megarectum
Megarectum to schorzenie charakteryzujące się patologicznym poszerzeniem odbytnicy, często występujące jako następstwo przewlekłego zaparcia. Stan ten może być wrodzony lub nabyty, a jego główną cechą jest znaczące zwiększenie średnicy odbytnicy powyżej norm fizjologicznych.
W diagnostyce megarectum kluczową rolę odgrywa badanie radiologiczne z kontrastem (wlew doodbytniczy), kolonoskopia oraz badania czynnościowe odbytnicy i odbytu. U pacjentów obserwuje się zmniejszoną wrażliwość odbytnicy na rozciąganie oraz osłabiony odruch defekacji.
Leczenie megarectum obejmuje podejście zachowawcze (modyfikacja diety, leki przeczyszczające, biofeedback) oraz chirurgiczne w przypadkach opornych na terapię zachowawczą. Wśród metod operacyjnych wyróżnia się resekcję poszerzonego odcinka jelita z zespoleniem końcowym lub czasową kolostomię odbarczającą.
Megarectum często współistnieje z innymi zaburzeniami motoryki przewodu pokarmowego, takimi jak choroba Hirschsprunga czy przewlekła pseudoniedrożność jelit. Wczesna diagnostyka i odpowiednie leczenie są kluczowe dla zapobiegania powikłaniom, takim jak niedrożność, perforacja jelita czy przewlekłe zakażenia układu moczowego.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Zaparcie u dzieci – Patofizjologia i mechanizm
Zaparcie czynnościowe u dzieci, stanowiące około 90-95% przypadków, jest wynikiem wieloczynnikowej patofizjologii, w której kluczową rolę odgrywa mechanizm wstrzymywania stolca po bolesnym wypróżnieniu. Ten mechanizm prowadzi do przedłużonego zalegania kału w odbytnicy, co skutkuje jej rozszerzeniem (megarectum), zmniejszeniem wrażliwości sensorycznej, osłabieniem perystaltyki i odruchu defekacji. U 25-69% dzieci z zaparciami obserwuje się spowolniony pasaż jelitowy, a u niektórych zmniejszoną liczbę komórek Cajala, co dodatkowo zaburza motorykę jelita grubego. Czynniki ryzyka obejmują dietę ubogą w błonnik, niewystarczające nawodnienie, nadmierne spożycie mleka, brak aktywności fizycznej oraz nieprawidłowe nawyki toaletowe. Ponadto, zaburzenia neurorozwojowe, stres oraz dysbioza mikrobiomu jelitowego, charakteryzująca się m.in. zwiększoną obecnością gatunków Clostridium i Enterobacteriaceae, również wpływają na rozwój zaparć.
alergia na białko mleka krowiego, choroba Hirschsprunga, CMPA, dieta uboga w błonnik, dysbioza jelitowa, dyssynergiczna defekacja, enkopreza, hemoroidy, impakcja kałowa, komórki Cajala, megarectum, mięsień łonowo-odbytniczy, mikrobiom jelitowy, mukowiscydoza, niedoczynność tarczycy, oś mózgowo-jelitowa, szczelina odbytu, wstrzymywanie stolca, wypadanie odbytnicy, zaburzenie motoryki jelitowej, zaparcie czynnościowe, zaparcie u dzieci - Leksykon chorób i schorzeń
Encopresis – Patofizjologia i mechanizm
Encopresis to zaburzenie defekacji u dzieci powyżej 4 roku życia, najczęściej związane z przewlekłymi zaparciami, które prowadzą do rozwoju megarectum i megacolon oraz zmniejszenia wrażliwości odbytnicy. Patogeneza opiera się na błędnym kole: bolesne wypróżnienie powoduje wstrzymywanie stolca, co skutkuje twardnieniem mas kałowych i dalszym nasileniem dyskomfortu. W efekcie dochodzi do osłabienia mięśni zwieracza i przeciekania płynnego stolca (overflow incontinence). U dzieci z encopresis obserwuje się zaburzenia neuromięśniowe, takie jak anismus, dyssynergia mięśni dna miednicy oraz podwyższony próg czucia odbytniczego. Manometria odbytniczo-prostnicza wykazuje nieprawidłowości w mechanizmie defekacji, a badania histologiczne wskazują na zmniejszenie liczby komórek nerwowych, w tym komórek Cajala, oraz obniżoną aktywność acetylocholinoesterazy. W 25-69% przypadków stwierdza się spowolniony pasaż jelitowy, co koreluje z cięższymi objawami, w tym nocnym brudzeniem bielizny.