi istotne ograniczenie w ocenie ryzyka stosowania preparatu, zwłaszcza w kontekście substancji pomocniczych obecnych w syropie, takich jak sacharoza (4033,67 mg/5 ml), benzoesan sodu (10,44 mg/5 ml), glikol propylenowy (9,708 mg/5 ml) oraz glukoza jako składnik maltodekstryny.
Pomimo braku specyficznych danych przedklinicznych, Lipomal opiera się na tradycyjnym zastosowaniu wyciągu z kwiatostanu lipy w fitoterapii, co powinno być uwzględnione przy podejmowaniu decyzji terapeutycznych. Lekarz powinien dokonać indywidualnej oceny stosunku korzyści do ryzyka, biorąc pod uwagę zarówno brak formalnych badań bezpieczeństwa, jak i potencjalne działania niepożądane wynikające z obecności substancji pomocniczych. Zaleca się ostrożność w przepisywaniu preparatu, szczególnie u pacjentów z przeciwwskazaniami do składników pomocniczych lub wrażliwością na etanol, oraz monitorowanie ewentualnych działań niepożądanych podczas terapii.
badanie przedkliniczne, benzoesan sodu, farmakologiczne badanie bezpieczeństwa, fitoterapia, genotoksyczność, glikol propylenowy, kancerogeneza, rozpuszczalnik ekstrakcyjny, sacharoza, substancja pomocnicza, Tilia cordata, Tilia platyphyllos, Tilia vulgaris, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, toksyczny wpływ na reprodukcję, wyciąg natywny, wyciąg roślinny, wyciąg suchy, wyciąg z kwiatostanu lipy - Leksykon substancji czynnych
Kwiat lipy – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Substancja czynna kwiat lipy (Tilia cordata Miller i/lub Tilia platyphyllos Scop., flos) wykorzystywana w produktach leczniczych takich jak Kwiatostan lipy, Pyrosal (zawierający 30% wyciągu z kwiatu lipy) oraz Syrop z lipy, bzu czarnego, wierzby i dziewanny Ziołowa Tradycja (3,0 g wyciągu na 10 g produktu) charakteryzuje się ograniczonymi danymi przedklinicznymi dotyczącymi bezpieczeństwa stosowania. Dokumentacja rejestracyjna tych preparatów wskazuje na brak wymogu przeprowadzenia badań toksyczności reprodukcyjnej, potencjału rakotwórczego oraz genotoksyczności. Brak tych danych wynika prawdopodobnie z długotrwałego, tradycyjnego stosowania kwiatu lipy, co skutkuje zwolnieniem z obowiązku szczegółowych badań przedklinicznych dla tej substancji roślinnej o ugruntowanym zastosowaniu medycznym.
badanie niekliniczne, badanie przedkliniczne, bezpieczeństwo przedkliniczne, charakterystyka produktu leczniczego, długotrwała terapia, dokumentacja rejestracyjna, genotoksyczność, kwiat lipy, potencjał rakotwórczy, rozwój płodu, substancja roślinna, Tilia cordata, Tilia platyphyllos, Tilia vulgaris, toksyczność reprodukcyjna, wpływ na płodność, wyciąg płynny - Leksykon substancji czynnych
Lipa – Działania niepożądane
Kwiat lipy (Tilia cordata, T. platyphyllos, T. x vulgaris) wykazuje korzystny profil bezpieczeństwa w zastosowaniach leczniczych, co potwierdzają dane kliniczne oraz doświadczenie praktyczne. Preparaty zawierające wyłącznie kwiat lipy, takie jak Bronchisan fix (0,75 g kwiatu lipy w saszetce 3 g), nie wykazują działań niepożądanych. W preparatach złożonych, np. DexaPico (25 g wyciągu wodnego z kwiatu lipy na 100 g syropu), działania niepożądane są głównie związane z innymi składnikami, takimi jak dekstrometorfan, obejmującymi zaburzenia psychiczne (pobudzenie, splątanie), neurologiczne (senność, zawroty głowy, drgawki), oddechowe (depresja oddechowa), żołądkowo-jelitowe (wymioty, nudności, biegunka) oraz skórne (wysypka). W preparatach wieloskładnikowych, np. Melissed i Pectobonisol (15 g nalewki z kwiatu lipy na 100 g), rzadko obserwuje się reakcje nadwrażliwości, zgagę oraz objawy przypisywane innym roślinnym komponentom, takim jak głóg i rumianek.
biegunka, ból głowy, dekstrometorfan, depresja oddechowa, drgawka, kołatanie serca, kontaktowe zapalenie skóry, krwawienie z przewodu pokarmowego, kwiat lipy, monitorowanie działań niepożądanych, niewydolność krążenia, nudność, omdlenie, ospałość, profil bezpieczeństwa, reakcja nadwrażliwości, splątanie, szok anafilaktyczny, Tilia cordata, Tilia platyphyllos, Tilia vulgaris, wymioty, wysypka, zaburzenie przewodu pokarmowego, zaburzenie psychiczne, zaburzenie sercowo-naczyniowe, zaburzenie skóry i tkanki podskórnej, zaburzenie układu nerwowego, zaburzenie układu oddechowego, zaburzenie żołądka i jelit, zawrót głowy, zgaga - Leksykon substancji czynnych
Wyciąg z kwiatostanu lipy – Wskazania do stosowania
Wyciąg z kwiatostanu lipy (Tilia cordata, T. platyphyllos, T. vulgaris) pozyskiwany jest metodą ekstrakcji etanolowej (40% V/V) i występuje w formie wyciągu suchego. Jego główne działanie polega na właściwościach napotnych, co umożliwia wspomaganie fizjologicznych mechanizmów obniżania gorączki poprzez zwiększenie potliwości. Preparaty zawierające ten wyciąg, takie jak Lipomal (zawierający 97,089 mg wyciągu w 5 ml syropu), są stosowane w monoterapii łagodnych stanów gorączkowych oraz jako uzupełnienie terapii infekcji górnych dróg oddechowych. Działanie napotne jest szczególnie istotne w kontekście wspomagania naturalnej termoregulacji organizmu podczas infekcji.
- Leksykon substancji czynnych
Lipa – Dawkowanie i sposób podawania
Kwiat lipy (Tilia cordata, Tilia platyphyllos, Tilia x vulgaris) jest składnikiem preparatów leczniczych stosowanych głównie w terapii objawów przeziębienia oraz jako środek uspokajający. Dawkowanie zależy od formy farmaceutycznej i wieku pacjenta. Preparat Bronchisan fix (zioła do zaparzania, 0,75 g kwiatu lipy/saszetka) jest zalecany dla dorosłych i młodzieży powyżej 12 lat w dawce do 4 razy dziennie po 1 szklance naparu, natomiast nie jest wskazany u dzieci poniżej 12 lat. Syrop DEXApico zawiera 25 g/100 g wyciągu wodnego z kwiatu lipy oraz 0,10 g dekstrometorfanu bromowodorku/100 g; dawkowanie u dzieci 2-6 lat to 2,5 ml 3x/dobę (dekstrometorfan 3,25 mg/dawka, max 30 mg/dobę), u dzieci 6-12 lat 5 ml 3x/dobę (6,5 mg/dawka, max 60 mg/dobę), a u młodzieży >12 lat i dorosłych 15 ml 3x/dobę (19,5 mg/dawka, max 120 mg/dobę). W przypadku utrzymujących się objawów powyżej 7 dni konieczna jest konsultacja lekarska.
bromowodorek dekstrometorfanu, charakterystyka produktu leczniczego, działanie uspokajające, kwiat lipy, nalewka z lipy, objawy chorobowe, objawy przeziębienia, płyn doustny, postać farmaceutyczna, pracownik służby zdrowia, produkt leczniczy, schemat dawkowania, środek nasenny, Tilia cordata, Tilia platyphyllos, Tilia vulgaris, wyciąg płynny, wyciąg z kwiatu lipy, zioła do zaparzania - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Bronchisan fix (1500 mg + 750 mg + 750 mg)/3 g
Produkt leczniczy BRONCHISAN fix, dostępny w formie ziół do zaparzania w saszetkach, zawiera korzeń prawoślazu (1500 mg), liść babki lancetowatej (750 mg) oraz kwiat lipy (750 mg) na saszetkę. Bezwzględnym przeciwwskazaniem do stosowania preparatu jest nadwrażliwość na którykolwiek ze składników, w tym reakcje alergiczne na Althaea officinalis L., Plantago lanceolata L. lub Tilia spp. Wskazane jest szczegółowe zebranie wywiadu alergicznego, zwłaszcza w kontekście wcześniejszych reakcji na rośliny z rodziny Malvaceae, babkę lancetowatą lub lipę, gdyż nadwrażliwość może manifestować się objawami skórnymi, zaburzeniami oddychania czy reakcjami anafilaktycznymi.
Althaea officinalis, ekspozycja pacjenta, korzeń prawoślazu, kwiat lipy, liść babki lancetowatej, nadwrażliwość na substancje czynne, objaw alergiczny, Plantago lanceolata, preparat ziołowy, problem z oddychaniem, produkt leczniczy, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, reakcja niepożądana, reakcja skórna, substancja roślinna, Tilia cordata, Tilia platyphyllos, Tilia vulgaris, zioła do zaparzania - Leksykon substancji czynnych
Lipa – Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
Preparaty zawierające kwiat lipy (Tilia cordata, Tilia platyphyllos, Tilia x vulgaris) wykazują różnorodny wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn, co jest istotne w kontekście bezpieczeństwa farmakoterapii. Preparat Bronchisan fix (0,75 g kwiatu lipy/saszetkę) nie posiada specyficznych badań dotyczących wpływu na zdolności psychomotoryczne, jednak zaleca się ostrożność, zwłaszcza na początku terapii. Syrop DEXApico zawiera wyciąg wodny z kwiatu lipy (DER 1:5) w ilości 25 g/100 g i może powodować senność oraz zawroty głowy, co wymaga zachowania szczególnej ostrożności podczas prowadzenia pojazdów. Preparaty złożone, takie jak Melissed (wyciąg płynny 1:1 z kwiatu lipy w mieszance ziołowej) oraz Pectobonisol (nalewka 1:5, 15 g/100 g, zawartość alkoholu 40-50% V/V), mogą istotnie ograniczać zdolności psychomotoryczne, zwłaszcza ze względu na obecność etanolu i innych składników o działaniu sedatywnym.
dawkowanie leku, działanie przeciwkaszlowe, działanie sedatywne, działanie uspokajające, działanie wykrztuśne, etanol, farmakoterapia, funkcja motoryczna, funkcja poznawcza, interakcja lekowa, kwiat lipy, nalewka, obsługa maszyn, ośrodkowy układ nerwowy, płyn doustny, preparat jednoskładnikowy, preparat złożony, produkt leczniczy, przedawkowanie leku, senność i zawroty głowy, spowolnienie reakcji, sprawność psychomotoryczna, Tilia cordata, Tilia platyphyllos, Tilia vulgaris, wyciąg płynny, wyciąg wodny - Leksykon substancji czynnych
Lipa – Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Produkty lecznicze zawierające kwiat lipy (Tilia cordata, Tilia platyphyllos, Tilia x vulgaris) takie jak Bronchisan fix, DEXApico, Melissed oraz Pectobonisol wykazują istotne ograniczenia w stosowaniu u kobiet w ciąży i karmiących piersią. Brak jest wystarczających danych klinicznych potwierdzających bezpieczeństwo ich stosowania w tych grupach pacjentek, co skutkuje zaleceniem unikania tych preparatów. Szczególnie istotne jest przeciwwskazanie do stosowania Pectobonisol zawierającego nalewkę z kwiatostanu lipy w ilości 15 g/100 g oraz wysoką zawartość etanolu (40-50% V/V), a także Melissed z zawartością etanolu do 4,2% (m/m), co dodatkowo zwiększa ryzyko dla płodu i dziecka karmionego piersią. W przypadku pozostałych preparatów (Bronchisan fix, DEXApico) brak jest etanolu, jednak również nie zaleca się ich stosowania ze względu na brak danych o bezpieczeństwie.
Bronchisan fix, charakterystyka produktu leczniczego, ciąża, etanol, karmienie piersią, kwiat lipy, laktacja, Melissed, mleko matki, nalewka z kwiatostanu lipy, Pectobonisol, płodność, produkt leczniczy, przenikanie składników, Tilia cordata, Tilia platyphyllos, Tilia vulgaris, wyciąg płynny, wyciąg wodny - Leksykon leków
Działania niepożądane – Lipomal 97 mg/5 ml
Preparat Lipomal w postaci syropu (97 mg/5 ml) zawiera wyciąg z kwiatostanu lipy i dotychczas nie wykazano istotnych klinicznie działań niepożądanych w trakcie stosowania klinicznego. Monitorowanie bezpieczeństwa produktu nie ujawniło potwierdzonych działań niepożądanych, jednakże preparat zawiera substancje pomocnicze, które mogą wywoływać reakcje niepożądane u pacjentów predysponowanych. W 5 ml syropu znajduje się 4033,67 mg sacharozy, co może zaburzać kontrolę glikemii u chorych na cukrzycę oraz jest przeciwwskazane u pacjentów z nietolerancją fruktozy, zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy lub niedoborem sacharazy-izomaltazy. Ponadto, benzoesan sodu (10,44 mg/5 ml) może wywoływać reakcje nadwrażliwości i miejscowe podrażnienia, glikol propylenowy (9,708 mg/5 ml) może powodować podrażnienia skóry lub reakcje alergiczne, a glukoza jako składnik maltodekstryny może wpływać na metabolizm węglowodanów u pacjentów z zaburzeniami gospodarki węglowodanowej.
benzoesan sodu, cukrzyca, glikol propylenowy, kontrola glikemii, kwiatostan lipy, maltodekstryna, monitorowanie bezpieczeństwa produktu leczniczego, niedobór sacharazy-izomaltazy, nietolerancja fruktozy, personel medyczny, podrażnienie skóry, reakcja alergiczna, reakcja nadwrażliwości, sacharoza, stosunek korzyści do ryzyka, substancja pomocnicza, Tilia cordata, Tilia platyphyllos, Tilia vulgaris, zaburzenie gospodarki węglowodanowej, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon leków
Przedawkowanie – Bronchisan fix (1500 mg + 750 mg + 750 mg)/3 g
Lek Bronchisan fix, dostępny w formie saszetek do zaparzania, zawiera w każdej saszetce 3 g mieszanki ziół: 1,50 g korzenia prawoślazu (Althaea officinalis L., radix), 0,75 g liścia babki lancetowatej (Plantago lanceolata L., folium) oraz 0,75 g kwiatu lipy (Tilia cordata Miller, Tilia platyphyllos Scop., Tilia x vulgaris Heyne lub ich mieszanina, flos). Produkt ten cechuje się wysokim profilem bezpieczeństwa, co potwierdza brak udokumentowanych przypadków przedawkowania oraz brak opisanych objawów toksycznych w charakterystyce produktu leczniczego. Wskazuje to na niską toksyczność preparatu, który opiera się wyłącznie na składnikach roślinnych o znanym, bezpiecznym działaniu.
Althaea officinalis, babka lancetowata, charakterystyka produktu leczniczego, korzeń prawoślazu, kwiat lipy, leczenie objawowe, Plantago lanceolata, preparat ziołowy, profil bezpieczeństwa leku, protokół postępowania medycznego, przedawkowanie leku, składniki pochodzenia roślinnego, Tilia cordata, Tilia platyphyllos, Tilia vulgaris, zioła do zaparzania - Leksykon substancji czynnych
Wyciąg z kwiatostanu lipy – Dawkowanie i sposób podawania
Wyciąg z kwiatostanu lipy (Tilia cordata, T. platyphyllos, T. vulgaris) w preparacie Lipomal występuje jako suchy ekstrakt o stężeniu 97,089 mg/5 ml syropu, zawierający 85% wyciągu natywnego, ekstraktowany w 40% etanolu V/V. Dawkowanie jest ściśle uzależnione od wieku pacjenta: dzieci 1-3 lata wymagają konsultacji lekarskiej i przyjmują 5 ml syropu (97,089 mg wyciągu) 2-3 razy na dobę; dzieci 3-12 lat stosują 5 ml 4-5 razy na dobę; młodzież powyżej 12 lat i dorośli przyjmują 10 ml 3-4 razy na dobę. Całkowita dzienna dawka wyciągu waha się od 194,178 mg u najmłodszych do maksymalnie 776,712 mg u dorosłych. Preparat podaje się doustnie, z koniecznością precyzyjnego odmierzania dawki za pomocą dołączonej miarki.
benzoesan sodu, etanol 40%, glikol propylenowy, glukoza, inflorescentia, maltodekstryna, podanie doustne, postać farmaceutyczna, reakcja alergiczna, rozpuszczalnik ekstrakcyjny, sacharoza, substancja pomocnicza, syrop, Tilia cordata, Tilia platyphyllos, Tilia vulgaris, wyciąg natywny, wyciąg suchy, wyciąg z kwiatostanu lipy - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Lipomal 97 mg/5 ml
Preparat Lipomal w formie syropu zawiera 97,089 mg suchego wyciągu z kwiatostanu lipy (Tilia cordata, Tilia platyphyllos, Tilia vulgaris lub ich mieszaniny) w 5 ml, z czego 85% stanowi wyciąg natywny, ekstraktowany przy użyciu 40% etanolu V/V. Kwiatostan lipy jest tradycyjnie stosowany jako łagodny środek napotny, jednak aktualne dane medyczne nie pozwalają na jednoznaczne określenie substancji czynnych odpowiedzialnych za ten efekt farmakologiczny. Syrop zawiera również substancje pomocnicze: sacharozę (4033,67 mg/5 ml), benzoesan sodu (10,44 mg/5 ml), glikol propylenowy (9,708 mg/5 ml) oraz glukozę jako składnik maltodekstryny.
benzoesan sodu, działanie farmakologiczne, działanie napotne, efekt terapeutyczny, etanol, glikol propylenowy, glukoza, kwiatostan lipy, maltodekstryna, medycyna tradycyjna, rozpuszczalnik ekstrakcyjny, sacharoza, środek napotny, substancja pomocnicza, syrop, Tilia cordata, Tilia platyphyllos, Tilia vulgaris, wyciąg natywny, wyciąg suchy, związek bioaktywny - Leksykon substancji czynnych
Lipa – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Kwiat lipy (Tiliae flos) stosowany w preparatach leczniczych na schorzenia dróg oddechowych, takich jak Bronchisan fix (0,75 g/saszetka), Pectobonisol (nalewka 15 g/100 g płynu) czy Melissed (wyciąg płynny 1:1), nie posiada kompleksowych badań przedklinicznych dotyczących bezpieczeństwa. Brak jest danych toksyczności reprodukcyjnej, genotoksyczności i kancerogenności, co stanowi istotne ograniczenie w ocenie ryzyka. W preparatach złożonych, np. DEXApico (wyciąg wodny z kwiatu lipy 25 g/100 g oraz dekstrometorfan bromowodorek), dostępne dane toksykologiczne odnoszą się głównie do dekstrometorfanu, którego LD50 wynosi 165 mg/kg u myszy, 350 mg/kg u szczurów i 336 mg/kg u świnek morskich przy podaniu doustnym. Przewlekłe podawanie dekstrometorfanu w dawkach 0,1–100 mg/kg przez 13–27 tygodni wykazało jedynie spadek masy ciała o 10–20% przy najwyższej dawce, a bardzo duże dawki (1,5 g/dobę) powodowały objawy neurologiczne bez zgonów.
ataksja, badanie przedkliniczne, dekstrometorfanu bromowodorek, genotoksyczność, kancerogenność, kwiat lipy, LD50, medycyna ludowa, nalewka z kwiatostanu lipy, niezborność ruchów, podanie doustne, schorzenie dróg oddechowych, spadek masy ciała, substancja roślinna, Tilia cordata, Tilia platyphyllos, Tilia vulgaris, toksyczność przewlekła, toksyczność reprodukcyjna, upośledzenie oddychania, wyciąg DER, wyciąg płynny, zaburzenia mowy - Leksykon substancji czynnych
Wyciąg z kwiatostanu lipy – Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
Wyciąg z kwiatostanu lipy (Tilia cordata, T. platyphyllos, T. vulgaris) stosowany w preparacie Lipomal (97,089 mg/5 ml wyciągu suchego, standaryzowany 6-7:1, 85% wyciągu natywnego) nie wykazuje negatywnego wpływu na funkcje psychomotoryczne pacjentów. Ekstrakt pozyskiwany jest przy użyciu 40% etanolu i nie posiada właściwości sedatywnych w stopniu wpływającym na zdolności percepcyjne i motoryczne, co potwierdza bezpieczeństwo stosowania u osób prowadzących pojazdy mechaniczne oraz obsługujących maszyny. W praktyce klinicznej nie ma konieczności ograniczania aktywności wymagającej pełnej koncentracji podczas terapii tym preparatem.
benzoesan sodu, bezpieczeństwo terapii, charakterystyka produktu leczniczego, dysfagia, działanie łagodzące, etanol 40%, funkcja psychomotoryczna, glikol propylenowy, glukoza, inflorescentia, interakcja lekowa, Lipomal, maltodekstryna, profil bezpieczeństwa, rozpuszczalnik ekstrakcyjny, sacharoza, sprawność psychofizyczna, sprawność psychomotoryczna, standaryzowany wyciąg, substancja aktywna, substancja pomocnicza, Tilia cordata, Tilia platyphyllos, Tilia vulgaris, właściwość sedatywna, wyciąg natywny, wyciąg suchy z kwiatostanu lipy, wyciąg z kwiatostanu lipy, zdolność percepcyjna - Leksykon leków
Skład i postać leku – DEXApico (1625 mg + 6,5 mg)/5 ml
DexaPico to syrop zawierający dwie substancje czynne: dekstrometorfan bromowodorek (6,5 mg/5 ml) oraz wyciąg wodny z kwiatu lipy (1625 mg/5 ml) o współczynniku DER 1:5, co oznacza ekstrakcję 5 części surowca roślinnego na 1 część wyciągu. Syrop zawiera również substancje pomocnicze, takie jak sacharoza (3900 mg/5 ml) i sodu benzoesan (6,25 mg/5 ml), które mogą mieć znaczenie kliniczne u pacjentów z określonymi schorzeniami. Postać syropu została wybrana ze względu na łatwość podania i maskowanie smaku, a naturalne zjawiska jak opalizacja i pianka nie stanowią wady produktu. Preparat jest konfekcjonowany w butelce ze szkła barwnego o pojemności 115 ml, z polietylenową zakrętką i dołączoną miarką 30 ml, co umożliwia precyzyjne dawkowanie.
aromat malinowy, dekstrometorfan bromowodorek, Drug Extract Ratio, kwas cytrynowy, niezgodność farmaceutyczna, opalizacja, postać farmaceutyczna, potasu sorbinian, sodu benzoesan, substancja czynna, substancja pomocnicza, substancje pomocnicze, syrop, Tilia cordata, Tilia platyphyllos, Tilia vulgaris, współczynnik DER, wyciąg z kwiatu lipy - Leksykon substancji czynnych
Kwiatostan lipy – Działania niepożądane
Preparat DexaCaps zawierający wyciąg suchy z kwiatostanu lipy (Tilia cordata Miller, Tilia platyphyllos Scop., Tilia x vulgaris Heyne lub ich kompozycja) w dawce 167 mg na kapsułkę (DER 2,5-3:1) może wywoływać szereg działań niepożądanych, które wymagają szczególnej uwagi klinicznej. Zgłaszane objawy obejmują zaburzenia psychiczne (pobudzenie, splątanie o częstości nieznanej), zaburzenia układu nerwowego (senność rzadko, tj. ≥1/10 000 do <1/1 000, zawroty głowy i drgawki o nieznanej częstości), a także poważne zaburzenia układu oddechowego, w tym depresję oddechową (częstość nieznana), stanowiącą bezpośrednie zagrożenie życia. Dodatkowo obserwowano objawy ze strony przewodu pokarmowego, takie jak wymioty, nudności i biegunka (częstość nieznana), oraz reakcje skórne w postaci wysypki (częstość nieznana), które mogą wskazywać na reakcje alergiczne. Szczególnie istotne jest monitorowanie pacjentów z chorobami układu oddechowego, historią zaburzeń drgawkowych, osób geriatrycznych oraz pacjentów z zaburzeniami funkcji wątroby i nerek ze względu na zwiększone ryzyko powikłań.
alergia na pyłki, biegunka, choroba układu oddechowego, depresja oddechowa, drgawka, działanie niepożądane, farmakoterapia, konwencja MedDRA, kwiatostan lipy, napad drgawkowy, nudność, ośrodkowy układ nerwowy, padaczka, preparat leczniczy, reakcja alergiczna, reakcja nadwrażliwości, reakcja skórna, senność, splątanie, stan pobudzenia, Tilia cordata, Tilia platyphyllos, Tilia vulgaris, Tiliae flos, układ nerwowy, wyciąg suchy z kwiatostanu lipy, wymioty, wysypka, zaburzenie drgawkowe, zaburzenie elektrolitowe, zaburzenie funkcji nerek, zaburzenie funkcji wątroby, zaburzenie poznawcze, zaburzenie psychiczne, zaburzenie równowagi, zaburzenie świadomości, zaburzenie układu oddechowego, zaburzenie żołądkowo-jelitowe, zawrót głowy - Leksykon substancji czynnych
Kwiatostan lipy – Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
Kwiatostan lipy (Tilia cordata, Tilia platyphyllos, Tilia x vulgaris) stosowany w preparacie DexaCaps (167 mg wyciągu suchego o DER 2,5-3:1) wykazuje działanie sedatywne, które może istotnie obniżać zdolności psychomotoryczne pacjenta. W preparacie tym obecne są także bromowodorek dekstrometorfanu (20 mg) oraz wyciąg z liścia melisy (50 mg), co może potęgować efekt sedacji. Charakterystyka produktu wskazuje na ryzyko senności i zawrotów głowy, co stanowi przeciwwskazanie do prowadzenia pojazdów mechanicznych i obsługi maszyn bez zachowania szczególnej ostrożności. Lekarz powinien szczegółowo poinformować pacjenta o możliwych objawach oraz zalecić przeprowadzenie testu reakcji po pierwszym przyjęciu leku, a także wskazać konieczność powstrzymania się od prowadzenia pojazdów w przypadku wystąpienia wyraźnej sedacji.
alkohol etylowy, benzodiazepiny, dekstrometorfan, DER, DexaCaps, działanie niepożądane, działanie sedatywne, kwiatostan lipy, lek przeciwhistaminowy, miorelaksant, opioidy, sprawność psychomotoryczna, Tilia cordata, Tilia platyphyllos, Tilia vulgaris, wyciąg z lipy, wyciąg z melisy, zawroty głowy, zdolność psychomotoryczna - Leksykon substancji czynnych
Wyciąg z kwiatostanu lipy – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Wyciąg z kwiatostanu lipy (Tilia spp.) jest substancją czynną stosowaną w preparatach leczniczych, takich jak Lipomal, które mogą być podawane dzieciom powyżej 1 roku życia, z zaleceniem konsultacji lekarskiej u dzieci w wieku 1-3 lat. Monitorowanie przebiegu choroby jest kluczowe – w przypadku utrzymującej się gorączki powyżej 39°C dłużej niż 3 dni lub wystąpienia objawów takich jak duszność czy ropna wydzielina, konieczna jest pilna konsultacja lekarska. Preparaty te zawierają substancje pomocnicze o znaczeniu klinicznym, które mogą wpływać na bezpieczeństwo stosowania u wybranych grup pacjentów, zwłaszcza z zaburzeniami metabolicznymi i alergiami.
benzoesan sodu, cukrzyca, dieta niskosodowa, duszność, glikol propylenowy, kwiatostan lipy, maltodekstryna, nadwrażliwość, niedobór sacharazy-izomaltazy, nietolerancja fruktozy, ropna wydzielina, sacharoza, Tilia cordata, Tilia platyphyllos, Tilia vulgaris, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy