krążenie pozaustrojowe
Krążenie pozaustrojowe (CPB – Cardiopulmonary Bypass) to metoda tymczasowego zastąpienia funkcji serca i płuc podczas operacji kardiochirurgicznych. Polega na wyprowadzeniu krwi z układu naczyniowego pacjenta, utlenowaniu jej w oksygenatorze, a następnie zwróceniu do organizmu. Technika ta umożliwia zatrzymanie pracy serca i zapewnienie bezkrwawego pola operacyjnego przy jednoczesnym utrzymaniu perfuzji narządów.
Kluczowe elementy systemu krążenia pozaustrojowego obejmują: pompę obwodową (najczęściej rolkową lub wirową), oksygenator, wymiennik ciepła, zbiornik żylny oraz układ filtrów i kaniul. Procedura wymaga pełnej heparynizacji pacjenta dla zapobieżenia wykrzepianiu krwi w układzie. Podczas CPB kontrolowane są parametry takie jak przepływ krwi, temperatura ciała, ciśnienie perfuzji, gazometria, równowaga kwasowo-zasadowa oraz poziom elektrolitów.
Mimo znaczącego postępu technologicznego, krążenie pozaustrojowe wiąże się z ryzykiem powikłań, w tym zespołu ogólnoustrojowej reakcji zapalnej (SIRS), zaburzeń krzepnięcia, uszkodzenia elementów morfotycznych krwi, dysfunkcji narządowych (szczególnie nerek i OUN), oraz powikłań neurologicznych. Nowoczesne techniki minimalizacji krążenia pozaustrojowego, takie jak MECC (Minimal Extracorporeal Circulation), dążą do ograniczenia tych niekorzystnych następstw.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Fragmin 12 500 j.m. a.Xa/0,5 ml
Fragmin (dalteparyna sodowa) to heparyna drobnocząsteczkowa o działaniu przeciwzakrzepowym, wyrażanym w j.m. anty-Xa, dostępna w stężeniach od 2 500 do 18 000 j.m. anty-Xa na dawkę (od 0,2 ml do 0,72 ml). Wskazania do stosowania obejmują leczenie ostrej zakrzepicy żył głębokich, niestabilnej choroby wieńcowej (w tym dławicy piersiowej spoczynkowej i zawału mięśnia sercowego bez załamka Q), przewlekłe leczenie objawowej żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej u pacjentów onkologicznych, profilaktykę przeciwzakrzepową w okresie okołooperacyjnym oraz u pacjentów unieruchomionych z dodatkowymi czynnikami ryzyka (np. wiek >75 lat, otyłość, choroba nowotworowa). Dalteparyna jest także stosowana w zapobieganiu krzepnięciu w krążeniu pozaustrojowym podczas hemodializy i hemofiltracji u chorych z niewydolnością nerek. Lek podaje się najczęściej podskórnie, a w wybranych sytuacjach dożylnie, z koniecznością monitorowania aktywności anty-Xa u pacjentów z ryzykiem powikłań krwotocznych lub zaburzeniami czynności nerek.
aktywność anty-Xa, choroba nowotworowa, dalteparyna sodowa, dławica piersiowa, hemodializa i hemofiltracja, heparyna drobnocząsteczkowa, jednostka anty-Xa, krążenie pozaustrojowe, krzepnięcie krwi, leczenie przeciwzakrzepowe, monitorowanie parametrów krzepnięcia, niestabilna choroba wieńcowa, niewydolność nerek, ostra choroba reumatyczna, ostra choroba zapalna jelit, ostra niewydolność oddechowa, ostra zakrzepica żył głębokich, ostre zakażenie, powikłanie krwotoczne, powikłanie zakrzepowo-zatorowe, profilaktyka przeciwzakrzepowa, proksymalna zakrzepica żył głębokich, ryzyko krwawienia, upośledzona funkcja nerek, zastoinowa niewydolność serca, zatorowość płucna, zawał mięśnia sercowego, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon substancji czynnych
Protaminy siarczan – Właściwości farmakodynamiczne
Siarczan protaminy, klasyfikowany pod kodem ATC V03AB14, jest antidotum stosowanym do neutralizacji działania antykoagulacyjnego heparyny poprzez tworzenie stabilnego kompleksu heparyna/protamina. Mechanizm ten opiera się na elektrostatycznym wiązaniu zasadowego polipeptydu protaminy, bogatego w argininę, z ujemnie naładowaną heparyną, co skutkuje przywróceniem prawidłowej hemostazy. Preparat dostępny jest w postaci roztworu do wstrzykiwań 1%, zawierającego 10 mg substancji czynnej w 1 ml. Neutralizacja heparyny rozpoczyna się szybko, już w ciągu 5 minut po podaniu dożylnym, co jest kluczowe w sytuacjach wymagających natychmiastowego odwrócenia efektu antykoagulacyjnego, zwłaszcza po zabiegach kardiochirurgicznych z użyciem krążenia pozaustrojowego.
ACT, aPTT, arginina, czas generacji krzepnięcia, działanie antykoagulacyjne, działanie farmakologiczne, efekt terapeutyczny, hemostaza, heparyna drobnocząsteczkowa, heparyna niefrakcjonowana, interakcja elektrostatyczna, kompleks heparyna-protamina, krążenie pozaustrojowe, neutralizacja heparyny, parametry koagulologiczne, ryzyko krwawienia, siarczan protaminy, zabieg kardiochirurgiczny - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Corotrope 1 mg/ml
Milrynon, będący inhibitorem fosfodiesterazy III (PDE III), wykazuje działanie inotropowe dodatnie oraz efekt wazodylatacyjny poprzez zwiększenie stężenia cAMP w kardiomiocytach i mięśniach gładkich naczyń. Mechanizm ten prowadzi do zwiększenia dostępności wapnia w mięśniu sercowym, poprawiając kurczliwość, oraz do rozkurczu naczyń krwionośnych, zmniejszając opór naczyniowy. W badaniach klinicznych u pacjentów z niewydolnością serca stężenia milrynonu w osoczu w zakresie 100-300 ng/ml skutkowały znaczącą poprawą parametrów hemodynamicznych, takich jak wzrost pojemności minutowej serca, obniżenie ciśnienia zaklinowania w naczyniach włosowatych płuc oraz zmniejszenie obwodowego oporu naczyniowego, przy minimalnych zmianach częstości rytmu serca i ciśnienia tętniczego. Dawkowanie nasycające w zakresie 12,5-125 μg/kg oraz infuzje podtrzymujące (0,375-0,75 μg/kg/min) wykazały dawkozależną poprawę frakcji wyrzutowej lewej komory (do 42%) i hemodynamiki bez zwiększonego zużycia tlenu przez mięsień sercowy.
choroba niedokrwienna serca, ciśnienie zaklinowania w naczyniach włosowatych płuc, cykliczny AMP, dławica piersiowa, działanie inotropowe dodatnie, efekt wazodylatacyjny, frakcja wyrzutowa lewej komory, glikozyd naparstnicy, inhibitor fosfodiesterazy, izoenzym fosfodiesterazy, kardiomiocyt, krążenie pozaustrojowe, kurczliwość mięśnia sercowego, milrynon, nadciśnienie płucne, niewydolność serca, obwodowy opór naczyniowy, operacja Fontana, pojemność minutowa serca, przewlekła choroba niedokrwienna, rozszerzenie naczyń krwionośnych, tachyfilaksja, tetralogia Fallota, tlenek azotu, wstrząs septyczny, zabieg kardiochirurgiczny, zaburzenie czynności komór serca, zawał mięśnia sercowego, zespół niskiego rzutu - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Losmina 80 mg/0,8 ml (8000 j.m.)
Dawkowanie enoksaparyny sodowej (Losmina) jest ściśle uzależnione od wskazań klinicznych, stanu pacjenta oraz indywidualnego ryzyka zakrzepowo-zatorowego. Profilaktyka u pacjentów chirurgicznych z umiarkowanym ryzykiem obejmuje dawkę 2000 j.m. (20 mg) podskórnie raz na dobę, rozpoczynając 2 godziny przed zabiegiem i kontynuując przez 7-10 dni. U pacjentów z wysokim ryzykiem stosuje się 4000 j.m. (40 mg) raz na dobę, z rozpoczęciem 12 godzin przed operacją. W szczególnych przypadkach, takich jak duże zabiegi ortopedyczne lub onkologiczne w obrębie jamy brzusznej, profilaktykę przedłuża się odpowiednio do 5 i 4 tygodni. W leczeniu ostrych schorzeń internistycznych zalecana dawka to 4000 j.m. (40 mg) podskórnie raz na dobę przez 6-14 dni. W terapii zakrzepicy i zatorowości stosuje się schematy 150 j.m./kg mc. (1,5 mg/kg mc.) raz na dobę lub 100 j.m./kg mc. (1 mg/kg mc.) dwa razy na dobę, w zależności od ryzyka nawrotu i współistniejących schorzeń. W leczeniu niestabilnej dławicy piersiowej i zawału mięśnia sercowego bez uniesienia ST stosuje się 100 j.m./kg mc. co 12 godzin, a w świeżym zawale z uniesieniem ST – bolus dożylny 3000 j.m. (30 mg) oraz 100 j.m./kg mc. podskórnie co 12 godzin (maksymalnie 10 000 j.m. (100 mg) dla pierwszych dwóch dawek).
choroba nowotworowa, enoksaparyna sodowa, hemodializa, klirens kreatyniny, krążenie pozaustrojowe, kwas acetylosalicylowy, leczenie fibrynolityczne, leczenie trombolityczne, lek przeciwzakrzepowy, niestabilna dławica piersiowa, ostry zespół wieńcowy, przezskórna interwencja wieńcowa, schyłkowa choroba nerek, terapia przeciwpłytkowa, wstrzyknięcie domięśniowe, wstrzyknięcie dożylne, wstrzyknięcie podskórne, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zakrzepica żył głębokich, zatorowość płucna, zawał mięśnia sercowego bez uniesienia odcinka ST, zawał mięśnia sercowego z uniesieniem odcinka ST, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon substancji czynnych
Inhibitor C1-esterazy – Interakcje
Inhibitor C1-esterazy, stosowany w preparatach Berinert w dawkach 500, 1500, 2000 i 3000 j.m., jest fizjologicznym składnikiem osocza, co determinuje specyfikę jego interakcji farmakologicznych. Brak formalnych badań klinicznych dotyczących interakcji z innymi lekami wymaga ostrożności w terapii skojarzonej. Szczególnie istotne jest monitorowanie pacjentów przy jednoczesnym stosowaniu leków przeciwkrzepliwych (np. heparyna, warfaryna, NOAC) i przeciwpłytkowych (np. ASA, klopidogrel), ze względu na zwiększone ryzyko powikłań zakrzepowych, zwłaszcza przy wysokich dawkach inhibitora. W dokumentacji Berinert odnotowano przypadki zakrzepicy, w tym śmiertelne, związane z zastosowaniem wysokich dawek w trakcie kardiochirurgii z krążeniem pozaustrojowym. Zaleca się ścisłe monitorowanie parametrów krzepnięcia i unikanie nieuzasadnionego zwiększania dawek.
antagonista receptora angiotensyny, cyklosporyna, doustny środek antykoncepcyjny, estrogen, glikokortykosteroid, hormonalna terapia zastępcza, inhibitor C1-esterazy, inhibitor konwertazy angiotensyny, klopidogrel, krążenie pozaustrojowe, kwas acetylosalicylowy, lek biologiczny, lek immunomodulujący, lek immunosupresyjny, lek przeciwkrzepliwy, lek przeciwpłytkowy, parametr krzepnięcia, powikłanie zakrzepowe, przeciwciało monoklonalne, reakcja alergiczna, układ dopełniacza, warfaryna, wrodzony obrzęk naczynioruchowy, zakrzepica - Leksykon substancji czynnych
Aprotynina – Wskazania do stosowania
Aprotynina, stosowana w formie roztworu do infuzji (Trasylol, 277,8 j. Ph. Eur. czyli 500 000 KIU w 50 ml roztworu chlorku sodu), jest wskazana do profilaktyki krwawień u dorosłych pacjentów wysokiego ryzyka podczas izolowanego zabiegu pomostowania aortalno-wieńcowego (CABG) z zastosowaniem krążenia pozaustrojowego. Zastosowanie aprotyniny wymaga starannej oceny stosunku korzyści do ryzyka oraz rozważenia alternatywnych metod terapeutycznych. Preparat ten powinien być podawany wyłącznie w warunkach szpitalnych, przez doświadczony personel, z możliwością monitorowania i szybkiej interwencji w przypadku działań niepożądanych.
antykoagulacja, chirurgia naczyniowa, chirurgia plastyczna, fibrynoliza, hemostaza, heparyna, klej tkankowy, krążenie pozaustrojowe, leczenie oparzeń, oddział intensywnej terapii, pomostowanie aortalno-wieńcowe, przeszczep siatkowy, przeszczep skóry, roztwór do infuzji, sala operacyjna, skrzep fibrynowy, tkanki podskórne, utrata krwi, zabieg kardiochirurgiczny, zespolenie przewodu pokarmowego - Leksykon chorób i schorzeń
Ból w klatce piersiowej – Rokowania, prognozy i postęp choroby
Ból w klatce piersiowej stanowi istotne wyzwanie diagnostyczne w podstawowej opiece zdrowotnej, gdzie około 2-4% pacjentów z tym objawem zostaje zdiagnozowanych z niestabilną dławicą piersiową lub zawałem mięśnia sercowego. Roczna śmiertelność u pacjentów z bólem niesercopochodnym (NCCP) wynosi 2,3%, a u pacjentów z sercopochodnym (CCP) 7,2% (p<0,001), przy czym częstość poważnych zdarzeń sercowo-naczyniowych (MACE) wynosi odpowiednio 5,1% vs 8,3% (p=0,026). Kluczowe jest stosowanie narzędzi prognostycznych, takich jak skale HEART, TIMI i GRACE, które wykazują dobrą zdolność dyskryminacyjną w ocenie ryzyka MACE i długoterminowej śmiertelności sercowo-naczyniowej (C-statystyka dla GRACE 0,829, TIMI 0,803). W podstawowej opiece zdrowotnej rekomendowane są kliniczne reguły decyzyjne, zwłaszcza Marburg Heart Score z NPV 97,3-98,7%, przewyższający ocenę kliniczną w wykrywaniu choroby wieńcowej. Pacjenci bez rozpoznania przez 6 miesięcy wymagają ścisłego monitorowania ze względu na podwyższone ryzyko MACE przez co najmniej 5 lat.
angiografia tomografii komputerowej tętnic wieńcowych, blok lewej odnogi pęczka Hisa, ból w klatce piersiowej, choroba sercowo-naczyniowa, choroba wieńcowa, dławica piersiowa, echokardiografia obciążeniowa, inhibitor ACE, krążenie pozaustrojowe, niestabilna dławica piersiowa, niewydolność serca, odwrócenie załamka T, ostry zespół wieńcowy, pomostowanie tętnic wieńcowych, przewlekła niewydolność serca, rezonans magnetyczny serca, scyntygrafia perfuzyjna mięśnia sercowego, skala HEART, stratyfikacja ryzyka, test wysiłkowy, troponina sercowa, udar mózgu, uniesienie odcinka ST, zaburzenia rytmu serca, zawał mięśnia sercowego, zdarzenia sercowo-naczyniowe - Leksykon chorób i schorzeń
Atelektaza – Epidemiologia
Atelektaza, definiowana jako częściowy lub całkowity kolaps tkanki płucnej, charakteryzuje się globalną częstością występowania około 79/100 000 osób, z wyższą częstością u osób starszych (średni wiek około 60 lat) oraz u dzieci poniżej 10 roku życia, szczególnie tych poddanych wentylacji mechanicznej (8-15%). Szczególnie wysoka częstość atelektazy pooperacyjnej sięga do 90% u pacjentów po znieczuleniu ogólnym, zwłaszcza po zabiegach kardiochirurgicznych (90%), chirurgii kręgosłupa (75%) oraz operacjach w górnej części jamy brzusznej (25%). W kontekście COVID-19, atelektaza występuje u 24% pacjentów z zapaleniem płuc, gdzie większe obszary kolapsu korelują z niższym stosunkiem SatO2/FiO2, wyższą częstością przyjęć na OIT oraz dłuższym czasem hospitalizacji. Czynniki ryzyka obejmują m.in. wiek powyżej 65 lat, otyłość, POChP, niedokrwistość (Hb <10 g/dl), znieczulenie ogólne, wentylację mechaniczną, długotrwałe operacje (>2-3 godziny), wysokie FiO2, pozycję leżącą na plecach oraz choroby restrykcyjne płuc.
ARDS, atelektaza, atelektaza pooperacyjna, choroba śródmiąższowa płuc, czynnościowa pojemność zalegająca, gruźlica, krążenie pozaustrojowe, narażenie na azbest, nerw przeponowy, niedodma płuca, niedrobnokomórkowy rak płuca, obrzęk płuc, oddział intensywnej terapii, odma opłucnowa, operacja kardiochirurgiczna, POChP, schyłkowa niewydolność nerek, torakotomia, wentylacja mechaniczna, wentylacja oboczna, wysięk opłucnowy, wysięk parapneumoniczny, zakażenie układu oddechowego, zapalenie opłucnej, zapalenie płuc, zastoinowa niewydolność serca, zawał płuca, znieczulenie ogólne, znieczulenie podpajęczynówkowe, znieczulenie zewnątrzoponowe - Leksykon chorób i schorzeń
Choroba zastawki płucnej – Leczenie
Choroba zastawki płucnej obejmuje spektrum patologii wpływających na funkcję zastawki regulującej przepływ krwi z prawej komory do tętnic płucnych. Leczenie jest zindywidualizowane i zależy od stopnia zwężenia lub niedomykalności, wieku pacjenta oraz obecności objawów. W łagodnych przypadkach stosuje się leczenie zachowawcze z monitorowaniem echokardiograficznym i farmakoterapią obejmującą diuretyki, beta-blokery, antykoagulanty oraz leki przeciwarytmiczne. Balonowa walwuloplastyka pozostaje złotym standardem w leczeniu umiarkowanego i ciężkiego zwężenia zastawki płucnej, z wysoką skutecznością (~90%) i niską śmiertelnością (0,24%). Wskazania do zabiegu obejmują gradient dopplerowski ≥60 mmHg u bezobjawowych oraz ≥50 mmHg u objawowych pacjentów. Długoterminowo obserwuje się ryzyko niedomykalności zastawki i nawrotu zwężenia u 5-10% dzieci w ciągu 10 lat.
antykoagulant, balonowa walwuloplastyka, beta-bloker, bioproteza, choroba zastawki płucnej, diuretyk, echokardiografia, elektrokardiografia, endocarditis, homograft, infekcyjne zapalenie wsierdzia, krążenie pozaustrojowe, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwzakrzepowy, niedomykalność zastawki, niedomykalność zastawki płucnej, pracownia hemodynamiki, próba wysiłkowa, procedura Ozaki, prostaglandyna, przezcewnikowa wymiana zastawki płucnej, stenoza płucna, stenoza zastawki płucnej, sternotomia, tetralogia Fallota, walwotomia, zastawka biologiczna, zastawka mechaniczna, zastawka Melody, zwężenie zastawki płucnej - Leksykon substancji czynnych
Nadroparyna – Dawkowanie i sposób podawania
Nadroparyna wapniowa, będąca heparyną drobnocząsteczkową (LMWH), jest stosowana w profilaktyce i leczeniu chorób zakrzepowo-zatorowych, z dawkowaniem dostosowanym do wskazań klinicznych oraz masy ciała pacjenta. W profilaktyce pooperacyjnej dawka wynosi zazwyczaj 0,3 ml (2 850 j.m. anty-Xa) podskórnie raz na dobę przez co najmniej 7 dni, z pierwszą dawką podaną 2-4 godziny przed zabiegiem. W zabiegach ortopedycznych stosuje się schemat dawkowania oparty na 38 j.m. anty-Xa/kg mc., z dawką zwiększaną o 50% od 4. dnia po zabiegu, trwającą minimum 10 dni. W leczeniu zakrzepicy żył głębokich nadroparynę podaje się podskórnie co 12 godzin, według przelicznika 86 j.m. anty-Xa/kg mc., przez około 10 dni. W niestabilnej dławicy piersiowej i zawale mięśnia sercowego bez załamka Q stosuje się dawkę bolus dożylny i dalsze podskórne podawanie co 12 godzin, w skojarzeniu z kwasem acetylosalicylowym do 325 mg/dobę. Dawkowanie jest ściśle uzależnione od masy ciała, z podanymi wartościami od 0,2 ml (1 900 j.m. anty-Xa) do 1,0 ml (7 600 j.m. anty-Xa) w zależności od wskazania i masy pacjenta.
aktywność biologiczna, ampułko-strzykawka, choroba zakrzepowo-zatorowa, ciężkie zaburzenie czynności nerek, doustny lek przeciwzakrzepowy, heparyna drobnocząsteczkowa, klirens kreatyniny, krążenie pozaustrojowe, kwas acetylosalicylowy, łagodne zaburzenie czynności nerek, międzynarodowy współczynnik znormalizowany, nadroparyna wapniowa, niestabilna dławica piersiowa, podanie podskórne, powikłanie zakrzepowo-zatorowe, ryzyko krwawienia, ściana przednio-boczna brzucha, umiarkowane zaburzenie czynności nerek, wykrzepianie, zabieg chirurgiczny, zabieg ortopedyczny, zaburzenie czynności nerek, zakrzepica żył głębokich, zatorowość płucna, zawał mięśnia sercowego, zestaw hemodializacyjny, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Działania niepożądane – Berinert 1500 1500 j.m./ml
Berinert, zawierający ludzki inhibitor C1-esterazy, dostępny w dawkach 500 j.m. i 1500 j.m., wykazuje skuteczność w leczeniu deficytu inhibitora C1-esterazy, jednak jego stosowanie wiąże się z ryzykiem działań niepożądanych. Najpoważniejszym powikłaniem jest rozwój zakrzepicy, klasyfikowany jako bardzo częsty (≥1/10), szczególnie przy stosowaniu wysokich dawek w niezarejestrowanych wskazaniach, np. podczas zabiegów kardiochirurgicznych z krążeniem pozaustrojowym, co może prowadzić do zgonu. Reakcje alergiczne i anafilaktyczne występują niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100) i mogą manifestować się tachykardią, zaburzeniami ciśnienia tętniczego, pokrzywką, dusznością oraz wstrząsem anafilaktycznym, wymagającym natychmiastowej interwencji. Często (≥1/100 do <1/10) obserwuje się wzrost temperatury i reakcje w miejscu podania, które mają zwykle łagodny, samoograniczający się przebieg. Istnieje także teoretyczne ryzyko przeniesienia czynników zakaźnych, minimalizowane przez nowoczesne metody inaktywacji wirusów i badania dawców.
adrenalina, duszność, hipotensja, inhibitor C1-esterazy, kortykosteroid, krążenie pozaustrojowe, lek przeciwhistaminowy, nadciśnienie, nudność, obrzęk naczynioruchowy, pokrzywka, powikłanie zakrzepowe, reakcja anafilaktyczna, reakcja w miejscu podania, tachykardia, terapia przeciwzakrzepowa, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenie ciśnienia tętniczego, zaczerwienienie skóry, zakrzepica, zespół przeciekania włośniczkowego - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Losmina 120 mg/0,8 ml (12 000 j.m.)
Enoksaparyna sodowa (Losmina) jest dostępna w ampułko-strzykawkach o dawkach 12 000 j.m. (120 mg)/0,8 ml oraz 15 000 j.m. (150 mg)/1 ml i stosowana jest w profilaktyce oraz leczeniu żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej (ŻChZZ), zakrzepicy żył głębokich, zatorowości płucnej, niestabilnej dławicy piersiowej oraz zawału mięśnia sercowego. Dawkowanie profilaktyczne zależy od ryzyka pacjenta: 2000 j.m. (20 mg) raz na dobę u pacjentów z umiarkowanym ryzykiem, podawane 2 godziny przed zabiegiem i kontynuowane przez 7-10 dni, oraz 4000 j.m. (40 mg) raz na dobę u pacjentów z wysokim ryzykiem, rozpoczynane 12 godzin przed zabiegiem. U pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek (klirens kreatyniny 15-30 ml/min) konieczne jest dostosowanie dawki, a u pacjentów ze schyłkową niewydolnością nerek (klirens <15 ml/min) stosowanie jest przeciwwskazane poza hemodializą. Enoksaparynę podaje się wyłącznie podskórnie, z wyjątkiem szybkiego wstrzyknięcia dożylnego (bolus) w leczeniu świeżego zawału mięśnia sercowego z uniesieniem odcinka ST, gdzie dawka wynosi 3000 j.m. (30 mg) dożylnie, a następnie 100 j.m./kg mc. podskórnie co 24 godziny.
aktywność anty-Xa, antagonista witaminy K, bezpośredni doustny lek przeciwzakrzepowy, enoksaparyna sodowa, hemodializa, klirens kreatyniny, krążenie pozaustrojowe, krwiak okołordzeniowy, międzynarodowy współczynnik znormalizowany, nakłucie lędźwiowe, niestabilna dławica piersiowa, ryzyko zakrzepowo-zatorowe, schyłkowa choroba nerek, szybkie wstrzyknięcie dożylne, uniesienie odcinka ST, wstrzyknięcie do linii tętniczej, wstrzyknięcie podskórne, zaburzenie czynności nerek, zakrzepica żył głębokich, zatorowość płucna, zawał mięśnia sercowego, znieczulenie podpajęczynówkowe, znieczulenie zewnątrzoponowe, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon chorób i schorzeń
Transpozycja wielkich naczyń – Rokowania, prognozy i postęp choroby
Transpozycja wielkich naczyń (TGA) jest jedną z najczęstszych wrodzonych wad serca wymagających wczesnej interwencji chirurgicznej, z częstością występowania 4/10 000 żywych urodzeń. Rokowanie zależy od anatomicznego podłoża i zastosowanej metody operacyjnej, najczęściej arterial switch operation (ASO) lub procedury Rastelliego w przypadku współistniejącego dużego ubytku przegrody międzykomorowej (VSD) i zwężenia tętnicy płucnej. Bez leczenia śmiertelność wynosi około 30% w pierwszym tygodniu życia, 50% w pierwszym miesiącu i 90% do końca pierwszego roku. Operacja ASO wykonywana w pierwszym tygodniu życia zapewnia ponad 90% przeżywalności okołooperacyjnej oraz ponad 95% przeżywalności po 15-25 latach, z doskonałym długoterminowym wynikiem bez zaburzeń rytmu (około 97% po 25 latach). Jednak u około 50% pacjentów w średnim wieku 22 lat obserwuje się zaburzenia rytmu, a 25% wymaga wszczepienia rozrusznika lub kardiowertera-defibrylatora.
balonowa septostomia przedsionkowa, D-TGA, funkcja skurczowa, krążenie pozaustrojowe, nagły zgon sercowy, niedomykalność zastawki przedsionkowo-komorowej, niewydolność prawej komory, operacja arterial switch, opóźnienie rozwojowe, procedura Rastelliego, rokowanie, rozwój neurologiczny, transpozycja wielkich naczyń, ubytek przegrody międzykomorowej, wrodzona wada serca, wszczepialny kardiowerter-defibrylator, wydolność wysiłkowa, zaburzenie rytmu serca, zawał mięśnia sercowego, zwężenie tętnicy płucnej - Leksykon substancji czynnych
Protaminy siarczan – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Siarczan protaminy jest od ponad 30 lat stosowany klinicznie głównie do neutralizacji działania heparyny podczas zabiegów chirurgii sercowo-naczyniowej z krążeniem pozaustrojowym. Produkt leczniczy dostępny jest w postaci roztworu do wstrzykiwań 1% o stężeniu 10 mg/ml, gdzie ampułka 5 ml zawiera 50 mg substancji czynnej. Profil bezpieczeństwa siarczanu protaminy jest dobrze poznany, a główne działania niepożądane to krótkotrwałe reakcje hemodynamiczne, które wymagają monitorowania pacjentów podczas terapii. Długotrwałe doświadczenie kliniczne pozwala na precyzyjną ocenę stosunku korzyści do ryzyka stosowania tego leku.
antykoagulacja, badanie przedkliniczne, chirurgia sercowo-naczyniowa, działanie niepożądane, heparyna, kompleks heparyna-protamina, krążenie pozaustrojowe, model zwierzęcy, neutralizacja heparyny, profil bezpieczeństwa, reakcja hemodynamiczna, roztwór do wstrzykiwań, siarczan protaminy, skuteczna dawka, substancja czynna - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Fragmin 12 500 j.m. a.Xa/0,5 ml
Dalteparyna sodowa (Fragmin) jest podawana podskórnie lub dożylnie, a dawkowanie zależy od wskazań klinicznych oraz masy ciała pacjenta. Standardowe schematy obejmują podawanie 200 j.m./kg mc. raz na dobę (maksymalnie 18 000 j.m.) lub 100 j.m./kg mc. dwa razy na dobę, z monitorowaniem stężenia anty-Xa w osoczu (zalecany zakres 0,5-1,0 j.m./ml) u wybranych grup pacjentów. W hemodializie i hemofiltracji stosuje się dożylne bolusy 5 000 j.m. lub 30-40 j.m./kg mc. z możliwością kontynuacji wlewu dożylnego, przy konieczności monitorowania poziomu anty-Xa (0,2-0,4 j.m./ml). W profilaktyce powikłań zakrzepowo-zatorowych po zabiegach chirurgicznych i ortopedycznych stosuje się dawki 2 500-5 000 j.m. podskórnie, zwykle przez 5-7 dni lub do 5 tygodni, w zależności od ryzyka i rodzaju zabiegu. W niestabilnej dławicy piersiowej i zawale mięśnia sercowego bez załamka Q zalecane jest podawanie 120 j.m./kg mc. co 12 godzin (maks. 10 000 j.m./12 godz.) wraz z kwasem acetylosalicylowym (75-325 mg/dobę).
antagonista witaminy K, anty-Xa, choroba nowotworowa, choroba zakrzepowo-zatorowa, dalteparyna sodowa, dializa, działanie przeciwzakrzepowe, hemodializa, hemofiltracja, heparyna drobnocząsteczkowa, kompleks protrombiny, krążenie pozaustrojowe, kreatynina, krzepnięcie krwi, kwas acetylosalicylowy, małopłytkowość, niestabilna dławica piersiowa, niewydolność nerek, płytki krwi, podanie podskórne, powikłanie zakrzepowo-zatorowe, zakrzepica żył głębokich, zawał mięśnia sercowego, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Enoxaparin sodium LEK-AM 8 000 j.m. (80 mg)/0,8 ml
Enoxaparin sodium LEK-AM to heparyna drobnocząsteczkowa o działaniu przeciwzakrzepowym, dostępna w dawkach od 2000 j.m. (20 mg)/0,2 ml do 10 000 j.m. (100 mg)/1 ml w formie roztworu do wstrzykiwań. Preparat jest wskazany do profilaktyki żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej (ŻChZZ) u pacjentów chirurgicznych z umiarkowanym i wysokim ryzykiem, zwłaszcza po zabiegach ortopedycznych, chirurgii ogólnej i onkologicznej. Ponadto, stosuje się go u pacjentów internistycznych z ostrymi schorzeniami i ograniczoną mobilnością, takimi jak ostra niewydolność serca, niewydolność oddechowa, ciężkie zakażenia oraz choroby reumatyczne. Enoksaparyna jest również zalecana w leczeniu zakrzepicy żył głębokich (ZŻG) i zatorowości płucnej (ZP) o niskim i średnim ryzyku, z wyłączeniem przypadków wymagających trombolizy lub interwencji chirurgicznej. W hemodializie zapobiega wykrzepianiu krwi w układzie dializacyjnym, umożliwiając efektywne przeprowadzenie zabiegu.
aktywność anty-Xa, chirurgia onkologiczna, choroba reumatyczna, ciężkie zakażenie, doustny antykoagulant, działanie przeciwzakrzepowe, endoprotezoplastyka stawu biodrowego, enoksaparyna sodowa, hemodializa, heparyna drobnocząsteczkowa, krążenie pozaustrojowe, kwas acetylosalicylowy, leczenie trombolityczne, niestabilna dławica piersiowa, niewydolność nerek, niewydolność oddechowa, NSTEMI, ostra niewydolność serca, ostry zespół wieńcowy, PCI, profilaktyka przeciwzakrzepowa, profilaktyka zakrzepowo-zatorowa, przezskórna interwencja wieńcowa, STEMI, tworzenie skrzepów, zabieg chirurgiczny ortopedyczny, zakrzepica żył głębokich, zatorowość płucna, zawał mięśnia sercowego z uniesieniem odcinka ST, zawał serca bez uniesienia odcinka ST, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – VasoKINOX 450 ppm mol/mol
VasoKINOX 450 ppm mol/mol to medyczny tlenek azotu stosowany w leczeniu nadciśnienia płucnego, wymagający precyzyjnego dawkowania dostosowanego do wieku i stanu klinicznego pacjenta. W terapii nadciśnienia tętniczego noworodków (TNPN) zaleca się dawkę początkową 20 ppm, z maksymalną dawką 20 ppm i stopniowym zmniejszaniem do 5 ppm, utrzymując FiO₂ poniżej 60%. Czas leczenia zwykle nie przekracza 4 dni, a nagłe przerwanie terapii jest przeciwwskazane ze względu na ryzyko nawrotu nadciśnienia. U dorosłych dawki wahają się od 2 do 20 ppm, z możliwością zwiększenia do 40 ppm w wyjątkowych przypadkach, natomiast u dzieci i młodzieży (0-17 lat) dawka początkowa wynosi 10 ppm, z zakresem 5-20 ppm. Terapia powinna być prowadzona pod ścisłym nadzorem specjalistów w ośrodkach z odpowiednim przeszkoleniem, z monitorowaniem stężenia NO, NO₂ (utrzymywanego poniżej 0,5 ppm) oraz methemoglobiny (nie przekraczającej 2,5% u noworodków i niemowląt).
anestezja kardiotorakochirurgiczna, błękit metylenowy, ciśnienie w tętnicy płucnej, dodatnie ciśnienie w drogach oddechowych, dotlenienie, dwutlenek azotu, gaz medyczny, hemodynamika, intensywna terapia noworodków, krążenie pozaustrojowe, methemoglobina, nadciśnienie płucne, podanie dotchawicze, reakcja z odbicia, reduktaza methemoglobiny, tlenek azotu, utlenowanie krwi, VasoKINOX, wentylacja CPAP, wentylacja mechaniczna - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Exacyl 100 mg/ml
Kwas traneksamowy, klasyfikowany w grupie leków przeciwkrwotocznych (ATC: B02AA02), działa poprzez hamowanie fibrynolizy, tworząc kompleks z plazminogenem, który po przekształceniu w plazminę wykazuje osłabioną aktywność wobec fibryny. Ten mechanizm farmakodynamiczny jest podstawą jego działania przeciwkrwotocznego. Dodatkowo, in vitro wykazano, że wysokie dawki kwasu traneksamowego mogą redukować aktywność układu dopełniacza, co może mieć znaczenie kliniczne w określonych sytuacjach terapeutycznych. W populacji pediatrycznej, zwłaszcza u dzieci powyżej 1. roku życia poddawanych zabiegom kardiochirurgicznym z użyciem krążenia pozaustrojowego, kwas traneksamowy wykazuje skuteczność w zmniejszaniu utraty krwi oraz zapotrzebowania na produkty krwiopochodne, szczególnie u pacjentów z grup podwyższonego ryzyka krwawienia, takich jak dzieci z sinicą czy po wielokrotnych operacjach.
aktywność fibrynolityczna plazminy, fibryna, fibrynoliza, klasyfikacja ATC, krążenie pozaustrojowe, kwas traneksamowy, lek przeciwfibrynolityczny, lek przeciwkrwotoczny, plazmina, plazminogen, populacja pediatryczna, produkt krwiopochodny, sinica, stężenie leku w osoczu, układ dopełniacza, wlew ciągły, zabieg kardiochirurgiczny - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Fragmin 5000 j.m. a.Xa/0,2 ml
Fragmin (dalteparyna sodowa) jest heparyną drobnocząsteczkową stosowaną w różnych wskazaniach klinicznych, z dawkowaniem dostosowanym do masy ciała pacjenta, ryzyka zakrzepowo-zatorowego oraz rodzaju procedury medycznej. Podawanie odbywa się głównie podskórnie w dawkach od 2 500 j.m. do 18 000 j.m. anty-Xa na dobę, z możliwością podania raz lub dwa razy dziennie (np. 200 j.m./kg raz na dobę lub 100 j.m./kg dwa razy na dobę). W hemodializie i hemofiltracji Fragmin podaje się dożylnie lub do linii tętniczej krążenia pozaustrojowego, z dawkami bolusowymi 5 000 j.m. lub 30-40 j.m./kg mc. oraz wlewami dożylnymi 4-15 j.m./kg mc./godz., w zależności od czasu trwania zabiegu. Monitorowanie aktywności anty-Xa jest zwykle zbędne, z wyjątkiem pacjentów o szczególnych wskazaniach, gdzie docelowe stężenia anty-Xa w osoczu wynoszą 0,5-1,0 j.m./ml (leczenie podskórne) lub 0,2-0,4 j.m./ml (hemodializa). Dawkowanie u dzieci jest dostosowane do wieku i masy ciała, z koniecznością rozcieńczania preparatu u najmłodszych oraz szczególnym uwzględnieniem braku alkoholu benzylowego u dzieci poniżej 3 lat.
alkohol benzylowy, antagonista witaminy K, choroba nowotworowa, choroba zakrzepowo-zatorowa, dalteparyna sodowa, działanie przeciwzakrzepowe, hemodializa i hemofiltracja, heparyna drobnocząsteczkowa, iniekcja bolusowa, izotoniczna sól fizjologiczna, jednostka anty-Xa, kompleks protrombiny, krążenie pozaustrojowe, krwiak powierzchniowy, krzepnięcie krwi, kwas acetylosalicylowy, małopłytkowość, niestabilna dławica piersiowa, ostra niewydolność nerek, powikłanie zakrzepowo-zatorowe, profilaktyka przeciwzakrzepowa, przewlekła niewydolność nerek, stężenie leku w osoczu, wymiana stawu biodrowego, zakrzepica żył głębokich, zawał mięśnia sercowego, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon chorób i schorzeń
Zwężenie zastawki płucnej – Leczenie
Leczenie zwężenia zastawki płucnej jest dostosowane do stopnia zwężenia, anatomii zastawki oraz obecności objawów klinicznych. Zwężenie łagodne (gradient <50 mmHg) zwykle nie wymaga interwencji, natomiast umiarkowane (50-79 mmHg) i ciężkie (≥80 mmHg) wskazują na konieczność leczenia, przy czym ciężkie zwężenie wymaga szybkiej interwencji balonowej lub chirurgicznej. Krytyczne zwężenie u noworodków wymaga natychmiastowego podania prostaglandyn (PGE1) w celu utrzymania drożności przewodu tętniczego, a następnie poszerzenia zastawki. Balonowa walwuloplastyka (BPV) jest metodą z wyboru w izolowanym umiarkowanym i ciężkim zwężeniu, charakteryzującą się wysokim odsetkiem sukcesu (~90%) i niskim ryzykiem powikłań (śmiertelność 0,24%, poważne powikłania 0,35%). Leczenie chirurgiczne stosuje się w przypadku niepowodzenia BPV lub współistniejących wad serca, obejmując walwotomię, walwektomię oraz poszerzenie łatą, z dobrym rokowaniem i krótkim czasem hospitalizacji (3-4 dni).
antybiotykoterapia profilaktyczna, atrezja płucna, badanie echokardiograficzne, balonowa walwuloplastyka, diuretyk, drożność przewodu tętniczego, drożny przewód tętniczy, dysplastyczna zastawka płucna, glikozyd nasercowy, infekcyjne zapalenie wsierdzia, kontrola kardiologiczna, krążenie pozaustrojowe, leczenie przeciwzastoinowe, lek przeciwzakrzepowy, niedomykalność zastawki płucnej, niewydolność prawej komory, obturacja, pracownia hemodynamiki, prostaglandyna, prostaglandyna E1, przezskórna wymiana zastawki płucnej, stenoza zastawki płucnej, sternotomia pośrodkowa, wymiana zastawki płucnej, zaburzenie rytmu serca, zwężenie zastawki płucnej - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Fragmin 5000 j.m. a.Xa/0,2 ml
Dalteparyna sodowa, substancja czynna leku Fragmin, jest heparyną drobnocząsteczkową o średniej masie cząsteczkowej 6 000 daltonów, pozyskiwaną ze śluzówki jelita świńskiego. Mechanizm działania polega na nasilaniu hamującego wpływu antytrombiny na czynnik Xa oraz trombinę, z wyraźniejszym hamowaniem czynnika Xa niż wydłużeniem czasu krzepnięcia osocza (APTT). W porównaniu do heparyny niefrakcjonowanej, dalteparyna wykazuje mniejszy wpływ na funkcję płytek krwi i pierwotną hemostazę, co przekłada się na zmniejszone ryzyko zaburzeń hemostazy. Działanie przeciwzakrzepowe jest także związane z wpływem na ścianę naczyń i układ fibrynolizy. Skuteczność dalteparyny w profilaktyce żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej potwierdzono w badaniu PREVENT, gdzie u pacjentów unieruchomionych hospitalizowanych ≥4 dni, podanie Fragminu zmniejszyło częstość epizodów zakrzepowo-zatorowych o 45% (2,77% vs 4,96%, p=0,0015). W badaniu PROTECT u 3 746 pacjentów OIOM, dalteparyna w dawce 5 000 j.m. raz/dobę nie różniła się istotnie od heparyny niefrakcjonowanej (5 000 j.m. dwa razy/dobę) pod względem proksymalnej zakrzepicy żył głębokich (5,1% vs 5,8%, p=0,57), jednak wykazała istotne zmniejszenie ryzyka zatorowości płucnej o 49% (p=0,01) bez zwiększenia ryzyka dużych krwawień. Dalteparyna jest także stosowana w zapobieganiu krzepnięciu w krążeniu pozaustrojowym podczas hemodializy u pacjentów z przewlekłą niewydolnością nerek. Fragmin stanowi skuteczną i bezpieczną opcję profilaktyki przeciwzakrzepowej w różnych grupach pacjentów, ze szczególną korzyścią w redukcji zatorowości płucnej.
antytrombina, czas krzepnięcia osocza, czynnik Xa, dalteparyna sodowa, duże krwawienie, działanie przeciwzakrzepowe, hemodializa, heparyna drobnocząsteczkowa, heparyna niefrakcjonowana, krążenie pozaustrojowe, lek przeciwzakrzepowy, oddział intensywnej terapii, pierwotna hemostaza, pochodna heparyny, przewlekła niewydolność nerek, układ fibrynolizy, wentylacja mechaniczna, zaburzenie hemostazy, zakrzepica żył głębokich, zatorowość płucna, zatorowość żylna, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon substancji czynnych
Wapnia chlorek – Dawkowanie i sposób podawania
Wapnia chlorek jest stosowany w różnych preparatach leczniczych, w tym w roztworach do dializy otrzewnowej, hemodializy, hemofiltracji, żywienia pozajelitowego oraz infuzji dożylnej. Stężenia wapnia (Ca²⁺) w tych produktach wahają się od 1,25 mmol/l (np. Physioneal 40) do 2,5 mmol/l (np. SmofKabiven, Sterofundin ISO). Dawkowanie jest ściśle uzależnione od wskazań klinicznych, wieku, masy ciała oraz stanu pacjenta. W dializie otrzewnowej u dorosłych stosuje się zwykle 4 wymiany po 2,0-2,5 l/dobę, natomiast u dzieci dawkowanie jest dostosowane do powierzchni ciała (np. 800-1400 ml/m²/wymianę u dzieci >2 lat). W hemodializie i hemofiltracji szybkość przepływu roztworu substytucyjnego wynosi 500-3000 ml/godz., a dializatu 500-2500 ml/godz. W żywieniu pozajelitowym dawkowanie u dorosłych wynosi 13-31 ml/kg mc./dobę, a u dzieci do 35 ml/kg mc./dobę, z maksymalną szybkością infuzji do 2,4 ml/kg/godz. W infuzjach dożylnych (np. Ringer Lactate) dawkowanie u dorosłych to 500 ml do 3 l/dobę, a u dzieci 20-100 ml/kg mc./dobę.
bilans płynów, ciągła ambulatoryjna dializa otrzewnowa, ciągła hemodializa, dializat, hemodiafiltracja, hemodializa i hemofiltracja, hemofiltr, hiperkalcemia, hipokalcemia, infuzja dożylna, krążenie pozaustrojowe, niewydolność nerek, niewydolność serca, postdylucja, predylucja, roztwór do dializy otrzewnowej, roztwór substytucyjny, stężenie elektrolitów w osoczu, stężenie wapnia w surowicy, wapń chlorek, zapalenie otrzewnej, żywienie pozajelitowe - Leksykon chorób i schorzeń
Pierścień naczyniowy – Leczenie
Pierścień naczyniowy to wrodzona wada łuku aorty powodująca ucisk na tchawicę i/lub przełyk, manifestująca się objawami ze strony układu oddechowego (np. stridor, bezdech) i pokarmowego. Leczenie jest przede wszystkim chirurgiczne i polega na przecięciu pierścienia w celu uwolnienia ucisku. Operacja jest wskazana u wszystkich pacjentów z objawami klinicznymi i nie powinna być opóźniana, zwłaszcza przy objawach niewydolności oddechowej. Technika operacyjna zależy od typu pierścienia (np. podwiązanie mniejszego łuku w podwójnym łuku aorty, przecięcie ligamentum arteriosum w prawym łuku aorty z aberrantną lewą tętnicą podobojczykową) oraz obecności współistniejących anomalii. W złożonych przypadkach stosuje się zaawansowane metody, takie jak aortoplastyka rotacyjna przełyku, tylna tracheobronchopeksja czy rekonstrukcja łuku aorty. W przypadku pętlingu tętnicy płucnej operacja wymaga sternotomii pośrodkowej i krążenia pozaustrojowego. Hospitalizacja po torakotomii trwa zwykle 1-2 dni, a po sternotomii 5-7 dni. Przed zabiegiem zalecane jest obrazowanie CT lub MRI dla precyzyjnej diagnostyki.
aberrantna tętnica podobojczykowa, aorta okrężna, aortopeksja, bezdech, dysfagia, gastroenterolog, infekcja dróg oddechowych, kardiochirurg, krążenie pozaustrojowe, niewydolność oddechowa, otolaryngolog, pierścień naczyniowy, podwójny łuk aorty, pulmonolog, rezonans magnetyczny, sternotomia pośrodkowa, stridor, tomografia komputerowa, tracheobronchomalacja, tracheomalacja, tracheostomia, uchyłek Kommerella, ucisk tchawicy, wada wewnątrzsercowa, wideotorakoskopia, więzadło tętnicze - Leksykon substancji czynnych
Aprotynina – Dawkowanie i sposób podawania
Aprotynina, obecna w preparatach takich jak TRASYLOL, ARTISS, TISSEEL i TISSEEL Lyo, jest stosowana zarówno jako lek o działaniu antyfibrynolitycznym, jak i składnik klejów tkankowych. TRASYLOL zawiera około 70 mg aprotyniny (500 000 KIU) w roztworze izotonicznym, a dawkowanie u dorosłych obejmuje dawkę nasycającą 1-2 milionów KIU podawaną dożylnie przez 20-30 minut, następnie wlew ciągły 250 000-500 000 KIU/h do zakończenia zabiegu, z maksymalną dawką całkowitą 7 milionów KIU na cykl leczenia. Przed podaniem pełnej dawki należy wykonać test uczuleniowy dawką próbną 1 ml (10 000 KIU) ze względu na ryzyko reakcji anafilaktycznych. Aprotyninę podaje się powoli (5-10 ml/min) przez cewnik w żyle centralnej, unikając jednoczesnego podawania innych leków tym samym kanałem. Nie ma konieczności modyfikacji dawki u pacjentów z niewydolnością nerek, brak danych dla niewydolności wątroby, a stosowanie u dzieci poniżej 18 lat nie jest zalecane.
antagonista receptora histaminowego, aplikacja natryskowa, aprotynina, aprotynina syntetyczna, cewnik wielokanałowy, cewnik żylny centralny, chlorek wapnia, dawka nasycająca, fibrynogen, infuzja dożylna, jednostka farmakopei europejskiej, jednostka inaktywacji kalikreiny, klej tkankowy, krążenie pozaustrojowe, polimeryzacja, reakcja anafilaktyczna, regulator ciśnienia, saturacja krwi, test uczuleniowy, trombina, wlew ciągły, wlew dożylny, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zatorowość powietrzna - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Co-Prenessa 2 mg/0,625 mg tabletki 2 mg + 0,625 mg
Preparat Co-Prenessa zawiera peryndopryl (2 mg w postaci tert-butyloaminy, odpowiadający 1,67 mg peryndoprylu) oraz indapamid (0,625 mg) i posiada liczne przeciwwskazania wynikające z farmakologii składników oraz potencjalnych interakcji. Bezwzględne przeciwwskazania obejmują nadwrażliwość na peryndopryl lub inne inhibitory ACE, obrzęk naczynioruchowy w wywiadzie, dziedziczny lub idiopatyczny obrzęk naczynioruchowy, stosowanie w II i III trymestrze ciąży, jednoczesne stosowanie z aliskirenem u pacjentów z cukrzycą lub GFR <60 ml/min/1,73 m² oraz z sakubitrylem z walsartanem (konieczny odstęp 36 godzin). Preparat jest także przeciwwskazany u pacjentów poddawanych dializie lub aferezie LDL z powodu ryzyka reakcji anafilaktoidalnych oraz u osób ze znacznym obustronnym zwężeniem tętnic nerkowych lub zwężeniem tętnicy zaopatrującej jedyną nerkę, ze względu na ryzyko ostrej niewydolności nerek. Każda tabletka zawiera 33,74 mg laktozy, co należy uwzględnić u pacjentów z rzadkimi zaburzeniami metabolicznymi.
afereza lipoprotein, aliskiren, beta-bloker, bloker kanału wapniowego, ciężka niewydolność nerek, cukrzyca, diuretyk, dziedziczny obrzęk naczynioruchowy, gliptyna, hemofiltracja, hiperkaliemia, hipotonia, indapamid, inhibitor konwertazy angiotensyny, inhibitor mTOR, krążenie pozaustrojowe, nadwrażliwość na peryndopryl, niedobór laktazy, nietolerancja galaktozy, niewyrównana niewydolność serca, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk Quinckego, ostra niewydolność nerek, peryndopryl, reakcja anafilaktoidalna, sakubitryl z walsartanem, sartan, trzeci trymestr ciąży, układ renina-angiotensyna-aldosteron, zaburzenie czynności nerek, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, zwężenie tętnic nerkowych - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Accusol 35 Potassium 4 mmol/l –
Accusol 35 Potassium 4 mmol/l to roztwór stosowany w procedurach nerkozastępczych: hemofiltracji, hemodializie oraz hemodiafiltracji. Dawkowanie jest indywidualnie dostosowywane do stanu klinicznego pacjenta, rodzaju niewydolności nerek oraz parametrów terapii. W przypadku stosowania jako płyn substytucyjny, objętość podawanego roztworu wynosi od 7 do 35 ml/kg masy ciała/godz. u dorosłych z przewlekłą niewydolnością nerek oraz 20-35 ml/kg masy ciała/godz. przy ostrej niewydolności. U osób w wieku podeszłym dawkowanie jest takie samo jak u dorosłych. Roztwór może być podawany w trybach pre- lub post-dilution, a wybór trybu zależy od decyzji lekarza prowadzącego.
bilans płynów i elektrolitów, dializator, hemodiafiltracja, hemodializa, hemofiltracja, krążenie pozaustrojowe, linia krwi tętnicza, linia krwi żylna, niewydolność nerek, ostra niewydolność nerek, płyn substytucyjny, przewlekła niewydolność nerek, roztwór dializacyjny, stężenie elektrolitów, terapia nerkozastępcza, ultrafiltracja, wodorowęglan - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Fragmin 7 500 j.m. a.Xa/0,3 ml
Dalteparyna sodowa, substancja czynna preparatu Fragmin, jest heparyną drobnocząsteczkową o masie cząsteczkowej około 6 000 daltonów, działającą głównie poprzez nasilenie hamowania aktywności czynnika Xa i trombiny przez antytrombinę. Charakteryzuje się silniejszym hamowaniem czynnika Xa niż wydłużaniem APTT oraz mniejszym wpływem na czynność i adhezję płytek krwi w porównaniu do heparyny niefrakcjonowanej, co przekłada się na korzystniejszy profil bezpieczeństwa w zakresie pierwotnej hemostazy. Dodatkowo, dalteparyna oddziałuje na ścianę naczyń i układ fibrynolizy, co wzmacnia jej efekt przeciwzakrzepowy. W badaniu PREVENT u 3700 pacjentów unieruchomionych z ostrymi stanami chorobowymi, Fragmin zmniejszył częstość żylnych epizodów zakrzepowo-zatorowych o 45%, z częstością incydentów 2,77% w grupie leczonej versus 4,96% w grupie placebo (p=0,0015). W badaniu PROTECT, obejmującym 3746 pacjentów krytycznie chorych, dalteparyna w dawce 5 000 j.m. raz na dobę wykazała podobną skuteczność do heparyny niefrakcjonowanej (5 000 j.m. dwa razy na dobę) w zapobieganiu proksymalnej zakrzepicy żył głębokich (5,1% vs 5,8%; p=0,57), natomiast istotnie zmniejszyła ryzyko zatorowości płucnej o 49% (p=0,01). Nie stwierdzono różnic w częstości dużych krwawień ani śmiertelności wewnątrzszpitalnej między grupami. Selektywność działania dalteparyny wobec czynnika Xa oraz jej mniejszy wpływ na płytki krwi mają kluczowe znaczenie kliniczne, zapewniając skuteczność profilaktyki żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej przy zachowaniu korzystnego profilu bezpieczeństwa.
antytrombina, aPTT, badanie ultradźwiękowe z kompresją, czas krzepnięcia osocza, czynnik Xa, dalteparyna sodowa, efekt przeciwzakrzepowy, fibrynoliza, hemodializa, hemostaza pierwotna, heparyna drobnocząsteczkowa, heparyna niefrakcjonowana, krążenie pozaustrojowe, lek przeciwzakrzepowy, płytki krwi, przewlekła niewydolność nerek, wentylacja mechaniczna, zakrzepica żył głębokich, zatorowość płucna, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Clexane 10 000 j.m. (100 mg)/ml
Clexane (enoksaparyna sodowa) to heparyna drobnocząsteczkowa dostępna w ampułko-strzykawkach o dawkach od 2000 j.m. (20 mg)/0,2 ml do 10 000 j.m. (100 mg)/1 ml, stosowana w profilaktyce i leczeniu żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej (ŻChZZ) u pacjentów chirurgicznych (zwłaszcza ortopedycznych i onkologicznych) oraz internistycznych z ograniczoną mobilnością i czynnikami ryzyka, takimi jak ostra niewydolność serca, niewydolność oddechowa, ciężkie zakażenia czy choroby reumatyczne. Lek jest również wskazany w leczeniu zakrzepicy żył głębokich (ZŻG) i zatorowości płucnej (ZP), z wyłączeniem przypadków wymagających trombolizy lub interwencji chirurgicznej, oraz w przedłużonej terapii u pacjentów onkologicznych celem zapobiegania nawrotom. Ponadto, Clexane zapobiega wykrzepianiu krwi w krążeniu pozaustrojowym podczas hemodializy oraz jest integralnym elementem leczenia ostrych zespołów wieńcowych, w tym NSTEMI i STEMI, stosowanym w skojarzeniu z kwasem acetylosalicylowym.
aktywna choroba nowotworowa, chirurgia onkologiczna, czynnik ryzyka zakrzepicy, enoksaparyna sodowa, hemodializa, heparyna drobnocząsteczkowa, krążenie pozaustrojowe, kwas acetylosalicylowy, leczenie trombolityczne, lek przeciwzakrzepowy, niestabilna dławica piersiowa, niewydolność oddechowa, ostra niewydolność serca, ostry zespół wieńcowy, powikłanie krwotoczne, powikłanie zakrzepowo-zatorowe, przezskórna interwencja wieńcowa, terapia przeciwzakrzepowa, zabieg chirurgiczny ortopedyczny, zakrzepica żył głębokich, zatorowość płucna, zawał mięśnia sercowego z uniesieniem odcinka ST, zawał serca bez uniesienia odcinka ST, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Neoparin Multi 10 000 j.m. (100 mg)/ml
Neoparin Multi to roztwór do wstrzykiwań zawierający enoksaparynę sodową w stężeniu 10 000 j.m. (100 mg)/ml, stosowany u dorosłych pacjentów w profilaktyce i leczeniu choroby zakrzepowo-zatorowej. Wskazania obejmują zapobieganie żylnej chorobie zakrzepowo-zatorowej u pacjentów po zabiegach chirurgicznych o umiarkowanym i wysokim ryzyku (w tym ortopedycznych i onkologicznych), a także u pacjentów internistycznych z ostrymi schorzeniami i ograniczoną mobilnością, takimi jak ostra niewydolność serca, niewydolność oddechowa, ciężkie zakażenia czy choroby reumatyczne. Lek jest również stosowany w leczeniu zakrzepicy żył głębokich (ZŻG) i zatorowości płucnej (ZP), z wyłączeniem przypadków wymagających trombolizy lub interwencji chirurgicznej. U pacjentów onkologicznych Neoparin Multi może być stosowany w przedłużonym leczeniu i zapobieganiu nawrotom ZŻG i ZP. Ponadto, lek znajduje zastosowanie w zapobieganiu zakrzepom podczas hemodializy oraz w leczeniu ostrych zespołów wieńcowych, w tym niestabilnej dławicy piersiowej, NSTEMI i STEMI, często w skojarzeniu z kwasem acetylosalicylowym.
chirurgia onkologiczna, choroba nowotworowa, choroba reumatyczna, choroba wątroby, ciężkie zakażenie, enoksaparyna sodowa, hemodializa, krążenie pozaustrojowe, kwas acetylosalicylowy, leczenie trombolityczne, niestabilna dławica piersiowa, niewydolność nerek, niewydolność oddechowa, ostra niewydolność serca, ostry zespół wieńcowy, przezskórna interwencja wieńcowa, zabieg ortopedyczny, zakrzepica żył głębokich, zatorowość płucna, zawał mięśnia sercowego z uniesieniem odcinka ST, zawał serca bez uniesienia odcinka ST, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Fraxiparine 5700 j.m.a.Xa/0,6 ml
Fraxiparine, zawierający nadroparynę wapniową, jest lekiem przeciwzakrzepowym dostępnym w ampułko-strzykawkach o stężeniach od 2 850 j.m. AXa/0,3 ml do 9 500 j.m. AXa/1 ml, stosowanym w profilaktyce i leczeniu stanów zakrzepowo-zatorowych. Wskazania obejmują profilaktykę żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej u pacjentów poddawanych zabiegom chirurgicznym, zwłaszcza ortopedycznym, oraz u pacjentów unieruchomionych z przyczyn niechirurgicznych, takich jak ciężkie zaostrzenie POChP, niewydolność serca czy ciężkie zakażenia. Fraxiparine jest również stosowany w zapobieganiu wykrzepianiu podczas hemodializy, leczeniu zakrzepicy żył głębokich (z lub bez zatorowości płucnej) oraz w terapii niestabilnej dławicy piersiowej i zawału mięśnia sercowego bez załamka Q, zwykle w skojarzeniu z kwasem acetylosalicylowym.
chirurgia ortopedyczna, ciężkie zakażenie, dysfagia, hemodializa, krążenie pozaustrojowe, kwas acetylosalicylowy, nadroparyna wapniowa, nadzór kardiologiczny, niestabilna dławica piersiowa, niewydolność serca, ostry zespół wieńcowy, powikłanie zakrzepowe, proces prozakrzepowy, przewlekła obturacyjna choroba płuc, układ dializacyjny, zabieg operacyjny, zakrzepica żył głębokich, zaostrzenie POChP, zatorowość płucna, zawał mięśnia sercowego bez załamka Q, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon substancji czynnych
Atrakurium – Dawkowanie i sposób podawania
Atrakurium, jako niedepolaryzujący środek zwiotczający mięśnie szkieletowe, stosowany jest głównie w anestezjologii i intensywnej terapii. Standardowa dawka początkowa u dorosłych wynosi 0,3-0,6 mg/kg mc. podawana dożylnie, zapewniając blokadę nerwowo-mięśniową trwającą 15-35 minut. Do intubacji dotchawiczej zaleca się dawkę 0,5-0,6 mg/kg mc., umożliwiającą wykonanie procedury w ciągu 90 sekund. W przypadku konieczności przedłużenia działania, podaje się dawki podtrzymujące 0,1-0,2 mg/kg mc. lub infuzję ciągłą w zakresie 0,3-0,6 mg/kg mc./godz. W oddziałach intensywnej terapii dawka infuzyjna wynosi 11-13 μg/kg mc./min (0,65-0,78 mg/kg mc./godz.), z dużą zmiennością indywidualną (4,5-29,5 μg/kg mc./min). Spontaniczny powrót przewodnictwa nerwowo-mięśniowego następuje po około 35 minutach od dawki bolusowej lub po około 60 minutach w terapii ciągłej (zakres 32-108 minut). Monitorowanie przewodnictwa nerwowo-mięśniowego jest niezbędne dla optymalizacji dawkowania i minimalizacji ryzyka rekuraryzacji, którą można skutecznie odwrócić inhibitorami cholinoesterazy (neostygmina, edrofonium) z atropiną.
atrakurium, atropina, blok niedepolaryzacyjny, blokowanie przewodnictwa nerwowo-mięśniowego, bolus dożylny, działanie niepożądane, edrofonium, hipotermia, infuzja ciągła, inhibitor cholinoesterazy, intubacja dotchawicza, krążenie pozaustrojowe, metoda ciągu czterech impulsów, monitorowanie przewodnictwa nerwowo-mięśniowego, neostygmina, niedepolaryzujący środek zwiotczający, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, oddział intensywnej terapii, rekuraryzacja, środek zwiotczający mięśnie szkieletowe, stymulacja tężcowa, wstrzyknięcie dożylne, zwiotczenie mięśni - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Neoparin 80 mg/0,8 ml
Neoparin, zawierający enoksaparynę sodową – heparynę drobnocząsteczkową o wysokiej aktywności anty-Xa i niskiej anty-IIa, jest dostępny w dawkach od 2000 j.m. (20 mg)/0,2 ml do 10 000 j.m. (100 mg)/1 ml w formie roztworu do wstrzykiwań. Lek znajduje zastosowanie w profilaktyce żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej (ŻChZZ) u pacjentów chirurgicznych (zwłaszcza ortopedycznych i onkologicznych) oraz internistycznych z ostrymi schorzeniami, takimi jak ostra niewydolność serca, niewydolność oddechowa, ciężkie zakażenia i choroby reumatyczne. Ponadto, Neoparin jest stosowany w leczeniu i przedłużonym leczeniu zakrzepicy żył głębokich (ZŻG) i zatorowości płucnej (ZP), ze szczególnym uwzględnieniem pacjentów onkologicznych, a także w zapobieganiu powstawaniu skrzepów podczas hemodializy oraz w terapii ostrego zespołu wieńcowego (NSTEMI, STEMI) w skojarzeniu z ASA lub jako uzupełnienie PCI.
aktywność anty-IIa, aktywność anty-Xa, choroba reumatyczna, ciężkie zakażenie, doustny antykoagulant, działanie przeciwzakrzepowe, endoprotezoplastyka stawu biodrowego, enoksaparyna sodowa, fibrynolityk, hemodializa, hemostaza, heparyna drobnocząsteczkowa, hipoksemia, krążenie pozaustrojowe, kwas acetylosalicylowy, leczenie trombolityczne, lek przeciwpłytkowy, małopłytkowość, nadciśnienie tętnicze, niestabilna dławica piersiowa, niewydolność oddechowa, NSTEMI, ostra niewydolność serca, ostry zespół wieńcowy, PCI, powikłanie zakrzepowo-zatorowe, przezskórna interwencja wieńcowa, STEMI, trombocytopenia, wstrzyknięcie podskórne, zabieg ortopedyczny, zakrzepica żył głębokich, zatorowość płucna, zawał mięśnia sercowego z uniesieniem odcinka ST, zawał serca bez uniesienia odcinka ST, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Neoparin 20 mg/0,2 ml
Enoksaparyna sodowa (Neoparin) jest dostępna w dawkach od 2000 j.m. (20 mg) do 10 000 j.m. (100 mg) w formie roztworu do wstrzykiwań podskórnych. Profilaktyka żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej (ŻChZZ) u pacjentów z umiarkowanym ryzykiem wymaga dawki 2000 j.m. raz na dobę, rozpoczynając 2 godziny przed zabiegiem, przez 7-10 dni lub dłużej, jeśli utrzymuje się ograniczenie ruchomości. U pacjentów z wysokim ryzykiem stosuje się 4000 j.m. raz na dobę, najlepiej 12 godzin przed zabiegiem, z możliwością przedłużenia profilaktyki do 4-5 tygodni w przypadku dużych zabiegów ortopedycznych lub onkologicznych. W leczeniu internistycznym zalecana dawka to 4000 j.m. raz na dobę przez 6-14 dni. Dawkowanie terapeutyczne opiera się na masie ciała: 150 j.m./kg mc. raz na dobę u pacjentów niskiego ryzyka oraz 100 j.m./kg mc. dwa razy na dobę u pacjentów z wysokim ryzykiem nawrotu lub powikłań, np. z otyłością, zatorowością płucną czy chorobą nowotworową. W leczeniu przedłużonym zakrzepicy żył głębokich i zatorowości płucnej u chorych onkologicznych stosuje się schemat 100 j.m./kg mc. dwa razy na dobę przez 5-10 dni, następnie 150 j.m./kg mc. raz na dobę do 6 miesięcy, z koniecznością oceny korzyści po tym okresie.
aktywna choroba nowotworowa, choroba nowotworowa, enoksaparyna sodowa, hemodializa, klirens kreatyniny, krążenie pozaustrojowe, kwas acetylosalicylowy, leczenie przeciwpłytkowe, leczenie trombolityczne, niestabilna dławica piersiowa, otyłość, przezskórna interwencja wieńcowa, schyłkowa choroba nerek, wstrzyknięcie dożylne, wstrzyknięcie podskórne, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zakrzepica żył głębokich, zatorowość płucna, zawał mięśnia sercowego bez uniesienia odcinka ST, zawał mięśnia sercowego z uniesieniem odcinka ST, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Fragmin 18 000 j.m. a.Xa/0,72 ml
Fragmin (dalteparyna sodowa) jest heparyną drobnocząsteczkową o średniej masie cząsteczkowej około 6000 daltonów, wykazującą preferencyjne hamowanie czynnika Xa względem trombiny, co przekłada się na silniejsze działanie anty-Xa przy słabszym wydłużeniu czasu APTT. W porównaniu do heparyny niefrakcjonowanej, dalteparyna ma mniejszy wpływ na czynność płytek krwi i pierwotną hemostazę, co zmniejsza ryzyko powikłań krwotocznych. Dostępna jest w dawkach od 2500 j.m. anty-Xa/0,2 ml do 18000 j.m. anty-Xa/0,72 ml, podawana w formie roztworu do wstrzykiwań. Mechanizm działania obejmuje również wpływ na ścianę naczyń i układ fibrynolizy, co zwiększa jej skuteczność przeciwzakrzepową.
antytrombina, czas krzepnięcia osocza, czynnik Xa, dalteparyna sodowa, fibrynoliza, hemodializa, hemostaza pierwotna, heparyna drobnocząsteczkowa, heparyna niefrakcjonowana, krążenie pozaustrojowe, lek przeciwzakrzepowy, oddział intensywnej terapii, przewlekła niewydolność nerek, wentylacja mechaniczna, zakrzepica żył głębokich, zatorowość płucna, zatorowość żylna, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon substancji czynnych
Chlorek sodu – Dawkowanie i sposób podawania
Chlorek sodu (NaCl) jest kluczowym elektrolitem stosowanym w terapii dożylnej, głównie w postaci roztworów izotonicznych 0,9% (9 mg/ml NaCl), które podaje się dorosłym w dawkach od 500 ml do 3 litrów na dobę w leczeniu odwodnienia izotonicznego. W stanach wymagających zwiększenia objętości krwi krążącej, np. we wstrząsie, stosuje się roztwory takie jak 10% Dekstran 40 000 z chlorkiem sodu w dawce do 20 ml/kg mc. w pierwszej dobie, z pierwszym 500 ml podanym szybko, a resztą wolniej, nie przekraczając 10 ml/kg mc. w kolejnych dniach. U dzieci dawkowanie jest dostosowane do masy ciała i wieku, z ograniczeniem szybkości infuzji potasu do 0,5 mmol/kg mc./godz. oraz maksymalną dawką potasu 2-3 mmol/kg mc./dobę, przy konieczności monitorowania EKG i elektrolitów. U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek dawki chlorku sodu należy zmniejszyć, a u osób z chroniczną hiponatremią szybkość infuzji ograniczyć tak, aby wzrost stężenia sodu w osoczu nie przekroczył 0,35 mmol/l/godz.
bilans elektrolitowy, chlorek sodu, czynność nerek, dawkowanie u dorosłych, EKG, hemodiafiltracja, hemodializa, hemofiltracja, hiperkaliemia, hipokaliemia, hiponatremia, infuzja dożylna, krążenie pozaustrojowe, miliekwiwalent, milimol, niewydolność nerek, niewydolność serca, objętość krwi krążącej, odwodnienie izotoniczne, odwodnienie pozakomórkowe, ostra niewydolność nerek, ostre uszkodzenie nerek, ostre zatrucie, pompa infuzyjna, przewlekła choroba nerek, przewlekła niewydolność nerek, równowaga kwasowo-zasadowa, rozpuszczalnik, roztwór izotoniczny, sód w osoczu, stężenie potasu, substytucja potasu, terapia wyrównawcza, wstrząs, zaburzenie czynności nerek - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Zibor 3500 j.m. anty Xa/0,2 ml
Bemiparyna sodowa (Zibor) w dawce 3500 j.m. anty-Xa/0,2 ml jest heparyną drobnocząsteczkową o selektywnym działaniu przeciwkrzepliwym, mierzoną według międzynarodowych jednostek aktywności hamującej czynnik Xa. Lek jest wskazany przede wszystkim do profilaktyki choroby zakrzepowo-zatorowej u pacjentów poddawanych zabiegom ortopedycznym, zwłaszcza dużym operacjom stawów biodrowych i kolanowych, gdzie ryzyko zakrzepicy żył głębokich i zatorowości płucnej jest podwyższone. Bemiparyna hamuje aktywność czynnika Xa, co skutecznie zmniejsza ryzyko powikłań zakrzepowo-zatorowych w okresie okołooperacyjnym i rekonwalescencji. Wskazaniem jest także profilaktyka wykrzepiania w krążeniu pozaustrojowym podczas hemodializy, gdzie lek zapobiega tworzeniu skrzepów w sztucznym układzie dializacyjnym, umożliwiając bezpieczne przeprowadzenie zabiegu.
bemiparyna sodowa, czynnik Xa, działanie przeciwkrzepliwe, hemodializa, heparyna drobnocząsteczkowa, heparyna niefrakcjonowana, kaskada krzepnięcia, krążenie pozaustrojowe, niewydolność serca, parametry krzepnięcia, powikłanie zakrzepowo-zatorowe, proces krzepnięcia, profilaktyka choroby zakrzepowo-zatorowej, profilaktyka przeciwzakrzepowa, profilaktyka wykrzepiania, ryzyko krwawienia, zabieg ortopedyczny, zakrzepica żył głębokich, zatorowość płucna, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon substancji czynnych
Podtlenek azotu – Przeciwwskazania stosowania
Podtlenek azotu (N₂O) jest stosowany w anestezjologii i analgezji, dostępny w postaci czystej (100%) lub w mieszaninie 50%/50% z tlenem (np. Entonox, Kalinox). Ze względu na szybkie przenikanie do przestrzeni gazowych w organizmie, jego stosowanie jest przeciwwskazane w stanach takich jak odma opłucnowa, odma osierdziowa, ciężka rozedma, zatory gazowe, urazy głowy, niedrożność jelit, choroba dekompresyjna, po zabiegach okulistycznych z użyciem gazów dogałkowych oraz w przypadku podwyższonego ciśnienia śródczaszkowego. Ponadto, N₂O jest przeciwwskazany u pacjentów z niedoborem witaminy B12 lub kwasu foliowego, chorobami neurologicznymi (np. stwardnienie rozsiane), schorzeniami kardiologicznymi (niewydolność serca, wrodzone wady serca, nadciśnienie płucne), chorobami układu oddechowego wymagającymi wentylacji 100% tlenem, a także u pacjentów z ograniczoną świadomością lub zaburzoną współpracą. Stosowanie podtlenku azotu bez dodatku tlenu (<30%) oraz przez okres dłuższy niż 24 godziny jest niewskazane ze względu na ryzyko toksycznego wpływu na układ krwiotwórczy.
anestezjologia i analgezja, choroba alkoholowa, choroba dekompresyjna, choroba obturacyjna płuc, encefalografia powietrzna, krążenie pozaustrojowe, męczliwość mięśni, metotreksat, nadciśnienie płucne, niedobór kwasu foliowego, niedobór witaminy B12, niedrożność jelit, niewydolność serca, nieżyt górnych dróg oddechowych, odma opłucnowa, odma osierdziowa, operacja ucha środkowego, podtlenek azotu, podwyższone ciśnienie śródczaszkowe, pomostowanie aortalno-wieńcowe, pomostowanie naczyń płucnych, porfiria, przerost migdałków, psychoza, rozedma płuc, rozstrzenie oskrzeli, saturacja tlenem, splątanie, stwardnienie rozsiane, uraz głowy, uraz szczękowo-twarzowy, uraz twarzy, wrodzona wada serca, wzdęcie brzucha, zaburzenie czynności serca, zaburzenie kontroli zachowania, zaburzenie odporności, zator gazowy, znieczulenie zewnątrzoponowe - Leksykon chorób i schorzeń
Ostre uszkodzenie nerek – Etiologia i przyczyny
Ostre uszkodzenie nerek (AKI) to nagły spadek funkcji nerek manifestujący się wzrostem stężenia kreatyniny w surowicy oraz/lub oligurią/anurią, prowadzący do zaburzeń homeostazy wodno-elektrolitowej i akumulacji toksyn. Etiologia AKI dzieli się na trzy główne kategorie: przednerkową (60-70% przypadków), wewnątrznerkową (25-40%) oraz zanerkową (5-10%). Przednerkowe AKI wynika głównie z hipoperfuzji nerek spowodowanej hipowolemią, niewydolnością serca, sepsą lub lekami nefrotoksycznymi (NLPZ, ACE-I, ARB, diuretyki). Wewnątrznerkowe AKI obejmuje ostrą martwicę cewek nerkowych (ATN), ostre kłębuszkowe i śródmiąższowe zapalenia nerek, mikroangiopatie zakrzepowe oraz nefrotoksyczne uszkodzenia lekami (aminoglikozydy, środki kontrastowe, chemioterapia). Zanerkowe AKI jest konsekwencją obustronnej przeszkody odpływu moczu, najczęściej z powodu przerostu gruczołu krokowego, kamicy nerkowej lub nowotworów układu moczowego.
antagoniści receptora angiotensyny II, hipowolemia, inhibitory konwertazy angiotensyny, kamica nerkowa, krążenie pozaustrojowe, krwawienie wewnętrzne, kwasica ketonowa, łagodny rozrost gruczołu krokowego, mikroangiopatia zakrzepowa, nefropatia IgA, neurogenny pęcherz moczowy, niesteroidowe leki przeciwzapalne, obstrukcja odpływu moczu, ostra martwica cewek nerkowych, ostre kłębuszkowe zapalenie nerek, ostre śródmiąższowe zapalenie nerek, ostre uszkodzenie nerek, plamica Schönleina-Henocha, przepływ krwi przez nerki, rabdomioliza, równowaga wodno-elektrolitowa, stężenie kreatyniny w surowicy, szpiczak mnogi, toczeń rumieniowaty układowy, wstrząs kardiogenny, wstrząs septyczny, zakrzepowa plamica małopłytkowa, zawał mięśnia sercowego, zespół Goodpasture’a, zespół hemolityczno-mocznicowy, zespół lizy guza, zespół wątrobowo-nerkowy, ziarniniakowatość z zapaleniem naczyń, złośliwe nadciśnienie tętnicze, zwłóknienie zaotrzewnowe - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Albiomin 20% 200 g/l
Albiomin 20% to roztwór do infuzji zawierający 200 g/l albuminy ludzkiej (≥96% białka całkowitego), stosowany w celu szybkiego uzupełnienia i utrzymania objętości krwi krążącej w stanach hipowolemicznych, takich jak wstrząs krwotoczny, urazy wielonarządowe, oparzenia czy zabiegi z krążeniem pozaustrojowym. Produkt dostępny jest w fiolkach 50 ml (10 g białka) oraz 100 ml (20 g białka), charakteryzuje się działaniem hiperonkotycznym, co pozwala na zwiększenie objętości osocza o około 300-400 ml po podaniu 100 ml roztworu. Dzięki temu wymagana jest mniejsza objętość infuzji w porównaniu do roztworów izotonicznych lub 5% albuminy, co redukuje ryzyko przewodnienia, szczególnie u pacjentów z ryzykiem obrzęku płuc lub mózgu.
albumina ludzka, ciśnienie onkotyczne osocza, działanie hiperonkotyczne, hipoalbuminemia, hipowolemii, koloid, krążenie pozaustrojowe, nadciśnienie, niewydolność serca, objętość krwi krążącej, obrzęk mózgu, obrzęk płuc, oparzenie, podanie dożylne, przesiąkanie płynów, przewodnienie, roztwór do infuzji, roztwór hiperonkotyczny, uraz wielonarządowy, wstrząs krwotoczny - Leksykon substancji czynnych
Dalteparyna sodowa – Dawkowanie i sposób podawania
Dalteparyna sodowa, stosowana w preparacie Fragmin, jest heparyną drobnocząsteczkową o działaniu przeciwzakrzepowym, której aktywność wyrażana jest w j.m. anty-Xa. Dawkowanie zależy od masy ciała, wskazań klinicznych oraz ryzyka pacjenta. W leczeniu ostrej zakrzepicy żył głębokich stosuje się schematy 200 j.m./kg mc. raz na dobę (maks. 18 000 j.m.) lub 100 j.m./kg mc. dwa razy na dobę podskórnie. Monitorowanie aktywności anty-Xa jest zwykle zbędne, z wyjątkiem pacjentów z niewydolnością nerek, niestabilną chorobą wieńcową czy szczególnymi grupami ryzyka, gdzie zalecane stężenia anty-Xa w osoczu wynoszą 0,5-1,0 j.m./ml (lub 0,2-0,4 j.m./ml u pacjentów z ostrą niewydolnością nerek). W hemodializie dalteparynę podaje się do linii tętniczej lub dożylnie, dostosowując dawkę do czasu trwania zabiegu i stanu nerek. W profilaktyce przeciwzakrzepowej u pacjentów unieruchomionych zaleca się dawkę 5 000 j.m. raz dziennie, a w zabiegach ortopedycznych stosuje się schematy dawkowania trwające do 5 tygodni.
antagonista witaminy K, ciężar cząsteczkowy, dalteparyna sodowa, działanie przeciwzakrzepowe, Fragmin, hemodializa i hemofiltracja, heparyna drobnocząsteczkowa, interwencja przezskórna, jednostka anty-Xa, kompleks protrombiny, krążenie pozaustrojowe, kwas acetylosalicylowy, niestabilna choroba wieńcowa, niestabilna dławica piersiowa, ostra niewydolność nerek, ostra zakrzepica żył głębokich, podanie domięśniowe, pomostowanie aortalno-wieńcowe, powikłanie zakrzepowo-zatorowe, przewlekła niewydolność nerek, rewaskularyzacja, stężenie kreatyniny, wstrzyknięcie podskórne, zabieg ortopedyczny, zakrzepica żył głębokich, zatorowość płucna, zawał mięśnia sercowego, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon substancji czynnych
Kwas mlekowy – Dawkowanie i sposób podawania
Kwas mlekowy jest składnikiem wielu preparatów leczniczych stosowanych głównie miejscowo w dermatologii, zwłaszcza w połączeniu z kwasem salicylowym. Preparaty te, takie jak ABE (89 mg kwasu mlekowego i 89 mg kwasu salicylowego/g), Acerin (98 mg kwasu mlekowego i 195 mg kwasu salicylowego/g), maści zawierające 100 mg kwasu mlekowego i 400 mg kwasu salicylowego/g oraz Brodacid (50,4 mg kwasu mlekowego i 100 mg kwasu salicylowego/g), są stosowane w leczeniu odcisków, zrogowaceń i brodawek. Dawkowanie obejmuje zwykle aplikację 1-2 razy dziennie przez okres od kilku dni do kilku tygodni, z koniecznością unikania kontaktu z zdrową skórą i stosowania u dzieci powyżej 2 lat pod kontrolą lekarza. Preparat Sensiva zawiera 0,3 g kwasu mlekowego na 100 g roztworu i służy do dezynfekcji skóry rąk, z zaleceniem wcierania 3 ml przez 30 sekund lub 10 ml przez 90 sekund przed zabiegami chirurgicznymi.
brodawka, dezynfekcja skóry, hemodiafiltracja, hemodializa, hemofiltr, hemofiltracja, krążenie pozaustrojowe, kwas mlekowy, kwas salicylowy, leczenie nerkozastępcze, obwód pozaustrojowy, odcisk, postdylucja, predylucja, preparat dezynfekcyjny, preparat zewnętrzny, produkt leczniczy, równowaga kwasowo-zasadowa, zrogowacenie skóry - Leksykon substancji czynnych
Protaminy siarczan – Działania niepożądane
Siarczan protaminy 1% (10 mg/ml) jest stosowany do neutralizacji działania heparyny, jednak jego podanie wiąże się z ryzykiem działań niepożądanych, głównie ze strony układu sercowo-naczyniowego. Najczęściej obserwuje się przemijającą hipotensję, hipotensję z bradykardią, spowolnienie pracy serca, zaczerwienienia i uczucie gorąca oraz krótkotrwałe zaburzenia hemodynamiki. Istotnym klinicznie problemem jest rozbicie kompleksu heparyna/protamina, które może prowadzić do hiperheparynemii lub krwawienia, zwłaszcza w okresie 30 minut do 18 godzin po operacjach kardiochirurgicznych – zdarza się to w około 50% przypadków. Zapobieganie wymaga indywidualnego doboru dodatkowej dawki siarczanu protaminy na podstawie testów koagulacji, a podanie niewielkiego nadmiaru leku bezpośrednio po krążeniu pozaustrojowym zmniejsza ryzyko rozbicia kompleksu.
akcja serca, bradykardia, ciśnienie tętnicze, duszność, działanie antykoagulacyjne, działanie niepożądane, hiperheparynemia, hipotensja, insulina protaminowa, kompleks heparyna-protamina, kortykosteroidy, krążenie pozaustrojowe, leukopenia, małopłytkowość, neutralizacja heparyny, nudności, obrzęk płuc, pokrzywka, reakcja anafilaktyczna, rumień, siarczan protaminy, skurcz oskrzeli, test skórny na nadwrażliwość, układ sercowo-naczyniowy, zabieg kardiochirurgiczny, zaburzenie oddechowe, znużenie, zwężenie naczyń płucnych - Leksykon substancji czynnych
Chlorek sodu – Wskazania do stosowania
Chlorek sodu (NaCl) w stężeniu izotonicznym 0,9% (osmolarność około 308 mOsmol/l) jest podstawowym elektrolitem stosowanym w praktyce klinicznej jako nośnik do parenteralnego podawania leków, rekonstytucji leków w postaci suchej oraz jako podstawowy płyn infuzyjny. Preparaty łączące NaCl z chlorkiem potasu (KCl) w stężeniach 0,15% (20 mmol/l K+) i 0,3% (40 mmol/l K+) są wykorzystywane w leczeniu i zapobieganiu hipokaliemii, odwodnieniu hipo- i izotonicznym oraz zasadowicy hipochloremicznej, z osmolarnościami odpowiednio około 340 i 380 mOsm/l. W terapii nerkozastępczej stosuje się roztwory do hemodializy i hemofiltracji zawierające NaCl w stężeniu około 6 g/l (140 mmol/l Na+), z lub bez dodatku potasu (2-4 mmol/l K+), dostosowane do stanu pacjenta z ostrą lub przewlekłą niewydolnością nerek oraz zaburzeniami kalemii.
bakteriemia, hemodiafiltracja, hemofiltracja, hipokaliemia, homeostaza organizmu, immunoglobulina ludzka, infekcyjne zapalenie wsierdzia, inwazyjna kandydoza, izoimmunizacja Rh(D), kokcydioidomikoza, krążenie pozaustrojowe, kryptokokowe zapalenie opon mózgowych, lek przeciwgrzybiczy, niewydolność nerek, normokaliemia, odwodnienie, odwodnienie hipotoniczne, osmolarność osocza, ostre uszkodzenie nerek, płyn infuzyjny, podawanie leków, pomostowanie aortalno-wieńcowe, powikłane zakażenie skóry, przewlekła choroba nerek, przewlekła zanikowa kandydoza, rekonstytucja leków, równowaga wodno-elektrolitowa, roztwór do hemodializy, roztwór fizjologiczny, Staphylococcus aureus, terapia nerkozastępcza, tkanki miękkie, wstrząs hipowolemiczny, zakażenie drożdżakowe, zakażenie grzybicze, zakrzep żylny, zasadowica hipochloremiczna, zator płucny, zatrucie toksynami, żywienie pozajelitowe