Interakcje
Kwiatostan lipy
Kwiatostan lipy (Tilia spp.) w preparacie DexaCaps występuje jako wyciąg suchy w dawce 167 mg (DER 2,5-3:1) z nośnikiem maltodekstryną (do 30%) i rozpuszczalnikiem etanol 70% (V/V). Preparat zawiera również dekstrometorfanu bromowodorek (20 mg) oraz wyciąg z liścia melisy (50 mg). Istotne są interakcje z inhibitorami MAO, które mogą wywołać zespół serotoninowy objawiający się wysoką gorączką, nadciśnieniem i zaburzeniami rytmu serca; stosowanie DexaCaps jest przeciwwskazane u pacjentów leczonych inhibitorami MAO oraz przez 14 dni po ich odstawieniu. Szczególną uwagę należy zwrócić na linezolid, który w połączeniu z preparatem zwiększa ryzyko zespołu serotoninowego. Dekstrometorfan metabolizowany jest przez CYP2D6, a silne inhibitory tego enzymu (fluoksetyna, paroksetyna, chinidyna, terbinafina) mogą podnieść jego stężenie, zwiększając ryzyko działań toksycznych i zespołu serotoninowego.
Interakcje kwiatostanu lipy z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji
Kwiatostan lipy (Tilia cordata Miller, Tilia platyphyllos Scop., Tilia x vulgaris Heyne lub ich kompozycja), stanowiący istotny składnik leczniczy w wielu preparatach, może wchodzić w interakcje z różnymi substancjami leczniczymi. W preparacie DexaCaps występuje w postaci wyciągu suchego w ilości 167 mg (DER 2,5-3:1), gdzie jako nośnik zastosowano maltodekstrynę (do 30%), a rozpuszczalnikiem ekstrakcyjnym jest etanol 70% (V/V). 1
Szczególną uwagę należy zwrócić na interakcje kwiatostanu lipy w przypadku, gdy występuje w preparatach złożonych, zawierających również inne substancje czynne, jak w przypadku DexaCaps, gdzie towarzyszy mu dekstrometorfanu bromowodorek (20 mg) oraz wyciąg suchy z liścia melisy (50 mg). 2
Interakcje z inhibitorami MAO
W przypadku preparatów zawierających kwiatostan lipy w połączeniu z dekstrometorfanem, jak DexaCaps, istnieje ryzyko poważnych interakcji z inhibitorami monoaminooksydazy (MAO). Produktów takich nie należy stosować u pacjentów przyjmujących inhibitory MAO oraz przez 14 dni od zaprzestania ich stosowania, ze względu na ryzyko wystąpienia zespołu serotoninowego, manifestującego się wysoką gorączką, nadciśnieniem oraz zaburzeniami rytmu serca. W literaturze medycznej opisywano przypadki ciężkich działań niepożądanych, w tym śmiertelne, po zastosowaniu dekstrometorfanu u pacjentów otrzymujących jednocześnie inhibitory MAO. 3
Interakcje z lekami przeciwbakteryjnymi
Wśród antybiotyków szczególną uwagę należy zwrócić na linezolid, który w połączeniu z preparatami zawierającymi kwiatostan lipy i dekstrometorfan może prowadzić do rozwoju zespołu serotoninowego. Obserwowano wystąpienie tego zespołu podczas jednoczesnego stosowania linezolidu z preparatami zawierającymi dekstrometorfanu bromowodorek. 4
Interakcje z inhibitorami CYP2D6
W przypadku preparatów zawierających kwiatostan lipy w połączeniu z dekstrometorfanem (jak DexaCaps), istotne są interakcje z inhibitorami enzymu CYP2D6. Dekstrometorfan jest metabolizowany przez ten enzym i podlega intensywnemu metabolizmowi pierwszego przejścia. Jednoczesne stosowanie silnych inhibitorów CYP2D6 może znacząco zwiększać stężenie dekstrometorfanu w organizmie, prowadząc do zwiększonego ryzyka działań toksycznych (pobudzenie, dezorientacja, drżenie, bezsenność, biegunka, depresja oddechowa) oraz rozwoju zespołu serotoninowego. 5
Do silnych inhibitorów enzymu CYP2D6, które mogą wchodzić w niebezpieczne interakcje z preparatami zawierającymi kwiatostan lipy i dekstrometorfan, należą:
- Fluoksetyna – selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI)
- Paroksetyna – lek przeciwdepresyjny z grupy SSRI
- Chinidyna – lek przeciwarytmiczny
- Terbinafina – lek przeciwgrzybiczy
6
Szczególnie niebezpieczne jest jednoczesne stosowanie chinidyny, która może powodować wzrost stężenia dekstrometorfanu w osoczu nawet 20-krotnie, istotnie zwiększając ryzyko działań niepożądanych ze strony ośrodkowego układu nerwowego. 7
Podobny wpływ na metabolizm dekstrometorfanu, a tym samym na bezpieczeństwo stosowania preparatów z kwiatostanem lipy i dekstrometorfanem, wywierają również:
- Amiodaron – lek przeciwarytmiczny
- Flekainid – lek przeciwarytmiczny
- Propafenon – lek przeciwarytmiczny
- Sertralina – lek przeciwdepresyjny z grupy SSRI
- Bupropion – lek przeciwdepresyjny
- Metadon – opioidowy lek przeciwbólowy
- Cynakalcet – lek stosowany w leczeniu wtórnej nadczynności przytarczyc
- Haloperydol – lek przeciwpsychotyczny
- Perfenazyna – lek przeciwpsychotyczny
- Tiorydazyna – lek przeciwpsychotyczny
8
W przypadku konieczności jednoczesnego stosowania inhibitorów CYP2D6 i preparatów zawierających kwiatostan lipy z dekstrometorfanem, pacjent wymaga ścisłego monitorowania. Często konieczne jest zmniejszenie dawki dekstrometorfanu, aby zminimalizować ryzyko działań niepożądanych. 9
Interakcje z buprenorfiną
Produkty lecznicze zawierające kwiatostan lipy w połączeniu z dekstrometorfanem, jak DexaCaps, należy stosować z ostrożnością w przypadku jednoczesnego podawania buprenorfiny. Jest to związane ze zwiększonym ryzykiem wystąpienia zespołu serotoninowego – stanu klinicznego potencjalnie zagrażającego życiu pacjenta. 10
Interakcje kwiatostanu lipy z alkoholem
Preparaty zawierające kwiatostan lipy w połączeniu z dekstrometorfanem mogą wykazywać wzmożone działanie depresyjne na ośrodkowy układ nerwowy (OUN) podczas jednoczesnego stosowania z alkoholem. Spożywanie alkoholu w trakcie leczenia produktami zawierającymi kwiatostan lipy i dekstrometorfan jest przeciwwskazane. 11
Jednoczesne stosowanie alkoholu z preparatami zawierającymi kwiatostan lipy i dekstrometorfan może prowadzić do:
- Nasilenia sedacji
- Zaburzeń świadomości
- Obniżenia zdolności psychomotorycznych
- Ryzyka depresji oddechowej
- Zwiększenia działań niepożądanych ze strony ośrodkowego układu nerwowego
12
Inne istotne interakcje
Preparaty zawierające kwiatostan lipy w połączeniu z dekstrometorfanem mogą również wykazywać wzmożone działanie depresyjne na ośrodkowy układ nerwowy przy jednoczesnym stosowaniu z:
- Lekami przeciwhistaminowymi – stosowanymi w leczeniu alergii
- Lekami psychotropowymi – wpływającymi na funkcje psychiczne
- Innymi lekami o działaniu hamującym na ośrodkowy układ nerwowy
13
Tabela interakcji kwiatostanu lipy
| Substancja lub grupa leków | Opis interakcji | Poziom istotności interakcji | Zalecenia kliniczne |
|---|---|---|---|
| Inhibitory MAO | Ryzyko wystąpienia zespołu serotoninowego (wysoka gorączka, nadciśnienie, zaburzenia rytmu serca). Zgłaszano ciężkie działania niepożądane, w tym przypadki śmiertelne. | Bardzo wysoki | Przeciwwskazane stosowanie łączne. Zachować 14-dniowy odstęp od zaprzestania leczenia inhibitorami MAO. |
| Linezolid (antybiotyk) | Ryzyko wystąpienia zespołu serotoninowego. | Wysoki | Unikać jednoczesnego stosowania. |
| Inhibitory CYP2D6 (fluoksetyna, paroksetyna, chinidyna, terbinafina) | Zwiększenie stężenia dekstrometorfanu w organizmie do poziomu wielokrotnie większego niż prawidłowy. Zwiększone ryzyko działań toksycznych (pobudzenie, dezorientacja, drżenie, bezsenność, biegunka, depresja oddechowa) oraz zespołu serotoninowego. | Wysoki | Monitorowanie pacjenta, możliwe zmniejszenie dawki dekstrometorfanu. |
| Chinidyna | Może powodować wzrost stężenia dekstrometorfanu w osoczu nawet 20-krotnie. | Bardzo wysoki | Unikać jednoczesnego stosowania lub ścisłe monitorowanie pacjenta ze znacznym zmniejszeniem dawki dekstrometorfanu. |
| Inne leki wpływające na CYP2D6 (amiodaron, flekainid, propafenon, sertralina, bupropion, metadon, cynakalcet, haloperydol, perfenazyna, tiorydazyna) | Podobny wpływ na metabolizm dekstrometorfanu jak silne inhibitory CYP2D6, zwiększenie ryzyka działań niepożądanych. | Umiarkowany do wysokiego | Monitorowanie pacjenta, możliwe zmniejszenie dawki dekstrometorfanu. |
| Buprenorfina | Zwiększone ryzyko wystąpienia zespołu serotoninowego. | Wysoki | Stosować ostrożnie, monitorować pacjenta pod kątem objawów zespołu serotoninowego. |
| Alkohol | Zwiększone działanie depresyjne na OUN, nasilenie sedacji, zaburzeń świadomości, obniżenie zdolności psychomotorycznych. | Wysoki | Przeciwwskazane jednoczesne stosowanie. |
| Leki przeciwhistaminowe | Zwiększone działanie depresyjne na OUN. | Umiarkowany | Zachować ostrożność, możliwe dostosowanie dawki, monitorowanie pacjenta. |
| Leki psychotropowe | Zwiększone działanie depresyjne na OUN. | Umiarkowany do wysokiego | Zachować ostrożność, możliwe dostosowanie dawki, monitorowanie pacjenta. |
| Inne leki hamujące OUN | Zwiększone działanie depresyjne na OUN. | Umiarkowany | Zachować ostrożność, monitorowanie pacjenta. |
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje
- Przeciwwskazania stosowania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania