odpowiedź tężcowa

Odpowiedź tężcowa to sytuacja kliniczna, w której dochodzi do wzmożonego napięcia mięśniowego i skurczów w odpowiedzi na zakażenie bakterią Clostridium tetani, będącą przyczyną tężca. Charakteryzuje się postępującą sztywnością mięśni oraz bolesnymi, uogólnionymi skurczami, które mogą prowadzić do poważnych powikłań, w tym zgonu.

Odpowiedź tężcowa rozwija się na skutek działania toksyny tężcowej (tetanospazminy), która blokuje uwalnianie neuroprzekaźników hamujących w rdzeniu kręgowym i pniu mózgu. Skutkuje to nadmierną aktywnością neuronów ruchowych i wzmożonym napięciem mięśniowym. Pierwsze objawy obejmują szczękościsk (trismus), następnie pojawia się sztywność karku, trudności w połykaniu, uśmiech sardoniczny (risus sardonicus) oraz sztywność mięśni tułowia.

Diagnostyka odpowiedzi tężcowej opiera się głównie na obrazie klinicznym, ponieważ potwierdzenie laboratoryjne jest trudne. Leczenie obejmuje podanie immunoglobuliny przeciwtężcowej lub antytoksyny, antybiotykoterapię, oczyszczenie rany będącej źródłem zakażenia oraz intensywną opiekę medyczną z uwzględnieniem wspomagania oddychania. Zapobieganie poprzez szczepienia ochronne jest niezwykle skuteczne i stanowi podstawę profilaktyki tej potencjalnie śmiertelnej choroby.

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl