Dawkowanie i sposób podawania
Wapnia chlorek

Dawkowanie i sposób podawania wapnia chlorku

Wapnia chlorek jest substancją aktywną stosowaną w szeregu produktów leczniczych w różnych stężeniach i formulacjach. Dawkowanie tej substancji jest ściśle zależne od wskazań klinicznych, stanu pacjenta oraz typu produktu, w którym występuje. Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje na temat dawkowania wapnia chlorku w różnych zastosowaniach klinicznych, z uwzględnieniem specyficznych grup pacjentów.¹

Dawkowanie w roztworach do dializy

W przypadku roztworów do dializy otrzewnowej, takich jak balance 2,3% z 2,3% glukozą i wapniem 1,75 mmol/l, zawartość wapnia chlorku dwuwodnego wynosi 0,5145 g na 1000 ml, co odpowiada stężeniu wapnia (Ca2+) 1,75 mmol/l w gotowym roztworze po zmieszaniu. Stężenie wapnia w roztworach do dializy otrzewnowej jest kluczowym parametrem dobieranym indywidualnie do potrzeb pacjenta.²

Dla produktów do hemodializy i hemofiltracji, dawkowanie wapnia chlorku powinno być dostosowane do aktualnego stanu klinicznego pacjenta. Przykładowo, w przypadku produktu Phoxilium 1,2 mmol/l fosforanów, gotowy roztwór po odtworzeniu zawiera wapń (Ca2+) w stężeniu 1,25 mmol/l, co odpowiada 2,50 mEq/l.³

Dawkowanie w żywieniu pozajelitowym

W przypadku produktów do żywienia pozajelitowego, dawkowanie wapnia chlorku jest częścią ogólnej strategii suplementacji elektrolitów. Na przykład, w produkcie Multimel N4-550E, zawartość wapnia chlorku dwuwodnego wynosi 0,30 g na 400 ml roztworu glukozy, co po zmieszaniu z pozostałymi składnikami zapewnia stężenie wapnia (Ca2+) na poziomie 2 mmol/l.⁴

W przypadku kompleksowych roztworów do żywienia pozajelitowego, takich jak SmofKabiven, wapnia chlorek dwuwodny jest zawarty w ilości 0,184 g na 1000 ml roztworu po zmieszaniu, co odpowiada stężeniu wapnia 2,5 mmol/l.⁵

Dawkowanie w roztworach do infuzji

W przypadku roztworów do infuzji, takich jak Ringer Lactate, wapnia chlorek dwuwodny jest obecny w stężeniu 0,27 g/l, co odpowiada stężeniu wapnia (Ca2+) 2 mmol/l. Typowe dawkowanie dla dorosłych wynosi od 500 ml do 3 l na dobę, a dla dzieci od 20 ml do 100 ml/kg mc./24 godziny.⁶⁷

W przypadku roztworu do infuzji Sterofundin ISO, zawartość wapnia chlorku dwuwodnego wynosi 0,37 g na 1000 ml, co odpowiada stężeniu wapnia (Ca2+) 2,5 mmol/l. Dawkowanie zależy od wieku, masy ciała oraz stanu klinicznego pacjenta.⁸⁹

Dawkowanie dla różnych grup pacjentów

Dawkowanie u dorosłych

Dawkowanie wapnia chlorku u dorosłych zależy przede wszystkim od wskazania i typu preparatu. W przypadku roztworów do dializy otrzewnowej, dawkowanie jest ustalane indywidualnie, z uwzględnieniem stanu klinicznego pacjenta.¹⁰

W przypadku ciągłej ambulatoryjnej dializy otrzewnowej (CADO), typowo stosuje się 4 wymiany na dobę, a objętość jednej wymiany zazwyczaj wynosi od 2,0 do 2,5 l, w zależności od masy ciała pacjenta.¹¹

Dla produktów do hemodializy i hemofiltracji, szybkość przepływu roztworu substytucyjnego w hemofiltracji i hemodiafiltracji u dorosłych wynosi zazwyczaj od 500 do 3000 ml/godz., a dla roztworu do dializy (dializatu) w ciągłej hemodializie wynosi od 500 do 2500 ml/godz.¹²

Dawkowanie u dzieci i młodzieży

W przypadku dzieci i młodzieży, dawkowanie wapnia chlorku w roztworach do dializy wymaga szczególnej uwagi i powinno być dostosowane do wieku, masy ciała oraz powierzchni ciała.¹³

Dla roztworów do infuzji, takich jak Benelyte, dawkowanie u dzieci opiera się na następujących wytycznych:¹⁴

• Noworodki (0-28 dni), niemowlęta (28 dni-1 rok): 100-140 ml/kg mc./dobę
• Niemowlęta (1-2 lata): 80-120 ml/kg mc./dobę
• Dzieci (2-5 lat): 80-100 ml/kg mc./dobę
• Dzieci (5-10 lat): 60-80 ml/kg mc./dobę
• Dzieci (10-12 lat) i młodzież (12-14 lat): 50-70 ml/kg mc./dobę

¹⁵

W przypadku produktów do dializy otrzewnowej, zaleca się szczególną ostrożność u dzieci. U dzieci powyżej 2 lat, zalecana objętość na jedną wymianę wynosi 800-1400 ml/m² powierzchni ciała, nie więcej jednak niż 2000 ml. U dzieci poniżej 2 lat zalecana objętość napełniania wynosi 200-1000 ml/m² powierzchni ciała. ^{2 lat, zaleca się 800 do 1400 ml/m² na jedną wymianę, zależnie od tolerancji, nie więcej jednak niż 2000 ml. U dzieci w wieku poniżej 2 lat zaleca się zastosowanie objętości napełniania od 200 do 1000 ml/m².”>16}

Dawkowanie u osób w podeszłym wieku

U osób w podeszłym wieku dawkowanie wapnia chlorku jest zazwyczaj takie samo jak u pozostałych dorosłych pacjentów, jednak należy uwzględnić potencjalne choroby współistniejące, zwłaszcza niewydolność serca i niewydolność nerek.¹⁷

W przypadku produktów do dializy otrzewnowej, dawkowanie u osób w podeszłym wieku jest takie samo jak u pozostałych dorosłych pacjentów.¹⁸

Szczegółowa tabela dawkowania

Sposób podawania

Sposób podawania wapnia chlorku zależy od typu produktu leczniczego, w którym jest zawarty:¹⁹

Dializy otrzewnowe

W przypadku dializy otrzewnowej, roztwór zawierający wapnia chlorek jest podawany dootrzewnowo. Przed podaniem roztworu można go ogrzać do temperatury 37°C, aby zwiększyć komfort pacjenta. Należy używać wyłącznie suchego źródła ciepła (np. podkładka grzewcza, podgrzewacz płytowy). Roztworu nie należy ogrzewać w wodzie ani w kuchence mikrofalowej.²⁰

W trakcie całej procedury dializy otrzewnowej należy postępować zgodnie z zasadami aseptyki. Nie należy podawać roztworu, jeśli jest zabarwiony, mętny, zawiera nierozpuszczalne cząstki lub gdy zgrzewy worka są uszkodzone.²¹

Hemodializa i hemofiltracja

W przypadku hemodializy i hemofiltracji, roztwór zawierający wapnia chlorek może być stosowany jako roztwór substytucyjny lub jako dializat. Gdy stosowany jest jako roztwór substytucyjny, może być podawany do krążenia pozaustrojowego przed hemofiltrem (predylucja) lub za hemofiltrem lub hemodiafiltrem (postdylucja).²²

Żywienie pozajelitowe

W przypadku żywienia pozajelitowego, roztwór zawierający wapnia chlorek jest podawany w postaci infuzji dożylnej, zazwyczaj do żyły centralnej. Szybkość infuzji powinna być dostosowana do stanu klinicznego pacjenta i nie powinna przekraczać zalecanych wartości maksymalnych.²³²⁴

Roztwory do infuzji

W przypadku roztworów do infuzji, podanie odbywa się drogą dożylną. Szybkość infuzji powinna być dostosowana do stanu klinicznego pacjenta i nie powinna przekraczać zalecanych wartości maksymalnych.²⁵

Przed podaniem roztwór należy ocenić wizualnie pod kątem obecności cząstek stałych i przebarwień. Nie należy podawać roztworu, jeśli nie jest przezroczysty, zawiera widoczne cząstki lub zgrzew jest uszkodzony.²⁶

Monitorowanie podczas leczenia

Podczas podawania produktów zawierających wapnia chlorek należy monitorować bilans płynów, stężenia elektrolitów w osoczu i pH. Szczególnie istotne jest monitorowanie stężenia wapnia w surowicy, aby uniknąć hipo- lub hiperkalcemii.²⁷

W przypadku stosowania roztworów do dializy otrzewnowej, należy regularnie oceniać zdrenowany płyn pod kątem obecności włóknika lub zmętnienia, co może wskazywać na zapalenie otrzewnej.²⁸

W przypadku żywienia pozajelitowego, konieczne jest monitorowanie zdolności pacjenta do eliminacji tłuszczów i metabolizowania glukozy oraz aminokwasów.²⁹